장음표시 사용
271쪽
, Anglica ab anno I OMI 3. adam rea. Leges provocanti responderat , maiorem ense vim in minimo Regis digito quam in omni Cor re Legum. uuod pecunias Regias non reta tis rationibus, re episset; quod Pontificiam Religio inem in Hibernia promovisset. Quod in hoc fuisset, Mi di ordias ter Anglos 2 Scotos seminaret ; primis, ut Pariamentorum jura subverteret idque Regi auctorem fuisse ; qua fine dixisse eum alia quando Regi in Consilio ; Maiestas tua habet exqrcpitum in Hibernia, quem huic regno subigendo
adhibere possit. Denique, non fuisse pestilentiorem in Anglia virum, post Conquaestum ; id est, tempus wilhelmi I. Normandiae Ducis, qui regnum occupavit, erat προ ηων-s Advocati Fisci. Comesse reum perduellionis es e negans adversus illa defensionem suam in domo Procerum legit subf-nem mensis Februarii. Sed mensesequenti judicium solemne celebratum est in Atila m monasteriense, utriusque Domus membris, Statorum Legatis' multaque nobilitate praesentibus ς Etiam ipso Rege seorsim in clausa pergula adsistente&auscultante a die 22. Martii, paucis intermissis diebus, ad xv I. Aprilis Iudicio peracto. Cum y non satis liqueret, dilata est sententia. Sed die' xx1. Aprilis lecta est in Inseriore domo , FAM ' quam vocant Attinctura, id est, Convi tionis, in ' quam Acta liquidius probata , quae ad perduellio- 'em susscerent, erant relata, reusque perduellio-- νis declaratus est Sira Fordius, eaque sententia ' die xxix. V dem mensis a Proceribus Rege reo' que coram, approbata est; quemadmodum pO-
272쪽
TOMUS 1II. LIB. I. SECTIO VI. stea quoque Iudices in eandem partem suffragia
6. Rex autem, sic ut Stras ordium haud in .
nocentem quorundam maleficiorum falcretur
sta perduellionis poenam nullo modo Iesse merutum statuebat. Ideoque bilia quam vocant ca pitali ut subscribrect , a se impetrare non poterat , imo non subsicripturum jurejurando adpr-verat, et si a Partamento & plebe libellis, tum urulibus ac minis violentissime urgeretur. Plane Re M Regina non secus ac filium amabant hunc Comitem, invidendis sane corporis animique dotibus ornatum illorumque servitio mirifice dedi. tum. Quare ad eum liberandum , quando auctoritas eorum non sussiciebat, facile consenserunt, ut a quibusdam suarum partium studiosis
conliratio quaedam iniretur, cujus haec erat ratio. Legatus Pori alliae Regis , quem Rex Carolus, ut alienum se ab Hispanis ostenderet, primo accessu ad
miseerat quod Hispani postea par pari compensarunt) militem Londini conscribebat; Phannes clinus aliquot strenuos homines, quasi Lusitano militaturos conduxerat eosique Rex Arcis Londinensis profescto Bal urio, ut in Arcem sive turrim admitteret, praeceperat. Hi Strassordium deinde liberarent i sque se in Hiberniam contulisset, ut ex- ercitum e Pontificiis pride collectum, quem Rex ad petitionem Par tmensi saetam die 28. Aprilis exauctorari non permiserat, ad οἱ to millia peditum uitumque in Angliam deduceret. Praeterea spes erat, excrcitum Anglicanum Scotis oppositum,
273쪽
Anglica ab anno I o ad I 6 3. a
qui necdum erat dimissus, ad partes Regias ponse traduci, operam dantibus Henrico Percio NON humbriae Comitis fratre , Goringis, Milmotho. Eardo, Asbu hamo Tribunis militum aliisque. Sed primo Falsourius milites sibi delegatos in Turrim nullo modo admittere voluit, ac inde reliqua coniuratione detecta, Percius ct yerminis equitum Reginae praesectus, qui consors fuerat. in Galliam aufugerunt: Unde Percius scriptis ad fratrem literis, ordinem negotii & quid Rex ea de re secum locutus esset, copiose perscripsit. Quae literae in manus Partamenti delatae palam in inferiore domo praelectae animos in Regem mire exacerbarunt: in reliquos proditionis reos inquisitio facta est. Qua re populique minis &tumultibus Rex coartatus, adhibitis ad conscientiae suae consulendum & juris jurandi religionem dctergendam Pudicibus Regni 2 Episcopis , postremo, rogante consensum Regium & remittente suum ius ipso Str ordio, sententiae invitus Scmajoris mali praesagusTubscripsit, capite Prore gi amputato die X. Maij. I r. Orationes ejus, de rerum humanarum suaque potissimum vanitate copiosae, de criminibus parum disertae, in hominum manibus versantur. 7. Rex inops & fluctuans consilii, privatus iis, quibus antea fretus erat, auctoribus, nec suis adhuc ratiociniis uti vel sidere solitus, etsi nec iudicio recto nec ingenio destitueretur, aliud postulatum sibi passus est injungi suaque sub scriptione firmavit eadem die, qua Stra o
274쪽
M6 TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
dium suum sacrificaverat; Hoc erat, se prasi Par lamentum non esse dissoluturum, nisi cum utriuF-que Domus consensu. Quo revera Par lamentum in partem, vel potius, ut tum reserat, in omne jus Imperii admittebat: Nihil ejusmodi ab
ullo Rege concessiim fuerat nec salva Regia potestate concedi poterat. Haec est causalmiIi quod dicitur, vel ut Regina loquebatur, aeterni Pa lamenti, cuius reliquiae durarunt ad annum usquσxx hujus seculi. Praetextus erat, quod absque tali continuatione fides publica labaret; neque exercitus, quibus pecunia, Subsidiis comprehen- se , erat repraesentanda , dimittere possent. Eodem tempore mater Reginae post triennii mo ram in Anglia, Partamento invisa, gravis Regi, discessit & cum Belgae scederati illius receptionem ac cohabitationem excusarent, Colo 4 ruam annis magis quam aureis onusta se recepit .
ubi decessit ex hac molestissima vita, ut in Gai
8. Dum interea Partamentum de poena iudicum , a quibus navale tributum, quod illegitimum odiosissimis verbis declararunt, approbatum fuerat, ageret, Rex periculum facere statuit, an per absentiam suam aliquid mutationis in asse- u populi &consiliorumPVlamenti tenore consequi posset, Simul, an in Λcotia contra praevalentem, factionem , aliam A lis aemulam excitare posset. Quidam addunt, ei consilium sis ille coram tentandi exercitum , a se antea collectum nequedum dimissutia, an cum adversus Partamenitim
275쪽
Anulea ab anno IMo ad I 3 aD& civitatem Londinensiem, spe praemiorum e viactoria facili & plana sibi conciliare posset. Qiticquid in causa fuerit, praetextus eundi in regnum ubi Rex inde ab infantia non fuerat, adeo tu batum, deesse non poterant, eoque non eX voto Angliae ordinum, prosectus est, Augusto mense die X. I I. celerem pollicitus reditum, prius signare paratus omnia, quemadmodum secit, qua
vellent; delegatis etiam aliquot Nobilibus, qui se absente pro Rege subscriberent; Denique &E seriae Comitem, desiderantibus ita ordinibus,
Ducem militum cis Trentam amnem creaVit,
cum potestate conscribendi armandique plures. si res ita postularet. In transitu Regem vidisse& lustrasse utrumque exercitum tam Scoticum quam Anglicanum satis constat, non aeque an eos a in suas partes transducere conatus sit, ut Stat, prodiderunt. Habuisse id eum quidem tui votis libenterque amplexurum suisse occasionem ,' si 'data fuisset, non est dubium ; an rem putaverit habere facultatem, ut omnia sua regnique cime- .lia, quod ajunt, militibus obtulerit, saeti res est dubii. In Staria nihil quoque in rem suam , partibus obduratis & bene compactis, prosectum, insidiis, si quae fuerint in principes coniuratorum detectis, ut quidem Scoti literis ad Ordinum Angliae Delegatos adfirmarunt; Rege enim digresso & ipsi ordines a die v iri Septem- 'bris ad xx Oelabris secesserant, relictis loco suo.
quinquaginta Delegatis, quod inter caetera, ut novum nec juri consentaneum institutum a Regiis observatum est. 9. Qu*-
276쪽
α68 TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI.
9. Quotquot erant Resormatae religionis valde studiosi, hac persuasione imbuti erant, salutem ejus a suo adversus Regem studio pendere, quibus se multi Proceres aliique ab honoribus exclus rerum novarum studio adjungebant. Sed Pontificii & Episcopales, sicut tum res erat, numero inferiores Regi favebant , etsi tunc in Anglia parum aut nihil poterant. In Hibernia
vero numerus Pontificiorum praevalens occasionem dedit ferali cogitationi, ab emissariis Papalibus suggcsta hominibus adhuc multum scritatis antiquae & barbaricae retinentibus, qua Hiberniam jugo Anglicano liberari 2 avitae Religioni vindicari posse docebant; nec modo vindicem ex Anglia fore metuendum , sed etiam imputari posse quod designassent. Constituerunt igitur consilio mire secreto, internuntiis & arcani ma- gistris sacerdotibus , ad diem xxiii Ociofris
MDCXLI. ut omnes Pontificii in armis essent, Dublinum & arcem ejus caeteraque totius insulae male munita , sic enim erant, loca vi subita caperent, Protestantes omnes quique czm ipsis amma jungere nollent, trucidarent 2 deinceps Rempub. arbitratu suo constituerent. Dublinum justus numerus ad arcem postridie occupandam confluxerat, quorum unus Macmahonus in iuversorio Dublinensi praesumptione tanti successus & vitio securior ad Obenam Conallium, verba quaedam magnae alicujus indicia mucationis iactaverat.
Quae ille non de nihilo effusa suspicatus ad Magistratus detulit, a quo Aracmabonus cum so
277쪽
cio Magviro in carcerem conjecti sunt. Qua re caeteri detectam arbitrati conjurationem & perculsi aufugerunt. Sed nihilosecus postridie quo quot erant in Hibernia Pontificii armis gerendis idonei, Protestantes imparatos & inermes aggressi, Lanienam, cui par, ratione loci habita, forte non extat in historia seculorum, instituerunt. Verborum compendio rem miserabilem transeamus ; Ducenta utriusique sexus omnisque aetatis millia bimestri spatio quovis gen re crucia tuum , multi frigore inediaque interfelti sunt. Rel qui fere omnes Protestantium nominis, fuga vitae suae consulentes bonis suis evoluti spoliatique Er nudi Dublinum confugerunt , calamitates suas, direptiones , incendia, vastationes, stupra, caedes, Digora , famem & quicquid efferata rabies homi
num barbarorum edere potest malorum , reserentes. Dublinenses armis inter idoneos ex armamentario distributis, suae quidem incolumitati
consuluerunt ; tot millia miserorum alimentis rebusque neccssariis sublevare non poterant. Scripserunt incontinenti ad Regem in Scottam, ad Comitem Lelaestrium Prorege destinatum in Angliam sed Genum Conallium Dublini auctorem conservati, ad Partamentum misere, cui procmii loco quingenta dedere ibras cum Annaris ducentis. In Hiberniam vero ad praesens miserorum levamen. tum miginti millia librarum, dum major pecu. niae vis colligeretur,'miserunt, has quidem ad
inopibus subveniendum, sed reliquum maxi- M
are ad Dublinum, imo ad Angliam ipsam, in
278쪽
qua non leviter ad tantae cladis famam trepidabatur, conservandam.
1 o. Facile enim cogitare licet, quantopere haec res metum a Pontisciis odiumque in eosdem intenderiti etiam vero invidiam in Regem, ortam inde, quod Hiberni lanistae se non modo palam Regina milites appellabant, sed etiam pro Regis prae rogativa se arma cepisse, quin etiam, dia plomate e Scotia misso , se jussos esse a Rege arma capere , castesta st arces urbe Aue Protestantium in potestatem redigere praedicabant. Regem autem
inulti conatus .iolenti, seu veri sive ficti ipsaque
necessitas causam suam quovis modo tuendi hactenus suspectum reddebant, non quod ipse conscio, vel jubente, tam nefaria instituta esset laniena ; sed quod homines illos qualescunque partium suarum studio alienandos non putaret. Hinc antea consentire noluisse petenti Partamenti , ut exercitum Hibernicum Pontificiis sere constantem, juxta Scoticum & Anglicum dita jolveretur. Item, quod deinde rogatus, ut post Lanienam commissam eos hostes declararet, ali- quandiu cunctatus, cum post menstruam mo-jam in id consensisset, nonnisi quadraginta E- exempla excudi jussisset, adeo ut copiam - ejus vix haberet, quisquam. Cuiusdiodi aciver- sus immane genus hominum lenitatem , qui dilioquin a Regis causa non erant alieni. ignonicere ei vix poterant. Edictum exiit Kalendis anuariis 16 2. tertio mense post inchoatam Lanienam. Caeterum, Dublinenses accurrentibus
279쪽
nibernica ab anno 16 I ad I a. α7x ex vicinia Nobilibus, inter quos Ormondssus C mes in solo Hiberniae admodum locuples, cum equitibus centum , & initio Decembris Simon Harcurrus ex Anglia missus cum legione probe instructa, non modo civitati & Arci sed etiam vicinis aliquot oppidis , quae teneri poterant, idonea manu commeatuque bellico prospexerunt.
C A P. I V. A Laniena Hibernica usque ad initium bessi
civilis in Anglia, in exitu anni 16 I O- anno I a.
QVam nova & insolens Carolo Regi prima
Scotcrum contumacia acciderat, postquam externo civium obsequio, suorum adulationibus& presumptione potestatis absolutae, per tot annos sine Partimentis in pace transactos, occupatus &impletus erat; tam postea, cum Anglorum Ordines Scotis tantae consensionis impetu se adjungerent , ab illis pariter opprimi & ad quaevis postulata compelli se passus fuerat: Sperans haud- dubie futurum , ut illa popularis conspiratio paulatim evanesceret & ipse deinde Partamen o ad sua digresso, pristinam auctoritatem recupeis raret. Sed cum videret, sibi rem esse cum hominibus altiora meditanti bra & qui singulas aristipulationes suas pro incitamentis no Varum petitionum haberent , quas eo violentius, quo molliorem ipsum viderent , urgebant, aliam sibi rationem
280쪽
α a TOMUS III. LIB. I. SECTIO VI
nem infundam censuit; Atque ut animum suum colligeret, peregrinationem Scoticam suscepit. In Scotia equidem bene exceptus & honorifich habitus, in summa tamen factionum nihil, ut dictum , mutare potuit. At sub exitum anni Londinum reversus , etsi atroces ex Hibernia
nuntii ad ipsius quoque praejudicium pertinerent , incredibile tamen est , quanto civium gaudio 2 gratulatione sit exceptus; plebe Regi adsueta & ex Aula lucrum capiente. per longiorem ejus absentiam ad desiderium & reverentiam Hyajestatis Regiae, ut videbatur, inflammata. Civitas universa ad occursum ejus effusa onmiumque aetatum multitudo per vias, tanquam ad triumphi spectaculum disposita, ingre- cienti omnia fausta precabatur. Civium praecipui per collegia sua distincti, festo cultu splendidisque Vestibus & armis, quomodo alias nunquam , currum ejus stipantes per totam urbemulque ad Palatium Mesemonasteriense eum solenniter deduxerunt. Qua re summopere delectatus Rex & in spem conciliandi sibi plebem adductus, ad Hamionis aulam urbi vicinam digre ius, ibi civium praecipuos conviviis excepit, quosdam equestri dignitate ornavit, omnesque illuc adfluetntes omni genere comitatis & liberalitatis excep;t. Ut jam publice haec opinio incederet, Cives Londinenses, cujus motum reliquae sere plebes sequuntur, tricarum Par lamenti pertaesum Regiis partibus accessuram; Ouom