장음표시 사용
581쪽
ACADEMIAE HISTORIA. Lin. VI. m
punctis terminata eorpus illud describet, soluto problemate a paucis Geome- Gamitis hane lineam cycloidem esse compertum suit. Acceleratio corporum gravium , qualem statuit Galilaeus, universim recepta est. Juxta hanc hypothesim corpus inter decidendum cum cycloidem describit, aequis semper temporibus descendis, licet magis aut minus accedat ad
horizontem, atque ex maiore aut minore altitudine decidat.
At si posita Galilaei progressione in descensos acceleratione corpus aequis
rem poribus ad horizontem semper ς quabiliter accedere volumus,lam non amplius cycloidem , sed aliam describet curvam. Altitudo ipsa . & descensus acceleratio in intea re sta ad horizontem pe pendiculari desgnantur , quae curvae diameter futura est, & cuius diveris par tes diversis itidem respondent arcubus. Cycloides vero est ejusmodi, ut corpus A quo describitur, si ex majori altitudine delabatur quoddam velocitatis augmentum acquirat quς juxta Galilaei hypothesim definitur. Areus cycloidalis describendus major eam qua donatur velocitatem . Omnino consumit, adeo ut corpus majori velocitate motum citius non decidat, nee tardius, si longius illi iter sit conficiendum, a que hinc oritur aequalitas temporum , tametsi arcus sint inaequales. Sed longe aliter res se habet in ea curva quae nunc quaeritur : id enim exigitur , ut corpus grave, quod e dupla cadit altitudiἡte , duplum quoque temporis spatium impendat, atque ut arcus quem inter cadendum describit, sit ejusmodi . ut praeter velocitatis augmentum duplo temporis spatio opus sit, quo eum describat. III. D. Lehniis id comperit, hane curvam esse secundam parabolam cubi eam t haec illi inest proprietas , quod corpus grave curvam illam in de censu descripturum , ut aequis temporibus ad horizontem aequalibus spatiis accedat, in ipso descensos initio hanc delincare non possit, idque neceste sit. . ut reclam lineam e certa altituduae primum percurrat, quam hujus parabolae
I U. In eo statu problema erat cum a D. Leibniis, & a D. Bernosiillysolutum fuit: sed D. Varignon illius solutionem nimis arctatam esse arbitra iatus , aliis terminis eam expressit, qui multo latius patent, adeo ut corpora ad horizontem aequaliter accedant, non modo equis Icmporum intervallis.
sed in ea qua libuerit temporum ratione. Neque id nccelle fuerit Galilaei progressionem sequi, ea quippe admissa hypothesi , quaecumque excogitata fuerit, ex hac methodo adeo generali ingnitus curvarum numerus prodibit quas exigent omnes quae fingi possitnt hypotiti ses. V. Ista quidem de rebus Geometricis qui; in Actis publicis continentur , nune perpauca de Algebraicis, tametsi quae mox attulimus ut quidam Algebr fructus habenda simi. Quam illud sit dissi c. le aequationes resolvere, ex quo
ultra secundum pervenerint gradum , norunt omnes qui in hac stientia versati sunt. D. Varignon methodum excogitavit ad hunc gradum , simul &ad tertium accommodatam , adeo simplicem & facilem, ut mirum sit hane non utile antea inventam e haec in commentariis excusia est & publicata. Quamvis summa Algebrae utilitas ad omnem omnino Matnesim celeberrimos Geometra excitvir, ut eam perficerent, latendum tamen est illam adhue
582쪽
A s M. esse admodum imperfectam , & methodos magis exoptatas nondum esse deis ενν. tectas. Quin etiam D. Rolle qui in hac scientia magnos progressus fecit . in variis consessibus proposuit, Algebraicas methodos ab optimis auctoribus propositas, quae quae ut tutae vulgo habemur . suis mendis non carere, & interdum eas falsas esse. Hoe magnum quidem foret viris doctis persuaderer Sed majus quiddam se facturum sperat D. Rolle, nempe ut in earum locum sufficiat tutiores & certiores mel odos quς majoris operis pars futura est , neque ex eo quicquam decerpi oportere judicatum fuit. Doctor Ramondus Coninxius praepositus Palatii Limat facello libellum edidit Limae ex rusum anno is cm, in quo selutionem famosi problematis decubi duplicatione a se inventam putat: hunc librum misit ad Academiam Ιχ. Bluyineem urbis Brugens s quaestor, atque ejus ea de re sententiam rogavit. D. de la Hire cui id muneris datum est , ut problematis solutionem expenderet, paralogismum in ca delitescentem, Bc satis involutum deprehendit.
De Mechanuh- I. Eometriae mechanica est conjuncta maxime, imo & nostra hac artam vi ex Algebra ipsa magna cepit incrementa : etsi enim e Physica causas. de principia sua deducit, motuum nempe & potentiarum vires , tamen m menta ipsa determinat Geometria, de Algebra velut ad calculas ea revocat, unde ad vitae humanae usum , ad artes pene omnes & belli & pacis machin trix cum magna utilitate adhibetur. Neque alio nobis exemplo opus est, ut id ipsum probemus, quam illud ipsum quod est in manibus, quodque ad navium fabri eam spectat. Id utique est notissimum eo us in liquido positum partes liquidi scindere , & distrabere , quae huic separationi resistunt. Hae quidem, si nulla habeatur ratio cujuseam velut glutinis, quo inter se plus aut minus partes cohaerent in diversis liquidis) soc magis resistunt, quo incursus corporis in liquidum aut collisio ipsa magis accedit vid perpendiculum. Quamobrem ut corpus, quod vehitur in liquido facilius moveatur, ea fixura donari debet, qua liquidum excipiat ex osliquo, quantum fieri potest maxime. Triangularis figurae apice antrorsum promoto partes ejus omnes oblique seriunt corpus oppositu in : sed cum eadem in omnibus si obliquitas, optandum id foret, ut unaquaeque pars in liquidum semper obliquius incut-reret , quam illius proxima. Hoc perpetuum Obliquitatis augmentum tantummodo reperiri potest in linea curva , cuius unumquodque punctum spectari potest ut recta infinite parva in alias sibi vicinas inclinata. Quae autem sit illa curva, cujus obliquitas, aut inclinatio indesinenter mutata in omnibus& singulis partibus omnium esset aptissima dividendis liquidi partibus, pr hiema est, cujus dissicultatem soli Geometrae iique eximii sentiunt; quoaque
583쪽
ACADEMIAE HISTORIA. L s. VI. Πs
per solam Geometriam recens inventam & summa industria tractatam asse- Geoo qui liceti Hoe solvit D. Marchio de l'Hospitat; D. quidem Neuton illi praeverterat, tametsi solutionem ejus non vulgavit, sed specimen ejus ex quadam curvae illius proprietate ita exhibuit, ut ea de re dubitate non liceat. Siquidem D. de l'Hospital hane statim curvae a fictionem in curva a se inventa asnovit, adeo ut utraque sit eadem. D. Facio hoc quoque problema solvit, sed per anfractus adeo dissiciles, ut circuitus ille D. de I 'Hospital eo impulerit, ut vim ingenii sui Ze methodi perspicuitatem ad eam rem inten
Id quidem constat navem cum caetera sunt aequalia , nunquam velis cela rius seria , nisi eum majorem distrahendae aquae facilitatem ex figula ipsa nacta fuerit. Quae autem sit illa figura nunquam innotuisset , nisi Geometria illa sublimis, quae ob nimiam sublimitatem multis videtur inutilis, acti bita sui siet. I I. Illud quoque ad machinatricem videtur pertinere , ut vires ferendis.
aut movendis oneribus necessariae ad leges mechanicas exigantur. Hoc quidem omne , structura musculorum , de eorum nisu , nee non a situ ipso eo poris pendet. Experientia tantummodo diversorum musculorum vires cognoscimus. Sic homo flexis in terra genibus . pedum extremis innixus, solis musculis femorum & crurum contractis totum erigit corpus , cujus pondus I o librarum ponitur : atque hinc concludit D. de la Hire eam vim tum in-else his musculis nempe I o librarum. Idem homo genibus paulo inflexisse erigit, quamvis onus Iso librarum ferat, tumque femoris & crurum musculi pares sunt attolendo ponderi aso librarum : sed ultra x , aut 3 polli- eum altitudinem vix attollitur. Consimili modo quae sit & quanta vis in lumborum , humerorum , dc brachiorum musculis expendit, illorum vim ad 1 o. horum ad ico usque libras in simplici, non violento admodum motu exia tendit. III. Constitutis variorum musculorum viribus ad hos motus exerendo ,
id visium est D. de la Hire , qua ratione illae applicari possint iis actionibus , in quibus est aliquis Mechanicae locus, ubi scilicet vectis ratio occurrit, aevires subinde augentur, vel minuuntur penes majorem aut minorem velocitatem cum maiore aut minore pondere comparatam. Ex. gr. in ipso incessu
dum pes promovetur, arcum describit circuli. & totum erigit corpus ad eam altitudinem quae est inter arcus apicem, Sc subjectum planum. Cum autem hie areus satis sit amplus habita ratione suae altitudinis, quae parva admodum est. motus pedis & ejus velocitas pares sunt corporis ponderi ad parvam altitudinem attollendo. Atque hinc aliam eruit utilitatem ex positione paritum machinae prodeuntem. Cum itaque musculi semorum de crurum ea vi donentur . qua pondus aso libr. attollant usque ad a, Vel 3, pollicum altitudinem, hine sequitue hominem incedere possie oneratum pondere Iso, dummodo crura plus satis non extendat: secus portio circuli, quam pes describit, minor erit quam par sit habita altitudinis ratione , sicque commodum illud ex Mechanica prosectum amittet. Unde homo sic oneratus per scalam cujus gradus sunt spollicum, non ascende
584쪽
A N R. IV. Ex his fle aliis quiet subtilioris sunt mechanices. D. de Ia Hire vim
1699. omnem hominis qui inter incedendum onus trahit, ad paucas libras tantummodo extendit, cham directio est hori. ontalis ; quae quidem vis paulo major esset, si idem homo recedendo traheret : unde fle remiges retrorsiam corpus
Illud quoque experientia notum est equum tantum posse in trahendo zualitum homines, adeo ut hujus vires 18' libris trahendis pares esse poniit. Equus in trahendo prorsum hominem vincit & musculorum viribus . Ee totius corporis dispositione , sed homo in ascensu Vincit equum , idque D de la Hire existimat tres homines qui singuli Ioo bbr. Pondere onerantur , citius per clivum ascendere , quam equum scio librarum pondere
V. Ad Machinatricem imprimis pertinet descriptio portae quae in mole ope. ris in sequana prope Trecas suscepti, ut eo in loco fiat navigabilis,novo & singulari aris ficio exitu rex est. Huius partes, structuram & commoda D. des B llettes die 1 M.tii dilucide exposuit, de typum linearibus figuris ex prc sit Primum hoc habent commodi quod ad verius aqnarum impetum , & tem restatum injurias sint pene invictae; i. quod facillime,& citissime pateant, adeo ut qui a ioo hexapedis nauta pastoritici cornu admonuerit, hanc apertam inveniat, nihil interrupta navigatione. s. si quid in ea sit resarciendum, illam extra aquam a duobus hominibus transferri poterit de loco suo statim, restitui. Si sol te quid obstet, quominus libere aperiri aut claudi possit, quod congesta arena aut quidvis aliud obstet, nullo id negotio amoveri poterit; ,etsi omni alia hujus generis tutior sit , simplicior , de firmior minori tamen
sumptu ea construitur , neque iis obnoxia est incommodis , aut fortuitis e sibus, quibus aliae sunt expolitae. Hanc illultri C. D. Dux de Rosiannes excogitavit ; ut ingenio erat ad Mechanicas artes, & ad eas praesertim quae ci ea motus aquarum versantur , velut a natura ipsa comparato. Hujus portae descriptionem Geometricam , structuram cte obliquam partium quarum indam imaginem habes in Actis Academiae hujus anni i69'. p. 63 & seq. dii cide explicatam. VI. De clepsydris quae scilicet horas metiuntur ex continuo aquae fluxu,. ac de earum divisione actum fuit in Academia. Quod si intra i x horas tota aqua esstuat , in cujusque hor et fine notatur locus vasis , quo pervenit aqua ea continua illius depressione, sicque in gradus dividi solet clepsydra Velocitate inaequali exit aqua ab initio ad finem usque , atque ea ratione velocitas minuitur qua dc scensus gravis corporis augetur. At vero cum clepsydra est alterius figurae , quam cylindricae, ut si in parte summa sit latior, quam in parte infima . tum divisio eius est paulo operosor. Quamobrem ut puncta divisionum habeantur, vasisfigura cognita,elle debet, & voloeitatis aquae ratio dc finienda. D. Varignon formulam praescribit Geometricam quae hujusmodi est , ut vasis figura, de velocitas aquae ad libitum determinatae clepsydiae divisionem praebeant ; ac reciproce clepsi drae divisione, Ec aquae Velocitate cognitis quae iit figura vasis innotescat. Quin etiam aquae velocitatem dabit, ubi vasis figura,
de graduum distinctio perspectae fuerint. VI. Diuitigod by Corale
585쪽
ACADEMIAE HISTORIA. Lig. m. im
VI. Perpauca dicam de cujusdam pistrini a D. A montons excogitati strucia Meis tura, quod non aquae, aut aeris, sed ignis & caloris vi agitur. Illius enim fa- chambrica in Historia Gallica , quantum fieri potuit, dilucide fuit exposita. Hoc principii loco ponit D. Amontons caloris vim in aera ipsum multum polle: cum is libere distendi potest , calor ejus molem dumtaxat auget, & rariorem efficit. Quod si nullo potest modo extendi , illius tantummodo elaterem intendit calor ; ubi ad certos usqtie terminos potest rarescere , hoc ipso vis elaterii tantumdem imminuitur. Frigus contra coarctat aera, & illius claterium imminuit: aer cujus elater crescit, majus pondus sustinet, aut attollit, quam
sit 18 pollicum seu hydrargyri pondus, aut 32 aquae pedum, quantum scilices
aer ferte solet. His principiis suam machinam superstruit D. Amontons, atque omnia ad quaedam experimenta a se facta exigit. Ex. gr. aquae ferventis calore vo- Iumen acris elaterem tertia tantummodo siti parte augeri posse.
VII. Cum D. Amontons inter disserendum de machina sua, id vel iii in transitu dixisset, falsam elle illam pet suasionem, licte satis vulgarem , a se frictum duorum corporum , quae moventur & sibi mutuo applicantur, hoc majorem esse, quo superficies inter se conjunctae & collisae sunt majores : id
Veio te expertum ait, non illum augeri affrictum , nisi penes corporum majorem aut minorem pressionem, vel penes majora aut minora quibus Oneran tur pondzra.
Cum autem id plane novum videretur, placuit D de la Hire statim ipsam constulere experientiam. Mensiae ligneae N impolirς ligna quaedam minime
expolita Se inaequalis molis imposuit, eaque sic ponderibus oneravit, ut omnium aequalia essent pondera. Tum quidem expertus est lingulis eodem pon dere sibi illigato S per trochleam minorem trajccto opus elle, ut secundum mensem duci aut moveri inciperent. Idem in marmoribus male politi Smens e itidem marmoreae & ludi impositis, & per eam ductis expertos est In causam ipsam hujus rei animum intendens hanc excogitavit rationem. Duorum corporum quae sibi mutuo applicantur , rc sistentia ex iis oritur particulis quae eorum superficiem exasperant. Quod si eae sint flexiles, deprimi quidem debent, & deorsum inflecti ; si durae sint & tigidae, aliae aliiωψ insertae sese expedire nituntur. In priori casu sunt totidem elateria quae flecti oporteat, de curvari ; atque in eo posita est omnis motos difficultas τquod idem pondus ab eodem ferri debeat elaterio , aut a duobus priori aequalibus, Perinde cst. Nam si duo s ut superanda, id singula minus inflectet, si
unum sit tantummodo elaterium, illud duplo magis deprimer. Quamobrem si in duabus ejusdem superficiei partibus iisque aequalibus numerus sit aequalis earum particularum , quae elaterio donantur , & sunt flexiles , major supelficies tam facile super aliam ducetur superficiem, ac si minor esset, dummodo aequalia semper lint pondera. Nam etiati si plura sint elateria luperanda ; minus ea quoque fit ctentur. At si pondus malus sit, eo . magis illa deprimet. majorem adeo ostendet obicem. Jam in casu altero, ubi partes sunt mutuo sibi implicatae & ita durae ut nec frangi, nec doleri sal tem in extremis possint, quo plana sibi admota expediri a se invicem queant,. alterum ex iis attolli necesse est: quod autem id aegre fiat, non zx plani an
586쪽
ANN. plitudine. sed ex solo pondere hoc repeti debet. At si partiusti duriorum extremi apices frangi possint, aut alteri, ubi aliae aliis incumbunt , tum ex malori earum numero major oritur difficultas , cumque plures in ampliori supersicie pota mus, asscictus ipsi planorum amplitudini eadem proportione respondebunt. VII l. Hoc quoque advertit D. de la Hire in alio quodam casu eamdem Cccurrere affictuum proportionem. Id quidem omni s notum est , duo plana marmorea admodum tersa, & polita sibi mutuo applicata vix a se invicem divelli posse , quod nullus interea sit interjectus aer , qui elateris sui
continuo nisu marmor incumbens attollere conetur , & potentiam adiuvet sublevantem, tumque marmorea lamina quae basis est incumbentis aereae columnae, quaeque nullo alio libratur aere, hoc magis premitur , quo major est illius columnae basis: nam columnarum altitudines cum sint aequales, earum moles & pondera eam inter se habent rationem , quam bases ipsae.
I X. In plerisque machinis partes quae sibi mutuo a imotae & superpositis
ponderibus se invicem premunt, oleo vel axungia oblini solent. Quo fit, ut ex iis interclusus aer pellatur : nam illius particulae crassustulς adeo minutam divisionem non admittunt, atque aqua Vel oleum , neque tam arcta subeunt spatiota. Quocirca partes machinae sic oblitae totum incumbentis at- nosphaerae pondus ferunt, eo majus , quo majori donantur superficiet; atque earum afflictus eam fere habent rationem , quam superficies. Cum autem in machinis magna semper affrictus habita fuerit ratio . haec invaluit opinio a Fictas pro superficierum amplitudine majores elle aut minores , nec peculiarem in plerisque machinis elle rationem animadversum fue
X. D. Amontons qui primus vulgarem hunc errorem deprehenderat .l oc argumentum longius est prosecutus , ac methodum tradidit supputandi quantum afferat impedimenti agrictus in machina : quod aestimatione quadam , eaque rudi admodum dignosci hactenus non potuit.
Primum id ex variis experimentis didicit, in ligno, ferro , plumbo, cu-
pro . ex quibus constat machinarum pars maxima , eosdem pene obices ex attritu mutuo occurrere . cum axungia oblita fuerunt : atque hanc resistentiam tertiam fere partem disse eorum quibus premuntur ponderum.
Id quoque palam est attritum eo majori difficultate vinci , quo velocius partes attritae feruntur. Unde haec velocitas cum potentia qua moveri machina, & astrictus vinci debent, est conferenda. Quod si potentia aequis temporibus alterum tantum spatii conficiat, quantum partes sibi mutuo ais ictae, ea ratione duplo fit maior . seu vim acquirit qua oppositi obicis ex assi ustu orti partem dimidiam imminuit. adeo ut afflictus ipse tantummodo sit pars sexta pressionis, cum alioqui est et pars ejus tertia. Quod si homo pondus v. gr. librarum funi per trochleam trajecto illigatum sustineat, is funem trochleae applicat eodem pondere, adeo ut pressio ex utraque parte & ponderis, & hominis sit 6o librarum : afflictu, autem est pars tertia liiijus pressionis , nempe ho librarum. posita velocitate poten
in aequali pondetis ipsissa velocitati, Quamobrem ut pondus so librarum
587쪽
ACADEMIAE HI STORIA. Lia. VI. 1s3
sursum tollatur, potentia opus est o librarum & paulo amplius, quasi pon- -- deri io libratum , 1o addit i suissent. ehau X I. Ex iis concluditur qu intum sepe nos fallat calculus, cum in machinis tantummodo potcntiae cum ponderibus, & distantia ab hypomo chlio com parant ut & a Mustus ipsi negliguntur ; ac iubinde fieri potcst ut attritus omianem machinae ex situ ortam detrahat utilitatem. Est alius isque non contemnendus obex qui machinarum e Tetus non me- .diocriter imminuit, funium nimirum qui saepius in machina contorquentur rigor, quem D. Amontons diligentius expendit, atque haec potissimum ani
Funem eo dissicilius secti , quo rigidior est . & tensior prae pondere
eum trahente, a , quo idem est crassior, 3 quo flexus magis incurvatur aut circa minorem eγlindrum involvitur. Tum id quoque suscepit examinandum qua proportione diversi illi obices crescant. Quae ex ponderibus funem trahentibus oritur resistentia , auciatis ponderibus similiter augetur ; quae ex crassitie funium , iuxta diametro rum rationem crescit; quae ex rigore funium proficiscitur , eo quoque ma Ut est , quo flecti citius coguntur. Quantum illa rigiditas detrimentum patiat essi diui machinae, diligentius examinat.
I. ae Um oculus in speculum per obliquam admodum lineam dirigitur se istum candelς accenta, & propius admotae imaginem cernimus iaepius multiplicatam, ita ut ipsae imagines semper debiliores appareant. Hujus plue nomeni satis vulgaris rationem e principiis Optices, & Cato ptrices attulit D. de la Hire , eamque dilucide exposuit. Quod si duae tantum essent imagines. causa ipsa non valde esset in Voluta : duae quippe fiunt reflexiones, una in priori speculi superficie, altera in posterioli quae stanno inductii cst. Ex omnibus radiis qui in priorem incurrunt superficiem, pars minor reflectitur , caeteri speculum penetrant & franguntur intra vitrum , iique in statii. num desinunt, unde re liliunt iterum refracti ; cumque uberiores radii per posteriorem reflexionem exeant , vividam magis exprimunt rei objectae imaginem. Quo quidem modo duae tantum imagines explicantur, cum tamen plures simul appareant. II. Eadem fere est ratio alterius phaenomeni quod est linjusmodi : cum per vitrum planum & politum res luminosa , qualis est candela accensa, coninspicitur . ea quoque multiplex apparet, sed imagines quasi gradatim debiliores fiunt, aequalibus intervallis a se mutuo distantes , & es distinctiores cernuntur , quo recta linea ab objecto ad oculum ducta est obliquior. Veram,
hujus phaenomeni posterioris rationem D. de la Hire ex simplicibus & per spicuis Optices principiis deducit, eaque ad prius phaenomenon facilε appli-
588쪽
A M M. cari potest. Punctum quodlibet luminosum est apex coni radiosi, euius bas; est oculi pupilla; radii una coeuntes per varias refractiones in idem retina: punctum delinunt, de lucidi corporis punctum in ea depingunt. Haec qui dem imago nunquam duplex est, nisi ex cauta aliqua , quaecumque illa sit. alter conus ex eodem puncto luminoso prosectas pupillam pervadat, & in
priorem conum ex transverso incurrens radios suos in alio retinae loco colli . gat : tum enim palam est lare ut duo praedicti coni sese mutuo intersecent. Quo res sit apertior axes tantummodo utriusque coni deinceps , non conos ipsos memorabimus , cum de pluribus & diversis radiis mentionem faciemus.
III. Et quidem radii ex eodem puncto rei obiectae prodeuntes longius progressi a se mutuo discedunt: cum autem pupilla quae est basis coni radiosi sit angustior, acutum admodum eis ciant angulum necesse est , ubi objectum ultra tres pedes ab oculo removetur , tumque angulum efficiunt ita acutum, ut pro nullo habeatur , de radii quasi paralleli censendi sint. Quo circa radii omnes qni ab eodem puncto obfecti ad pupillam contendunt. aut paralleli sunt. aut divergentes, seu a se mutuo distracti. Quo igitur se mutuo intersccent, quaedam causa exterior accedat necelle est. Illa porro intersi ctio omnino requiritur ut plures delineentur imagines ejusdem obiecti,& corpus quoddam diaphanum interjectum radios ita disponat , ut ad te mutuo accedant, & fiant , ut loquuntur, convergentes. I U. Itaque radius qui priorem vitri plani supelficiem penetravit, a postetiori supellicie resilire potest versus priorem , binc rursus ad posteriorem progredi , & ex ea rcflecti, idque per plures itus , & reditus intra vitricranitiem varias reflexiones efficere, sic tamen ut unaquaeque reflexio eum debiliter. U. Vitrum eujus duae superficies oppositae sunt omnino sbi parallelae. de parallelismo radiorum ab eodem objecti puncto prodeuntium, quique vitrum penetrarunt, nihil detrahet, quaecunque intra vitrum factae fuerim reflexiones. Quo igitur multiplicemur rei obicctae imagines, radios ab eodem puncto profectos non paralictos excipiat necessse est , tumque id contingere poterit, ut unus post varios Ilus & reditus intra vitrum alte ii ex obliquo Oeis currat in ipsa oculi pupilla. VI. At vero cum duae vitri superficies non sunt sibi omnino parallelae . quatenus radii ad oculum prodeuntes eas pervadunt, parallelismus destruitutradiorum qui ad oculos diriguntur , quique ab eodem objecti aliquantum remoti puncto exierunt. Tum enim radium , qui vitrum pervasit irrcflexus. alius qui reflexus fuit . secabit in pupilla, totque t jusdem puncti futurae sunt imagines , quot diversi radii saepius reflexi sibi mutuo occurrent , eo minus vegeti, quo plures reflexiones factae fuerint. Prima quidem imago vegetior est, quia nullam experitur aliam reflexionem . reliquae eo minus sunt vegeatae , quo plures pasis sunt reflexiones. Unde objectum lucidum bine debet aut valde illuminatum : secus secundet imagines minus exprestae futurae sunt,
aut a circumfusis objectis obducentur.
Quo situs vitri est obliquior habita ratione rectae lineae , quae ab oculo adtem oblectam, vel ad imaginem dirigitur , hoc major inter ipsas imagines
589쪽
ACADEMIAE HI ST O R IA. LAE. VI. scs
mutua apparet distantia, eaeque minus confust vidcntur : unde minus obliqua positio eas oropius sibi invicem admovet, ac magis confundit.
UII. Ex his eolligi potest in vittis, quae licet aequabiliter densa videantur. tamen res objectas multiplicant, superficies non exquisite elle parallelas , sed rugis & undis eas esse exasperatas , ac parallelismi desectus , qui non est sensibilis, radiis ipsius luminis fit sensibilis. Atque ex hac Theotia D. de la Hire eruit tutum explorandi modum, an vitro insit vel minima in densitate ipsa inaequalitas,& qua in parte illa delitescat:cumque potissima in perficiendis telescopii vittis & centris corum definiendis dissicultas posita si ili' maxima densitate aut crassitie eorum invenienda , quo praecis E in centro figurae collocetur, cum bene sunt elaborata & expolita , ex constitutis principiis facilem eruit methodum qua id ipsum perficiatur. Sic quae prius merae speculationis esse visa sunt, ad exitum perducta , ad usum ipsum, & utiles operationes nos
Hactenus de iis quae ad Opticam, vel Catoptricam spectant, nunc de iis agendum quae ad dioptricam magis videntur pertinere. VII. Die Martii D. Homberg scriptum legit, in quo effectus vitri
cujusdam ustorii, dc eo utendi ratio continentur. D. T schir nause nobilis Germanus unus ex Academicis aggrcgatis artem parandi vitra utrimque convexa . quinum diameter ad tres aut quatuor pedes patet, excogitavit, Va rios eorum effictus, quovemodo ad usum sint adhibenda cum D. Hombergcommunicavit. Figuram habes in secunda tabella aenaea delineatam.
Uitrum A B sito pede ut in speculo ustorio, quale in Observatorio extar, instructum ita Soli obvertitur , ut radios solis ad perpendiculum vibratos , excipiat. Id vero innotescit , cum imago solis in foco E omni ex parte rotunda apparet. Hos scilicet excipiet tabula C D, quae vitro A B erit parallela. Quod si imago solis sit ovalis, aut ellepticae figus; sic vitrum inclinati& flecti debet, dum solis essigies omnino rotunda fiat , tum vero plumbum liquabit, lignum incendet & lapidos caeruleos, vulgo ard.isis in vitra conversos dabit ad 11 pedum distantiam, ubi foci diameter sesqui- pollicis futura est. Quo sociis sit vegetior , contrahendus est interpositu secundae lentis F G , priori A lue parallelae, tumque secus acced i ad Id , atque illius diameter 8 linearum sutura cst : sed vis illius multo major erit, adeo ut corpora quae in E , fundi non poterant, cito liquescant in H. VIII. Inter eEctus hujus vitri hi sunt praecipui , lignum quodcumque illud sit etiam madidum statim flammam concipiet , aqua angusto vase contenta cito ebulliet ; metalla dummodo non sint plus fatis crassa , paulatim funduntur; ferrum in laminas diductum primum incandescet, tum liquescet. Tegulae, ardes ς , pumices , testae, talei statim rubescunt, tum in vitrum abeunt, sulphur. pix resina etiam iub aqua liquantur; pinus aut aliud lignum
tenelum extrinsecus vix immutatum apparet, sed intus in carbonem mutatur. Carboni ligneo excavato si materia quaevis inaeonatur, cffictus erunt
multo majores. Metallum enim quodcumque illud lit cai boni pertuso impositum cito liquatur ; ferrum scintillas vibrat ut in ustrina serraria, quin Semetalla plumbum imprimis de stannum diutius sic detenta avolant , cineres ligni de herbarum vitrescunt.
590쪽
A N M. Quae corpora fundi vix pol sunt, in pulverem redacta, aut sale aliquo agaiecto sunduntur. Quae nigra sunt citius immutantur, cum in susione nigra tem suum servant. Alba quae sunt & susione ipsa nigrescunt, aegrius funduntur :sed quae nigra sunt, quaeque in fusione alboscunt, vel demum quae cum alba fuat, in fusione suum retinent candorem , ut silices, calx , creta Anglicana
Metalla porcelanae imposita vitrescunt , dummodo porcellana satis dens, sit, ut fusioni resistat, & ignis per gradus admoveatur, ne disssiliat. Aurum in vittiscatione purpureum & pulchrum induit colorem. Quod si majore globo vitreo materia ex facili fusilis ut sulphur Eineum,
hismuthum &c. longius ab ea parte globi quae radios solis admittit, quaeque est Α Β , ne globus ipse frangatur , est collocanda , tum insoliti quidam
essectus se produnt: nitrum v. gr. idoneae dosi adhibitum in fumum abit adeo ut spititus nitri brevi temporis spatio exstillari ea ratione possit; parum materiae primum erit apponendum, cui jam fuset paulatim alia est adjicienda. Quo quidem modo quatuor argenti unciae simul in fusione teneri pollunt rsolidior materia quae facile liquescit,alterius su nonem sic promovebit, & sun dentis loco erit, cum aliud corpus quod aegre liquescit, fundendum est. Quinti saepe duo corpora , quae ceparatim vix liquantur, ut creta Anglicana, aut silex , una coniuncta factile liquescunt. Parum cupri eo modo fusi in stigidam statim conicetiim vehementem edit strepituin in aqua , & vas fictile satis
densum interdum confringitur, & cuprum ipsum in auras abit. cum metalla in fusione exhalent, citius quaedam, alia tardius, ea ratione expurgari poterunt, ut argentum plumbi admistione in vulgari catillo seu e pella : sic omnis generis vitra colorata fieri poteruntia inaeque corpora si metalla exceperis, colores suos in fusione exuunt, uti de gemmae ipsae. Alios praeterea effictus non minus mirabiles prςtere . Haec sane digna sunt, quae variis probentur experimentis .' alia enim aliis lucem asserent. Licebit quoque vitra telescopiis & & microscopiis aptata ea ration: fingere.