장음표시 사용
731쪽
sya Ar. dictum minus acutum sit oportet. inin hic recte ut dixi) adhui 3. Rh. v. bere potes integrum versum Italicum, cuius acumen pellus sit pin utrism situm in gratia antithetorum, quam subtilitate eruditionis. in vini ρι le fuit symbolum Angeli si qui amore mulieris captus , in cuius M vi - insignibus erat adrum in lauto ludi equestris, pinxit Ga m interatur 'va ungues cum versu PEtrarchae, ET DEL Suo ViNCITOR Si magis em GLORIA IL VINTo id est, vi resis se janiat victin. Symbolum visita re argutum sed intelligibile atque adeo vulgo u a. laudatius. Nam sent. optimum pessimum videtur, quando non intelligitur. MD Ar. Porro symbolum conveniat qualitati persena taud proponentM, 3. . . siqvidem sententia quaedam conveniet Principi, quae non decebit Accomis privatum Nobilem , multo minus , viliorem ordinem. Jupitres modata pra nuboe fulmen expediens cum dicto PossE SATis EsT, wmbolium ris oratio erat Principis Bisiniani, sed magno Regi potius quam Vasallo ac F non fit commodata est. Et contra sententia Regis Ferdinandi seri non nis-
humilis in ninpolluere singuine cognati sei Dum Ssani vere erat heroica , sed reb- -- ad illam significandam pinxit mustelam albam cum dicto : MALO M gnis, nec M QvAM FOEDARl, quod in pudicam matronam potius qVadrasset. . in parvis DeniqVe respondeat quoque rei seu argumento. Unde in d ampla. corum peccabit, qui symbolo profano adscribet verba sacra aut s csso Ar. cro verba proiana aut qui corpore ignobili sententiam ens. Rhet. s. plicabit heroicam , ut Pi limacem inter flammas crepantem pinxit me o- cum dictor RuMPIT SILENTiA MOEROR. Ex quibus insero symb mniaf lo gis Ludovici,quantum ad decorum,praecipuam deberi palmam
gienda QVatenus enim puniare est symbolum di intelligibile est, , quate.
Isti,t, nisi nus est symbolum Regis, grave est oc heroicum , dc quatenusquis stu- argumentum est heroicum, ex figura dc dicto nobilissimo compo. dio id fa. nitui.
ciat. Illud verb manet , quod alibi diximus, decorum interdum esse sys. Ari postum in Violando decoro , ut si quis 39 de industria ridicialis
Poet.a. 3 facetat symbola velit componere. Eidiculum enim ex grata decoridiculum violatione nascitur, cum sit 33s. rurpitudo e Aure, ut fuse docui
est ali mus stupra, ubi neglectum istum decori in duas species distinxi, ino. Dcto ρεμ VILITATEM MATERI Eut si de rebus 2rdidis humilibusque cluearum , cas , dc in CONJUNCTIONEM RERUM INOPINATARUM,ut
turpituri si barbare loquaris, aut quae nihil ad rem ficiunt dicas , ut auditor fine dolo- opinione
732쪽
πM Itali Leuut I res. cap XVIV. σιι opinione fallatur. Quodsi utraque ratio misceatur, magis ridic tum erit scriptum. Talia igitur ridicula symbola locum habebunt in ornamentis conclavium rusticareum aut in ludu persenatu , aut ludue e ibim ad risiam comparatis,ubi nobiles persemu ridiculvi sustinent, atque adeo in scutis oc insignibus ridicula de nulla ratione suffultae, symbola ostentant. Sic igitur RIDICLILA erunt l,mbola quae aut in
vili argumento versantur, aut res diversώ prater rationem eo ungunt
aut dicto barbamo transpositoi utuntur, aut denique qVae ex his omnibus mixta fiunt atque conflata. Ridiculum igitur do iacetum est symbolum quod ante diximus Academiae,qVae a cucurbita nomen sumsit. Itut enim sententia sit no-hilis , υται tamen est vile dc abiectum, cucurbita nimirum eum pia
fusi, cum dictor MELIORA LATENT, ut significarent fleuii OL
Is cucurbita contineatur id, quo condiuntur cibi , sic Academiam inmsapientiampopim curare, quam exte nam speciem. Tale etiam est M. tium, quo eques Risentitus utebatur in decursione equestri, cum.
dicto i FLEBIT QUI ME MORDEBIT. Item 1elo, quae re ungVbhus correpto ludit, cum dictor SIC MEA FACIT AMICA, Item ita quae in ridiculo poemate Civili dc Pol nae nobiles in acie praeserunt, velut in brumentum ealtis induendis in sorma dimidii cornu, cum Iemmate in Dialecto regni Neapolitani incolis familiari: SE SIERUO
MEZZO, CHE FARAGGIO TUITO. si dimidius inservio, quid
non faciam totus Interdum in dictis unica vox mutatur , Veluti, is qui sere alie no obrutus in vinculis tenebatur, marsupium pinxit sine iundo in cavea, cum dicto: MisER CHi MAL PAGANDO SI CONFiDA: cum .in versi esset, male operando. Et multis aliis modis faceta dicta a que scurrilia lepide fabricantur, ut dictum est , cum de figura Deceptionis ageremus.
ET D EFINIT IO perfectissimi Omboli
Cum unamquamque persectionem seorsim consideraverimus, non difficile foret integram perfectissimi symboli de Dionem inde Rr rr collige-
733쪽
gnitudine Dabentis sermone navi.
colligere, ad eum modum. quo 396. autor noster substalitiam tragoediae plenδ definivit iis circumstantiis , quae non prorsus ad simplicis tragoediae naturam pertinent, sed omnes periectissimae ummum, quae in mente potest concipi, tragoediae conveniunt. Qvare colligentes definiemus itar Perfectissimum omialum est argutia in facto posita, fundata im Metaphora Proportionis, oecie argumenti poetici a fimilitudine, AP im
caris singularem heroici animi cogitationem, beneficio Rura vera, nobis, unica, pulchra, natura is, sedadmirabilis, novasednoscibitu, repraestat ra facilis es scuti magnitudini resumdentis, proprietate quadam oeciosa , actuosa ct singulari qua diato acuto brevi opposito ct homommo'ex cla fleopoeta latino petito significetur , ut ingenioseum ct singulare eopulare Ian. men ac personis argumento, dignum evadat smbolum.
- Omnes hae circumstantiae ad perieiussimi symboli essentiam. pertinent: ad simplex symbolum non aeque omnes requiruntur . Quo lsi itaque eas, quae ad perfectionem comparatae iunt ab iis, quae simpliciter necessariae fimi, separare velis, brevissime synibolum definire pote Iunus in hunc modum: μ-olum est argutia sententiam heroica figura culindem symbolia
Hic vero velim observes, me non a calae quod P idam ita Ciunt, definitionem symboli inchoare, sed a capite. Repetenti enim Caput 3. S cap. g. in mentem revocabitur me summum genus argutiarum divisisse in suas specios, quarum unum est symbolum. Et hoc modo Omnia insignia familiarum, trophaea, hieroglyphica, ad factu irae. aliquod heroicum respicientia oti ina sine dicto crunt si bola. Seiaparva ingenii laus est in nuda rerum essentia haerere. Sicut facues iacie non est praestantior essentia, sed accidentibus, videsicce lineamentorum aut colorum decore: sic symbolum vel laudo vel censiira dignum reddunt, non quae necessario adesse debent, sed quae ornatus causa adjiciunt . Illud largior licuti accidentium. alia sunt magis minusve propria, sic nudae illi astrictae definitio ni a hici posse praecipuas quasdam pio prietates, qVae perlectum s m-b Oluna, qu .imvis non periecti Stimum reddant, ut si diceres.
Srmbo. um est argutia proportionis snstar habens argumenti comporatιonis'ing eois gnificans euitationem heroiccm beneficio Rura nae
734쪽
Missi dicunt I res. cap. XXIV. turalis vel arte fasta proprietate quadam peregrina perspicua, brevis arguto dieso indicata Sed hoc opinor non negabis laudatius esse symbolum , quod majorem numerum periectionum complectitur, meliusque omnino esse illas consequi, quam negligere. Praeterquana quod licuti symbolum pulcherrimus est ingenii partus sed publicae ingeniorum censurae ad reprehendendum magis quam laudandum pronae expositus: Sic levissima merula videtur macula, dc una carere perfectione judicatur vitium. Postquam igitur exemplo Min scis Regis Ludo; ci, Ic regulis Aristotesicis constituimus de Dionem rhMouperfectissimis restat, ut eadem definitione in maximorum virorum. quin ipsius hiasti icis celeberrima symbola inquiramus, numquid imperfectionis iis adhaereat, quod idem erit, ac si TUBQ ARISTOTELICO macrutis Solis detegamus.
Judicium de celeberrimis Sumbolis etiam Ago histricis. τ
Maximus ingeniorum plausus monito datus est symbolo Papae CLEMENTIS VII. quod reprae sentat erastastinum , quem a transeuntes radii solis omnia coiriburunt pi Pter candida cum dictor. CANDOR ILLAES IS. Symbolum tanto 'Principe vere dignum.
Illus ire nobilitate corporis , admirabile proprietate , sensu heroicum, diacto argutum quo innuitur Papam innocentia sua vim Hispanoruma evasiste. Attamen corpiu caret unitate illa tantopere laudata, Cum plures figuras value remoras complectatur. Nec candor repraesent ri potest , sivesigilti sive argento aut marmori objectum velis insculpere. Porro dieium cst. nimi1 perspicuum, nec harmonicum,nec metricum snecce lebris autom, praeterea symbolum non adeb quadrat circumstantiis singularibus vel pcribnae, ol Pontificis, ut non aeque poΩset privato cuicunque applicari, qui innocentiastia tempestatem es. fugerit. Habet igitur symbolum hoc multas periectiones , sed perfectum non est.
Celebre quoque hoc est IMPERATORIS CAROLIV. 'm-holima videlicet duarum Herculis eorumnarum, cum dicto PLUS LIL-TRA significans expugnaris duobus Apica munimcntis sestem tenere pro-
735쪽
υ Idea a reiarum Herotearum, ferendi nominis Christiani. Sententia digna christiano dc magnanimo heroe , sed corpm symboli non est verum, aut in rerum naturae existen sed fabulosum oech maricum, nec in eo est metaphora Proportionis Vel argumentum smilitudinis, cum non possit ad quatuor terminos reum
cari , porro est barbarum S sine metro totumque symbolum ut jam monui) Regi Ferdinando potius conveniret, qui primus
Herculeas columnas praetemectus est. Sumam quoq; laudem tulit rana crescens Regis HENRICIII. cum
dictoi DONEC TOTUM IMPLEAT ORBEM. inod enim eo M
gnificatur, magnanimum est heroinum & animo Regis ac juvenili. Agnum. Nec minus est salsum es mordax, cum id dicere videatur Car V satis habuis retum transire Herculeum dipse totum orbem subigamo Porro figura est nobilis, unica dc scuto restondens, dictum est argutum, metricum, numeroseum, in quo duplex ingeniosissima homonymia, concurrit, altera qua ut demonstratum est nomen Amicae continetur, altera in quo Vox orbis seque significat globum terre. Iram ct circulum luna. At si conspicillo symbolum hoc intuemur, non minores in icta hac, quam in coelesti luna maculas deprehendemus. Coum enim non est peregrinum sed quotidianum: proprietas natur is non es admirabilis sed communis: dictum non ex classico autore translatum, sed libere excogitatum est. Porro IMnasymboIum est, quod in sinistram partem vulgo accipitur oc inconstantiam aliaque notat vitia heroi indecora. Denique totum , symbolum convenisset potius Solimanno, in cujus est Luna, quod metaphorae Proportionis adjecisset metaphoram attribu
Sed transeamus a Luna ad Solem, clarissimum ac gloriosiam erat symbolum Regis PHILIPPI Il. Sol, qui quadri, suas ab Oriente attollit, cum dictor JAM ILLUSTRABIT OMNIA magnum demonis
strans animum danae serenitatem orbi terrarum pacifico imperio, cum MLia Patris cum Rege Procisco orbem ob curassent: Cogitatio quae sine immeritate in Elam ejus mentem cadere poterat, cujus imperium λ- Iis cursui aequale orbi pacem aut bellum dare poterat. Sed in sole isto mailox videbis maculas,quam in Luna Henrici. Alenim currui in fidens figura est ch marica, dc species humana in perfectis sivmbolis non laudatur. Porro proprietin naturalis nihil habet rari vel admirandi, dolem Diuiti eo by Corale
736쪽
quas Irati dicunt Imprese. op. XXIV. συ dc lemma est fine autoritare , numero, ct gratia , dc ita persipicne loqui tur , ut ipse eius Sol. Q in ne est quidem necessarium, cum sol pera se loquatur.' Admirantur quoque scriptores bolum Ducis GVIDOBAL-DI URBINATIS videlicet metam cum dicto gretem in quo praecipue laudant eruditisnem alludentem ad palmam adestinatam iis, qui in circo metam primi attigissent, haudant qVoqVe
erudis nem diissi,quod latine significat virtutis amantissimo ex qua haec sententia nascitur: Principem istum omn studio eontendere ad palma vi tutum tam besti,quam paeD consequendam propositum Vere dignum animo horoico citin virtus heroica nihil aliud sit,nisi praestantia quaedam in omnibus belli pacisq; virtutibus. Sed in hoc symbolo splendido
pedesinitionis non parvas mendas deprehendes. Ut enim omittamus nullam hic reperiri circumstantiam, erva prorsus quadret aut conveniat Duci: corpus est veluti moriuum sine proprietate vel naturali, quae vitam ipsi conciliet. Poreb argumentum non potest reduci ad quatuor terminos, nisi remotos admodum dc consulos. Denique dia hum nullam habet earum dotium, quae diissum argutum reddunt non
acumen, non numerum, non autoritatem non popularitatem. Siquidem
symbolum videtur doctis in sthola non populo publice propositum
cum vox sitgraeca, Paeqve ad personam non ad figuram referatur. Umde perfectum lumborum non est, sed nil Isma, quale provincia gracae Romanis imperatoribus dedicabant. Pulcherrimis quoque annumeratum est mc Cardinalis FRAMCISCI GONZAGAE: videlicet Are ita infidens olea ramo cum dicto:
BELLA GERANT ALII, ubi observamus smabolum istud valde
gratum esse oculo & personae proprium cum ob siguram, qVae ad arma gentias larespicit, tum ob sententiam, quae apprime decet Principem religiosum, cuius est, non bella gerere, sed pacem asserre. in hac voce ALII argutam observant allusionem ad virtutem militarem reliquorum suae gentis Principum, tanquam diceret: Aquila mea
non invidet gloria reliquarum Arvilarum Gonet a gentis, Fer Idem tantum ipse pacis artibus inclarescam , quantum best artibus ct Pater meus Ferrantes , ct reliqui 'trex mei, qVae argutissima
certo est, ct heroica cogitatio. Sed primum fundatur illa in nulla metaphora Proportionis sed simplici Attributionis, cum nullum a R r r r 3 argu-
737쪽
Idea argutiamum Herois rum , adiumentum similitudinis analogica inter quatuor terminos interce
dat , sed simplex lymbolum, dum instar hiero 'phieorum es numismatum ac ita persisnam ., olea pacem significat. Porro inter aprilam ct oleam nulla est naturalis proprietas nec adtuosa, sed simplex aggregatiochmarica. Dicitum ponea non cadit insiguram significantem , sed directe in sententiamsignisicatam. Quin adeo ct ire illa exprimitur, ut figura sit supei flua: ut dictum janitoris osse videatur. Verum quidem est dietum esse metricum ct numerosum , parva mutatione ab isto Tu ni apud Virgilium expressum: Belia viri pacemi gerant, aut a celebri istor Bella gerant alii , tu felix Austria nube. rsed quoniam
sum est & sacrum 6 Inbolum, dictum quoqVc sacrum magis deceret. Eiusmodi enim religiosa symbola non creduntur in bellico Icure picta, sed moratorior nisi sorte occasione bellis icri esset conditum , quo casu sententia nihil haberet generosi & dictum dolumcndum esset potius ex sacris literis aut poctis sacris,Prudentio,Juvcim co, Paulino, Fortunato, Boiitio. :
Nobilibus ImperatorumRegum Ducunt S Cardinalium symbolis subjiciani unum illustris Ducis militaris ANTONII LEVAE, quod
aeque celebre est ac ipsis autor eius. Istud est examen apum circa alis
mearia r cum dicto SIC VOS NON VOBIS. uod Bononiae cuti L.
Carolus V. coronaretur ab utraque auia dc deinde toto orbe a scriptoribus adeo laudatum est, ut diu de nulla alia re esset sermo. Et certe negari nequit sententiam esse argutiam quandam Hispanicam qua domino suo no asine gratia querelas exponit. Dum enim L va multo sidoro Du Catum Mediolanensem impcrio recuperasset , Iberans se fruiturum eo quod comparaverat . . Imperator Ducatum
illum Francisco Ssortiae reddidit. Hoc igitur symbolo suo dicero
voluit: Idem mihi, quod mirgilio accidit , qui versvi in laudem Augustcomposuit S mercedem pro iis accepit Augusti medrem , unde or ipse pora sum dicere qυοd Virgilim SIC P O S NON VOBIS melificatis Aperi Ubi vides quam puIchre convenit dictum Laconicum numerosum es magna autoritatis: Uvam nobilis Myeciosa sit proprietas et quam pulchre procedat argumentumsimilitudinis,comparam CaTollam Augusto, mur-gilium Apibus, seipsium Virgilio, SsbrZam Mediolanum mel
li S. ipsum mel tunc Tosicana lingva dicebatur MELANO. Sed non minus lepida & arguta fuit respontio Caioli ad Levam Nihil ot, Diqitiam by Coosl
738쪽
re in integrum restituere possum. Sed ut non minus mala quam bona annotemus, dictum est proverbio tritum , er vulgo satis cognitum atasse
is tellectum, sit vel nulla accedat ad significandam sententiam. Auditor enim ipse his verbis pronunciatis mente versum Complet S apti illas sibi objicit. Sta in ipsa situra multitudo illa turbat unitatem, cum per metaphoram non possit dici Antonium Levans examen esse apum Eoπo etsi vis pro nobili insecto haberi possit Aliti re tamen corpus est ignobile de agrestre. tInde si huic dicto adjecisses vel unam apem quae mel ex soribus decerpat, eadem fuisset significatio de figura nobilior. Attamen examen illud plebeios animos multum movet. inare hoc tymbolum h.ibeo pro maxime populari. Superest ut de isto fimbosi iudicemus, ex quo reliqua hactenus
judicavimus. Ista est HISTRlX REGIS LLIDO UICI, de quis
speret se line macula conditurum symbolum, si in hoc sese qui ad maculas reliquorum detegendas lumen attulit, reperiatur macula ΘNihilominus fatendum est, iue in bolum istud reliqua omnia prieter seipstim fit perasth . Primum non fund itur inperfecta metatbora Pr portionis. Et si cnitia homo ct histrix substantiae sunt diversi generis, nihilominus actio non est proprietas similitudinis intergesera fere analoga: ut est serenitas ibiis S serenit, acumen gladii ocaeumen ingenii. Sed est proprictas ejusdem generis physici, ut si rire sagitta Δἴ lcrire gladio. Deinde proprieta cominus vel eminin f riendi non est propria dos histricis, cum idem dictum possit adscri. hi hyiculo, bombarda, praecipue machina Archimedis, quae ut dictum
est& procul dc prope seriebat.Sic igitur pingi potuisset eadem illa machina a Livio celebrata cum ipsis ejus verbis: EMINUS ET COMINUS. Denique in corpore lymboli non levis menda latet, quod non est ita nobile, ut ad modum metaphorae de persona ipsa curria dignitate dici possit. Sicuti enim histrix in Gallia vocatur PORCESPIC id est, porcus stinosius, quomodo a Claudiano quoque desci ibitur:
Os longiis illi. AF dat Porcum : mentita cornua feta.
739쪽
Sic non videtur perisnam Regis decere haec propositio metaphia
rica: Rex Ludovicus est ροrem stinosin. ut diicitur Achisto est Lao. Sed hic audire mihi videor quorundam voces, a me revia rami exemplum aliar ad symboli in pu Iocum non habeat censura, cum reis liquas omnes censura notaverim. inibus autoris nostri responsiam re- sp ν-. gero, qVi cum poesin doceret nec versus faceret 397. aetura, Poet. c. io. qVit , ct urbana dicta formare ingenis est hominis velexere rati , viam vero ct rationem tradere doctrina huem est. Sic cis Horatii serrum cutum reddit, ipsa secandi expers est, dc Mercurius in triviis viam
monstrat, quam non ingreditur. Quare non dubito, si symbolao quaedam a me in aliornm gratiam fabricata & in hoc opere ferente sic occasione indicata sub censuram vocare velis quin sine o alicujus conspicilli magnas in illis maculas deprehensurus sis. Et si ista exercendae censurae tuae non sussiciunt, stuppeditabo meum mus symbolum, quod cum praeter meritum adscriberer Academica Serent sima SOLITARIORTIM, pro me ipsb composui, sed eo tempore quod
per acerbam aemulationem de qua CX capricorno meo cornibus nudaro cosnoscere potuisti mihi erat Cum enim era ditae ingeniorum altercationes in apertas animorum abalienationes converterentur, decreveram alio migrare meum impendere actionibus heroicis Serenissimi Principis Sabaudia, benignissimi mei Meccenatis, qVi tunc temporis in Belgio, Regiorum armorum imperium, ut olim abavus eius sustinebat. Videns igitur amicos cognatosque meos dolere, quod ignotus in ignota regione perpe tuis Martis tumultibus Obscurata, voluntariis me tenebris involve remi indicare volui hoc symbolo, me etiam in turbido illa media M. His elimate daturum operam, ut PENNAmea illustrarer ati incurseriram. Publice itaque exposui aenigmaticum meum symbolum ad mirabili penicillo equitis Isidori animatum, pingi faciens in campo obscuro dc nocturno avem istam volantem, quae in historia anima
lium dicitur ΑVIS LUCIDA, ab Alberto Magno LUCIDIA, a Bel gis AVIS IGNITA, a Fulvio Patavino MICROPHOENIX,quae in
regionibus Septemtrionalibus inter sylvas Arduennam dc Herci niam spississima nocte volans lumen pennis sivis concitat. Quae est admirabilis, attamen vera proprietas; peregrina sed testimonio
740쪽
Panegyrico Claudiani in Manlium Theodorum desumtum r
o quidem virtus pretium sibi, solas tale
tortuna secura nitet, nec fascibus ullis Erigitur plaustuue petit ciarescere vult
Nn OPIS EXTER cupiens, nil indiga deees'
laudis. rvamvis Et certe cum in turbidis illis regionibus tranquillum mihi coelum invenissem, scripsi successum illius EXPEDITIONIS ita, ut perunam meam potius magni illius Principis rebus gestis illustratain quam actiones istius mea penna illustratas Credam. Sed quoniam , ut dixi, illa symbola ingeniosiora sumis, qVae propriam dc convenientem lententiam directo significantes si mulaliam oblique innuunt: Eodem symbolo aemulis meis iubi i- . ' di
care volui , quini quamvis tentassent scripta meri sevprimereor defensio. - nem occultare, nihilomimia in angulo isto Europa rationes meas benesis
P E NNAE clarius sim demonstraturus. suod etiam feci. Sed te, imgeniose Lector, me ipsb melius hius symboli maculas perspectu- rum esse credo, unam tamen boni fide indicabo, atque haec est,' quod ista, ut ab aliis distinoatur , colores re visat. Nam priet pemnarum splendorem pingenda est ut monent omitholo. eoisre ' L. Noata e carraucio, quali a Claudiano describitur Phoenix, unde haec avis quoque dicta luit MICRO PHOENIX. Hoc igitur symbolum P .v pictum quidem conspicitur, sculptum non aeqve. inod plerisque symbolis elegantissimis & in , ibin antiquissimis , omnibusque se re symbolis necessario accidit.