장음표시 사용
51쪽
o TOMUS III. LIB. I. SECTIO I.
turus ab illa Suecos Francisim Alberius SaxoLauenburgicus, qui his locis pro Caesare praeerat, eum septem millibus in Gningsma tum & hunc is pulsum persequens in totum hostilem exercitum incidit, a quo facile superatus ipse cum omni peditatu captus & ex vulnere brevi mortuus est. Torstinet onius inde in Moraviam flexit, omnibusque direptis & exactis, sed locis quae tenere poterat , insessis, praedae gloriaeque plenus rediit in Saxoniam ibique Lipsiam partibus fatalem locum obsidione cinxit. Ad quam liberandam. Archidux Leopolias & Octavius Piscolomia. naim ab Hispaniae Rege creatus Dux Amalphiaranus, in auxilium Saxonis accurrerunt, quibus obviam prosectus Tos et Oniussinagna & diu anci si te pugna cum illis certavit tandemque nobili victoria potitus est; cujus fructus fuit, Liasia urbis deditio & reliquarum acquisitio- num confirmatio. Caesareani Duces Johannis Georgii Massioni Chiliarchae legionem praecipiti fuga cladis initium secisse convictam, repeti o a
Veteribim exemplo, decimaverunt, praesectos omnes pauculis exceptis supplicio adsecerunt, R ea a
Bohemorum. Ita exiit annuS IIDCXLII.
8. Tot repetitas clades solata paulisper est clades Gallorum & Vinariensium apud miliu-gam in Suevia, quae hoc modo accidit. Guebrianus Comes superiori anno victor, resecto in uberiabus hybernis exercitu, transmisso Rheno, sicut tum pcr immanes saltus belligerabantur, pirFranconiam in agrum murtembergensem inruperat s
52쪽
Germanica ab anno I 6 4 ad 1 8. rrat, ubi nova e Gallis supplementa accepit 1 Duce Anguiens Principi, Condari stio. Nec. tamen, observati ab hostibus, quicquam omnia state memorabile administrarunt; donec mense Nembri constituendis hybernis: ebrianus, Rota etiam urbem occupandam suscepit, ipse machinis pone crates vimineas disponendis intentus, ictu minoris tormenti, brachio mutilatus est. Quo ex vulnere, non bene a chiru gis habitus , in urbe capta Dux egregius post paucos dies extinctus eis morienses tanto Duce privati cohortibus per viciniam dispersis minore providentia praecipuam Duilingae stationeri ad Danubium habebant . Securius agentes vetus militiae Hatfeldius subito illos, cum majoribus copiis invasit, D ut lingam vi cepit, repulso in subsidium accurrente Ko a equitum praefecto, qui cum paucis fuga recepit. Reliquae stationes divisis cohortibus ad deditionem compulsae sunt, omnisque rei bellicae apparatus & pecuniae vis in manus Halifeldii pervenit; nec in
Rotu eiu caeterisque locis mora suit recuperandis. Tantum unius Ducis mors, tam subito, mutationis inuevit; quo Gasiorum in Germania non parum labefactatae res & spes Austriacorum mediocriter recreatae sunt. Et si Torstenet orius hoc anno per Saxoniam , Silesiam & Moraviam suo arbitratu dominatus est i dum T ingsmar-
ius, Hasser dium aliaque a Saxonibus loca r cuperata sibi rursus subjiciebat, idemque ducem acovium Caesareanis in Pomerausam, distra-
53쪽
a TOMUS III. LIB. I. SECTIO I. hendis Suecismi sitim, inde, col latis castris, brevi
Irofligatum retrocedere compulit, recuperato caminio aliisque a Cratavio captis locis. Ita exiit annus secuti xLID.
ANoo sequnnti arma Suecorum inexpectato
in Da iam conversa Caesareanu otium insuperiori Germaniae parte illis commissa, vel poti iis facultatem sua facilius recuperandi praebuere.Ga'-. iis aurem in sitis iuxta Rhenum partibus duriorem secere conditionem; quibus idcirco bellum illud Sueco-Danicum supra modum invitis &impatier-tibus accidit, acerbis de Suecorum inconstant a querelis. Imperator ea quae TormnetboniΗs in Sile- sa Moraviaque pridem occupaverat, haud dissiculter , excussis Suecorum praesidiis, recepit; ' Obruta tum tamen & Glogoviam validius munitas arte hominibusque, Tosennonio, hi quibus erant commissa loca , salvas reduci, pris iteri ni, eo facilius, quod Gyareani bello Hungarico per Ragotet tum Transylvaniae Principem . hoc tempore moto distrahebaimur. Inter Baz ros etiam & Galus certatio suit apud Friburgum in Brigovia , quod post Ubertingam Bavari coperant. Galli tam propinquos Brisaco Ligus serre nolentes inde eos proturbare statuerunt. Exercitum xxi I. millium ducebant I9- -- guiensis, postea Condam & VNOComesi renui
54쪽
Germanica ab anno et Q ad 16 3. 3 recentem e Gallia productum. Castra Barar rtim, quos in arquum locum nullo modo pertrahere poterant, ter oppugnaverunt; Singuli impetus binis sere millibus constiterunt. Edocti usu , quod ratio inde ab initio docere debui siet, methodo fieri pos te, quod vis non daret, hostes commeatu & pabulatiunibus intercluserunt, eaque ratione locum mutare suaque repetere coegerunt. Quibus abactis, illi Germerab Amum, Spiram, Vormatiam, Araguntiam aliaque
ad R hcnum loca ; denique Philippoburgum ad usum belli caeteris omnibus praestantem urbem, male a Caesareanis instructam in potestatem redegerunt i Ut jam duobus Galli pedibus Brisa & Philippisurgo Germaniae trans-Rhenanae insisterent.
Interim Torstenetonius rebus contra Da- nos bene constitutis aliisque commissis Ducibus, & mox pace consopitis, in Germaniam se referens , solita virtute fortunaque usus Cesareanum exercitum sub Gala , qui Holiatice finibus in auxilium Danis appropinquaVerat, invadit rejicitque, Ad deburgum usorie sugientem persecutus, obtrito sere peditatu captisque impedimentis, ut non esset, nisi justa clades. Aqua Gallasus, relicto Magdourgi prisidio, tori mentisque & impedimentorum reliquiis, aegrὶ cunt equitatu lacer de deformis evasit in Bo mam, quod sub finem anni XLI v. accidit. To flenαonius autem initio sequentis anni, quo Elector Trevirensis praeliminari Gallorum & Sue
55쪽
corum apud Monasterium instantia E carcere Vindinensi dimissus est , in Silesiam Asor aviamque se contulit urbesque partibus suis sidas liberavit, imprimis Olmulabium Moraviae JVI et rop oli narcth; Caesareanis obsessam Commoverat tantae Duxessicaciae & auctoritatis hostes ut Caesar ipse
cum fratre Leopoldo Pragam se conferret, Om-n scitae vires summa diligentia contraheret,
auctas navaricis & Ligistarum auxiliis sub Iohanne de meen & Reusichenbergio claris Duciabus, quibus etiam Gotaius aderat,'iisque omnibus Irelchiorem Hars feldium plurium palmarum Ducem praeposuit; illum occurrere Suedis edi praelio fidens viribus decernere jubct. Coincumsum est apud Pan ovium haud .procul Taboris
Bohemorum. Pugnatum est a primo mane diei, sed mense Februario , ad solis occasum usque, cedente primo fere concursit Duce Caesareano', sed reliquis ideo non deterritis; nec quicquam utrimque 'strenuitati reliquum factum : sed tan-d Caesaris auspscia infractae Torstenetonii seroci ae cesserunt; victi sugatique Impcriales plenam edis cessore vietoriam, captivis quatuor millibus gregariorum ipsoque Hai eldis , cum
primoribus tribunorum & centurionum omnique apparatu militari tormentorum ac impediamentorum. De eertim & Reuschenbergius cum
parte equitatus sibi fuga cnnsuluerunt, etiam Imperator ipse Praga Viennarii cum omni mole fortunae suae se proripuit. Fructus victoriae fuit
56쪽
possessio indubitata. Sed ad Brinnam Moraesae oppidum non ignobile, victoris impetus haesit, longa, dissicili de ad extremum inrita obsidione. Quae res & Tormnetonio cladis instar fuit &Caesari spatium vires copiasque recolligendi dedit: usiique sere venit, quod alias pis ut umlas bino munitae coemiteria sint exercituum,
qui statariis pugnis & late dissu sis victoriis inclaruerant , nec omnes qui hac arte pollent Duces, in polio elicis aeque vigere tunc & alias
3. Res Gallorum & Ligustarum huius anni sic sese habent ; Atrox fuit pugna Gallorum
Duce T rennio & Bavarorum cum sociis Duce Mercio apud Mergenheimium , quo res Gallica fuit insertor , captis Smiubergio ct Rosa primariis Vinariensibus , cum omnibus tormentis & reliquo belli apparatu. Turennius se fuga recepit in Hastam, ubi se cum Mumgsmam ' & D pad υο Hassiacisque copiis. conjunxit. Rouis man uin saxoniam evocati loco venit e Gallia Dux Anguiensis , iam magnis prudentiae & audaciae speciminibus inclytus, cum novis E Gallia supplementis. Occupato tractu montano, qui est interdueidelbergam & Franco ortum inprimis amoeno , & dein urbe Mim e ia, Bavari quatuor millibus sub Geletato militum aucti E methalia , Gallis occurrerunt, haud procul Memininga, mense Julio. Praelium fuit atrox &anceps , in quo alterum cornu utrimque prssigatum est. Auniensis duobus vulneribuS. acqccpris,
57쪽
ceptis , tres equos sub femoribus suis amisit Sed Mercio acri & promptissimo in armis Duce interfecto , inclinata & susa est acies Bavaro- m, Gelahnio cum praecipuis Tribunorum capto, licet hominum strages utrimque fere aequalis esset. odiis cessit reputatio & pructus victo riae; Nortlinga, Dinhel stula minorisque aliis momenti urbibus captis; Sed milbrunnam frustra tentarunt, eaque relicta, hybernis sese utrimque abdiderunt, sine novis motibus; quibus se libenter, post tantos labore & jacturas, in longo &inustato brumae rigore continuerunt. Exiit an
q. Interea Cosmet onius ad Brinnam inritum se propostr exercitumque videns exhausturti la-horibus & numeris, in Bohemiam illum reduxit, ac inde sive insolens adversae fortunae animus eam non tulit, sive, uti reserat, valetudine arthritica tantis laboribus linear; suprema Belli praesectura, bona cum Legis. Senatusque venia se abdicavit, post quadriennium continuis sere victoriis exactu m. Successit. et Carolus Gustavus mangeliuι, qui bellum actis in Thuringia hiber- .nis , e Saxonia, Bohemia, Silesia Moraviaque vertit ad Irion in fluvium , ubi Pari ornam, Lemoviam & celebrem olim rmensulis idolobia ergam , quae & Marspergum, locum situ munitissimum sed male instructum occupavit.
sed imminentibus his partibus Caesaream Bavaricoque exercitibus, cum , quicquid illis erat praestantium Ducum ; Vrangelius illis occurrit
58쪽
Germantea ab anno I ad 36 8. 'in metteraviam, ibique apud Tinserinium Has castra posuit; minus qu)m adversarii, qui sua castra habebant Iimennadi prope Niddam fluvium , compos pabulationum & commeatuum.
Ergo per simulationem bellicam Caesareana castra transgressus innoxiὸ, cum prius Nuntiam sectere visus esset , subito in Franconiam tendit, eaque populationibus & exactionibus male mulctatό, Danubium versus contendit, ibique Donaverdam, suorumque clade funestam Nord- lingam & alia, in quibus operae pretium esset, loca cepit. Auginam quominus in potestatem redi. geret, Caesareani flavarique tota mole belli Suscos tandem consequuti impediverunt. Illi vero in Sueviam tutis locis se receperunt, ubi Gallorum a tergo vires habebant subsidiarias. Apud Misurgim interim Melander ab Hassis pridem dimissus, & ad Caesaris stipendia transgressus re, rum in Mostphalia satagebat , capta ex insidiis per vim Pado orna, Balduini Remontis ductu &Sonsam in agro Coloniensi , a Rabentavrio Novesii praesecto obsessam liberavit.'Atque hae
. Anangelius liveme adhuc saeviente Liud iam in Helvetiae finibus frustra expugnare conatus, inde primo vere se contulit in Franconiam, ubi
et urto urbe expugnata, cum Bavaro & C.
niense Electore p. aetiis est, ita volentibus Gallis, indigentibus ipsis, inducias. Inde Bohemiam invadens laram in ejus introitu dissicili & cruenta obsidione compulit ad deditionem. Quo minus ul-
59쪽
8 ΤOMUS M. LIB. I. SECTIO Lterius progrederetur, secit Melander univermcum imperio Caesaris exercitui praepositus, qui singulari industria vigilantiaque Suedorum impetus elusi; Sane etiam adjutus seditione Vi riensem Gallo militantium; tam ob non soluta stipendia, quam quod in Belgium se abductum iri viderent. Tumultuati sunt tam infestis animis, ure rennius reliquum exercitum illis immittendum putaverit, sed munimentis bene tectos omittere coactus, minus aegrξ tulit, illos a Tonius rhio bimestri stipendio placatos Suecorum
6. Interim Bavarus & Coloniensis Electores seu querelis aliorum Imperii ordinum, quas belli communis oneribus se subducerent &pax eo dissicilius procederet, seu quod revera Leges induciarum male servarentur, illis ante tempus renuntiarunt, & bellum ubique rursus, qua patet Germania, diffusum & propaga- tum est , minoribus tamen hac restate partium praerogativis, nec sine occulta Gallorum collusione cum Bavaris, Qui Memmi 2m , & Caesareani I glaciam recuperarunt ; mrangelius eVOcato ad se Loninuma io Bohemiam ad breve derelinquendam putavit. Melander in Hassiam inrupit captumque Marpurgum, quum arcem in summo monte stam capere non posset, deseruit, admonitus periculo, quod ei paraverat Maus stribunus arcis praesectus: explosis in hospitium ejus, quod recognoverat, septem majoribus tor mentis, uno momento; e quibus Melander ictu
60쪽
n solutasti. ductum itistis animis,
tesu Germanica ab anno IK . αἰ I 8. 'tegularum graviter sauciatus, pluribus & ipso cubiculi custode occisis, inde se quantocyus proripuit; . est si is anni MDCxLVII., i 6. Anno sequente Vrangelius&xoninsmar ius hiberna ad Visurgim , aestiva ad Danubium, quae tunc erat ratio de ultoria belli, egerunt. Facto eni mper moram & Palatinatum itinere conjunctoque sibi cum vii Gallorum millibus Turannio, Bavarum ulcisci statuerunt; Sueci odio inveterato, Galli, quod clandestina cum ipsis consilia institu ere ac fovere solitus, Austriacis tamen constanter adhaerebat. Igitur mense Mase, Danubium apud Lavingam trajecere Caesareanosque prope Augustam tendentes adsecuti, in fugam, elandro Duce interfecto, compulerunt. Sequutus fugien-ites in Bavariam Grangelius, Lyco si umine superato. Frisii am expugnavit, mox I ara flumine traje- sto totam quae cis Oaenum est Bavariam, paucis exceptis locis, redegit in potestatem, Oenum superare non potuit, Bavaro ipso, qui Gransferudium Ducem suum ad reddendas rationes evocaverat , summa ope , ne trajectu potirentur,
adnitente, Suedosque non sine cude rejiciente dum Galli rursus , occulta in Suecos invidia, minus urgent inceptum. Gnin mar ius interim post praelium Augustanum cum parte copiarum in superiorem Palatinatum dimissus crebris irrupti odibus Bohemiam infestabat. Qua in re usus est singulari fortunae & audaciae beneficio, qu 'ndo ipsam 'agae arcem , cum urbe minore quae