De iure et officijs bellicis, et disciplina militari, libri 3

21쪽

ut rςfert Dionys. Halicarnes . m. R adeo ut clim legati Campanorum quos Samnites aduerso praelio frege r/is, & ac petῆdum Romae auxilium coegerant) in senatum introducti, multis verbis docuissent, quam utilis foret .

Rom. rebus Campanae societatis acces

sio,petentes amicitiam in perpetuum,iii praesens auxilium;nihil tamen aliud impetrarunt a senatu, qui non temere se bellis alienis immiscere volebat, quam ut legati mitterentur ad Samnites, precatum ne quavis Capanis fieret . ad quae princeps legationis a Canaeanis missus, quemadmodum in mandatis acceperat; Quandoquidem,inquit,nostra tueri aduersus vim atque iniuriam iusta vi non vultis, vestra certe defendetis. itaque populum Campanum, urbemque Capuam, agros, diuina humanaque omnia. In vestram P. C. populique Roim ditionem dedimus. quicquid deinde patiemur dedititii vestri passuri. Tum in senatu iam fides agi visa, ut resert Li- ἡ .m' . uius, bdeditos non prodi, bellumque aduersus Samnites susceptum est, quod sine iusto titulo Romani a Campanis iri se nunquam vertissent. Similiter prius quam tertium & vltimum bellum Pu -

nicii susciperetur, diu multumque tan . rares agitata est atque inter M. Por-c1um catonem dc Scipionem Nasicam,

senatus

22쪽

LI AER PRIMVs. 3 ten attis principes quorum alter sapientissimus vir in ciuitate habebatur, alter

optimus vir etiam a senatu iudicatus erat) varijs sententiis certatum. Cato suadebat ut bellum indiceretur Carthaginiensibus, qui exercitum specie contra Massanissam regem, reipsa contra Romanos, comparatum in sinibus habebant, Nasica contradicete, ex cuius sententia legatos mitti Carthaginem placuit, qui Decularentur quid agerent, castigato eorum senatu, quod contra foedus exercitum Z nauales materias haberet. Sed Gisgo Amilcaris filius,homo seditiosus, ita senatum bellum a uersus Romanos suadendo concitauit, ut legati iuga sibi consulere coacti sint. Cumque tunc Cato non diutius bellum differendum censeret, Nasica nondum

iustam sibi bellandi causam videri, Maiihil temere faciendum dicebat.sed Catonis sententia peruicit, & cum Carthaginiensibus, quod contra foedus naues naberent, & extra fines exercitum

eduxissent, quodque Massanissae socio arma intulissent, Dellum gestum . Mabelli quidem aequitas, ut inquit Cicet ro hinnistissime' seciali populi Romani si Giure perscripta erat.ex quo intelligi potest, nullum bellum fuisse iustum, nisi

quod aut rebus repetitis gerer ur, aut nunciatum ante esset, aut indutum.

A a quod

23쪽

7 E IVRE ET OFFIC. s Et L. quod ius Ancus Martius Rex ab antic qua gente Aequicolis descripsit. a quibbellicae caerimoniae, ut non gererentui solum, sed etiam indicerentur bella aliquo ritu, eximiim Romanis, uti Liuius, v. t. -xςstatur, iunt proditet ilicet alij hoc Nu- Pompilio tribuant, a quo septima sacrarum legum parte collegium fecia b DAmfilia lium ' institutum filiise asserunt OR , Halicar. Λη- ficium ' vero fecialium scutus summa et T. . '' semper apud Romanos fuit auctoritas)m summa erat dare operam ne Romani, si foederatae ciuitati iniustum bellum inferret, & de bellis, foederibus, pactior. ilibus, & iniurijs,socijs aliisque confoederatis getibus illatis, cognoscere. quod si sua prior contra faederis conditiones aliquid commisisset, legatos mittere, MVerbis primum ius suum repetere, & res

sibi dari clara voce poscere quae clarigatio ' dicta) his verbis: Iouem ego te' .ilem facio , si ego impie iniusteque illas . res dedier populo. Romano mihique ὸcXposco, tunc patriae compotem nun- ρὸ

quam sinas esse. Quod si dedignaretur .

lacero postulata,renunciata prius socie-

- tate Si amicitia si qua forte erat) post triginta demum dies, qui solenes .ere, bellum indicere, captaq; , & hostili mo-

do devastata, belli iure repetere. Fecialibus certe prohibentibus, aut non probantibus, neque consuli, neque senatui,

neque

24쪽

LIBER PRIMVs. neque populo,arma in hostes sumere Iis cebat. MaXknus ' vero erit inter fecta les, quem Patrem patratum appellabat. is autem erat, qui liberos haberet, vitio adhuc patre suo g, que secialis, verbena a PD. M caput & frontem cingens, indicedi bel-M li, aut percutiendi foederis, principem

faciebat. Caeteriirii sciendum est,nol,

fuisse necesse, ipsi regi, cum quo sorte belligerandum erat, bellum indici, lea fatis erat, ad pretiidium aliquod 'via'

clare. ut iaciales consulti, primum cum

Philippo, & iterum cur Antiocho bentum indicendum esset,decreuEre. Bello autem legitime indicto, sublatis com mercijs, militi arma capere, copias ςogere licebat,ad hostes ducere, excursiones facere, praedas agere, fines pollulari, eosque ferro igniq; deuastare, frumenta succidere, aedificia incendere,at 6que omniae hostiliter agere.Tybarenos' tamen adeo iustos fuisse memoriae pro- .ditum est, ut non prius cum hoste congrederentur, quam diem, locum, & de certadi horam, ex fide per seciales hosti 'denunciarent. quod & a veteribus illis Romanis nonnunquam. factum fuisse legimus. Formulam vero & ritum belli indicedi antiquissimum resert Liuius b. I, Feciales itaque, si qui illatam cotra Re- .

. dus iniuria querebantur, causam eorum Dion. Halia

25쪽

. DE IURE ET OFFIC BELU tes comprehensos laesis dedebant. iudicabant item de legatorum iniurijs, qvi

iure gentium sancti fuere . atque ita,n aquouis populo aut natione violati so-rent, ut hi qui iura gentium temere violassent, dederentur, per seciales caueba-a in ι tur idq; etiam iure nostro cautum est . - Dabant quoque operam feciales, Ut seruarentur coditiones foederis; pacem faciebant A si parum legitime facta videbatur,irritam reddebant. Non aliter tamen foedera cum socijs aut hostibus sancire, aut pactiones concipere pote rant,quam si costilis aut prporis auctoritate, intercedente S .C. iussitq; populi, ' permissum seret. denique si quid imperatores xel duces contra iurisiuradi religionem peccassent, seciales cognoscebant, atque expiabant. Verba φ autem - . iuris fecialis haec erant: Belli, pacis, ste- ς derum, induciarum,oratorum, feciales Mb Cis Ib- - iudices suntob. Et quidem auctores foe- P ' deris minus rite initi, per ipsos seciales hostibus dedebatur, ut hac ratione, populus religione solueretur. Iniussu ve- gro populi,& citra Senatus auctoritate,

nihil sanciri poter l, quod populum teneret, & sine fecialibus, caerimoniaque alia solemni, foedus feri non poterat. Vnde T. Veturius & Sp. Postumius conss.' quia, cum male pugnatum apud s

, Caudiu es et, lesionibus Romanis sub

26쪽

iuguri missis, pacem cum Samnitibuς iussit populi senatusque fecerant, Una um T. Numicio & Aemilio Trib pleb. quod eoru quoq; auctoritate pax 'Caudiria facta erat, dediti sunt hosti bus, ut pax Samnitum repudiaretur. at que huius deditionis ipse Postumius,qui dedebatur, itasor M auctor fuit - . ataui uri Cuius verba, Vt refert Liuius, haec fue- rut: Dedamur per seciales, nudi vincti- que, exoluamus religione populum, sis qua oblisauimus ne quid diuini huma- nive obstet, suo miniis iustum pium que de integro ineatur bellum. Deditionis vero per feciales factae formulato hic fuit': inadoquidem hice homines,' iniussu populi Romani, Quiritum foedus simini iri spoponderunt, atque ob eam

rem noxam nocuerunz: Ob eam rem,

quo populus Romanus scelere impiq sit tutus, hosce homines vobis dedo. Si D militer multis annis post C. Mancinu Nnm ntinis, quibuscum iniussit populi

i Conseruanda iura belli. a Duo genera decertandi. a bella suscipiendi, ut in pace vivatur

27쪽

s DE IURE ET OFFIC BELr bellis etiam iustis multa mala oriri. s Bellum honestum turpi paci praeferedum.b Io a bella iura Gentium, Canonum, diuino permisia ν Iu iusto bello requiritur auctoritas prin

t Apud Romanos belli pacisque arbitrium 'penes populum fuit.' uandoque iniussu principis lassum geri

ro In poenam rebellionis ipso iure incia itur. 1i Iusta belli

33 Iniuria facta incipi, ce eta acta Deo. r ' Aliud rebellis,aliud hostis.11 Iura besti an conueniant rebellibus. - 16 Ciuilis dissensio. li Lex Solonis.1δ In bello nou semper tutum non alteri parti se adiungere. et 'Medula via periculosa.ao Principis auctoritas semper sequenda

. contra rebelles.

ai Nulta iusta causa re standi. ae frid reipublica, vel patria.

σ3 Rebelliograuissimum crimen. . a Tyrannus occidi potest. as Legitimui princeps tyrannus dici noup is ab Lex regia.

ar Pontifex ex causatotes regem regnopria

28쪽

LIBER PRIMVs at Sellum aduersus infideles an quatenus iustum. aρ Imperator non est totius munili dominus Haereticis iustum bellum infertur. t Militi non nocet iniusta belli causa. sa Militi Christiano sub imperatore pagana permissum militare. 33 uuatenus regi infideli parendum. s. IuItum bellam etiam sine iusta causa. . 31 An utrimque bellum dicipossit iustum. 35 Pecunia neruus belli. 37 Cuius impensis bellum geri debeat. 3r Traianus fiscum licui Oomparabat. 3ρ Mos Gallorum. o Damna hi bello accepta an resa ri d

IN repub. bene costituta maxime cO- seruada esse iura belli docet Cicero' a bor. Ab .Lin quo & suscipiedo,& gerendo, D deponendo,ius ut plurimu valet, dc fidesh. b Cic r. lib. Lquo spectant illa, quae de iure fecialidi diximus. Nam cum sint duo genera decertandi, ut idem ait; unum per disceptatione, alterum per vim; cumq; illud proprium iit hominis, hoc belluarum; confugi eduin est ad posterius, si uti non licet superiore. Quod etia indicasse videntur poetς, cum Chironem centau-x cuius superiorem parte hominis, A s inse--

29쪽

PRAEFATIO pro iure vires ecte: hoc potissimum ar-ὸ gumento probare nitehatur veteres,iniustum scilicet esse, & contra naturam,

ut homines hominibus dominantibus serviant; quod belli iure inductum fuit:. quam tamen iniustitiam nisii sequatur imperiosa ciuitas, ius magna est resp., non eam poste prouincijs imperare. Sed certe tollenda est haec opinio; sunt enim dc belli,sicut & pacis,iura: & in eos, qui aequum pati non possunt,nec ratione cohiberi, vis haud iniusta est. Iniquitas

De ciuis. Dei enim partis adueris,Vt inquit D. Augu-hb.r . cap.7. stinus, iusta bella ingerit geredas apienti, .noli. 23. q. I, imo necessaria. Itaque David, vir Deo

acceptissimus,alijq; viri sanctissimi, be μη - gesserui: & Deus ipse praecepit Israe litis,ut Amorrhaeis, alijsq; populis bell inferrent. Dolebit ergo capiens, iusti belli sibi exstitisse necessitatem: sitscipiet

tamen,communi reipub .utilitati consulens potius quam priuatorum; ne contra praeceptum illud . Platonis, dum partem aliquam reipub. tueri vult,totum corpus deserat. Nec protinus iniustum censendum est, quo a iusto bello victi, in seruitutem olim redigeretur: imo id iustissimum esse,ex eo defendi potest, quod reipub. conueniat,Vt puniantur ij, qui iniustum bellum gerunt. sed & quod talibus hominibus sit utilis seruitus,dici potest: quia scilicet improbis aufertur iniuriaruticetia;& domiti semelius habituri sunt,

30쪽

quam indomiti set habueriit. quales Asiae incolas esse, Agesilaus dicere solet: bonos prutari is, stilicet, si seruirent , malos, si libertate fluerentur. Quet ratio ut firmaretur, L lius apud Cicerone de reptibi. disputans, subdidit veluti a natura sumptu nobile exemplum, & dixit: Cur igitur Deus homini , animus corpori imperat, ratio libidini,ceteriscli vitiosis animi partibus' quod D.Augustino mire probatur. Sed De Huit. Des ex praecepto Dei Moyses, Madianitis ii a xv. I. Pr lio victis, praedam omnem tam ho- minum quam pecorii inter silos diuisit:& Apostolus monet seruos, ut obediant m Ephes dominis suis, & ex animo seruiat. Recta itaq; ratio natura sapietibus insita,coercendam humanam improbitatem bello, captiuitate, & seruitute, suasit: de quo alio loco plura dicemus. Porro eadem ratio iustitiae, quae bellis gerendis no mam presicribit, dat etiam suas leges in

litibus & exercitui, quibus disciplina mi- litaris stabilitur : qua semel polluta, ut Papyrii dictatoris verba apud Liuiu re- Lib. r.

di, feram;&non miles ceturionis, non cendi, turio tribuni, non tribunus legati, non ,, legatus consilis, non magi)ier equitum - , , dictatoris pareat imperio ino edicta --ο, peratoris observentur; sine commeatu , , Vagi milites, in pacato, in hostico errent; , di immemores Lacramenti, licentia sola se, di, Vbi Velint, exauctor et, infrequentia de-οα scrantur signa; neque conueniatur ad edi-