장음표시 사용
471쪽
alii Sinensia ad annum et t. sy . , mercia viris opibusque potens, in quo duasvra septuaginta urbes brevi temporis spatio aedificatae& frequentatae sunt i Ex quo de multitudine hominum apud Sinam infinita, quod antea dictum est, intelligi potest. Tartari navibus destituti copiisque maritimis, Lupion cum suis illic in pace relinquentes reliqua meridionalia aggressi sunt, Foviensem a Ouantunsa & cie tango montibus inaccessis separatam regionem Sinenses facile contra Tartaros, qui nullo resistente, dissicillime in eam penetrarunt, munire potuissent; sed ti- more perculsi omnia Tartaris prona & obnoxia praebuerunt. Una civitas in Quantungia resistendi pertinaciam destructione; sic enim Tartari servabant, dedititios benigne, resistentes crudeliter habere ; luit. Reliqua Ahiensis ac uuantun camquamicae & Mangicae maximarum Provinciarum, nulla vi expectata, victoribus cesserunt, Chincti, um etiam, qui ab exteris quon dictus commerciis cum Batavis & Lusitanis ingentem vim maritimam e tribus navium millibus con- istantem collegerat, jamque Sinensibus se vindicem libertatis ostentabat , dolo in potestatem redegerunt. Adeo ut rebus eorum usque ad annum MDcx LUDI. pari prudentia ac felicitate procedentibus, parum ab universa Sinensis Imperii acquisitione deesset; quando, ut sunt res numanae, majoribus coepere conflictari dissicuti talibus, quae ad sequentia tempora pertinent.
472쪽
os TOMUS III. LIB. I. SECTIO IX '
C A P. I. i De Pontisciis. E Pontificis Urbani VILL extremis, quam illa non responderint initiis fama eruditionis ac gravitare notabilibus supra in Italicis cap. 3. & de exitu eius ac electione novi Pontificis Invoce rit X. deque ejus initiis & ingenio diximus in eap. Nepotismus, qui superiore Papatu gravis fuerat Romanis omnique Italiae, sub hoc Pontifice. deforme muliebris imperii additamentum accepit ; omnia apud Innocentium p tente Domina, quam vocabant, Ohmpia eius sorore , a cujus arbitrio pendentibus cunctis. quotquot ullo Pontificis egebant favore, hi illam colere, observare, munerari, debebant; ut in fastis eorum temporum frequentior Olympia Dominae , quam Innocentii Papae, mentio cel brata reperiatur. Caeterum, universae rei P tisiciae hoc inservallum insigne mutationis attulit momentum: In Germania imprimis, ubi quam parii prius ab oppressione Protestantium,in Bohemia .
caeterisque ditionibus Aus cis absoluta ab ere Pontificii, tam prope ipsi ruinae tuae postmodum
473쪽
'Ere fastica ab asino I 63a ad r6 8. vudmori sunt; denique naufragii periculum inpenti iactura coacti sunt redimere, concesso per solenne Pacis instrumentum Protestantibus,maetno numero Episcopatuum & ditionum Ecclesiasticarum . quas hi antea non tam iure, Passaoiensi tractatu refragante, quam facto possederant 1 quibus Edicto Caesareo privati, iam expelli & deturbari coeperant. Quomodo Papa D e Nuntium suum Fabium Chisium , qui postea Alexander Papa VII. fuit, adversus eam pacificationis partem Monasterii p otestatus sit, in Germamicis vidimus: Qua nihil obstante, Romana Ecclesia tam enorme detrimentum subire compulsa fuit. Et simul deponere institutum suum, de quo sub finem tomi praecedentis actum , Protestantes opprimendi omniaque Catholicismo vindicandi. 2. Quamvis autem hoc modo res Papalis in
Europa coarctata sit, eorumque artes &saevitia adversus Protestantes exercitae, quarum novum
in Hibernia specimen vidimus, a Christiantia tno alienissimae sint, non potest tamen illis negarilaus zeli in propaganda religione Christiana, ut
ipsi illam interpretantur atque ad Ornant , Der
Orientem potissimum : Nam de cimerica, in qua crudelitatis & malitiae nihil reliquum secerunt. omniaque pene exempla gentium & saeculorum immanitate superarunt, nihil habent , quod glorientur. Sed in Asa Orientali non potest negari, quin Resormatos, maxime Belgas Se Anglos , utcunque puriori doctrina excultos
474쪽
MN TOMUS III. LIB. I SECTIO IX.
hac parte superaverint. Nescio . an huius rei argumento serviat exemplum ' Lin cholis Belea memoriae proditum; cum Lusitani e celebri insulae Cylonis templo rapuissent dentem Simii 1 s mem, qui ab omni circumjecta barbarie eximia religione colebatur, oblatam fuisse Proresti Coano pondus auri immane , redemptionis causa. Sed auctores suisse Praesulem & Sacerdotes Goanos. id recusandi, dentemque idolum publice in soro conterendi & cremandi. Quod an Angli aut Belgae, an etiam soli Sacerdotes.s aurum ab ioss percipiendum fuerat, ita con-m utiiri fuissent, suo loco relinquemus. Initium stre propagandi fidem a Francisco G rios ineriore seculo factum , de cuius sanctitate miraculisque longi sunt logi, quos nec omnes esse veros neque falsos omnes probabile videtur. Indicarum Ecclesiarum caput est, Archiepiscopatus Coanus; sed penetrarunt in Sinam usque &Japoniam , t ubi multa millia ad sdem c hristia-ham converterunt & in Sina quidem duraverunt ; et si Vanliam Imperator a Sacrificulis suis incitatus gravem instituit persecutionem. Multis tamen in locis & templa & Collegia sua conservarum Psiuia, quorum haec opera est Praecipua ; donec Sinense regnum a Tartaris, ut mox intelligemus, occupatum est, a quibus majori savore excepti, rem Christianam & argentariam, quam minime negligendam rati sunt, luculenter secerunt. Etsi nec ibi defuerint, qui perce
475쪽
Meles astita ab anno rcga ad is 8. U& in ἰ sa re pecuniaria Christum imitarentur; in cujus studio omnibus praecellerent: Verum est tamen, Anglos & Belgas hac parte nihil illis , quod ad minuendam Religionis propagatae vel auri q ia aerendi laudem faciat, exprobrandum habere videri. 3. In Iaponia maiores siquanto progressus Jesultae secerant . ut jam olim Legati inde, quos Regulos dicebant, tres ad Gregorium xii IPapam missi fuerint & anno hujussecuti v t. plus
quadringen is missibus Christianorum ibi num rarentur, quorum multitudo, etsi variis ab Imperatoribus suis exhausti persecutionibus, adsiduo tamen accrevit, ut anno xxv I. in sola urbe
Nanga aqua plures quadraginta millibus extiterint. Jamque in hoc erant Pesultae. ut ex Regia stirpe quosdam ad regnum in aliqua insulae parte promoverent seque vi adversus persecutiones tuerentur. Sed detectis hisce consiliis, cujus rei culpam Lusitani quibusdam Belgis imputarunt. , quasi ab his interceptae literae ponensibus proditae & explicitae fuerint, immanis orta est persecutio, cujus similem Historia sorte Ecclisiastica nullam adhuc cognovit; ut nobis heie eam depingcndi nulla sit secultas: nec usquam maiora patientiae & constantiae in diarissimis cruciatibus exempla memorentur. usque cessatum est ab ullo genere saevitiae barbariacae, donec omne Christianum nomen perponense regnum ' penitus extinctum atque deletum est : Tanta odii pervicacia, ut neminem
476쪽
Christianae professionis in omni Insula, neqm-dom mercaturae causa tolerandum putaverint. Adeo ut Belgis, qui soli ad mitruntur , nonnisi ad breve in terra morari, at interim nullum Chri-manae Religionis adtiim etsi privatum, qui foris anpareat, exercere fas sit: Qua conditione Commerciorum secultatem acceperunt, satis suos habere credentes, si brevi temporis matio Deum in corde, quod eo commeantibus Draecipitur , colant & venerentur. Unde si quis colligendum putet, quid de illo Simii dente nostr tes facturi fuerint, nihil quam coniectura sit. . In Europa Pontificum doctrina gravem motum accepit a Cornelio DUenio Ioerensi Tpiscopo, qui magno cum successit doctrinam Augustini de Gratia ess cace, cui rigidior Praed stinationis sententia cohaeret, publicavit, annom Dcxxx Ix. in qua systema I lina quod Jesu itae suum secere , subvertit idemque esse cum Semipelagianis demonstravit. Et si autem multos in Gallia & in Belgio sectatores patronosque yan- senius, vel potius liber ejus ad Augusti tum,
ipso ante editionem mortuo, invenerit, Romae tamen Iesu itae praevaluerunt, ut Urbanus I IL Uenii librum . inter prohibitos collocaverit,
anno Μ DcXLIII. salva tamen Augrestinianae reputatione doctrinae; duntaxat ideo, quod Pius V &Gregorius XIII. eiusmodi positiones in Bajo Lo vaniens Theologo jam olim condemnassent. Haec res ad sequentes annos propagata, denuo nobis occurret, si hoc opus continuabitur. CAP.
477쪽
OV m prope ruinae suae admota suerat L therana Confessonis libertas per Germaniam, ubi sedes eius praecipua, unde in reliquas pamtes vigor & alimenta, tam procul subducta fuit discrimini per victorias primum Gustata motapbi, deinde per pacem Pragensem, qua Saxoniae Elector , qui caput & Patronus Augustanae Consessionis cluere gaudebat, libertati symmystarum suorum plenissime consuluit; Austriacis jam tum eo redactis, ut nihil hac parte negandum putarent. Plenius deinde securitati cohsultum pace H Ionasteriensi, qua possessiones Ecclesiasticae, quae post Tractatum Passaviensem adhuc , facti duntaxat fuerant, iuris facultatem adeptae sunt: Etsi quicquid erat Lutheranorum in hereditariis Austriacorum ditionibus, quae tertiam fere Germaniae partem faciunt, destituere coacti sint, quae jactura jampridem facta, nisi Austriacis plane subactis, reparari non potuisset. In reliquo Imperio strages Ecclesiartim bello triginta . annorum commissa, salva beneficio pacis Repubi paulatim suppleri & recreari posse sperabatur. 2. Haec, quod ad statum Ecclesiarum extemnum attinet. Interior constitutio nullam passi videtur notabilem mutationem; Quippe Lutheranorum genio ad novitates minus quam
aliarum Religionum facto ; Nihilominus
478쪽
ME TOMUS III. LIB. L SECTIO IX.
hoc intervallo temporis & aliquanto prius magnum inter eos motum fecit methodus Georgii Calixti Helmstadiensis Theologi, qui communes Lutheranorum opiniones ita tuebatur, ut discrepantes, modo sundamentis Christiani i in ssterent, non condemnaret, nominatim Reformatos sive Callinianos pro fratribus agnoscere non gravaretur. Quae sententia cum Principibus & Politicis plerisque non displiceret, per
Vatiam , Luneburgenses Ducatus & viciniae passim, lates diffusa, gratanter etiam a Resorm tis recepta, infestis animis calamisque a Saxonibus aliisque Lutheranis Phanne Hu emauno, Andrea Catovio aliisque oppugnata, nec minusquam ipse Calvissemus omni genere convitiorum proscissa est. Quibus moderandis contentionibus Colloquium Liasia habitum est anno jam mDcxxxo , inter aliquot Theologos Saxonicos. Erandeburgicos ct Hassiacos; dum ibi Conventus Electorum & Principum ageretur Protestantium; cuius hic suit exitus, ut in omnia viginti Chrissi natura & de orati manducatione Corporis Dominici in sacra coena; cui tortium addidere, quod in consessione non sit expressum, de Pr ' destinationis decreto. Resormati autem declaravere, se paratos esse consessioni Augustanae, ut exhibita esset in Comitiis Augustae habitis anno a JO. die xxv. Punii, atque etiam ei, quod in popula, sic habent acta, Saxonica custoditur e octo Confessionis Augustana capita se consentire profiterentur, exceptis duobus , de humana
479쪽
Eea fiastica ab anno I 632 M Is 8. 73 emplari subscribere; verum quod exemplar exhibitum fuit , anno a 4o Wormatiae & anno xue i. Ratisponae, nec id ab se rejici, verum st re se velle decreto ea de re a Protestantibus facto Naumburgi & Imperatori Hrdinando I. cxhibito anno i 61. Sed per illud Colloquium nihilo plus ad unionem Protestantium, quam exinde per annorum triginta labores, quos 7 1-nes Durdus Anglus, eidem negotio impendit. conserri potuit, ad pervicaciam Theologorum Immutabilis, ut aiunt, Augustanae Consessionis superandam.
De rebus Ecclesiasticis Reformatorum.
REformatorum Ecclesiasticae res in Germ nia vicinisque gentibus, in Gallia, ni gna Brirannia & Belgio foederato hoc modo in summa se habuerunt. Pontificiorum conatus ad horum imprimis eversionem spectantes, postquam in Bohaemia, Moravia, Sile que vi summa perruperant, in Germania tamen citra finem extremum substiterunt; etsi Palatinatus superior Bo- haemicarum involutus Ecclesiarum ruina Reso malis in perpetuum decesserit: Inferior tamen& missia caeteraeque ejusdem consessionis diti nes , etsi miseris modis attritae & laceratae, lubertatem externam retinuerRnt, & tandem pace Monasteriensi consequutae sunt, quod rebus antea florentibus nunquam impetrare potuerant,
480쪽
ut Ouicquid tu pace Re Ua Passaviensi ct hopυβente Mona teriensi ac inobruensi Augusta
Confessioni addictis tribuitur, id etiam iis . qui ιurer illos Reformati vocantur competere debeat. Quae res ad dignitatem & securitatem Reformatae Consessionis in Imperio plurimum contulit, materiamque vaticiniorum Interpretibus apocalypticis novarum dedit applicationum ac adseverationum. Pontiscit ad hanc erga Resormatos indulgentiam adducti su ni rerum se arum necessitate, manifesto Protestantibus & Gallis horum scedetatis inferiores. Lutherani autem etsi olim aeque, si non magis , quam Pontificii Resormatis iniqui, nunc tamen institutione lix ina multi aliter animati, Principes imprimis, moderata praeserebant, & Galli, se posse, quin etiam velle pati Reformatos in regno suo, n dum in Germania, videri volebant; praeter quod Elector Brandisurgicus ct Hassia Lanigravim intcr caeteros satis erant notabiles, ne communi pacis benescio, ob Religionem non minus adhuc late per Europam quam erat Lutherana, diffusam & regnantem, excluderentur.
2. In Gallia res ita, quemadmodum in sine
praecedentis libri collocatum est, cum Reforma- .
tis se habebant. Viribus ademptis a nutu Regio pendebant ; Ratio, quae Status dicitur, Consessionis libertatem illis nondum praecidi permittebat. Proinde Regi clementiae, Reso malis obsequii & modestiae laus relicta. Sed ipsi inter se Resormati cum minus adversus Ponti- siclos