장음표시 사용
141쪽
non potest : & quod maxime attendendum eli , a Bertinorio a ii ad duo palsuum millia , aut certe non multo minus , ab emque lum valli , per quam Aves a sertur parvus torrens , & saepe siccus, tum collibus fructiferis qui eam claudunt vallem, separatur ; tantum abuit , ut quod Proc pius addit de lua Petra , praerupta illa aliissima rupes ad inhiam unquan pertigerat fuminis alvetim . Huc illud accedit . quod Petra erat in Piceno , in teique Ariminum , & Rc mam , ut Vcens ta a Pro pio exercituum olfendunt itinera ; Bertinorium autem nec in Picen O , N. citra Arim: ni m, imo citra Caesenam est , quippe cum in monte sit ad ausi tum Foro Popilii , huicque propemodum restoridens intervallo passuum bis mille ; ut melius scripserit Clu- verius i , haud procul cise a Foro P tiliι veritis meridiem, quam Cellarius Σ inter Caesisnam , Fιrum P ιliι in ocia-
Io. Quae de pertinorio cum ignorare pleraque ob vicinitatem non posset Scipio Clara montius ; mirum eii , ipsum quoque tradidisse , scribere Procopium , Case-xiam , Penam nune Bert. noto loca munita capta . Sed fortasse ne hie quidem illius Pettie descriptii nem viderat , aut non diligenter attenderat . At Dissertationis Auctor de Italia medii aevi qucmodo excusari pol sit , non vi co . Qui de Petra Honorii e 1 ex cographis Nertinoro , verba faciens , . haec habet, exacte describithtinc locum atrae Procopius B. Gotth. l. r.
p. ii. ob finem . Quid ὶ quod in ea Procopii de Icriptione illud additur quod si . tis este debuerat omnibus qui illam pe
penderent , non modo ne Bertinorium describi crederent, verum etiam ut qui locus revera describeretur, continuo intelligerent. Pet viam , Petrae proximam, progredienti, inquit Procopius, naIltis olim patebat transitis s quoniam extrema' rapes ad istomperungebat fluminis alveum , eo ded&ctis
ιmeridia . Quale Veteres , ea ibi perIosia, ex guam portam moliti sunt Sane cum haec primum legi; de Forulo , id-etii ut nunc loquuntur, At Furio haec ve
xeum montem scalpris a pratam , a tot Auctoribua memorato , quo rom nomina,
tulit , ut Cellario , aliisque insequent; bassere describendi potius , quam quidquam addendi facultatem reliquerit . Idem memsuras operis, Vespasiano digni, & alteram de duabus quae ibi olim fuerant , Inscribptionibus adhuc superstitem satis accurate protulit, unde intelligitur, qu I lcmpore is
Imperator rupcm exca Uandam curaverit, si
tertium videlicet Inscriptionis versum per- pcndamus ; nam quod . nonnulli quartum attendentes , id curat e , aiunt, dum ellat Censor , nihilo plus docent , quam si ex secundo versu dicerent , dum esset Pontifex Maximus . Utraque enim haec dignitas , ut probe nolli , ex quo Augulli ii men , ac ius quis habebat, in omnes quoad viveret, annos peritabat. Denique idem Cluverius vetera ejusdem loci vocabula non reticuerat , nempe Iutenisa , id eίl Saxa, & Petra Pertula ex re ipsa, & operis dii ficultate impolita , non sae maximis impendiis in publicum commodum persecti; ut pro dignitate non respo.ideat recenti itisma Foruli descriptio se antiquus Italiae lo-- cus in Urbini cucatu Foruli conspicituris prolanda caverna in saxo excisa . Sed ad Procopium ut riacam , quem merito inter Vcteres , qui Petram hanc celebrarucit, Cluverius , & caeteri ponunt; ne scrupulus ullus vel tenuillimus reli ter, num hanc designaverit: minime reticendum est, cum eam nominavit libro quarto 6 , ipso Periae Pertusa nomine usum esse ; nam ni res τῆς stirpisns καλουαἰναι scripsit . Quae cum ita sint; permirum est , paulum Me
copii Petra l eonardo Aretino visum iit, retulisse , ncque tamen resutasse, cum tari morium scirent non esse in Praeno , ubi contra esse Petram Pera am , i'norare non
poterant , quod neque Auctor Dissertaiionis de Ii lia med λοι ignorabat. ι i. Hate cum scripssum , & iserte versarem Fori Popilii Hiliotiam , a Mat. thaeo Uecchi arriano italice scriptam , ubi
142쪽
minus putabam , ibi i inveni , fuisse
qui ante me hune sbi laborem sumpserit. Is suit Bernardinus Baldus , cujus etsi ego librum in quo id agat , non legi ; tamen
ea inde Uecchiaetetanus proseri , ut credere clibeam: nee me p nitet haee ad te susus scripsita , tum quia eo Baldi libro te quoque carere scio , tum quia Baldi labore perfici potuisse, non video, ne iterum no stra aetate id erroris in seripta irreperet hominum Eruditorum . Quibus si sorte ex eo lacus esset tactus , quod ut Proco lanum Petrae castellum .suisse sciebant per munitum , ita Bertinorii arcem legissent fuisse munitissimam , nullo negotio eam
sbi poterant hallucinationem di sentere qua
rendo, num arx illa extaret Proeopii tempore . Invenit sent enim ex noli ratibus qui
reserrent id quod ego ex Forolivi ensibus Chronicis didici Alexandri Paduanii , Al-mericum , Romandi olae pro Romana Ee-esesia Comitem - anno l3 9. aedifieasseis admirabilem Bertinorii arcem is admirabilem auidem iis temporibus ; his enim nostris scribi, miramur, Bertinorium se Ur bcm esse cum Arce bona , , quando haec ne muro quidem undique cingitur, Sc iam diu est ex quo , arcis nomine non usu, servato , in E iscopi Edes converse est .
ASpineri eo Padi alveo ad Seniam
Anemonem, B delim, dc Uitim progressis, iisque urbibus. ac oppidis quae singulis illis fluviis apposita . aut interiecta sunt , quo ad propositi nostri fuit , peragra iis , unus restat Sapis . ad euius utrumque latus cum positas urόes spectaverimus, Icribendi finem faciemus.1. Ad illud igitur Sapis fluminis latus quod Vitim , sive occidentem solem reszicit, urbs locata est extrua nunc. 8c infrequens, temporibus autem antiquissimiς ampla , δc civibus abundans Sarsina , ut longo tractu latus fluminis utrumque occuparet , quemadmodum ex aedificiis , releribus , & inter haec obrutis marmoribus intelligi , docuit Antoninius a) . Cum sit
inter montes posita haud multo dissitos ab summo Apennini vertiee; mirum est, apud Ceographos recentissimos legi, urbem hanc se ad pedem esse Apennini. 3c milliariis alib- quot ab Arimino distare maritima u be , & longo praterea millium passuum quin qne circiter & viginti inter allo non modo in septemtriones, sed etiam ad orientem solem disiuncta a Sarsua a quam ibidem miror , semel atque iterum Sarcinam
Q l. s. cc Pelle Antich. di Salsinac s . l. iv. dici , quasi hoe tempore se vocaremus, quo eerte ab nostratum nemine aliter quam Sarma appellatur ; ut neque alteri eximio Uiro relata fuerint veriora, stribenti, nune etiam Sassinam nominari . Antiquissimis sane temporibus hoe erat verum huius uris bis nomen , ut tot marmora 3c ibi eruta,& alibi extantia praeclare docent, Capito lina praesertim, apud Antoninium, &Gω- graphos eruditiores videnda, quie triumphos mem rant de Sasinatibus . Neque enim in marmoribus ita eorrumpi scriptura potuit . ut in GTecorum, Latinorumque co-
diei bus , Polybii dico . 3c Strabonis , tum Plauti Plinii, Silii, Martialis, Festi, quorum loci eum apud Geographos eo memoccurrant , non est cur hie a me repetau-tur Scilicet postquam aeeidit Sassinae idem quod Massiliae nomini, ut pro prima S littera poneretur. R , uti Marsiliam , ita Se Sarsnam dicere homines assueverunt adeo, ut librarii quoque ipsi crederent quasi e rorem in codicibus emendare, si pro Sass-na scriberent Sarsina . Quod tamen ut in
uno quidem epigrammate Martialis fecerint; in altero facere obliti sunt;
certe editio quae in manibus est , veterem seri
143쪽
seripturam servat, quam plani Time in meo
quoque , antiqua manu exarato, codice reperio . I sinate de silva ; in illo autemptio loco idem codex scriptiun habet fani.
na. qua de scriptura mox dicam . Interim enim satis est , ut vel hinc arguas, quam parum hie liccat eodicibus fidere, cum unus idemque eodex in eodem vocabulo inconsans sit . Nec dicas , marmorum quoque scripturam ei se inconstantem , illud mihi ob ic ens quod a Geographis me muratum
rideris, in quo legitur CURATORI SAR. SlNATIUM . Si enim idem , ut puto, est quod, cum sermo esset de Solonatibus, alia tibi Epistola iὶ exhibui. indicans, a quibus suerit. & qua dilietentia descriptum; sae relegas, SASSINATIVM invenies; non SAR SINATIUM . Fuit & tempus inter huius nostri Italici semionis initia, cum existimantes nostra res populi , nomen Salsinae a Lxeis in quibus illa eli locisseis se deductum , quae fagi appellamus, facile in temporum eorum tenebris Savenam dicendam esse , putarunt . aut Saxinam . Et Saxenatis quidem, aut Saxxenatis exempla in Documentis, & Sigillis apud Antonuitum habentur ab XI. iaculi initio ad initium taculi XV: Saxime autem in ve- tu la Historiarum Blondi Σὶ Editione est, ubi Saxinam legimus Plauti Comiti pa- Iriam . Forolivit sol sextu indecimum Iopidem vicinam . Cum enim Blondus in Sar. snae scribendo nomine antiqua marmora sequeretur , quod locus olliniit Itoliae ab
ipso IlliWiratae a ), quo loco inter oppida
mense Praetore patrum tuorum m moria petere so iri , ponit Sosinam ; typographi
hane in Blondi bini oriis vocem ab se emendari erediderunt Saxι nam scribendo . Itaque proclive iam est intelligere , cur in altero illo Martialis loco meus quidem codex eam habeat lcripturam quae ad hanc accedit . Saxcina. Sed de uero, & antiquissimo huius urbis nomine quam Sarsinam usitato nunc more in nac Epillo lavocare pergemus , nihil aedendum superesset , niti de illius , & quarundam aliarum ejus appellationum origine aliquid, ut op,--rg. Opusc. Pars HI.
nor, hie ex perures. 3. Sasbiae igitur vocabuli originem ab Umbris , an a Gallis repetensam putabimus In eum enim tractum , ut multo inferius quoque, se extenderant Umbri priusquam a Gallis pellerentur e qui tractus ad eosdem illos rursus attinuit poli quam hi a Romanis expulsi sunt. Itaque S. Hieronymus ais Olympiadem i43. haec
scripsi, Placitus ex Umbria Sarsinas Romam oritur . Quin etiam Fellus Poetae Accius , quia Umber Sarsinas eνσι , a pedum planιtie initio P ttis , po tea Hah tua est dictas . Mitto Plauti ipsi ua iocum iaMostellaria 6 quo ai Patriam respexisse videtur suam , & quae dicimuς, confrinasse, quando haec omnia, ut Martialitquoque, & Silii versus , & Strabonis locus Sarsinam Umbris diserte tribuentis , notinsma sunt. Ab Umbris igitur potius, quippe cum tractum prius , & diutiuς incolentibus , sic eam urbem appellatam crediderim , quam a Gallis , quoς in Italiam
transgressos , Polybius tradidit , ha
bitavisse vicatim sine murιs . De duobus autem nominibus quae eidem tramuconstat suisse impolita , Bobium videlicet.& Supinia Tribus , si primum diceres a Boiis Gallis aut datum , aut postea d Cauctum ; non unum coniectu Pae , qualis eae unqtie sit, laudare polles Auctorem, Blonis dum puta, Leandrum, Antonimum. allos, quibus ea scriptura favet , qua Blondus ipse . & nostratis alii olim utebantur, nimirum mihi ; sic enim in Chroni eis quoque , nee semel , legi , Alexandri Paduania manu scriptis , sive ubi inter multa loca. Forolivi ensibus quondam subsecta , recenset
Sarsina , S. Arcangelo, ii Boibo, sive ubi
ad annum I 4 q. mentionem in cit ci' uncastellatio in Boibo , chra nato I ura He. 4. Num ergo aliud, inquiς, Sarii narrat,
aliud Bobium t Utique ; sed nun se eas ac aliud pars est , aliud totum . lndicavit id Blondus , eum scripst 8 , Fuerunt quo
que oppida Boibi numero ad viginti a Boiis olim dιeia , quorum Sarsina , Flauis patris, Hi eaput. Secuti sunt Antoninius . aliiqlle.& in his Archiepiscopus Nili benus Jo, Ba-
144쪽
ptista Brasthius i , cuius . ut proximi, quippe Caesenatis, & nuper scribentis, verba hie proselenda sunt . Eum regiouis tractum, qui , ut ante dixerat, Sapi inters cante . plusa uam centum castra complectitur . in circuitu Sarsimae polita , rem igitur tracium . una eum civitate Sarsinae utine vulgo Bobiam vocant , tamquam Boium , seu Boiorum agrum. Sed pluribus negotium facetiunt Litterae illae Caroli Magni, a Rubeo Σ productae , in quibus Episcopatus Tarsenae , Bolii, Caesenatensis memorantur ; ut Sarsina non posse accipi pro Bobii parte videatur : itaque Rubeus )extare modo Bobium , negavit, propterea a Caesare Clernentinio 3 redargutus, qui Bobium idem ac Sarsinam esse , non cubitans , haud multum Litteris illis tribuebat . Quas alios quoque nn per legi qui spurias esse , suspicarentur , judicium tamen cohibentes donec Antoninin m quem
necdum reperire potuerant , tandem inve
nirent ; erat enim priusquam Lugduni Batavorum recuderetur , eius liber rarior, ut
ne Sertorius quidem Ut satus apud se
haberet . Uerum Antoninius pariter legiti mas credidisse non videtur , minime ali quin diissimulaturus ; neque enim credibile est, Rubeum , alicubi certe ab ipso laudatum', non perlegisse qui in urbe haud adeo dissita paueic ante lustris Historias scripserat , ad noliram omnem Regionem , &, quod eo equitur , ad Antoninii quoque propositum attinentes . Nisi igitur sputias credis has Littera; ; at mecum saltem suspicare , vocem illam Sarseme ex ora irrepsisse. in qua tunc addita fuerit, eum B bio alteri cuia in finibas est Insubriae. MLiguriae , Episcopus datus est , poteratque ideo alterum pro altero ab iis qui legerent, perperam aecipi . Vetustiore autem aevo cum id accidere non posset ; qui sersinae erat Episcopus. is saepe Bobiensis, aut Ambii dicebatur Episcopus , ut ex nominibus apparet quae Romanis adscripta sunt Syn dis apud Cl. Auctorem legenda Dissertationis de Italia mrdii aevi ue qui Actacuoque memorat s. Vicinit . Bobii Episcopi , cujus reliquias scimus Sariinae coli ,
dotentia , tempore S. Silvestri PP. uenisse ad Urbem Sassinatem , vulgo Bobiam Doea. m , quippe , ut paulo ante eum Blondo explicavimus , Bobii caput . Nec reticet Laurentium , cuius nomen in Synodis Romanis V. & UI. sub Pontifice Symmacho eoactis legitur , ut Episcos Bohisnsis, in
I. sub eodem Pontifice legi , ut d0anensis , creditque propterea , BObium νο-- tum etiam esse B auum : quod si ponis ;illam quae de origine vocis Bobii supra 6ὶ indicata est , coniecturam magis alio quanto comprobabis . Sed de altero etiam illo nomine , id est Tribus Sapinia , alia quid attingamus . s. Braschius Archiepiscopus. de quo paulo supra dictum est , Sarsinae Episcopos, scribit, suilla olim non modo Bobienses, verum etiam interdum Sastinenses apis
pellatos , ut Joannes ille Episcosus Sapianensis , quem a Luit prando , ait, Hiit. I.
6. c. 6. memorati in conventu Uatitatio.
Nee dubitat quia Sapinensis diceretur a Tribu Sapinia , quo tractu Diarcesis Tam finas, o Comitatri Bobii continetur . Sapiniam autem ab interfluente Sapi flumne dictam esse , vix quenquam reperi qui negaret . Quo posito. cum evidens sit, Sapiniam, non Saniniam esse scribendum ; evidens quoque est, attinere hanc non posse , ut noli ratam aliquis censuit , fragmentum lapidis haud ita procul Foro Livii repertum ,
& se, ut ille quidem edidit, inscriptum
An vero alter attineat lapis quem ex Fabretto producit Brasthius 8 , bis habemtem L. F. SAPINA , seeundum quam scripturam intelligis , potuisse Gyιnensem , ut modo retulimus, Episcopum scribi pro Sapiniensi, malim, te inquirere . quam ipse constituere , ne controversia implicer , in qua Eruditorum alii Tribum istam fuisse, cripserunt , unam ex Iao. Tribubus Gallorum Boiorum ; alii autem , qui multo plures sunt , inter Romanis Tribus res
145쪽
etendam esse , existimarunt , quae aut nOmen postea mutaverint , aut non uno appellarentur nomine , aut ad serenda sullia. pia simul eum aliqua magis notarum admitterentur . Igitur cum pro ea Tribu
intelligi possint tam populi , qui ab Silio sunt secundo loeo designati i
cavis venientes montiὀtis Umbri.
Hos I is, Sapisque lavant, quam tractus ipse quem incolebant ; hune mihi scire satis est a Priscis Scriptoribus Sapiniam Tribum suisse vocatum . Sic Livius i P. 2Elius Consul in Gallia C.
Oppium praesemim tumultuaria manu per
Umbriam c quam Tribtim Sapiniam vocant ) agrum Boiorum invadere jtistit. Sie idem 3ὶ, L. Furius Purpureo Consul per Tribtim Sapinium in Eosos lenit. Sed haec alias quoque cum ageretur de Caslm
Mutilo, memoravimus. A Sapinia autem Tribu nomen accepisse ea lirum quod in agro Sarsinate vocant Sapigno , Sarsinae
ipsi quam proximum , eique , interfluente Sapi, respondens, suspicatus est Antoninius quem alii deinceps secuti sunt. Frat Antoninius Sarsinas , in eaque urbe Episcopi vice iunctus erat , & cum ea scriberet , duodecim iam annos peculiariter illi eidem cailro , quod Sapinium , inquit, dicunt, in Sacris praefuerat. Ex Collectaneis autem Caesenatibus , Antonii Ragonesti manu scriptis, ut Caesenae portam in colle aram pae sutile, didici , quae vocabatur di Sapipm ; sic an inde illi impositum esset id nomen , quod Sapinium spectaret , il- hacque duceret, quaeri polle, credo e certe ab eodem Sapis latere a quo superius Sapinium , in serius Caesena posita est. Qua
S. Abrahamus Ottelius 6 tametsi ipse Caesena scribit , & graece καὶσαι - ἔadmonet tamen, docere Aldum , Caesenam esse scribendum , quin etiam. antiquum ibi marmor extitisse , in quo Cesenalegebatur . Docti autem Viri Caesenates Clara montius , Faccinus Brixit interpres, di qui sub Elchrei Dinundae anagrammate
latere voluit , Amicus , & Collega meus desideratissimus Hercules D.tudinus summo omnes consensu Aui orthographiam se quuntur. Cur autem Casma dicta sit.
fuisse scio qui existimaverint 8 , quod
exiguo intus amne caesa , hoe es diviso fil& sane torrente intercisa est quem Cesola vocant, parvo quidem , sed tanta aliquando aquarum copia tumido , ut exundans, magna, nec semel , attulerit detrimenta , quemadmodum ab Ragonesto 9ὶ memoriae mandatum est . Verum cum Caesena vocabulum antiquum sit , ut apud Q. Ciceronem: ro) occurrat , Caesena autem primis temporibus , quemadmodum 'ex ve iustis Annalibus proclive est intelligere, in colle Garampae sita suerit , ut torrente illo interscindi non posset ; apparet , nomen Caesenae aliunde esse repetendum .
Quod vero Paulus Merula : Dὶ urbem hanc, scribit, hodie phrisque Caesenam dici , aliis Cese adigo , tertiis denique Ces. nam diss=llabicias ; nempe haec omnia sunt ex Ortello io , qui cum addit , tertiam
hanc apud accolas appellationem se non
semel ipso in loco observasse ; inde facile
deceptus videtur , quod Ce a diei debere. non dubitaret ab iis quos CGnadiso dicentes audiret. Sed ut hoc vulgo , sic il-
lud ab accolarum nemine pronuncia umaudivi unquam e neque tamen vox Con
digo urbem , ut ipse tradidit , sed vicum procul ad mare dissitum illis significat , de
quo pollea . Nunc ad veteres Caesenae apopellationes redeamus.
. Curvam Coenam ad saeculum usque XII. vocatam esse, ex Vita liquet Sancti eius Episcopi Mauri , si hane cum Ct ramontio i 3) tribuamus Sancto petro Da. miani. Idemque in usu, fuisse IX. saeculo, ex Agnello nos alibi si memoravimus. Fuitque etiam saeculo Vl. si pilleo Aucto ri eredimul Vitae Sancti alterius Episcopi Caesenatis Severi quam produxit Clara- montius. a 3 . Conliaretque , saeculo qum lue si . eam usitatam fuisse appellationem, i minerarium quod Antonino Auguilo tri-
146쪽
i solet, eiusdem esse , aut interpolatum non suisse , certum esset . In eo enimi , ut in Peutingeriana etiam Tabula, urvam legimus Caesenam . Haue tamen appellationem ex quo inlli tui coepisse , ponunt , neque omnibus , nec semper in visiuitIe, mani sellum eii sive Procopium Σ , siue illud ipsum quod modo diximus , Itinerarium c 3 versantibus . Unde autem illa petita sit appellatio, eum ignorare se , fateantur Cluvemus & Cellarius ue ; Caesenatibus quos supra laudavimus, visum eis, ab suae urbis situ , adstipulante Fortunio Liceto praemonstrante autem quadan tenus Dante cuius de ipsa versum latine sic reddi sit Faccinus,
i pars illius iacet , ae pars surgit
Nimirum ut nunc ei vium paueissimi Ga-
Tampae montem incolunt , eaeterorum domus in adsita planitie sunt; ita olim hane, illumque occupabant , ut tota urbs curvam . gibbamve referret sermam e ex qua
Dandinus 83 Sidonii iocum interpretabatur , Candidianum vocantis ς Caesenatis fremi potius , quam oppidi , vernam . In
eandem causam nominis Curis , in eandemque ioci Sidonii interpretationem vi
debis incidisse pollea Cl. et selingium o .
Quae ut ego non improbem ε, haud satis tamen intelligo, eur epitheton istud Curυa ad Caesenae appellationem addere necesse suerit A Nam & aliae urbes , ad eundem, aliumve modum curvae , non propterea isto nominis additamento in communi quidem sermone auctae sunt . Sic Brundi. hum , quo exempla utitur Cesse lingius,
a poeta quidem Lucano cit dici potuit
Erun i; neque tamen in Itinerariis. aliisve eiusmodi Seriptis Cami appellatione designa. tum est i & simpliei Caesenaa nomine tum antea apud Q. Cieeronem , Strabonem, Plinium , aliosque etiam postquam Cur
diel ecepta erat, terte non secus ae modo, satis Caesena intelligebatur . Recenti ilimis autem Geographis venit in mentem suspicari , pro una quam modo videmus, duas olim inter se proximas fuisse Caesenas, veterem nimirum, & novam , quarum ut alteram ab altera distinguerent , eam quae curva forma esset , Curvam Caesenam v calla. Quam suspicionem confirmari putant
Anonymi Ravennatis Cosmographia cra , ubi nune legitur Cesina , π de per Sinena , illam in planitie , hane autem in monte positam intelligentes . Uerum &superiore Epistola ly indicatum est , viruderi illum Anonymi locum ab librariis vitiatum esse , interlineare glossema in textum, ut sepius solebant sacere , inserentibus , neque in Caesenatum recentibus Scriptis, aut vetustis, quae versa vi , Collectaneis ullum extat indicium , duas unquam suilla Caesanas , cum eadem urbs & eolli , &planitiei insidens agnoscatur: ne illud quique dicam , etsi duae fuissent urbes ; no a tamen fuit Ie ne eessarium in Itinerariis alteram ab altera distinguere, cum intervalla, quorum designanilorum causa ii libelli instituti sunt . eadem sutura suissent inter Caesenam urbe que i i proximas, sive illa una esset, sive duplex , sed altera alteri adeo propinqua . Quod scui forte placeat Curvae epitheton Caesenae datum conlicere, ut a Caesena altera distingueretur , non propinqua . sed in longe dii sita alia aliqua reaione posita ; is non modo indicare debet ubi extiterit , sed etiam secum reputare , tractim ipsum per quem iter quodque conficiendum proponitur, satis per se docere , non posse ibi urbem intelligi , quae ut sit eodem nomine praedita , sedem tamen in longe alia regione habeat. 8. Sed num aeque incertas eausas quoque illas esse , credemus , quare Caesena non solum Ctima , verum etiam Flavia Ctir Papia vocata si Ita enim legitur in.Uita illa S. Severi. quem Claramontius si mortuum dicit anno 3 i. Cum ille Caesenam venit , haec alio tunc vocabatur. nomi-
147쪽
ne FuυIa Curus Papia e atque ut alia ejusmodi Documenta omittamus ; certe sic
habet Agnelius i Samena excubet ,
Cervia eo uoris ad novis Papια armis Fla-Nιa . Instet, qua curυa vocatur , Casena . Quae verba nisi ita rescribas Papia armis Flaυια instet, qua ea a vocatur, Coenas
Agnelli sententia , ut alibi a γ admonui , non intelligitur . Unde autem Flauiam Poptim diliam putant Ut commentum mittamus , quod ita Claramontius resert . ut suam non oppignoret fidem, nempe de Colonia Caesenam missa a Fl vio Papio Tuscorum Rege , & ad sequi ra veniamus tempora , quibus Caesenae addita cognomenta illa suisse , apparet ; non improbabilis videtur Brixit conjectura , Flaviam eo forsan tempore dictam fuisse , quo Longobardorum Reges ruam obtι-nebant , quι cognomento Flatili d/cebamur.
Nam primum Longobardis subiectam fui
se Caesenam & Luithprandum , cum cc rera de AEnmliar, ρο de Ravennatibus capta redderet, tertiam Caesenatis oppidι partem excepi se , quam edιιιori in tumulo si-ram in areιs praesidiiqtie locum sibi νeservavit . vel ex nostro Blondo licet e snoscere . Ex Paulo autem Diacono 6 ) . cum Langobardi Autharim Clephonas filium regem sibi ilatuerunt . eum etiam ebdisnιtatem Flavium appellavise , quo pe nomine , inquit, omnes, qui pulea fuerunt. Langobardorum reges feliciter usi sunt . Porro ab aliis quidem antea . ni puta a
Vesi asiano , eiusque Filiis Gentis suae Flaviae nomen. a Valerio autem Cos stantio, magni t onliantini parente , deincepsque a Con 'antino ipse & qui eidem in Imperio successere , non modo ad Theodosios
ipsos usque , sed & mile a saepe et Flavii
praenomen usurpatum , lod que urbes quaedam . & nominatim a Flavio Theodoso.
Thiodosii filio , dictae simi Flaviae , sed
Caesenam iam eorum tempore Flaviam Cognominatam esse, non constat: & si sui set ἔ tamen cur Papia quoque smul direretur . non appareret et imo appareret, non potuisse sive quos memorat Gaudentius
iti De Re Rusti L s. c. R. sicia Da viai:
Merula sequi placeat, qui Paphe uris
bis nomen ab Regina quadam Langoba dotum deducunt sive qui non ante an innum 476. impositum perhibent . At ii Flaυiem ab Langobardorum Restibus voeatam esse Caesenam . credas ; simul cur Papiam dixerint . facile suspicaberis , qui videlicet Papiae sedem habere tonsuessent, uasi alteram Papiam Caesenam sibi sore , gnificarent . Sed haec quibus Brixia coniecturam de Flavia e nomento illustrare visum est , meamque simul de Pa. pia addere , tanti facies , quanti volueris non secus ac quod de vinis agri Caesenatia continuo subjiciam . V. Plinius 3 de vinis generosis verba faciens , memoravit a supero mari Pretutia, atque Ancone nascenta a . In mediter raneo vero C enatia, ae Mecaenatiana. In
Veronens item Rhaetiea. Docti, quos supra laudavi , ex Caesena Viri non dubitant, quin eadem sint Me coenatiana . & Caesenatia. Ego vero , si licet ab illis omnibus dissentire , nunquam istum relego Plinii locum . quin duabus istis vocibus duo videar intelligere vina laudari Caesenatia ,& Meccenatiana r neque ita scriniuriam suisse Plinium , si eadem esse voluisset, sed ad alium modum , ut puta Caesenatis qua voeaut Mecaenatiana . Quod eum dico, nihil vinis Caesenatibus detractum volo , ut neque si dixero . Varronis locum v j ;in quo tamen de uberi dumtaxat uvarum proventu verba fiunt a non ita fortasse legendum, ut Baccius oὶ produxit, Aser Gallicus Romanus Noeatures, quiuυiritim Caesenatibus datus es ; quando vetusti et- .iam eodices sunt qui pro Casenalitas habent vel a Caesare, aut . sicuti nune editum tib video, eis Ariminum . Caesenae igitur vina quae Plinius , & Baccius meri to celebrant, si quis eum Caesenatibus non generosa modo , sed delicata adeo esse, dieat , ut Meccetralem exquisiti palati h minem delectare potuerint , & quod ei
gratissima essent , ab eius nomine appellationem reset ; minime adversabor . Sed non propterea Meccenatiana apud Plinium eadem
148쪽
eadem ae Ca senatia esse , fatebor'. Quinetiam num Plinius Melaenatiana scripserit, dubitabo . Primum namque illam vocem
neque aput Plinium alibi , neque apud alium idoneum linguae Latinae Anctorem legisle memini t Gyraldus st) vina
Necoenatica dicta ait, quibus Meecenas de- lactaretur. Porro cum Plinii locum perpem do , & vinorum voc bula non ab homine, sed ab regione passim desumpta animadvertois post Caesenatia aliam vocem , ac Mecinnariana , positam iuisse , suspicor . Denique Haiani num ipsum video hie inter coe tinna , & Mevanariana ambigentem . Ego , qui nihil hue attinens in Plivinio inveniam , nisi et Irtiola litis Um-
tria. Me natique , Piceno amo peculiaris es, nihil definio, dumtaxat dubito. o. Antequam de Sapi , & Caesena, quae occidentali eius ripae attigua et , verba facere detinamus, nolumus silentio quasi probare hallucinationes Geographornm in
Tabulis/apparandis . In illa igitur quam Cellarius proposbit in sc iptam Italis M dia , sive rivria , Sapis qui ab occidente
solis , ut modo indicavi , Caesenam perstringere dc ret , perstringit ab oriente. In h. autem Itolia Antinuae Tabula , quae Mediolani prodiit non ita pridem , cum tanto maiorem diligentiam expectes , quod illius. A uctores Cellarium, & quem is serestquebatur, Cluverium minus diligentes in mediterraneis describendis regionibus suis se , pronuntiaverant , aut omissus videtur Sapis . aut cum Utente et se enim ad ori-pinem inscribunt'; conflassis ; sed eum eo
Utento quem nusquam invenias , nempe a suo non minori intervallo Caesena distet, . qtiam a flumine , ut Caesenates intelligunt,
Rubicche . Denique in Tabula quam Or-relius edidit sub titulo Italiae Gallicae, sive Gauia Cisalpinae , nullus omnino Sapis est e Rubidoni autem , inter quem . & Forum Popilii Sapis deberet interponi , illud ipsum stili det Forum , idque non ab occi- . dentd sole, sed ab oriente . Verum his missis, de parva urbe Cervia , quae propter mare inter Sapim interjicitur , & Rubic ncm , aliquid attingamus , mox de Rubi-
ccire iterum , cum de Caesenate portu di icemus , nonnulla sortasse addituri . ir. Cerviam & qui pervetullam , Zeqni recentrorem esse urbem tradiderunt, a vero pariter aberrarunt, Primos enim graecum eius nomen Phyeocle non sitis adju
vat, quod si ipsi a Thestilis illis. sve Pe
lasgis repeterent , quos ut Dionysius Halica massaeus 3 in loca Ravennae proxima transgrellas docuit , ita Strabonem secuti, & Cluverium 3s , Ravennam eondidit, . xibitrantur ; pollent alii maiore veri similitudine tune denique a Graecis nomeu illud impositum Cerviae exillimare
id quod diserte a pluribus factum video
cum ab anno 368. ad annum usque 732. Revennae , & vicinae regioni impcrarunt. quanquam Cluverius Sigonium , imo Anastasium respiciens , quorum alter legit Fi-eoclae , alter habet Ficticias non graeco, sed barbaro vetabulo Cerviam se esse dictam , autumat . Sed neque hanc umbem tune extitisse , cum Gallia Cisalpina Rubicone finiebatur , ex. Appiano liquere , censet qui potiremam ejus Calliae urbem scripsit fuisse Ravennam . Reliquum est igitur, ut primi illi sententiam quadan tenus tueri conentur suam Inscriptione quam
ex Litorio descripsit Rubres 6 , ut in
Fori Traiani ruinis repertam , unde eius Lltem Imperatoris aetate suisse Cerviam , ostendant. Illi enim Principi Inscriptionem posuerunt Ravennati , Caereviani , Caesemnat; Gr. Ginr. Tra. Verum quis Traiani aevo non concidisse adeo Latinam linguam, ignoreto ut Ravennates , Caesenatesque sua recte inscribere o mina , iam' 'nescirent Itaque merito Inscriptionem istam abiicit
nuper ea uteretur ad viam Trajanalem confirmandam , quam tres illi populi muniendam curassent ; nisi crederem ab eo exemplum aliquod aliud lectum , quod qui de- scripsissent , ut veri s milius redderent , ita
refinxissent, ut ipse indicat . Raveπnates Caesinates, Cerviant . Sed nihilominus ipsum Cerviae nomen reeentius multo est, nam ut esse in usu posset co tempore , sicuti vel ex sententiae eorum exam me qui
, I. c. 13. sol Hist. Raven. l. 1.
149쪽
in aliud cucurrerunt extremum , continuo intelliges.
ia. Paulus enim Merula t antiquam
esse Cerviam negat , quum primus omnium,
ni fallitur , mentiauem eius faciat Blon Ius tib X. H l. Blondus tamen eo libro cDγead. videlicet I. laudat Agnellum , qui IX. iaculo seribens , Cerviam memoraverat , quemadmodum ex eius verbjs semel iterumque a me productis et eognoscere potui ii, & in re quidem , ut DoctillanugAgnelli Editor 3 censet, quae non mulisto M. i annum acciderat 7 Io. ut tunc urbs
illa, seu Cerviain appellarent , seu Phycoeten, extiterit, necesse sit. At quanto, inquis, antea conditaὶ Certe non sero adeo, ni Cluverius credidit ex verbis Anastasi , perυenerunt iuxta civitatem Ra n- narem , in locum qui dicimr Ficuelas, dua-
decιmo milliaris a civitate . Non urbem ,
inquit , sed simpliciter locum tantummodo adpellιit , idque in Vita Theodori, qui Papa satius est renno Iesu Christ 6 i. ς imaeum ipse qui scribit , circa aurium Chrisii
viveret 86o. tamen utitur verbo Leitur
non dicebatur . Uerum.iam Gulo VII. imo & Ui. & U. iam urbem fuit se , haec ostendunt . Privilegium , ut vocant, quod ex Rubeo, & Ughellio refert Tondurius 3 , in quo S. Gregorius Magnus sie loquitur.
Bononiae . Mutinae Regii . Parme , 'acentiae , Brixilli , V cohabenti.e . Adriensis . Comaclensis, Ficoetensiis . Tum idem Pon. ti sex , ut animadvertit Holstentus 6 Ravennatam Ecelesiam vacantem Ficiatus in M. S. Vatie. Fieuelim in Episcopo commendavit libro 4. Epistola 2o. euius Episcopi etiam sequenti Epistola et r. meminit. Epistola autem illa 2σ. S. Gregorii', ad n tante Cl. Agnelli Editore ad annum
spectae s93. Denique Rubouς 8 ad ultimum laetuli V. annum, in iis , inquit , Α XIV. 'Ait. ΙΣ. I 3 I
cio letius . Trecentis igitur & sexaginta annis priusquam Cluverius putabat, urbem suille Cerviam, vides. Sed num etiam antea r Non toto , opinor eulo . Privilegium enim Clementinius 9 mem sat Ualentiniani nimirum Tertii ; datum est
enim anno 426. quo in. Privilegio cominter caeteras Ecclesias Ravennati subjectis Ficoclensis nan nominetur; praeli ve est intelligere . inter eum annum, & annum a.
quo Episcopum habuisse , vidimns , Cerviam esse urbem factam. Nee plurissus ante taeulis ecepisse ihi esse oppiduli, aut vi- ei instar, licebit tibi ex eadem altera animadversione arguere, ex qua Cluverius io rem confecit , pervetustam urbem non fuisse. Itinerarium enim illud se tus quos circa postremos annos Magni Constantini, id est ei rea annum 337. absoluturn esse, , alibi cli indicavimus , Ficoelem non habet inter Sapim, & Rubiconem , cum habeat in eodem tractu locum , Ad μυς dictum e quem ne Cerviam titilla suspieeris, intervallum vetat inter ipsum, & stuvennam adscriptum , nempe duo & viginti millia passuum . Intra annoς igitur illos I sq. qui inter annum 337. & annum 3 . intercedunt, initia Cerviae fuisse, apparet , suique oblitum esse Cluverium , cum iri Tabula si recta memini Umbriae Anti quae , Ficoctas posuit . Caeterum quod , illae transeunte S. Balsiano, sanum esse , refert idem Cluverius ra) , Rubeus aule .ri ia) proposuerat ei rea annum 38J. ea qui-dcm parte accipere licet , qua Phyco lotune fuisse dicitur o sed non ea qua fuisse
dicitur urbs pervetusta , nee qua post s ctum illud traditur , ut iam deinde non amplius phycocle vocaretur , sed Cervia . Hoc enim voeabulum non inveniri ante annum Iro. supra ostensum'est'. Quia etiam nostquam Cervia diei coepta est, diu
promiscua utrumque nomen usurpatum Te
peries. Sic exempli gratia , apud Rubeum
150쪽
Doeumentum memorati videas A. ri I s. quo nominatur Ecclesia Cerviensit,& apud eundem A. my. Litteras celasi li. Pont. Max. quibus Episcopatus F
eoelii inter caeteros . Illae recensetur, nec
ipse tenoro , in hoc Monasterii S. Mercurialis Tabulario sub A. ir 63. sententiam legi'; quae lata est praesentibus Episcopis 'tiuor , in lusque Alberto Reoelensis D. Heliae Discopo. ι 3. Quae res sertasse, quis locus ille esset, cuina in Itinerario appellari, diximus, Ai
vas, in illo quidem tractu ; nam extra Italiam loca alia , atque adeo urbes suisse, quae Novae aut ad Novas dieerentur , ex Itinerario constat, & ex recentissimis quoque Geopraphis , qui has nostras tamen non memorant . Post Itinerarium illud,
unus , quod sciam , ex Ueteribus est qui mentionem huius loci fecerit , Agnellus. Hic igitur quid fuerit. docet i in . Egres-
sua Ravenna , inquit, ut stroperaret Romam, o vemens non lauee a Ravenna quas miru
Citas nunc est,upta. infra Ecclesiam B. Stephisui per dies XV ibi commoratus est . Hane tamen urbem non suisse perantiquam, licet indidem cognoscere.. unde peranti quam non fuisse Cerviam , intelleximus y , nempe ex Appiano , quem secutus Sulpicius , Lucani interpres , ultima Italiae urbs
Ariminam es , inquit , prima Gallia Ravenna . Ne vero urbem istam dirnpiam , sive dirutam, Phycocleui fuisse , suspiceris, locus alter faciet Agnelli sie . uti & su
pra. 4 , & alias indicatum est a
nobis, legendus, Sarrina excubet Cerviae . A tioris ad Novas Papia armis Flavia instet , quae Curva vocatur . Caeseua . Cur enim Agnellus eandem urbem quam modo Cerviae nomine memorasset , continuo iterum memoraret Erat igitur urbs , vel
potius oppidulum ne qua enim eius.Epibscopos usquam legii se nune memini quae dicebatur Ad Novas , erat , inqaam 4 ut Itineraria docent. saeculo IV. & videtur etiam saeculis postea duobus fortasse , aut
tribus , sed non pluribus extitisse , ex illo
altero Agnelli loco', qui eum aut . slim
suisse, apparet . iam ante saeculum quo ipse scribebat, i X. fuisse dirutam. Quamvis au tem in ista sua littoralium Locorum eo memoratione ab oriente pergat ad oceiis dentem solem ; continuo enim subjicit Sa-pim , Candianum, Bedentem amnem, Lais chernum portum , & Eridant ora , dc quod consequitur , oppidulum quo de loquimur . indicare videatur , paulo quam Cerviam , Ravennae suilla vieinius , & ab hae non plus abfuisse, dixerit . quam millia passuum quasi XV. quando in itinerario se habemus , Raυenua, Sabis XI. Ad Nomas XI. Rubira H III. Ajimino M. ; tamen Itinerarium potius sequi me iuvat, eum alias 6 ostenderim , quam verear, ne Agnet li vetustissimus codex ab recentioribus hoc loeo discrepet , praeter ea quae in eodem
t . Locum igitur Ad Novas , si Itin rarium, & Cluverium sequamur . ibi
nimirum fuisse , crede mus , ubi nunc C fenati um visum , ut Bembus 8 loquitur , esse eonspicimus , eum videlicet qui adiaret Caesenae portui , de quo etiam aliquid scribere polliciti sumus . Hic enim vieus hine ab Ravenna , & hine ab Rubi eone tantundem distat , quantum in itinerario utrinque distat locus Ad Novas inis scriptus . Nam quod ab illa is uicus dista. re nune dicitur XXL passuum millia, non scuti Itinerarium indieat , XXII. adm net Cluverius . longiora esse adeo millia ista XXI. ut merito pro XXII. haberi possint i ab Rubicone autem ut Caesenates intelligunt , non abesse amplius III.
inter omnes convenit . Noli tamen credere, haec a nobis ita diei . quasi Caesenates eum oppidulum istud novum extruxere , illud inflaurassent . Neque enim Historici nostrates , cum istud extructum , Portumque effossum esse , scribunt , sive anno id fuerit Iὶo1. sive . ut alii, Iῖra. ullam disrutorum olim aedificiorum mentionem inibeiunt, quibus Caesenates usi sint , muros .& propugnaeula aedificantes, in quibus turrim quoque illam fuisse, non dubitat Bras.chius cy , quae in ipso littore extructa