장음표시 사용
131쪽
I. mssimi scripsi is et , ut superior', quae adhue superest , Inscriptionis pars perspicue
habet. Neque insuper adnotisset, aliam , quam ab eodem Lucio politam filio puero profert pag. 68o. s. eam quoque , Sarsina translatam . in Arce eise Meldulenti. Spectabilem enim ob tria quae in summo habet , carmina Inscriptionem Antoninius non omisisset , neque ea me in quoeuaque Areis illius angulo semel , iterum , sepius quaerentem , & quaerendam curantem su. gere omnino potuisset . Nam imitra per
laudatum alias ta a Meldulensem Medicum Camillum Brunorium , frustra per Areis ineolas nullo non loco indagatam , frustra ipse quoque perquili vi , cum haud semel ibi apud Nobiles Viros Comites Columbanios , qui pro Principe multos jam annos Meldulae praesunt , ob eorum
erga me comitatem , meamque cum eorum Fratribus assinitatem versarer .
8. Sed non stultra eodem tempore lapides caeteros quibus Arx ornatur , perlegi . Nam praeter evs quas modo adnotabam , animadverti esse plures , eosque nec apud Antoninium . nec apud Gruterum , nec apud Reinesium , quantum memini , a me visos . Ebs tibi hic omnes propterea descriptos dabo , quia si sorte quosdam saltem nec ab illis , nec ab aliis adhuc editos ei se , comperias , id tibi pergratum fore, sti O . . .
me ubique coniuncta . ad su icandum moveant tum alicubi alia , tum in veressquarti fine legendumne si FRλ in sex te autem l USTU; nam FAVS I A , aut FUSCA sculptum non fuisse , evidens est; illa tamen superest dubitatio , quomodo haee Scribonia, & Scribonius Frontinus eius frater , si Scribonio etiam Pio Fratri hoc monumentum fecissent . au seribere potvillant Parent.bar ; aut si ille non Irater , scd parens fuit , iros Parentes habuit leni ; nili sorte exillima Scriboniates quidem illam primam utri utque horum qui fecerunt suisse matrem . Scribonii autem Frontini fuisse patrem Scribonium Secundum , & serotis Frontini Scribonium Pium . . p. Verum ad planiora veniamus , quale monumentum eli quod patans Volusius filiae posuit nondum 'sexenni.
L. VOLUSI Us 'ANT lGONUS. FCARISSIMAE FECIT taut hoc quod Vir Uxori , ' D. M T. FL. CHRESlMUS FECIT RUTILIA ESECUN DAE CONIUGIRARIS i SIM AEBENMERENTI FECIT lΜinime dubium est , quin ad tot alia Meordiam Sculptoris tantam alias animad- Scriboni .e Gentis hoc monumentum Adden- vertisse , non memini , ut FEClT bis dum lit. Sed ad hene intelligendum . prae- poneret in lapidis praefertim spatio; ut riter alias, dissicultas accedit in legendo . bi vel coarctatio litterarum Oilendit , an-Vitiatum enim eli marmor iniurias tem- gut o . Si quid distrapent in la3idibus Poris nou nullis locis, ut in ultima etiam T. & TI. cogitaveris ; non idem hic silittera quam versus , & quin9i. Et quan- gnifieari videbitur Ti. Fl. Chresimo , quiquam alibi nimia vieinitas , alibi ambi- Flaviae libertae monumentum posuit , ut Sua serma litterarum, eum parvitate ser- eit apud Gruterum pag. IIII. 3. etiamsi
132쪽
non addas , quid differant Chresimo , & C at Libertas lapis attiare. Chresimus , & Hispania , ubi illud est, &Italia . Ad Chresimum alterum . at servum , doc marmor attinet in Arce caν
Quaenam Atriensis inter Serios essent. os tacla , aeque ac ego , ex Latinis Scriptoribus nolit , & ex eoru vi Interpretibus , &x cruditas aliis Vir,s , in primisque ex Pι-
legeris marmora ad Atrienses spelfamiatum apud Reinesum tum apud Gruterum , qui pag. 379. I. in eodem lapide proponit cum Batonio Atriensi Laium a Corinthis non diiiiivili moro ac in noli ro factum vides. Sic autem qui Cinrinthaa vasa alseriabant , designabantur , ut legeris apu l laudatum Pignorium qui' illam , aliamque Inscriptionem ha oetextantem apud Gruterum . Hic inter eat. teras illam quoque habet ibidem n. lo. quam h ne Meldulentem omnino esse , crederes , nis & Romae ei se diceretur . nec Captus haberet , sed C. Mius . Sed quanquaru Gruterus plures Aptos profert nullum Captum c proserri ab aliis fortasse
pote it , & terte in lapide hoe Meldulensi nec ullum velligium puncti est . nec sp tiolum ullum inter C & A. Haud procul eit aliud marmor huie simile , & simili subobscura interkaa lineola inter libe tos duos , subdivisum,
Libertos dixi ; eerte a L. Cornelio manu missum utrumque suisse , praenomen , &nomen Patroni indicat utrique commune ἐproprium autem quod antea , 'cum servi essent, nomen erat, cognomen nunc factum , Calli liss videlicet , & Geta ; se vile autem utrumque hoc nomen suisse , & Veterum libri , dc Inscriptiones crebrae confirmant . Ad Libertum quoque , di ad
P. OCTAVIUS. CHRYSEROsOSTORIAE. D. L. AVXINI CONIUGI. 1UAE . ET OSTORIAE. D. L. CHIAE
Harum pariter Libertarum alteri nomen fuerat Auxini , quod aliis in lapidibus isgi ila , non memini , alteri autem Chia .
quod in quibusdam legi . Neque unus m do oecurrit , aut alter cui cognomen suerit Chryseros . Multi vero Hermetes , &Sympherusae , quae nomina erant Consedivis de quibus hoc marmor Meldulense ,
HERMETI CONSERSVO BENEMERENSYMPHER USA
io. Denique ad eos lapsides in quibus diximus Cama nomen in leulptum es Ie , veniamus . Id nomeo servile fuisse , vel ea ostendunt quae de servo obsoniorum scissore apud Petronium csὶ legetis in eoena Trim icionis . Vides , inquit , ill
quι obsonium carpit 8 Carpus vocatur ,' it que quotiescumque drcit , Carpe eodem in
bo ρο υMat , imρerat . Inscriptiones autem plures .profert Gruterus , in quibus aut diserte scriptum est Carptis Aug. Lib.& Carpus Caesaris Lib. aut sigia L subiungitur , aut si praenomina . & nomina Gentium nobilium cognomini Carpi praeposita attendas , adiectave alia consideres ;manumissos eos Carpos fuisse , felle intelliges. Huiusmodi unam Rottiae extanistem indicat idem pag. 773. 7. in Patit. Carpens ob eandem tortasse causam pro ter quam tot Meldulae quoque conspici. supra a. nobis dictum est . Quarum una
133쪽
FLORAEL. LAELlo. CARPO TERPSI'. MATRI. ET. UIRO SUIS PIISSIMIS. POSVIT
CARPUs. LAINI SORORI. ET SALVIO. PIST
Sororis nomen ita uti vides, scriptum est. Num ut aliquando AI pro AE positum videm dis , puta in Aimilis pro Aemilio, hie legemus LAENI Invenitur certe in lapidibus LAENI A quaedam. In superiore vero marmore ne suspiceris , litteram deesse propterea quia apud Gruterum pag. 787. 6. scriptum. videris Gemmia The fidi ; in nostro certe est , ut descripsmus, TERPSIS Caeterum Samius Pistor sortasse Carpi erat conseri us , ut in eo lapi de quem habet Reinesius Cl. XI. n. 3I. ab Elaphione positum sebi, o Primo Con-βνυο δεο Pistori Marcella . De Servis auistem Pistoribus nonnulla attigit Pignorius i . Et ad Pistores Inscriptiones spectanistes produxit Gruterus, quibus & modo deo scriptam adiunges . Cogitabis autem , quomodo legendus sit versiis secundus in
Num Sextum P num SexIes non d eo Cen. forem , aut Censitorem ; sed num Ce ualem Sociorum 8, Neque intelligo ut in il-bris Iuristonsultorum ; sed ut inter Servos aliquid indicat . ubi de Dispensatore agit 'a saepe lautatus Pignorius . Quo sensu num legemus sociorum Sex Uerum nolo ineptite . Divinare qu'que oporteret , squis supplere vellet Inscriptionem qua tam . cuius nimirum dimidia , aut teitia pars deest. .
co Commenta . eit. de servis pag 4 . 2 243.
NTISSIMOFECIT IC LA. LOCO SIBI ET GEMINIAE PANM. LUCCEIΩHERLapis hie sepolchralis Carpo quidem positus suisse visetur . Nec difficile eii eoniicere , initium quarti versus fuisse fortasse Fιlio, aut Fratrι Innocentιssimo , aut Piem tissimo. Videntur autem versus reliqui non
ad illum Carpum , sed ad alios pertinuisse, ut puta si qui . empto Ireo, fecit m numentum , hoe sibi quoqu2 , aliisque ser vastet , & in his Geminia Panvehi , si
placet 'ita supplere , sortasse uxori, & M. Lucceio Heredi , cuius nominis ultima littera a Sculptore pro latina se gra ea polita est . Nec tamea haec, aliaque constant, multoque minus praenomina , domina utriusque Carpi quae suerint ; imo neque hoc ipsum eognomen ejus qui fecit . sui se Carpum . Fuisse enim dicerem , spect to filii cognomine : si tamen is & filius,& Carpus suit a sed eum versuum initia desint ; pro certo non scio , suem ne uter. que Carpus , an Eucarpus . Nam & Eu- carpi in marmoribus quat Gruterus exhibet, plures lesuntur. Quin ultiinum quod in Meldulensi Arce spectavi , caeteris &grandiris, & ornatius , ad Eucarpum attinet. Haec enim habet.
D. M C. MARIO. EU. CARPO. FECIT. CYPRESSEN
Nomen quidem Servanda in lapidibus non semel legi; Cypressenae vero non recordor. Est autem in hoc lapide non unum indi cium iam inclinantium bonarum artium, ut litteratum sorma, & magis ipsa. quam vides , earum dili ributio in marmoris mole alioquin , ut dixi, grandiori, sed cuius modica pars inscribendis . verbis est data , multo maxima ornamentis , his quoque non satis . affabre sculptis . Quae tamen sol dicam . Ita tympano , ut vocant,
134쪽
aves sunt duae , an turtures quarum altera demisio capite videtur pasci. Infra tympanum , ab singulis Inscriptionis lateribus singula prominent bovis , an capri cornuta capita . Ab his utrinque incipiens, m gnus deorsum pendet , quasi ex hederae s
liis , baccisque lemniscus: quem inter, &Inicriptionem imaguncula apparet tanquam nudae Deminae in transversum porrectae, quae velum , desuper in transversum pariter ductum . ita inanibus arripiat , ut velle caput operire videatur . Denique ad singulos inferiores marmoris angulos aves aliae smetulae spectantur superioribus maiores
di quas, si G milio iudices ; de rapacium
D. Ex his omnibus quas descripsi , aut eommemoravi , Inseri ptionibus nullas pulchrioribus , meliusque dili ributis litteris e se , scias, quam ex descriptis Cladianam, ex commemoratis autem Valerianam , &quod ex Destim lana restat . Ne vero Iahis tanto post tempore tibi affirmandis falisti possem , non tam memoria, adnotatio neque fecerunt meae ex quo primum inspexi, aut pollea colat. ili, quam eius quem
tibi merito laudavi, & laudo, Meldulensis Medici Camilli Brunorii semima erga me humanitas , & inercdibilis diligentia, qua,
ut ante oculos habere etiamnum poliem jam ab anno usque i 722. ita uta esse videram , & poli ea etiam vidi anno i a 8.& i 33. descripta marmora haec omnia, litterarum forma , I dispostione servata,& proprio cui atque loto , ac dimensionibus allectis , ad me misit . Proximis Litteris e diverticulo , tibi , ut opinor, minime injucundo , in viam redibimus . . Valea
IIs quae Roncho adiacent ab occidente
le.. expeditis, priuiniam ad ea aggressiar quae ab oriente apposta sunt , aliquid
de nobili , quam illud denique flumea in-rer fluit , pinea Silva attingendum est . Medicus Raυennax Thomaius i y cum
memorat se pulchram silva duorum Pineis torum ,, an ad fluvium hunc , intercurrentem , eoque in duas dividentem . respexitὶ Qui cum interflusti a longo jam tempore Montono coniunctus; error irrepserit,
necesse est , in libros Geograbhi ruentilli. mi, ubi Pinetum se inter duo flumina is vi- , , detur describi is Montonum videlicet, is ac Ronchum ἔ, Nec leviter in ia quoque peccatum est , quod in Pineti descriptione, magnum esse tractum Te fertur , , in-
, , ter Ravennam , & Ferrariam , qui pinisse totus consiliis sit se idque admiratione magis dignum est , cum eodem in Opere Pinetum dieatur se ab Anemone ad Sa- pim usque fluvium extendi prope maristi Adriatici littus Quod aut verum, aut
propemodum verum est . Namque δι ante ostium Anemonis. ut nunc se habent res,
incipit , & ultra Sapim ad tria passuum millia a Cluverio Σὶ producitur ad Tem
plum usque vulgo propterea dictu in t S. Maria dei Pino . Interea 'autem idem Clu- verius ut a Classensi portu illuc usque Pinetum extendit, se oblitus videtur alterius partis quae ad Anemonem, aut ultra Anemonem pertinet, Paulumque Merulam 3 secutus , qui nemore θοοῦ moti nο , pinis mirae altitudinis frequenti, a Sapi Ravennam versus descripto, semel , iterumque ad hune modum pergit. Extra ρι ne tum , Candiant Amnis , nunc Paludis, ostium sequitur. a. Pinetum olim traftum illum omnem, quem nunc , occupasse, nemo dixerit, qui
Ravennam mare pervenisse, non ignoret.
Eam tamen littoris partem , quae hinc ultra Classensem portum , inde vero inter mare, & Augustam Fossam extendebatur, tenere potui sie non inficiabitur . Ibi vero ab Romanis consitum fuisse quae non-
135쪽
hullorum opinio est ut mairriam eon. struendis ad classem navigiis in promptu aposteris haberetur , a veri similitudine non adeo alienum est, ut Faventini putant Hi
vivebat, scripserit, . tinique solos
Arva coronantem nutrire Faventia pinum , γ de Ravenna autem
Quine gravi remo limosis segniter undis Lenta paltidosa perscindunt 1lagna Ravennae Icerte neque stagna ibi etiamtum Bisse, significat , ubi hinc & hinc propter littus pinos conseri potuisse , diximus , & ex
pri mo Faventino agro in quo arbores illae. frequentissimae erant eo tempore , facultatem summam suisse , indieat , ace, piendi aut nuces pineas, quotquot Vellent, aut teneras adhuc pinos , in idque littus tram serendi . Huc adde rem Silium potui Dse ; ne dicam debuisse ; spectare , non ut erat, cum scriberet , sed ut suisse. audivexat , eum bellum Punycum secundum, cuius repraesentabat tempora gerererer : nec
denique silentium ipsius , aut aliorum qui ante Odoaeris , & Theoderici pugnas
scripserunt, firmum apud Criticos argumentum esse, ut ea quae illi reticuerint . putemus non extitisse. Quod si cum Odoacris,& Theoderici eastra prope Ravennam posita memorantur, ibi Iomandes paulus Diaconus 6 ut plerique credunt, aliique Pineta , aut Pinertim hoe fuisse
tunc , scribunt ea autem contigerunt ante finem saeculi V. nec potest , nisi longi simo tempore , eiusmodi pinea silva procrescere ἔ jam satis vides, num recte existimaverit Tondutius , Pinetum Ravennas adeo antiquum non esse , ut fuerit
priusquam ethnici esse desinerent . Q inaeum dico, non tamen iudico, quid de In scriptione eensendum sit , vetusta, ut Ru' M. Opust. Pars III.
ἰυα- fune Classis Raisnnatιs Neptuno,& l sidi sacrasse legebatur L. Antiduis Ferox L. F. Praesectus illius Classis : mul que minus astipulor Vecchi azaano vi , pr cariis rationibus statuenti, Ferocem illum , Oliae Tertullae Foro popiliensis maritum fuisse . primumque ei Clasti Praesectum ab Avagusto datum Pinetum continuo serille. Sed ut haec nullo certo sundamento lunt nixa; ita illud extra dubitationem pos inmeis . ex quo Pinerum esse coepit, viguisse
adeo , ut quam Vis anno I 224. quemadmodum tradit Rubeus cio . , sive anno I 23 quemadmodum Clementius cit) , prae insolita immanique vi trigoris totum , aut
maximam partem exaruerit redivivum convaluerit postea, exindeque ad hoc usque tempus perennaverit. 3. Nunc age , ad ea transeamus quae Ronchum flumen transgressis. & ad orientem solem pergentibus Occurrunt , alterum
in aemilia via , alterum aliquanto superius, Forum Popilii, & Bertinorium. Ab. est utrunque ab Ronebo illud ad millia passuum duo , hoc totidem , aut aliquanto amplius . Neque alius est amnis qui inter illa , & Livii Forum destuat praeter Romelium , qui ab hoc Foro , ut nosti, millia passuum distat duo . Ex his proclive est intelligere , quot errores in Tabulas plurium Geographorum irrepserint . Nam si
Vir Cl. de l'Iste, ut in alia Epistola ii
adnotatum qst, nullum Omnino Ronchum, oui tamen non iti parvus est fluvius , delinea vit ; contra ortelius a 3b & Cluuerius i pro uno duos amnes pinxerunt. Nam praeter unum , qui ab oriente id quod omnino salsum est ) Livii Forum perstringit . alter est apud Cluverium perstringens ab occidente Forum Popilii, apud Ortelium autem ab opposita plaga perstrin- gens Bertinorium ; Forum enim Popilii pingitur si Superis placet, ultra Rubico. nem . Cellarius si nnum quidem propo
136쪽
nit ; sed non modo procul ab Apennino
in planitie ortum, noli roque ad litum L Oroab oriente, Ravennat autem ab ,ccidente, sed ita ductum , ut Bertinorium medium
ferme sit inter illum , dc Sapim , Forum autem Popilii magis quidem ala hoc, quam ab illo, dii situm ; sed Ravennaeimulto Vbcinius , quam Forum Livii . Quod minus in eo mirandum est, qui i ab hoc Finxo docuit ad mare rursιre fi orti in Popolii. Equidem in recenti Brasthii Praetulis Tabula Σ viam iEmiliam video ab nobi roForo vergentem oblique mare vellius secundum lineam quae R ducta incideret prinpemodum in Caelenatem potium , Itaque Forum Popilii magis, quam Livii, 3c mu Ito magis Caesenam, quam Forum Popilii, mali vicinam delineari . Quin etiam alia in Tabula quae praefixa est Dillertationi de Italia medii aeui pictum video forum Pupillu ς sic enim inscribitur ; longe prinpius mare , quam Caesenam , &, quod non levius erratum eli, in eadem in qua hanc, ripa Sapis orientali . Nos maris quidem littus quo longius ab nostro Foro pergimus Caesenam veritis, propius sentim fieri Apennini radicibus , non negamus lic , ut minus a mari Carsena diliet , quam Forum Livii , sed dc quam Popilii . Haec tamen ita accipi, nolumus, quasi illa magis quam
haec Fora, in boream vergeret. Cum enim turrim quae in urbe nostra omnium alti ili.
ma est, aliquando conscendissemus, δc hinc . Forum Popilia , dc Caesenam, inde autem Faventiam Oectaremus, perat tente lingui rum positum considerantes , in resta quidem eadem linea Faventiam , forum Livii , ae Popilii esse , perspeximus , sic lamen ut Faventia magis in boream , Forum Livii magis in au itum , dc vel hoc magis vergeret Forum Popilii , dc aliquanto magis quam hoc , Calena ; ut si hanc ultimam urbem exeipias , nolira observa tio satis cum Cl. Viri de i'Iste delineati
ne conveniat. 4. Etsi Barbarus asseverat , in bonis Plinii codicibus legi Forum Pompilii , in
non millisque horum Forum Popiliri , nee
6 , inter utramque nomen ambigant;
Blondus tamen in Historsis scriberem amerat For villi , de ForῬopilio , dc Si-gonius S Foro Popillii. & Cluverius co denique , ac Cellarius to scripserunt Forum Poριἰii Sed de ante hos duos Paulas
Merula cii. eodem incIinare se, ostendit, ideoque ob vulgarem appellationem Forsim-pπoia . Hanc autem multis iam seculis alia praecei Ierat, quae pariter ex Popilii potius quam Pompilii , corrupto nomine videtur mitium duxisse , Forum Populi. Apud Clementinium si 1 tam in Litteris Ualentiniani A. 426. quam in Litteris Gregorii Magni A. 393. Forumpopuli memini legi Dse . Produci etiam pol sent Tabula Peuci geriana . & Iter Hierosolymitanum , iaquibus Foro populi seriptum videmus , nisi cum Ciuverio tiῖ dubitaremus, ea libramorum ella peccata ; nec mirum, cum in i plis locorum intervallis designandis ibi apertissime erraverint. Quorum vel manifesti inscitia est in Ravennatis A noni mi Cosm graphia , ubi ci icripserunt , Foro Corin
sena, Moule Feletre, O ιno m. Ut enim Anonymus iste , quem Guidonem Blondus is aliique nominant Pres tertim Ratere natem , se 1 citotam praedicet i 6 ; tamen cum ibidem Ravennatem se dicat , quis censeat , ignorare potu illa proximae urbi et
nomen haud esse Forum Iuliι , sed Forum Livii , aut scribere Cesina pro Caesena, &Monte Feletre pro Mons Feretranus ; nisi malis, ibi rescriptum suilla a quopiam italice Monte Feltro e quae scripturae menda tam certa miror , ne in recenti quidem Editione i 7 suilla notata . Quinetiam suspicor , ilia desuper Befinia ,
quam vocem ibi non intelligere me. fateor,
de desuper Sesena , irrepsisse in textum ex Iibri ora , in quam alii. cautiores librarii, describentes, quid supra Forum Pnytili. ScCesua ab aliquo inter lineas scriptum esset, addita,
137쪽
addita, ni hoe significarent . voee desuper, recte olim transtulissent . Sed si Presbyteris Ravennas i X. saeculo ; nam alii VII. alii post lX. scripsi iis, malunt; Forum P puti, quod superiores quoque secisse , vidimus , non Fo tim Popilii nominabat ; tanto magis laudandus in eo eii Ravennas
Abbas Agnellus, IX. saeculi scriptor, quod i in inter Caesenates , & Livi enses . Popitienses viros nominaverit , cives videlicet
xi non Pompilii , sed Popilii: quod Cl.
Uesse lingius a) poterat ad hunc , quem produxit , Agnelli locum adnotare . Caeterum eis non Agnellus dumtaxat , sed &Paulus Diaconus non ita multo antea , ut
mox indicabitur 3 , haud aliter locutus
iuerat ; saeculo tamen XII. ad consuetudinem redierant saeculi V. & VI. Itaque ipsa Ravennas Ecclesia . sicut in Documen to est , quod in hoc Tabulario Monasterii S. Mercurialis servatur, ad annum spectante ii 3. non Popilis is , sed Putiliensi, scribebat, inter ca teros , qui aderant , Vicino; Episcopos mentionem faciens Henri-
es , Populiensis Ecclesiae Discopi. 3. Fora alia smili , vel potius , si Clu-
verium 4 sequimur . eodem cognomento, longe alibi sita occasionem Geographis , aliisque dedere hoe nostrum cum illis confundendi . Ottellus , qui in Thesauro , einrum plura. commemoravit , antea in Syn nymia Geographica hoc a Campano illo Halicarnanaei non discle verat. Sed in Tire. sauro Foropopulienses , tanquam Plinio dictos , memorat , & Forum ρορtili numerarum a Frontino inter Otonias Romanas ,
in eo laudandus, quod hoe . & illos ab iis sejunxit de quibus hic loquimur ; secus in eo quod scripsit FornρUtilienses , & Forum Fπιιι . Ferrarius 3 cum bene scripserit Populi Foropopulienses Plinio , qui ta men haud satis seio , an eorum iniiciat mentionem credere, ostendit, non allos esse, ac Popilienses nostros . Cuius in sententiam pedibus ivit nuperrime Cl. Gemgraphus , sine ulla dubitatione affirmans se esse hoc Forum ripit i , quod nomense dederat Populis Foropopiliensibus Plinii. is A XIlI. Art. s. Sc 6. P39Forum autem illud Popilii , quod apud
Frontinum legitur, ut dixi, corrupto vG
bulo Forum Populi , neque a Cluverio aliud censetur, quam Campanum , de quodaulo ante indieatum est , ansam praebuit Uecchi aetetano Popiljensum nostrorum Historico 6 γ , non modo idem ae suum sui Dse. credendi; verum insuper, ut id confirmaret . in apertissimum errorem labendi. Cum enim locum Frontini proferat in quo de Foro illo Populi locutus, Pedes XV. IAmitibus Autini assignat, huc omnino pertinere eenset marmor ', quod apud tuos extat ad Publici Palatii portam , sic inscriptum, ut ipse quidem reseri,
Quae eum legerem ; continuo sensi , a sepulchrali Inscriptione, cuius ea verba pars olim fuissent, se eum homini esse factum , neque ad Forum, sed ad sepulchri frontem,
id est ad proximam anteriorem aream , neque ad Matrem Magnam quam colerent
Popilienses , sed ad eius Matrem , qui posuerat , illa spectare . Itaque cum a Vincentio Galbanio , Cive , & Auditore olim meo studiosissimo, qui tune ibi medicinam, merito eonductus , iaciebat , petiissem, ut marmor diligenter inspiceret ; rescripsi is, quod expectabam, non IN FOR. legi; sed IN FRO. Vix rescripserat , eum in Kavinae locum ineidi , ex quo cognovi , idem quod ego , ipsum quoque diu suspicatum , suis tandem oculis non aliter, quam
Galbanius, et Misse. 6. A quo Popilio eonditum suerit line Fotum , Sigonio ipso 8) latente , ince
tum est. Qua autem amplitudine , quibusve ornamentis , magis procul dubio constaret , ni tantas clades semel , atque iterum perpessum esset . Nam primum Gri--aldus Fortim Popilii invadens , maxima strage facta , se eandem urbem deiecit, titusque hodie pavet simi in ea commaneant hab lateres. Verbis utor Pauli Diaconi v ,
qui mortuus censetur extremo saeeulo VIII. Ea autem clades illata suerat anno 674. ut S a an
138쪽
annos ipsos tercentum septuaginta urbs ia- euerit in ruinis ; si non niti anno Io l. a Forolivientibus in laurata est , ut in Patriae no irae Chronicis legitur , manu exaratis Alexandri Paduanti . Multo quidem breviori tempore iterum jacuit, cum excisa ab Egidio Cardinali anno i 339. ab Simbaldo Ordelaala , Forolivit Domino , rursus adificata e anno is M. ut in iisdem habetur Chroni eis. Sed nunquam tamen Inprii linum decus est reii: tuta . Nam neque sacrum recuperavit corpus S. Rufilli , pruni eius Episeopi', quot anno ii 67. e ruinis illis iuerat in urbeiri noliram tranStatum , neque Episcopalis sedis honorem , quae, Egidio jubente. Hertinorium tradusta luerat. 7. De Bertinorio igitur perperam hoc
scripsit Cluverius i episcopaeis dignitas
loci antiquitatem ι nascat, mirum in eo qui diaerit , esse oppidum nunc episcopale . Nec tamen scite contra eius antiquitatem
prolata haec sunt ab Liceto i) , Foeum Truenti rum, vulgo Bertinoro , tempe late Iaudiui, cultru n fuit, O obfere tu Leaudri receus Urbis nomeu alsumpsit auuo Domini MCCCLXX. ab AEgidiis Cisralia oee. Me aevo Strabonis, aut Ptolemat Truentinarum ulla mentio fuit. Nam Plinius cain, qui ante Ptolemaeum certe floruerat, in Restione hae noltra se habet, Forum Clodiι, Liυii, Popilii, Auentinorum, Cornelii. Landinus autem . qui centum , aut eo amplius, annis scripsit postquam Bertinorium id quos Licetus agnovit ) Urbis nomen asssumpserat, equidem nescio, quomodo illa sua loquendi ratione aptum praebere eidem Liceto argumentum potuerit . Ad paulo δε- periora secula redire oportebat . Sic enim
cumentum repertum esset anno Il41. me
morans Calimur Britonorat . anno autemio a. Testamentum Girardi Comitis Capri u itorio ii . Ex Britonario deinde iactum eii meti norium, qu triobrem Dan tes , ut in vetuistis ejus Elitionibus,& manu exarato Codice vidimus , dixit ,
ο Bestinora , & metenoratim , ut apud Biondum' 6 eii , & L Honorum , ut apud Volaterranum . Nonnullis , ut B onio , vetus nomen dici Britanorum , aiunt Paulus Merula 8 , & Abrahamus Ortui ius ς , suspicantes , ex vulgari a
pellatioae latinam illos et se commentos . Eao vero, Blondum in Italia Illulltata sici viaeo scripsi Ie , a Plinio inter quatuor F νa euamerarι hoc Forum Brimanorum ἰ non Britanorum nam id nomen repetit ab Umbri e apud Ravennam ultimo Oppido . quod modo ab eodem Pimio Brintum v catum e la , dixerat , minium autem illud Fcitum Brintanorum, hoc eit Bertinorium, Plinio fuit se . Itaque apparet, Optimum ui rum a pessimis Plinii codicibus et se dec pium , quod Ottelius quoque in verbo Bri tum accidi se veretur. Mihi vero . quid imponere potuerit , cogitanti credibile fit ,
B intum ibi in Blonii codice Pliniano per incuriam scriptum fuisse , ubi nune legimus , uec procul a mari , Uubrorum Nutraum , de quo inter Ravennam ,& Spineti eum Padi alveum agnoscendo Epistola alia si Σὶ satis dictum eli: ubi autem loco superiuς producto , cum Volaterraia , Lean
inter Fora illa alia Forum legi mag Titie rinorum , ibi a Blondo inventum ede Leis. raetorum . Quoi quidem minus m rum e L quando non modo sub ni di tempus Ber lingi, terius ly idem ostendit , se invenisse ; verum noltra quoque aetate non de ui equi in tribus codicibuς , Truentinorum non invenerit; sed Breutaetorum . Nec vero in-fietas iverim , Plinium memorare Forobre et tauor. Sed primum dixerim , id facere eapite superiore t . non hoc , de cuius agi-m is loco , t . Deinde dixerim , Blondii riipsum non semper legilla Βνιntauorum ; sed aliquando Triennioruis . Haee enim habet Historiar. Dec. r. lib. t. Glque is Pollentia tacur Detullo Triennrorum Foro , quod nunc dicitur Bretenorium , ad passus I L
139쪽
fee abusus eii Gaudentius Merula i .
Primum namque cum alteram Blondas in altero opere secutus ellet , ut Scriptori licet , tempore, & novis perquisitionibus interjec is , sententiam mutare ; utramque Merula lectionem in uno eodemque opere ita retinuit , ut summae aut in conifantiae, aut oblivionis nota in effugere nequeat. Ad haec utroque loco errores admisit non le-rendos . Ubi enim scrib i ta , In Apennini colle . Erintanorum Forum visitur equod alii Gium Pompiliι nominant , uunc
elonorium vulgus appellat . . --- Hanc u
et Iime urbem Longobardi et aliarunt i vides, ut Forum Pompilii , & Bertinorium non discernat . Quod eum hic vocet Forum Brivianorum , oblitus eis sane , suisse superius ab se scriptum 3 , A Pollentia abes duob. fere mili. ρ j. et eiustissimum
Tr/enuorum forum e quod hae aetate Eertι- norium vocamias . Sed gravius in eo peccat , quod Pollentiam quam esse , fatetur, inter Alexandriam, & Ailam , Bertinorio dicit ella vicinam ; qui enim illud ai t ;quonam is modo inducere in animum pos- ut , non differte Pollentiam illam ab hoc vico, cuius nomen Blondo imposuerat Eit sane Berti notio proximus collis, cuius summum reliquiae tenent oppidi olim exigui, quod polentam adhue appellant, unde oris inem , nomenque traxere Polentani illi qui
Ravennae eentum quinquaginta annos imperarunt . Sed qu:d hoc ad oppidum illud prope Tanarum amnem situm i8. Ceterum cum reliqui, a me supra laudati sine u la haesitatione in Plinio legant Truentinorum , cum iisque ita faciat Κavina , ut in cunctis quos inspexit, codicibus haud aliter ab se inventum ammet ; credibile est, in illa ipsa voce Triennoi qm vestigia latere corriaptae vocis legitimae Truentinorum. Sed K a vina, & Ferrarius' 6 ), alius alia rati ne adducti , non credunt tamen , Forum Truentinorum elle Bertinarium . Et Κavinae quidem hoc obiicit , d tuentum a Pli-
nio, non in hac nostra , sed in quinta Regione collocati . Quod n m modo non negamum ; sed ea insuper agno cimus que
stola apud Ciceronem , Strabone. & Melade caltro memurant , aut oppido Truentino . At Truentinum tamen Forum , aut Forum Truentinorum ibi non memorant.
Quod siquis adhuc scrupulus restat, iis eximi sacilius pote ii , qui ex vetuit, lapide ab Ortelio, Paulo M ruta , Cluverio , H . Hul-no, ubi de Bertinorio hos aetere dixitnus, commemorato, in quo legitur CUR. REI P. FORO PR. non secus ac in altero PATR.
&c. arguant cum 9 veriorem Truent in rum , de quibus loquimur , orthographiam esse per D. qua ratione hos a Truentinis illis Regionis quint e satis differre , intelligatur . uaeres fortasse , ubi extet uterque lapis , se icans , ad Truentinos illos alios spectare , aut ad Forum aliquod propter tamen Druentiam situm , eoque dictum Druentinorum . Sed hane secuniam suspicionem deponito . Neuter enim lapis in Gallia eil , neque Fori ullius eo nomine apud Druentiam notitiam habemus . Quinin quadam, ab eodem Cellario io) indicata quae ad Druentiam attinet , Inseriptione postum videmus PATRONO
non DRUEN I INORUM . Caeterum alter lapis non ita di situs erat a Bertinorio : alter , ut longe ab it ; tamen multo longius abdit a Truento, quam a Bertia orio . Eit
Parmae , & ad Parmensem quoque Col niam spectat ti) : Arimini autem extabat alter , simulque ad Arimini Culoniam attinebat. Vicosque eius septem ; aliud autem Coloniam Ariminensem filiise , aliud Vicos eos septem , in quos distributam ipsam urbem fuisse Cluverius cia credidit, cum in agro potius aliis extitisse videantur, Inscriptio illa ipsa ollendit , Coloniam , Ui- eosque illos aperte distinguens Cue. Re .
Foriae. Patr. Col. Ar m. Item que mean rum Vicorum VII. Aliter autem ac Κavina s
140쪽
na , ab dis quae proposita sunt , dissentit
Ferrarius i . Ncque enim hic negat, F rum Truentinorum in hae Regione exti-r . , at ipsum fuisse Bertinorium, negat.
. crum I dieminorum . inquit. oppidum AE-
miliae exessum , apud Brat norium , O G-riam Popil/ι , ab re 3. mιu. ρQ. Hstans, a Brat ne o I. Cujus locus adhuc Tro in-cosis uominatur . Equidem quo auctore haec dicat ignoro. Illud stio , partem illari. agrorum , quam TMὸ appellitant ab Ponao fluvio non totos mille passiis dissitam, nulla prorses antiquitatis, aut ruina riam servare vel lig a , nec antea . quod loci periti', interrorati a me , nossent , ullum eiusnodi rerum indicium exhibuisse . Num igitur levissimae illi suspicioni , quae ab nomine Tib vidctur pendere, multoque in suptr levior fit . si eius Pori nomen ab littera D, non T, incipi ubat, tantum tribuemus , ut adversus notiorem plerorumque hominum Doctorum sententiam , in iis potius agris , quam in Bertinorio . vetus illud Forum agnoscamus Certe nec Clarissimiς Viri qui nuper Geographiam pertractantes , Ferrarii opinionem primo lo- eo proposuerunt , huic assentiendum visum est , cum sententiam oppositam continuo subiicientes . nihil in utramlibet pronuncia vini. Illi autem qui annis superioribus Ita-I .' Anti ae Tahulam ediderunt, quid senserint , ex eorum quidem Tahula disci non
potest, cum in iis sedibus nihil scripserint,
in quorum alterutra Forum Truentinorum,
aut siqnod aliud magis placebat , nomen
ς. Non valde quidem vetus , sed vetus tamen ea videtur appellatio, quae quo primum tempore , quo auctore , & qua de causa imposita Bertinorio suerit , incertum
est, Petra Honorii, quam Ferrarius a , Baudrandus c 3 ac his recentiores commemorant . illud certum est , hoc Petrae
nomen tum olim , tuna hac quoque aetate Viros ea teroquin Dcms in errorem pravissimurn impulisse. Leon ardus Aretinus primus fuit qui Totilam scriberet Caesenam. G' Petram oppidiam quod hodie eontipto in larus nomine Bretinoriam appellant, obs
tegros codices nactus esset . Hune enim potis limum Auctorem , quamvis eoru iri ex
quibus sumpsit, drisimulaverit nomina, sibi describendum proposuisse . & res indicat ,& aequalis Bion dux confirmat: ex quus mul intelli aes , non ex aliis ipsum quoque Blondum e teibas ea quae ex Proc pio in suas transtulit Hillorias , hausisse . mutilis videlicet supra quam possit is credere qui eosum libros eum Procopii in t grioribus libris non contenderit , iam diu autem est ex quo Rhenanus laudatusque ab hoe Egnatius suspicati erant, In manca Procopii graeca exemplaria Interpretem Belii Gothici incidisse . Aretinus
igitur eum illud quidem seiret . quod est ex Procopio ue Totilam Caesenam , ac
Petram eastella tepisse ; quae autem alibi de hae Petra Anctor seri plii Iet., ignoraret; illa duo , ut simul nominantur , inter se proxima fuisse, credens, Bertinorium . Caesenae vieinum , Petram fuisse . eo facilius existimavit , quod illud Petrae Honorii nomine vocari, scitet. Sed Procopius ; ut alia praeteream ; iam antea to) suam illam Petram ita deseripserat, ut nemini cui Beset inorii natura , & sedes paullitum modo
sint eognitae, venire unquam possit in mentem , eam Bertinorio descriptionem con venire. Petrae enim proxima υia admodum praeceps , a dextera alluebatur fluυio ita rvido, ut eum nemo transire posset s a Iovi vicinam habebat rtistem yrcrutam . edia
tamque adeo ut si qui forte. in vertire stetissent , iis qui ab imo fuspicerent , mra
excedere υiderentur minut/ssimarum avium magnitudinem . Bertinorio autem proxima.
Via neque praeceps est. neque habet imminentem altissimam rupem , eamque praerumptam . neque alluitur altera ex parte stu-vio ullo, nedum ita rapido, ut eum transire postit nemo . Nam etsi non prorsus vera sint quae reeentissimi stripsere Geographi, stum esse Bertinorium , apud parvum ROnchi amnem . . neque enim angultus est Bone hi alveusitamen rapidus non est fla-Vius , nec ,.tiis eum aquis praeter consuetudinem tumet, perfacile transiri a quovis pedite