장음표시 사용
451쪽
tui r & omnis anim vivens mortua mari.
. ' Et tertius estudit phialam suam super fiumina, dc super sontes aquarum , factus est vis. s. Et audivi Angelum aquarum dicentem Iustus es , Domine, qui es, di qui eras sanctus,
6. Quia sanguinem sanctorum & Propheta- Sum est. iderant, & sanguinem eis dedisti bibete idigni enim sunt. 7. Et audivi alterum ab altari dicentem: Etiam Domine Deus omnipotens, vera & iusta judicia
s. Et quartus Angelus etadit phialam suam in solem , & datum est illi aestu assiigere homines, & igni
s. Et aestuaverunt homines aestu niagno, Aed blasphemaverunt nomen Dei habentis potestatem super has plagas, neque egerunc Poenitentiam ut darent illi gloriam. Io. Et quintus Angelus effudit phialam suam supet sedem bestiae t M tactum est regnum ejus tenebrosium, de commanducaverunt linguas suas prae dolore. ii. Et blasphemaverunt Deum cinii, prae doloribus x vulneribus suis, & non egeruns pinnitentiam ex operibus suis. ii. Et sextus Angelus effudit phialam suam in flumen illud magnum S Euphratent de siccavit aquam ejus, ut praepararetur via regibus ab otia
tu solis. 13. b Et vidi de ore draconis, de ore hes. tiae, de de ore pseudo, prophetae spiritus tres im
mundos in mam ranarum.1 . Sunt enim , spiritiis damoniorum facientes signa , & procedant ad reos totius terrae congregare illos in praelium ad diem magnum Omnipotentis Dei. I s. Ecce venio sicut fur. Beatus qui vigilat, de custodit vestimenta sua, ne nud us amis let, dc videant turpitudinem eius.16. Et congregabit illos in locum, qui vocatur Hebraice i Armageddon.
suam in aerem, de exivit vox magna de templo a throno, dicens: Factum et Li8. Et facta sunt fulgura, de voces, dc tonitrua, de terrae motus factus est magniis, qua- Iis nunquam fuit ex quo homines suetulit iu- per terram: talis terrae motus, sic magnus. IV. Et ficta est ' civitas magna in res partes: de civitates Gentium ceciderunt , de Babylon masna venit in memoriam ante Deum, dare illi calicem vini indignationis irae ejus.1 o. Et omnis r insula fugit, de montes non sunt inventi. αI. Et grando magna sicut talentum descen
dit de coelo in homines i 3c blasphemaverunt Deum homines propter plagam grandinis et quo
niam magna facta est vehementer.
ostiator Ioanni ab Angeis mulier famicaria
variu indata ornamentis , se ebria mar rum
fanguixe, seaeens super bestiam septem capitum
t. li T venit unus de septem Angelis, qui
habebant septem phialas, de locutus est mecum, dicens: Veni ostendam tibi damnationem meretricis magnae , quae sedet super
L. s Cum qua fornicati sunt reges terrae, de imebriati sunt qui inhabitant terram de vino prosti
t. Et abstulit me in spiritu in desertum. Et vici mulierem sedentem supet bestiam cocci-
BEATI IOANNIS APOSTOLI, C Αν. XVI. Ec XVII. est in
Mila per totum unperitura, quibus oma acu attre maduerint. Dici ut autem . ia torpira inpetii a in inritate di viribus destitutum . maguis in cada et is rem rarabat. Poteiteti misiὰ de mari icitet igi ,-RO Ianorum vires maluinis. Maia utilion anno, Hice Andi sis , adversus Theodosium pae ante, ita debellatae hamini, ut temulari riuuatenti prato m. ine designauiui emira bella imperante Gallaeno. Possunt etiam per sta--α aquas intellis pto iucue se retinio te . q
rum domantam Romani ereptum. . . . Ir eli qui a
bant, si ad .igilias noctis estisti desii ti. Io. i Aramaiad a, motis Mageddoti . id est lotus Meldii . si
quidem vi Mageddoti ochosias M Iosias devictr et vult itaque itinae te . quod magi 1mperat tum 1inplicabunt tuos belli . m quibus peribunt, quoa impἰetum a Persi eontra valerianum . unde origora sus imperii Romam de in iaciem contra aut anum di post cuius laiadem it,etiun α debat irarum Dat impeti iam Romanum. r . Hoc exmirant de irrupti e Barbarorum , valeriano cap aut de peste qua etalio dionem ab Alane I . . me Omma significant adlicti dies mucias fiaturas . tempore tui di imperii Romani. Datame obsidione Alatio, ima de elo laepissi,ne decidit inur,em Romam. Iν. Gavitas . quidam de Ierus em ex ν nucit, quae tempote excidii erat in tres lactiones divita. Zeloeas. Idumaeas. Libertinos. Alii sic expolirunti imperium incidenti diis vitium . HOnotio amperante Ramianae. Attalai Romae . Cmutantina in Galliis. Alii . sie Roma deplaedatut a tribu s regibux Barbaria. Aia. rieo . Atau pho. N Genleraco. Alii ad c lier Totiis di. icit ut iam tu rae putest pars timam gladio perit in O dione .patiem alia serum aucit, tentam relegat in Campaniam C visam σι υ ν, G tuis pro incias imperii amplevitabas. vel civitates id oris conseis crarae. ut Delphex Dodoma. &e. Babν mas a , Roma ut quata a bella tempore Ierosolymitani exeati extuetunt. vel Rrema capta ab Atarico. Da e s1t. ut da est. o. Ins,ia . oppita maritima. F. Ite . esse desit. His bello tum tempotibus mi us quati videbarui. alome , arces med is
x. e Deciotatur idololatria, maxime quia Romam ipiam ejusque
3. Madserens. Romam Eesiam, Romanum imperium. Criri. neam, propter sustin cinguinem martyrum PDπα- , resertur albo ε- , ut patet ex Gra Sy . Al b. kris. ι- δενι- ώιasρω- a , edicta lunt adτerxochmitian si Caparas prem , septem imperat . tes perseeutores Ecclesiae . Diocletianum. Maximia um, Galerum . Maximinum , Severum a it Constantium Chisem. Maremtium . Licinium. Coma dat m, qua impeta tempore persecu--aitin, Discistiamin, Maaim avi , Galatinia. Maximnum ,
452쪽
neam, plenam nominibus blasphemiae, habentem capita septem, & cornua decem. q. Et mulier erat circumdata purpura , d coccino, & inaurata auro , dc lapide pretioso , ω margaritis , ' habens poculum aureum in manu sua, plenum abominatione, de immunditia fornicationis ejus. s. Et bin fronte ejus nomen scriptum et Mysterium i Babylon magna, mater fornicationum,
6. Et vidi mulierem ebriam de sanguine sanctorum,& de cinguine martyrum Jesu, demiratus sum cum vidissem illam admiratione mag
7. Et dixit mihi Angelus : Quare miraris, Ego dicam tibi sacramentum mulieris, & bestiae quae portat eum, quae habet capita septem,
. S. Bestia, quam vidisti, fuit, de non est, dc ascensura est de abysso, Ee in interitum ibit: de mirabuntur inhabitantes terram s quorum non sunt scripta nomina in libro vitae a constititutione mundi i videntes bestiam, quae erat, de
s. Et s hie est sensus, qui haebet sapientiam.
Septem capita , septem montes sunt , super quos mulier sedet, & teges septem sunt. Io. s Quinque ceciderunt, unus est, de alius nondum venit : de cum venerit, oportet illumhreve tempus manere.
it. Et bestia quae erat, de non est: de ipsa b octava est: de de leptem est, de in interitum vadit. Ir. Et i decem cornua, quae vidisti, deeem
reges sunt: qui regnum nondum aceeperunt ,
sed potestatem tanquam reges una hora accipient post bestiam. 13. Hi x unum consilium habent, de virtutem , dc potestatem suam bestiae tradent.1 . Hi i cum Agno pugnabunt , dc Agnus vincet illos: quoniam Dominus dominorum est,
Severum . . Licinium. conluetium Cti citeri. Com
a P. - qma haec Oblcura visin lanificet. SM--rum , Gi. sit. Arab. Ath. mxj enum s. ς Entia. Roma eii eius ' idololauia. Fuit cytisu os . cito detulet. Erat o non es , demet. Haec ad tempora vanationis reseia tenda. s. i rite, hie in re se*M. intellectus qui hinet sapientiam δε- mx . vel . qui Lapiens est ad.eit M. Sωυ. tignificant. to. s--εδεν Mnt , Caius. Claudiux , Domitius, venpasiat, is Titus hi omnes motria 4m boames lixe imbeleti et nuses. Dorumanas , Ru est seriu . Atim No..um vinat. Nova. arata sem ni . te cim mensibus imperavit. Sed si ho reseraretur ad ea quae docta tuot cap. i. quinque iunt Dioeutiat s. Maximiam s. Cotistantius Chiores aut severus. Galeriis Maximianus M
cessiit, M ab eo adoptatus . inde octa silicitur. α etiam ste sep Nin. quia cum eo impeta it. Alii Maximianus Helculius unus de septena petatuto ibia impetium reliquit cum Dio etiano. sed poli ea teiumpse illud, unde OG u dicitur. Bestia Mintu appellatur,
de Rex regam, de qui cum illo sunt,vocati, electi. de fideles.
11. Et dixit mihi: Aquae, quas vidisti ubi me retrix sedet, populi sunt, de Gentes, ta linisi ε. Et decem cornua , quae vidisti in bestia illi odient fornicatiam, de desolatam facientillam: Ac nudam, de carnes ejus manducabunt, de ipsam igni concremabunt. 17. Deus enim dedit in corda eorum ut δε- eiant quod placitum est illi : ' ut dent regnum suum bestiae donec consiummentur verba Dei. s. Et mulier, quam vidisti, est 'civitas thapna, quae habet regnum super reges terrae.
tus , luxus , judiciam, uisio de criminins , Iro Ire qua omnia , usi adhaerentes Itigent, universaque Ierna miratur; sancti vero DLiuiam invitantur.
i. t PT post haec vidi alium Angelum descen-
, dentem de coelo . habentem potestatera magnam terra illuminata est a gloria eius. r. Et exclamavit in fortitudine dicens: Cecidit, P ceeidit Babylon magna r de facta est habitatio daemoniorum, de cullodia omnis spiritus immundi, de custodia omnis volucris immundae
de odibilis 3. Quia de ' vino irae fornicationis ejus bla
berunt omnes gentes : de reges terrae cum illa fornicati sunt: de mercatores terrae de virtute deis
liciarum ejus divites facti sunt. . Et audivi aliam vocem de coelo , dicem tem di Exite de illa populus meus: ut ne participes sitis delictorum ejus, de de plagis ejus non
s. Quoniam pervenerunt peccata ejus usque ad coelum . dc recordatus est Dominus iniqui
quia pardus qui best:ae . Maximi uin repraesentabae, ope et incini tarmam& tudelitatem. De Jutiano ex m. Malai. Im
3. IV ara tormeatis M. Hebraicnus . vino nostituti ax dira nae ita De L Asmae . m. pinuta est D n tantum No et ido lolatriam sed etiam moriet lumiri ac superbiam. Devrraiat. .elicia
453쪽
4 APO CALYps Is BEATI JOANNIS APOSTOLI, CAν XVIII. de XIX.
s. Reddite illi sicut Mipsa reddidit vobis: ec duplicate duplicia secundis, opera eius: in poculo, quo micuit,miscete illi duplum. 7. Quantum glotitavit se,in deliciis filii,
tantum date illi tormentum M luctum: quia in corde suo dicit: Sedeo regina: de . vidua non sum dc luctum non videbo. 8. Ideb in una die venient plagae ejus, mors , S: luctus, de funes, & igne comburetur: quia
fortis est Deus, qui judicabit illam. s. Et flebunt , dc plangent 4 se super illam
reges terrae , qui cum illa fornicati sunt, x in deliciis vixerunt, cum viderint sumum incendit ens:
io. Longὸ stantes propter timorem tormentorum ejus, dicentes: Vae, vae civitas illa magna Babilon, civitas illa sortis i quoniam unali ora venit iudicium tuum. I t. Et negotiatores terrae flebunt ,& lugebunt super illam: quoniam merces eorum nemia emet
inplius: I 2. Merces viti, de argenti, α lapidis pretiosi. 5 inargaritae, de byssi, de purpurae , dc setici, de cocci de omne lignum x thyinum,
de omnia vasa eboris, de omnia vasa de lapide pretiis clus: quoniam una hora desolata est.
1 o. Exulta super eam coelum, & sancti Apostoli, & prophetae : quoniam judicavit Deus ludicium vestrum de illa. o. Et sumilit unus Angelus sortis Iapidem quasi molarem magnum, de misit in mare dicens: ' Hoc impetu mittetur Babylon civitas illa magna, ερ ultra jam non invenietur. 21. Et vox citharcedorum , de musicorum, de tibia canentium, ec tuba non audietur in te amplius: de omnis artifex omnis artis non inveni tur in te amplius: de vox molae non audietur in temptilis: 13. Et lux' lucernae non luc bit in te amplius ide vox spolisi 5e sponsae non audietur adhuc in te: quia mercatores tui erant principes terrae , quia in veneficiis tuis erraverunt omnes Gentes.
24. Et in ea sanguis prophetarum de sancto. rum inventus est, de omnium qui intellecti sunt
Sani de Iudicis meretricis Deum glari cor , ta nostia a Lxioso, de aeramento, de ferro , dc marmore,13. Et cinnamomum o de odoramentorum, d
unguenti, de thuris, de vini, Sc olei, de simi. lae , de tritici , Ze iumentorum, de ovium, MCquorum, de rhedarvin , dc mancipio rum, de animarum S hominum. i . Et poma desiderii animae tuae discesserunt a te, δc omnia pinguia de praeclara petierunt a te, de amplisis illa iam non invenient. is. Mercatores horum, qui divites facti sunt,
ab ea lotis itabunt propter timorem torment rum ejus, fientes ac lugentes. 16. Et dicentes: Vae , vae civitas illa magna, quae amicta erat bysso , de purpura, dc cocco, de deaurata erat auro , dc lapide pretioso. α margaritis. tr. Quomam una hora destitutae sunt tantae divitiae. Et omnis gubernator. de omnis qui in lacum navigat, de nautae, M qui in mari ope. rantur, longe steterunt, 18. Et clamaverunt videntes i locum incendii
ejus, dicentes: similis civitati huic mapnae
clamaverunt stentes, dc lugentes, dicentes: vae,
vae civitas illa magna , in qua divites facti sunt cinnes, qui habebant naves in mari, de pre-
i. ID Ost haec audivi quasi vocem turbarum
multarum in coelo dicentium : Alleluia i salus de gloria, dc ' virtus Deo nostro est . E. Quia vera de justa iudicia sunt ejus, quir judicavit de meretrice magna , quae corrupicterram in prostinatione sita, de vindicavit sanguinem servorum suorum de manibus ejus. 3. Et iterum dixerunt: Alleluia, de ' sumus ejus ascendit in saecula taculorum. . Et ceciderunt seniores viginti quatuor , de
quatuor animalia, dc adoraverunt Deum sedentem super thronum, dicentes: Amen Alleluia. s. Et vox de throno exivit, dicens e Laudem
dicite Deo nostro omnes servi rius, de qui tim tis eum, pusilli Sc in ni.
6. Et audivi quati vocem turbae ragnae, & sicut vocem aquarum multarum , dc sicut vocem tonitruorum magnorum dicentium : Alleluia i quoniam regnavit Dominus Dcus noster omni
riam ei : quia venerunt i nuptiae Agni, de uxor ejus praeparavit se.
splendenti de candido. Bistinum enim, juistificationes sunt Sanctorum.
c. aee possunt a te iri semio sermone. quasi ad aliquem vi. cerentur. de nitiat aliud sunt quam mediciti, exitii maii ,&c θυ- cin aurum, multum liab audio secundo trecenis viginti a. iis Go horum interfecta tari. Roma tapet i erga alias natione . raraleli erat milit ex Atatio . Ne. . . V. - . imperio. Luci . triste qui letum Ronis enim .ma vindieabat nomen coit araxumae. . ς Iaaiιa u . At . . --ου . Aui. sa H d.
454쪽
nuptiarum Agni vocati sunt , de dicit mihi i
' Haec verba Dei vera sunt. Angelos , Io. Et cecidi ante pedes ejus , ut adorarem ' eum. Et dicit mihi: vide ne seceris conservus' tuus sum, fratrum tuorum habentium testimo. nium Iesu. Deum adora. Τestimoniam enim
Iesu , est spiritus prophetiae. tr. Et vidi coelum aperium , & ecce equus ια ια' albus, & qui sedebat super eum, vocabatur Fid
Verax, & cum justitia judicat , α ρο-
I L. Oculi autem ejus d sicut flamma ignis, Min capite ejus diademata multa , habens nomen scriptum , quod nemo novit nisi ipse. 1 3. Et vestitus erat veste asperia ' sanguinei &vocatur nomen ejus, Verbum Dei. I . Et exercitus qui sunt in coelo , sequebam
tur Cum in equis albis , vestiti byssino albo de
11. Et s de ore ejus procedit gladius ex uir que parte acutus ut in ipse percutiat Gentes. Et ipse reset eas in virga ferrea, Bd ipse calcat torcu lar vim furoris irae Dei omnipotentis. I 6. Et habet in vestimento, dc in s femore suo scriptum: Rex regum , de Dominus dominantium
Cum bestia in v Et vidi unum Angelum stantem in sole, M claniavit voce magna, dicens omnibus avibus, iς' quae volebant per medium coeli: Venite, dc con-it,imicos gregamin i ad coenam magnam Deir M 18. Ut manducetis carnes regum , & carnes , ius ab tribunorum, & earnes fortium, dc carnes eu L. rem, M sedentium in ipsis , Ac carnes omnium ut oranda- liberorum M servorum, de pusillorum, α --
Mn. 39. Et vidi bestiam, de reges terrae, oc exercitus eorum Congregatos, ad faciendum praelium
eum illo qui sedebat in equo, M cum exercitaxo. Et apprehensa est bestia, dc cum ea pseu do- propheta: qui fecit signa coram ipso, quibus seduxit eos, qui acceperunt characterem bestiae, de qui adoraverunt imaginem ejus .Vivi missi sunt
hi duo in i stagnum ignis ardentis in sulphureiai. Et caeteri occisi sunt in gladio sedentis super equam qui procedit de ore ipsius: de omnes
aves s uratae sunt carnibus eorum.
I. T vidi Angelum descendentem de coelo, , habentem clavem abyssi, dc catenam magnam in manu sua. L. Et apprehendit draconem, serpentem antiis quum, qui est diabolus de satanas, de i ligavi e Cum per annos mille r3. Et misit eum in abyssim, de clausit, de s a vit super illum, ut non seducat amplius Gentes, donec consummentur mille anni di de post haec oportet illum solvi modico tempore. . Et vidi sedes, de sederunt super eas, dc His mille judietum datum est illis, 3c animas decollat rum propter testimonium Iesu dc propter ver- regna
bum Dei , dc qui non adoraverunt bestiam , ne- abstra
que imuinem eius, nec acceperunt citaracterem retur recti ejus in frontibus aut in manibus suis, de vixerunt,& regnaverunt cum Christo mille annis. s. ' Caeteri mortuorum non vixerunt, donec consummentur mille anni. Haec est resurrectio prima.
s. Beatus, Ac sanctus, qui habet partem in resurrectione prima e in his secunda mors non habet potestatem di sed erunt i sacerdotes Dei de Christi, de regnabunt cum illo mille annis.l 7. Et ' eum consummati fuerint mille anni,
solvetur satanas de carcere suo, de e ibit, dc Ω- dii, simini, ducet Gentes, quae sunt super quatuor angulos terrae, Gog, de Magog , dc conPegabic eos in arie. ad.et. praelium, quorum numerus est licut arena ma
circuierunt castra sanctorum , de civitatem di- Iectam.
s. Et destendit i nis 1 Deo de coelo, de devoravit eos, Ec dia lus , qui seducebat eos, missias est in stagnum ignis de sulphuris , ubi de bestiato. Et pseudo-propheta cruciabuntur die aenocte in laeula sitatorumi I. Et vidi thronum magnum candidum, de Ased nissedent mi super eum, a cujus conspectu fugit
honendum te aestinum: subriura destructionis impetii Romam de idololatriae. potes agete de antie is o. r. Clavima, potestatem in i semum. Haee quae lemmtur maris spe at ais es ta lorum. Et laxavit. ligatus est diabolus morte Christi. 3e mofligata νε lolauia a Constantino. 8ce. 'aesum blemophetie dicta de capti. vitate, ερ legatione diaboli, eiusque in finem solutione M eareere, orate intelligendat t. praeparantque ad finem mundi di regnum rotectum Christi. &e. Musa. multas. x multos quam W-
Pota per e uim m. 3. υι νε-μ eat, non qu43 seductio amplius imita ut, e3 quia Nini Iam pote . iam periculosa . ramaue universali . Mitti a.... totum spatium utque ad finem ineuli υ orererm. - . s. eis. infime iaculor metu persecutis gravissima ια maxima istactio ab arat christo. . I. Mis- das ere. darum est ut vindieatentur. Illis . ani mabus , de quibus mox. Mil . numerus cem o inceri r o utempore nune euriente usque ad resuriectio em Lituram. F. rara monuirum , ad 1 metum electorum. Dc talemque marty m pertinentes. Hormm . A h. ρ ωι --ον, revia mat. D nee m tune victoli resurrectio e m in1. ud more siri urae. donee denotat certum tempotis . ad et re d usave alii iudfatimidi, non sie, nee si nificat quid furatrum pol ea. Resurrecta-σst ima. inchoatiu iae in ιustifiem me , εc perficitat eum anima egres. a est de eot te e de many abut expinum m. tum mota evit sine dilatatiocie ad usque moessa Lε. ν Sacervitea. quia in patria ne ipso perfectissime olferiant Deo. e tune omnia sanctarum animanam opera erunt lacrifieis Deo undeqaaque placentia. Miman s. inque ad fines seculatum M seis
455쪽
ανς Apo CALYPSIS BEATI IOANNIS APOSTOLI, C p. XXI.
terra de coeluui, de locus non eli inventus eIS.
22. Et vidi mortuos, ' magnos de pusillos , stantes in conspectu t tironi, α libri aperti sunt: de alius liber apertus est cras est vitaei 5e judicati sunt mortui ex his quae scripis erant in libris secundum opera ipsorum. Is. Et dedit mare mortuos, qui in eo eranti Mλ mors Se infernus dederunt mortuos suos, qui in
ipsis erant, de judicatum est de singulis secundisi
rapera ipsorum. I . Er infernus&mors missi sent in stagnum ignis. Haec est mors secunda. Is. Et qui non inventus est in libro vitae seruptus, missus est in stagnum.
Caelo ac terra renotaris , civisas Ierusiam in Agni sponsam a Deoparata ostenditor , iustis gurβcaris , impii M in sagm- Vsis cerru-M i. T vidi coelum novum, & terram novam. Primum enim coelum , de prima terra i abiit, de mare jam non est. 2. Et ego Joannes vidi sanctam civitatem Ierusalem novam descendentem de coelo a Deo, puratam , sicut sponsam ornatam viro suo. 3. Et audivi vocem magnam de throno dicen tem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, de habitabit eum eis. Et ipsi populus ejus erunz, ipse Deus cum eis erit eorum Deus i . Ee absterget Deus omnem lacrymam ab oemiis eorum :&mors ultra non erit, neque luctus, neque L clamor, aeque dolor erit ultrὶ . quia prima abierunt.
s. Et dixit qui sedebat in throno: Ecce nova facio omnia. G dixit mihi: Scribe, quia haec ver ba fidelissima sunt & vera. c. Et dixit mihi: ο Factum est ego sum α & ω. initium, le finis. Ego sitienti dabo de fonte aquae
7. Qui vicerit, nosti debit hae, de ero illi
Deus, ut ille erit mihi filius. 8. v Timidis autem, de incredulis, Ac execratis, de homicidis , & fornicatoribus, veneficis , εe idololatris, de omnibus mendacibus, pars illorum erit in stagno ardenti igne de sulphure : quod est mors secunda. s. Et venit unus de septem Anselis habentibus phialas plenas septem plagis novissimis, Ec locutus est mecum , dicens: Veni do i ostendam tibi sponsam uxorem Agni. io. Et sustulit me in spiritu in montem magnum de altum, dc ostendit mihi civitatem sin tam Ierusalem descendentem de coelo a Deo , xi. Habentem clari tem Dei, de lumen ejus
simile lapidi pletioso tanquam lapidi jaspidis, su
u. Et habebat i murum magnum M altum, habentem portas duodecim i de in portis Angelos duodecim, de nomina inscripta, quae sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. is. Ab Oriente portae tres , de ab Aquilone portae tres, de ab Austro portae tres, de ab Oec tu portae tres. I . Et murus civitatis habens ' fundamenta duodeeim, de in ipsis duodecim nomina duode. cim Apostolorum Agni. Is. Et qui loquebatut mecum habebat mens
ram ' arundineam auream, ut metiretur civita tem , M portas ejus, dc murum.16. Et civitas P in quadro posita est, & long tudo ejus tanta est quanta Ec latitudo: de mensius est civitatem de arundine aurea per stadia duodecim millia: & longitudo , de altitudo, de latitudo
ejus, aequalia sunt. i . Et mensus est q murum ejus centum qu draginta quatuor cubitorum, mensura hominis, quae est angeli.
ipsa vero civitas, aurum mundiam fm l. mundo.
1- fit tamenta muri civitatis, omni laia ride pretioso ornata. Fundamentum primum , spisi secundum, sapphirust tertium,niust quartum, smaragdus: Lo. Quintum, cardonyx: sextum, sardius i sepatimum , chrysolithus: octavum, beryllus inum topazius et decimum , chrysoprasus: unde. cimum , hyacinthus: duodecimum, amethystus. it. Et duodecim portae, duodecim margaritae sane, per singulas: de singaeae portae erant ex si
Plis margaritis, M platea civitatis aurum mumdum , tanquam Vitrum perlucidum r12. Et templum non vidi in ea. Dominus enim Deus omnipotens templum i Isti ω Agnus. 313. Et civitas non eget sole , neque luna, ueluceant in ea i riam claritas Dei illuminavit eam. lucerna ejus est Agnus.
α . Erambulabunt f Gentes in lumine ejus i
n - Ν- . noti stativa. sed dignitare quam habue
runt in faeculo. Lνbra. eorescietitiarum. Loe ... ima. praedemnati nis. quia ne praebit ad octoiam, qua ra era scripti , ae qua Δ n. S visa. Arab νυν-ro, verum. idem . 3. N. - , quando eos non amplius detinui . tu pote ab ea ere pios perte sitieetionem ad vitam. Insemus. seMehrum. vel, inferno x morte aeteri aieni. Miss. - . post iudicium ac mumphum electo Eum neque mortis . neque inferni mentio erit ultra. . in meliorem foraram . privs tempestatibus&aiora inexibux planum. quia rem Fatum.1. -- Dest . quod de tacie in resum ante victi . mo quod in Deo non maneat, sed quia ex Deci Magi mnabet. Utr. - , ut recipmarer asporica, Meauia illi L . ι C--, oppiris tum M amictorum. Prima stam huius
alae. ιε. F--'. opas Dei completum est. Omnia innovata . & mora ipsa dethmaa. l
procem ac Leciarissima cauod1 ponas Areuae, quia minis Genistidis patet introitus ad 1ptam. aecim reι,--, per a tribus intelligu rar omnes veri Israelitae Ab omni parie patet adarus ex-ditissimus M aequali . F---rma a decim. du Leim lapides qui primi ta fim da mentis secimtur eum svis sigillis. &c. vero rati e
456쪽
& rcges terrae asterent gloriam luam tractorem in illam. 2s. Et portae ejus non claudentur ' per diem: nox enim non erit illic. 16. Et asserent gloriam de honorem gentium in illam. 17. Non intrabit in eam aliquod coinquinatum, aut ala ominationem faciens dc mendacium,
h nisi qui scripti sunt in libro vitae Agni. CAPUT XXII.
t. ΠΤ ostendit mihi ς fluvium aqliae vitae
, splendidulii . tanquam crystallum , pro cedentem de lede Dei de Agni. 2. In medio plateae ejus, &ex utraque partestuminis i lignum vitae: afferens fructus duodecim , per menses si naulos reddens fluctvila suum, de folia ligni ad sanitatem gentium. s. Et omne Vmaledictum non erit amplius : sed
sedes Dei & Agni in illa erunt, tervi ejas servient illi. . Et vides uni faciem ejus:&s nomen ejus in
frontibus eorum. s. Et nox ultra non erit :& non egebunt lamine lucernae neque lumine solis, quoniam Dominus Deus illuminabit illos , & regnabunt in saecula saeculorurn.
s. Et dixit mihi: Haec verba fidelissim sunt, elevera. Et S Dominus Deus spirituum prophe-
υ tarum misit angelum iuuin ostendere servis suis ius piopbeia quae oportet heri cito. 7. Et ecce venio velociter. Beatus quili cus
todit verba prophetiae libri hujus.
Angelus te. 8. Et ego Ioannes, qui audivi, Ze vidi haee.
, , j.α Postquam audissem, M vidissem, eecidi ut
adorarem ante pedes angeli , qui mihi haec ostendebat.
hi Qixit inihi , Vide ne feceris i conservus enim tuus sum, & fratrum tuorum prophetarum, Δί eorum qui servant verba pro Plaetiae libri liuius e Deum adora. io. Et dicit mihi: Ne x signaveris verba prophetiae libri huius: tempas ni in prope est II. Qui nocet, noceat adhuc 1 qui in sordi. bus est, sordescat adhuc: qui justus est , iustificetur adhuc, Ac sanctus, sanctificetur adhuc. . Ecce venio cito , & merces mea mecum est , reddere unicuique secundum pera sua. ι s. Ego sium a , de ω : primus te novi ssimus,
principium L finis. I . Beati, qui lavant stolas suas in sanguine Agni: ut iii potestas eo rani in ligno vitae, &per portas intrem in civitatem. Is . Foris ' canes , de venefici, S: impudici, M lio: inicidae, & idolis servientes,&omnis qui amat de facit mendacium. Ιε. Ego Jesus miti Anteium meum , testificari vobis lixe in Ecclesiis. Ego sum radix & genus David , stella splendida M. matutina. 17. Et i' spiritus& sponsa dicunt: Veni. Et qui audit, dicat: Veni. Et qui sitir, veniat : de qui
vult, accipiat aquam vitae gratis. ig. Contestor 'i enim omai audienti verba pro
phetiae libri huius: si quis apposueri ad haec, arponet Deus super illum plagas scriptas in libro
19. Et si quis diminuerit de verbis libri prophetiae hu;us, auferet Deus partem ejus de libro vitae, dc de civitate sancta, de de his quae scripta sunt in libro istoxo. Dicit, qui testimonium perhibet istorum. Et iam venio cito 1 Amen. Veni Domine Jesu.
ii. Gratia Domini nostri Iesu Christi cum
ter ei qui ab ea ei Dcie 2. Christo eisi sine e , vini qualibet
457쪽
Liber hie III. Esdrae cognomen obtinuit, ex eo quod , praeter caput primum verba ipsa exprimens q iae caput 3s. & 13. ptimi verius capitis 36. II. Paralipomenon libri, eadem contineat se ista, paucis immutatis , quae in I. Esdrae volumine, atque in i 3. primis versibus 8. capitis II. istius nominis libri Nihilominus huncce librum extra sacrorum librorum Canonem omnes fere Antiqui Patres abduxerunt, quod fictitiam plane & eommentitiam arbitrati fuerint hi setoriam in 3. & 4. capitibus relatam , occasione ex captivitate reditus Iudaeorum, libertatisque a Dario concessae Templum ae urbem Ierusalem restaurandi ; licet haec eadem historia a Iosepho narretur, lib. 1. Antiquit. eap. 4. p. 361. edit. Graec. σLatin. Gen . o. is33. quod non satis esset his verbis consentanea quae ipsemet Libri Autor ex I. Esdrae ceprompserat volumine: praeterea iidem Patres tot ac tan- ros & quidem adeo rudiores in his quae ab isto Autore excerpta sunt ex libro EDdrae Canonico, tam de historiae fide & veritate, quam de propriis eorum nomianibus qui Ierosolymam reversi fuerant , quorum seriem texere tentat, errores repererunt, ut facile eos ascripserint vel vitiato quo usus fuerat Autor exemplari, vel Libratiorum ac Scribarum inscitiae , vel denique Linguae Graecae Interpretibus, cum non possent aliter sentire, relicta tantum tunc temporis, ut revera nunc quoque stat, unica versione Graeca , paucisque Latinis. Laudatur tamen Liber hic Esdrae III. a quibusdam Antiquorum Patrum, videlicet a S. Athanasio in sua ad Constantinum Apologia, ubi prima fronte ea commemorat quae cap. 4. III. bu-jus libri a Zorobabel de veritatis dotibus proferuntur a S. Augustino, M.
IS. de Civit. Dei cap. 38. tom. 7. p. 11'. a S. Cypriano , sive ab Autore singularitatis. Clericor. p. 38o. edit. de Rigaut: a S. Ambrosio & quibusdam aliis. In . tom. Polygloton hicce liber Graece conscriptus reperitur, una cum duabus Latinis ac una Syriaca ex Graeca versione interpretationibus: prostat hic um ex his interpretationibus Latinis, veluti communis & vulgata , sed multum a Graeca differt versione, eum sit Librariorum erroribus ac praetermissionibus resertissima: at vero Syriaca & emendatior & multo accuratior , vel etiam iis quae in Paralipomenon libris ac in I. & II. Esdrae volumine reseruntur magis consentanea. S. Hieronymus in sua super Libros Esdiae Canonicos Praefatione, tom. i. p. iioc. noma edit. maximum sentit discri
men primos Esdrae libros inter , & III. & IV. non solum enim ultimos ponit inter Apocryphos, sed etiam inter commentitios & fabulis plenos collocat.
Iiber hie Hebraice primo conscriptus in Linguam postea Graecam translatus est
, ex his vero interpretationibus unica ad nos pervenit Latina Ue1 sio, sed mendosa plane & Librariorum negligenti erroribus passim obnoxi . Hujus Libri Autor Iudaeus est qui sub Esdrae nomine fratrex suos in extremis positos ob bella a Romanis illata, Tito & Vespasiano Imperantibus , consolari aggressus est. Nullum pror-
458쪽
suq dubium est quin revera hocce opus scripserit Iudaeum ebraeus, xv. ob frequentes passim hebraismos & elocutiones Hebraicae Linguae peculiares & proprias: quia ipsa Prophetarum verba I utor frequemius uuirpat. necnon similitud nes quibus utitur, Hebraeorum stylo ingenioque congruentes r 3'. den que quia fictiones δe commenta quibus narrationem suam adornate satagit , Talin udistarum propitis Rabinorumque recentiorum aemulantur orationem: quales, v. g. Angelorum Uriel de Ieremiel apparitiones assiduae: qualis transitus miraculo plenus Euphrais fluminis ι suppositio quoque hominum creationis eodem tempore editae, supponit praeterea septimam solum Terrae partem aquis occupari; quod etiam de Behemoth Se
Leviatnan enarrat , de trigenta annis Iudaeorum ante templi a Salomone constructionem absque sacrificiis, de annorum mundi distributione in duodecim diversas aetates, quarum decem primae cum dimidio sui tunc temporis jam fuerant elapsae :denique quod de stupenda suppomi de miranda admodum scripturae sacrae librorum, iis omnino deperditis, recuperatione.
Nec etiam quis dubitet quin hujus voluminis scriptor Christianus fuerit , quandoquidem clare & aperte de Iesu Christo loquitur, eum agnoscit silium t=ei, adventum ejus & crucem praedicat, Gentium conversionem, Apostolorum duodecim
praedicationem, Ecelesiaeque stabilimentum annuntiat; agnoscit praeterea Adami poLteritatem peccato corruptam & contaminatam , admittitque gratiae divinae necellitatem; de pusillo Electorum ac de magno reprobatorum numero , de resurrecti ne mortuorum de de ultimo judicio facit in hoc opere mentionem: ipsissimis denique Evangelistarum, Pauli Apostoli, praecipue vero S. Ioannis iuxta luim Apocalypsim utitur sermonibus i unde potest inferri circa finem primi , aut saltem initioseeundi Ecclesiae saeculi vixissenujus libri scriptorem; immo suspicantur quidam vel
ad Domitiani Imperium vitam traxisse, de cuius Imperatoris regno de praedecestarum aperte dixit cap. I 2. v. ΙΑ. cr seque t. ut quidam sentiunt Interpretes. Et certe
2 temporibus S. Irenaei, S. Clementis Alexandrini 3e Tertulliani hujus autoriς librum tunc jam quandam obtinuisse autoritatem liquet, cum procul dubio hujus libri fide & autoritate nixi arbitrati fuerint primaevi Ecclesiae Patres a vero Esdra libros scripturae sacrae recuperatos, quos incentbs 8e pene extinctos in incendio urbis Ierosolymitanae sub regno Nabuchodonosor contendebant. Quamvis hujus Autor operis, ut ex supradictis patet, non sit verus Esdras, quamvis nomen usurpaverit alienum , quamvis cx industria diem suo apposuerit libro ex anno trigesimo Babilonicae capi .vitatis, S quamvis denique nomen Piophetae fuerit mutuatus, non inde tamen ut fallarius reputandus est: si enim ingenium attendas, Iudaeaeque nationis caracterem , imprimis vero labentibus saeculis, neminem enim
latet banece nationem stylo prophetico .jam dudum fuisse assuefactam, prophetiisque supplendis ac populo edocendo revelationum autoritate deditissimam J non erit mirum cur exemptim illud Autor ipse fuerit imitatus, fratrum suorum , quo iam conversionis desiderio flagrabat , animos sbi conciliate desiderans , ingenioque eorum sese accommodaverit ut ipsitus admonitiones inde fierent &ciscactores de utiliores, faciliusque eos hortaretur ad fidem Iesu Christi amplectendam , sc enim eos per bona opera ac per patientiam in tribulationibus accinctos reddebat ut quae ob oculos ponebat documenta libentius exciperent, de sic iram Dei omnipotentis in extremo judicio effugerent. Et est quidem totius operis propositum , quod sane non solum vim magnam sermonis habet, sed & egregia complectitur documenta: unde a fidelibus non omnino ut opus fictilium de fabulosum rejiciendum, sed in fine Bibliorum, de quidem cum diverso caractere, inserendum judicarunt, ut diseeerent Christiani quia discriminis sit scripturas inter divinitus revelatas de caeteras
459쪽
, g ORATIO MANsSSAE de LIBER III. ESDRAE, CAP. I.
ORATIO Manasa , nee non libri duo , qui sub libri tertii quarti Esdrae
nomine circumferuntur , hoe in loco , extra scilicet feriem Canonicorum Librorum ouos saneta Tridentina Syno liιs snsevir, cir pro Canonicis suscipiendos decrevit, sepositi sunt, ne prorsus interirent, quippe qui a nonnullis sanctis Patribus interdum citantur, σin aliquibus Βιbliis Latinis tam manuscriptis quam impressis reperiuntur.
CUM CAPTUS TENERETUR IN BABYLONE
patriani nostiorum , Abraham ,
ct Istae , oc Iacob , & s minis eoi tun iussi. qui fecisti
ornam eorum , qui ligasti malet vel bo praecepti rui , qui eo lusisti abysitim , designasti eam lenibili & lauda
bili nomine tuo: quem omnia pavent, δc tremunt a vultu virtutis tuae , quia importabilis est magni e , tia gloriae tuae . de insit stentarulis ira comminationis tuae super peccatores: immensae verb& inves igabili, ausericordia promissionis tuae , quoniam tu es Dominus , alti:5:uus, benignus, longanimis , & mulnim misericori , 5c paenitens super malitias hominum. Tu Domine , secundum multitudinem bonitatis tuae , promisisti renitentiam & remissonem iis, qui peccaverum tibi , N: mesurudine miseratiotium tuamam decrevimp Mitantiam peccatoribus , in salutem. Tu iptur D mine Deus justorum , non posuisti poenitentiam ius is , Abraham . de Isaac, de Iacob, iis qui tibi non pecca vertint i sed posuisti retulentiam propter me peccat
rem : quoniam peccavi luper numerum armae maris: multiplicatae siuit iniquitates meae , V ornan , m lin plicatae sunt iniquitares meae , Se non sum dignus intueri de aspicere altitudinem coeli , prae multitudine iniquitatum mearum. Incurvatus summuli vincitio ser- reo , ut non e im attollere eaput meum , 5e non est respiratio mihi: quia exestavi iracundiam tuam, de malum coram te feci: non feci voluntatem tuam de mania data tua non eustodivi: statui a mutiationes, & multiplieavi offensiones. Et nunc gena eordis mei, preeavi te bonitatem. Pe avi , Domine. . peccavi, de iniquitates meas agnoseo. Quare peto rogam te , remitte mihi Domine. remitte mihi,& ne simul petias me cum iniquitatibus meis , neque in aeternum. irarus, reserves mala mihi, neque damnes me in in si uaterrae loca r quia ru es Deus . Deus inquam 'aenitentium t Se in me ostendes omnem bonitatem tuam , qi in indignum salvabis me secundum magnam miser ordiam di iam , &laudabo te semper omn:bus diebus vitae meae rquoniam te laudat omnis virim coelorum , α ubi es gloria in saecula saeculorum. Amen.
T fecit Iosias Pascha in Ierosolumis Domino, M imm lavit Phase quarta deeima luna primi mensis: i. Statuens Sacerdotes pervices dierum vidis amictos intemplo Domini.
servis Israel, ut sanctificarent se Domino in positione sanctae arcae Domini, in domo, quam aedificavit Salomon filius David rex. . Non efit vobis inllere super humeros eam. Et nune deservite Domino vestro , Be curam agite sentis illius lsrael ex parte secundi in pagos δέ tribus vesi
s. Secundis scripturam David rass Israel, de se-
eundum magnituentiam Salomonis niti eius, omnes intemplo, re secundurn particulam princinatus pate investiam, eorum qui stant in conspectu trauum filiotuin Israel. c. Immolate Pascha, & sacrificia parate fratribus v stias, de saeite secundum praeceptum Domini , quod datum est Moysi. . Et donavit Iosax in plebem quae inventa est. vium, a norum . & haedorum . de caprarum triginta millia. vitulos tria millis. Haec de regalibus data sunt seeundum promissionem popaeo: & sacerdotissius in Pascha , oves numero duo millia, ac vituli centum. s. Et Iehonias. 6c Semeias, de Nathanael fratres,
460쪽
de Hasabias, & cuis, A Coraba , in I irasci, oves quia seque millia, vitillos quingentos. io. Et haec chin herent eleganter, steterunt cace dotes Je Levitae habentes a tyma per tribus.
ii. Et secundum partes principatus patruin, in n- specta populi offetebant Domino , secundum ea quae in libro Moysi scripta 1 unt: ti. Et ait a verivit Plia se igni prout oportebat: de hostias coxeram in emolis , dc in ollis cum benevo. lemia: is. Et attulerunt omnibus qui erant ex plebe : de posthaee pitaverunt sibi decacetaotibus :i . Sacerdotes enim offerebant adipes , usque dum finita esset hola: de Levitae paraverunt sibi, re fratribus sui, filiis Aaron. is. Et caeli cantores filii A li erant per ordinem, secundis praeeeptum David , de Asaph,& Zacharias, α Ieddimus, qui erat a rege. is. Et ostiatii per singulas ianuas, ita ut non praevariearetur unusquisque suam : fratres enim illotuiti paraverun Uis. tr. L nsummata sunt quae pertinebant ad sacrificium Dominia it. In illa die muni Phase ,3e offerebant hostias super Domini sacriticium . secundum praeceptum regis Io-
tr. Et egeriant filii Israe , qui inventi sunt in tempore tuo Plia ei α diem festum azymotum per dies sep
io. Et non est celebrarum Plose tale in Israel, a temporibus Samuelis Prophetae :ir. Et omnes reges Israel non celebraverunt tale Pasicha quale egit Iosias , & Sacerdotes, de Levitae, di I daei, & oarnis Israel , qui iuventi sunt in commoratione Ierosolymis. xi. Octavo decimo anno , regnante Iosia celebratum
est Pliasse. 11. Et directi sunt opera Iosiae in conspectu Domini sui in corde pleno metuentis tae . Et quae circa illum quidem conscripta sunt, in pristinis temporibus. de cis qui peccaverunt, quique icteligiosi s cunt in Dominum rix omni gente, de qui non quxstetit ut verba Domini super istae .is. Et post omnem actum hunc Iosiae , ascendit Pli rao rex .Egypri . veniens in Carchamis ab itinete super Euplicatem , de exiit obviam illi Iosias.
is. Et misit rex AE pti ad Iosiam , dicens : Qui lmibi x tibi est rex Iu laeti . Non sum m: iras a Domino ut pugnem contra te: super Euphratem enim bellum meum est, festinans descende , 18. Et non est reversus Iossas super currum i sed
expugnare eum conabatur, non attende verbum prinplietae ex ore Domini:
ist. Sed constituit ad eum bellum in campo Mageddo. Et descenderunt principes ad regemIosiam. ιο. Et dixit rex pueris suis, Amovete me a praelio, infirmitus sum enim valde. Et statim amoverunt eum Paeti ipsius de acie. i. Et ascendit super cui tum secundarium suum : de perveniens Ierosolymam. Vita sun bis est , de sepultus est in paterno sepulchra. i. Et in tota Iudaea lugebant Iosiam i de irraesidebant . cum uxoribus in emabant eum , utque in hune diem. Et data n est Eoc fieti semper in omne genus Istac .
3s. Haec autem Praescripta sunt in libro historiatum regum Iudae: de singula gesti actus Iosiae Se eius glo- ita de intellectus elus in lese Domini : quaque gesta
sunt ab eo, dc qua non scripta sunt in libio regum Itarael &Judae. 3 . Et assurrientes , qui erant ex gente . Iechoniam filium Iosiae . constituerunt regem pro Iosia patre suo,
eum esset annorum triginta trium.
vit eum rex AEgypti, ne regnaret in Ierosolymis: 36. Et mulctavit gentem arsenti talenta centum, de auri talentum unum
37. Et constituit rex AEgypti Joacim statim ipsius, regem Iudae de Ierusalem t r. Ei alligavit magistratus Ioui in , de Zaraeelem uatrem suum , de apprehendem ted it in MyD
3y. Annorum erat Ioacina vigiliri quinque, cum reg-iraret coepisset in terra Iuda de Ierusalem : M secit m tum in consi ectu Domini. o. Pesi nune autem ascendit Nabuchodonosor rex Babylonis, de alligans eum in aereo vinculo , perduxit in Babylonia mi i. Et secra vasa Domini accepit Nabuchodonosor, de tulit de consectavit in templo suo in Babyloni 2. Nam de immunditia tinus de iciesigiosita: et ι-ptum est in libro temporum regum. s. Et regnavit Ioachin filius eius pro eo. Conisi rem constitutus elle: rex , erat annorum decem dc
q. Regnavit autem menses tres de dies decem in Ierusalem, de sedit malum in conspectit Domini, s. Et post annum mittens Nabucliodonosor, transmigravit eum in Babyloniam limul cum sacris vasis Domini. 6. Et constituit Sedeciam regem Iuda de Ierusalem , cdni esset armoram viginti unius , regnavit au
7. Et fecit malum in conspectu Domini , de non est veritus, a verbis quae di hi sunt ab Ieremia piopheta ex ore Domini: 8. Et ad uratus a reo Nabuchodonosor . perii rans discessit: Se indurata cervice sua , dccoide suo, transgressius ust legitima Domini Dei Israel. V. Et duces Populi Domini ni illa iniquὶ gesset tre initi E egerunt super omnes immunditias gentium rre polluerunt templum Domini quod sanctum eiat in Jerosolymis. so. Et misit Deus patrum ipsorum per angelum suum revocare eos , propter quod parceret illis , de tabet. naculo suo. si. Ipsi vero subsannabam in angelis suis: te qua die locutus est Domi tuas, erant illudentes prophetis
ejus.. si . Qui usque ad iracundiam concitatus est super gentem suam, Propter iri eligiositatem suam, de praecepit ascendere Reges Elialdaeorum. Hi occiderunt iuvenes emum in gladio, in circuitu sancti templi eorum . de non pepercerunt juveni, de seni, & virgini, de adolescenti; 1 . Sed omnes traditi sunt in manus ipsorum : de omnia facta vasa Domini, de regales apothecas resumentes, tulerunt in Babyloniam, ues. Et incenderunt domum Domini, de demolietunt muros Ierusalem : de turres epis incenderunt igne, ues. Et consummaverunt omnia honorifica eius, de ad nihilum redegerunt i de reliquos a gladio duaerunt in Babylonem. , . Et erant servi illius usque dum regnarent Periata , in repletione verbi Domini in ore Ieremiae.13. Quousque beni E ageret tetra Libbata sua . omni tempore desertionis suae sabbatizavit . in applicatione annorum septuaginta.
i. D Egnante Cyro rege Persarnm, inconsummatione I verbi Domini in ore Ieremiae, a. Suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, de praedicavit in toto regno suo simul Pet scriptu
; . Dicens : Haee dicit Cyrus rex Persarum: Me e - stituit regem olbi terratum Dominus Is rael, Dominus
. Et significavit mihi aedificare domum sibi in Ierutaein, quae est in Iudaa.