Ulrici Huberi Institutionum historiæ civilis. Tomi tres. Quorum primus est ab ortu imperiorum, ad præsentem imperii romanogermanici statum, anno Christi 1356. stabilitum. Insertus est tractatus se temporibus ante Cyrum olim editus. In calce hujus tom

461쪽

Sinensia ad annum Is t. in Imperator, qui pugnae sortunam adve sus Latrones experiri non ausus hanc iniit rationem : Croccus fluvius erat urbi vicinus, cujus exundationes in agros circumiectos humiles ag-pore lapideo coercebantur ; Isque tum pluviis autumnalibus in immensum , sere ad aggerisiisque crepidinem, excreverat. Eo perrupto, non dubitabat, quin obsidionem sine ancipiti pugnae alea solveret hostemque pessundaret. Quorum primum, etiam alterum ex parte duntaxat, Lisuriet o cum majori copiarum parte se in tutiora loca proripiente, consequutus est. Sed misera Civitas, cui Imperator consultum voluerat . impetu aquarum altitudine muros si erantium, cum nemo inde movere se poster, miser rime periit, non hominibus tantum submersis implius trecen is mill bus, sed aedificii , quoque

publicis & privatis ipsisque arboribus funditus

evcrsis atque destructis, anno 16 r. . Hoc miserabili casu Z chinius imp udentiae dolorem civiumque contemptum, Li urinus majorem rei gerendae occcasionem adeptus est. Erant in aula regnoque toto duae factiones diffusae, quarum altera Mylum Eunuchum &primum regni ministrum principem habuerat , altera caeteros omnes, qui ab Eunucho spreti honorum opumque expertes ruerant. Aunchinius

extinguendis factionibus, Eunucho laqueum in aurea pyxide miserat , quo se pro religione Si ncsiAm sine mora suspenderat & deinceps in reliquis ejusdem factionis saevire perrexerat; haud Ff 4 tamen

462쪽

tamen ita , quin pli res ei umem sectionis ausi'stos & Eunuchos in imoeriis ' ministeriis, etiam circa personam suam retinerere Quibus ab eo tempore proditor animus ac infestus &iri Domini sui perniciem intentus. sub profun, da dissimulatione reconditus mansit. Antequa' huius exitum retexnonamus, de l/ ronis utriusque institutis sciendum , inde post irri am &funestam Caifungi obsidionem . LiciWτg-m Ita consuluisse , uti milites populosque linqui a icomitate clementiaque sibi conciliarit, habens in animo thronum conscendere imnerialem &jam Regium usurpans nomen , adsumpta sibi suaeque prosapiae nova, more sinensis Imperii. appellatione , Thienisa, quasi tu diceres, coeli ministrum; ut qui delendae Turannidi Regis flepraesectorum coelo dolectus fatorum decreta, quae Sinenses e successibus sicile praesumunt. exequeretur. Quo praetextu ins nitam hominum multitudinem ipsisque E Proceribus, qui BC qaddicti fuerant, aut aliter res nova, cupiebant, plurimos, etiam aulicos intimos in partes suas traxit; cuius rei exitum, priusquam dicamus, alterius latronis Cha iochumi res gestar brevia ter reserendae fiant. . Hic nihilo se Licuis et a deteriorem iudiueans Regem se R Imperatorem aeque tulit. Sed/humanitatis & ct mentiae viam repudiatis haud secus atque si solus in vacuo regno dominari vellet, primoc thus ' incendiis pmnia vastayit. Et quidem metu Liam, Honantiam, Nan-

463쪽

gulam ct nan iam florentes Provincias omni genere cladis adflixit; deinde in Provincia Sue-huena horrendo & incredibili modo saeviit, ut majorem facile populi partem suppliciis & caede promiscua exhauserit. Si quis ei minus dicto

fuisset audiens, hunc cum omni cognatione sua morte plectebat, etiam vicos aliquando integros, in quo is cui succensebat, habitaverat; Carnifici morbo extincto medicum & centum

alios ejusdem professionis supplicio addicebat. Nec modo in plebem & Magistratus sed etiam

in milites ita furebat; Remuneratus quendan ob rem bene gestam , qui de mediocritate mu' 'eris apud commilitones questus erat , totam cohortem , in qua ille merebat duobus millibus constantem, nulla alia de causi ante oculos suos trucidari iussit. Ex centum 2 octuarin a millibus Suchuensium militum, qui Hanchungiam Eprimariis mensia Civitatibus obsederant , quadraginta millia ad hostes transfugerant; Reliquos, mi m quadraginta millia, exarmatos a reliquo exercitu per quatriduum caedi & obtruncari

iussit. Octodecim millia studiosbrum, quasi ad

accipienda praemia ex omni Provincia Suchuensi convocatos, prae se ferens illos disputationibus suis populos ad seditionem concitare, subito intersecit. Profecturus adversus Tartaros statuit, populos a tergo relinquendos , ne descerent, omnes internecione delere r Initium secit ab

'rbe Chirita Suchuensis Provinciae primaria, cuius incoeas ad sexcenta millia vincto in mise-

464쪽

ε 3 TOMUS III. LIB. I. SECTIO VIII. rabiliter ut a Rege dominoque suo 'e' m potentes jugulari & in profluentem abjici iussit

divisoque exercitu in reliquis urbibus eoderni furore , sine discrimine sexus aut aetatis grassatus esL Priusquam castra moveret, Laudatis militibus indicavit , mulierum comitatum iaexpeditione molestum sore: Nihil p0tius esse, quam ut e medio tollerentur; Post vis oriani non defuturos sibi delectus mulierum. Nec morra, suas trecentas, exceptis tribus quas vocabat

Reginets & viginti illis servituras jugulavit, eoque eXemplo , toturn exercitum innumerabilem ad caedem suarum c continenti faciendana compulit. Hominibus igitur ad caedem desiis xyentibus , exinde in urb s omniaque aedifici3 furorem suum convertit, Omnia flammis, ne arboribus quidem exceptis, consumens. H ec eiceleribus infinitis pauca sunt specimina, quapnisi a Martinio aliisque certis auctoribus adseverate traderentur, fidem superarent. Ex: tui' habuit hoc monstrum immanitate su a minus dignum ; Obviam enim prosiliens equitibus Tartaris quinque, praemissis ad explorandum, ab illis jaculis confixus est anno Μ DcXLVI. 6. Redeamus ad Licungetum & finem Sineis

Imperii. Z-hmum Imperatorem aiunt. sui OVirum bonum & sanctum; Sed parum vigilanum & strenuum tam ad ministros suos, quo- tum peccata ipsi imputabantur, in officio continendos, quam ad res stendum hostibus, quod res loquuntur. Et si Duses, quin adorsus

465쪽

Sinensia ad annum I 6 8. M' Latrones cum exencitibus miserat, cum Licun:

colludentes nihil proscerent, ipse tamen in bellum, infelici sorte Uuntidiensi expeditione deterritus non processit, ignorans etiam quid soris ageretur , ab Eunuchis aulicisque suis proditoribus turpissime deceptus, ut jam Lic--

trajecto flumine croceo, quem vocant, xi chiemum urbem maximam aliasque plures teneret, antequam excitaretur. At ne tum quidem

ipse prodiit, sed Lyum Ducern cum exercita misit in occursum, qui a militibus suis, addo, nchinii praesentisque regiminis vulgum poenitebat , destitutus se ipsum suspendit. Lic ung-Σus inde se Pe in lium , quae est Regia toti ut

Sinae , magnitudinis & multitudinis immensae conserrς cogitans , dolum viribus addens, mul'tos E militibus selectos, quasi mercatores & rusticos urbi paulatim immisit; qui fraudem insigni silentio prementes & a proditoribus adjuti,

mense Junio I 6 q. ante ortum Solis per portam Z urbis male custoditam , exercitum hostilem ad miserunt. Qui recta ad Aulam Imperatoris progressus intra secundam portam stetit, antequam

mi ser ranchiam, ab Eunuchis suis obsessus repossessus quicquam de hoste rescivisset. Ccrtior instantis periculi sectus nec esse evadendi copiam , primo quidem literas ad Victorem

Iucunget um, quibus ei poenam proditorum commendabat, raptim consignavit, dein filiam unicam nubilem sua manu , ut hostium ludibrio eximeret, confodit, & sine mora progressus ii

466쪽

ω TOMUS III. L1B. I. SECTIO VIII

hortum se ab infelici arbore suisendit; quod exemplum coniux ejus & plerieque nobiles puellae, cum urbis praesecto alii sque Proceribure iam h vulgo aliquot millibus sequuti sunt. Quippe . ad honorem Regis sui pertinere iudicant Sinenses, nc solus vel cum paucis periisse dicatur. E tribus Zunchinii filiis major natu inter voluntarios mortem obiisse creditur, etsi cadaver eius repertum non est, duo juniores

Licvnret o capite truncati sunt,

. Hic autom cum Imperatorium thronum victoriae suae fructum occupasset, orationem adsitos habiturus, non sum ciente Latronis animo

sortunae Regiae , ne quidem Lingua suffecit, hastatione deformi omen haud diuturni Principatus exhibens. Animum quoque Latronis in cadaver Zunchinii, dilaceratum & Proceres superstites caedibus insandis explevit , oblitus humanitatis & clementiae, aliquandiu simulatae Cum vero intellexisset, Usangue tum exercitus in s nibus Tartaricis Duςem, vocato in auxilium Rege muchensi, quem recentiori nomine Moncheviensem vocarunt ; quippe nominum mutationibus in iis partibus gaudent; re-eta Pe ivium sestinare, non ausus eos expeti re, cum urbem militibus depraedandam dedisset , inde eum immensa praeda, Siga'um, in Xensia , veterem Sthensium Imperatorum Regiam secessit, quo tamen priusquam pertingeret a Tartaris eorumque sociis Sinensibus majori praedae parte spoliatus est. Inde Peliingit a

sociis

467쪽

eri di a

is ii

Sisensa ad annum Is t. cs sociis occupata , Variudus Tartaros ex lege pacti, mercede soluta, bona cum gratia e Sina dimittere cum vellet, ab illis subdolum accepit responsum, non videri adhuc tempestivum vel tutum , Latronibus adeo potentinus , majore copiarum parte, quae Tartaris auxiliaribus constabat ad octuaginta millia, privare Sinense Imperium adeo labefactatum. In qua ratione nolens volens Usanguejus acquievit. Tartari vero arcessiverunt E Patria & ex omni circumjeci a Tart ria; nec enim ipsorum regio modica tanta militum copia abundabat; quantos poterant maximos mulitum numeroy, qui ad famam victoriae & infinitae praedae, undique certatim confluebant. Ad duxerunt etiam Regis sui Zratri statim ab ingressu in Sinam mortui filium sexennem, cujus Patrui curam susceperunt & s delitate barbaris imo Christianis rara praestiterunt. Hunc ubi viribus fidere coeperunt Regem proclamarunt. Sinensibus , quos alioqui civiliter & benigne habebant, dissimulare & adsentiri coactis. Pu ro nomen Zuncheo dc pro sepiae ab illo propagan- dae nomen Taicunga dederunt. Observant autem harum rerum scriptores cum primum in throno collocatus esset, tali majestate & oris decore constantiaque orationis usum esse puerum, ut diversum atque Dcungetus omen spectatoribus praeberet. Maximum natu gatruum Ama-vangi, id est, Regii parentis nomine, honestatum summae rei praefecere, qui Comitate erga subjectos & serocia adversus Latrone. rem Ta f

468쪽

taricam in Sina; praecipue constabilivit. Usen-puesum vero Pingrium id est , Pacatorem dictum, Regem Xensire sub lege tributi Tartaria Chamo, ut totius Sinae legitimo imperatori praestandi declara sunt; qui non habens quem potius sequeretur, praesentibus uti; quam se nul- Io in Patriam fructu suoque exitio praevalentibus opponere maluit : Idcirco illorum auxilio

Licuueto cum suis oppresso &extincto degenere a ortis ejus non constat) ipse Rogiam se' dem , Limn o delimatam Sigani collocavit;

tibi Tartari illum in pace ab exercitibus amotum callide seposuerunt. 8. Iidem intra annum Vertentem quatuor maximas Provincias septentrionales ad absoluti metas obsequii redegerunt, prudenter instituenies, ut civile regimen penes Sinenses Philosophos imbelles & inermes relinquerent gentem

que suis legibus ac institutis uti permitterent; hi si quod capillos ad morem Tartari cum tondere coegerunt; Qua in re summam eorum per-Hnaciam experti, facile, quantum si reliqua instituta novare voluissent, dissicultatis inventurisuissent, intellexerunt. At tamen rei militariqeuram x praefecturam sibi totam unice, cohibitis inde miscite Sinensibus, vindicavere; quanquam e plebe Sinensium supplementa capere non susscientes 1mperio longe maximo & urbi- bus frequentissimis soli praesidio coercendis, itecesse habuerunt. Sed meridionales provincire hollectis paulisper a metu Tartarorum animis,

469쪽

sinensia ad ovum I 8 si alien7genae dominationis odio, Principem h Tai- minetana familia Hungua tuis nomine. sustul runt, qui sedem regiam in urbe Nan ingia cognominis Provinciae primaria constituit. Scd quominus haec electici iustam Sinensium unionem ad versu 1 exteros conciliarer, secit manifestatio juvenis , qui cum se filium natu maximum Zunchinii Imperatoris , de cujus morte nihil certi consti erat . ferret & frequentem apud Sinenses fidem inveniret , m trangus eum carceri mancinavit. Quae res cum plurium desectionem ab illo , quam Tartari miris arti-btis 1 liberalitatibus excolebant, concitaret, hi partem Provinciae cis croceum sumen celeriter . in potestatem redegerunt. Inde Thieno Sinensi proditore juvante, primo sumen ipsum, caeso per proditorem Duce fideli Hanchoango , flumen trajecerunt in limque nunqua um in fuga pir eundem Thienum interceptum ante muros Peligit urbis strangularunt; Quod fatum filius ille verus an subornatus Zunchinii omnesque Taim inranae stirpis, in potestatem redheti aeque subierunt. Etsi non omnes; Quippe Lo angus ex eadem similia, Imperator a Chris ian: cnsibus electus nonnis Regium nomen admisit, pollicitus Imperatorium se accepturum tibi milites sui egregio Acinore aliquo, se Tartaros vincere posse phobassent. Hi vero promptiores ad eligendum quam ad defendendum Regem, cum Praelio certandum esset, stipendia flagitabant, Regemque suum, Hanchevian,

470쪽

Me recipere coarctarunt. Cuius cum adversus Tarraros wesendendae spem nullam videret, pactus civium vitam fortunasque salvas, se quiadem victoribus dedidit; milites autem ejus degeneres , Tartari serro & aquis omnes perdide

runt.

s. post haec iidem traiecto Genthangis flumine

mihi iam urbem tota Sina pulcherrimam sa-cile ceperunt eademque facilitate reliquas eiusdem Provinciae orbes cepissent: nisi heic visum illi; suisset Edictum promulgare de capillis more Triarico tondendis: Quod symbolum quassem vi tutis, quam ipsam subierant, aegerrime serentes, subito surore perciri incolae Tartaros invaserunt ac ultra flumen magna vi propulere, pari terque LucAm quendam Taiminganum, id inegem suum, qui hoc nomine rejecto, gentis Adfer Or dici voluit, elegerunt. Si tum Sinenses concorditer uniti fuissent, Tartaros 1 majori & meliore narte regni secludere & in spem amissae recuperandi resurgere potuissent. Sed cum FcIienses alium e Tam minganis Regem, cui Tango nomen extulissint, hinc dispertitae vires x labefactarae. Tartari inusirata siccitate vadum in loco Cienthangi fluminis incustodito reperientes, omne cichang. m ad mare usque in potestatem redeuerunt & Lucum in Cheuxanum

insulam sugere compulerunt. Ad quem tantus Sin pum numerus, capillos servandi studio maxime impulsi se receperunt', ut insula nonnisi λpiscatoribus habitata , regnum evaserit, per com-