장음표시 사용
521쪽
eontra metras copias,er infidiose nationisequimum. innumerabile,se expositos uidebant: nes quicqua solati in praesentia,nes auxilium in suoru conflio animadueris. rebant,nis in ipsius imperatoris uultu, uigore, mirabilibhilaritate.Anima enim attin, ererectu praesie gerebat. Hule acquiescebant homines,er in eius scientia, Cr comptio omnia sibi procliuia omnes fore sterabant. caesar in
nauibus una noyeco priuam coelo albescete, cu proascisci conaretur,subito nauium pars, de qua timebat, ex errore eode costrebatur Hac re cognita, caesar celeriter de nauibus imperat omnes egredi,ais armatos in littore reliquos aduenientes milites expectare. Itaquesne mora nauibus eis in portam receptis, er aduectis militu,equiatum, copijs,rursus ante oppidu Ruspinam redit, atque ibi castris costitutis,ipse cum eobortAM expeditis x x x. frumentatu est profectus. Ex eo est cognitum caesaris coassium,iram eu classe nauibus onera reis,quae deerrassent, sub dio ire elum hostibus uol isse, ne casu imprudentes suae naues in classem aduersariorum inciderent:nes eam rem eos uoluisse scire, qui in praefidiis relicti milites uissent,ne propter suorum paucitatem, er hostium multi,tudinem metu deficerent. Interim cum iam caesar prougressus esset e castris circiter millia passuu tria, per spe.
culatores,er antecessares equites nutiatur ei, copias hos stium haud longe a sese visas, er hercle cum eo nuntio puluis ingens conspici coeptus est. Hac re cognita, caesar celeriter iubet equitatum uniuersum, cuius copia habuit in praesentia non magnam,Cr sagittarios, quoru par Me cast is secura exierat ni erus,cccersi atque ordinari,
522쪽
L i' B E R V. 4 ς signa se laniter consequi, ipsie antecedere cum paucis oram visamq;,c m procul hostis constici posset, milites in campo iubet galearcer ad pugnam parari, quora omnia
no numerus-κ κ κ. cohortium cum equitibus c c c c.
er sagittarijs. Et hostes interim, quorum dux erat Laabienus, er duo Pacia j aciem dirigunt mirabili longituis .dine non peditum, sed equitum confertam, er o ter eos e6Mi: Izieuis armaturae Numidas,er sagittarios pedites interpotisuerant, erita condensaverant, ut procul caesariani peis destres copias arbitrarentur, er dextrum, ac sinistrum cornu magnis equitum copiis firmauerant. Interm ce fur aciem dirigit simplicet ut poterat, propter paucitaatemsagittarios ante aciem costituit,equites dextro, stro, cornu opponit,eri praecipit, ut prouiderent,ne multitudine equitatuη hostiu circuuenirentur. Existimaribat enita se cupedestribus copiis acie instructa dimica rerum. cum utrinque expectatio feret,nes caesar se reis
moueret,Er eum suorum paucitate contra magnam uim
hostium artificio magis,quam uitribus decertandum uid ret,subito aduersariorum equitatus sese extedere, er in latitudinem promouere. cossest complecti, Cr caesaris equitatum extenuare, simul, ad circizeundum eoparare
se coeperat.caesariani equites eorum multitudinem aegre Praeliusnire sustinebant. Acies interis mediae cum cocuram conareatur,subito ex condenso turmis Numidae leuis armatura cum equitibus procurrunt, er inter legionarios pedites iacula coniiciunt. Hic cum caesariani in eos impetu stris,sent,idorum equites refugiebant,pedites inter rostrarint,du equites rArsus concursu renogato peditibus suis succur
523쪽
succinerem caesu nouo genreeprime oblato,cum anti mduerteret ordines suoru in procurredo turbari: petates enm, equites longius a signis persequuntur, itatere nudato a proximis Ninidis iaculis uulnerabantur: lequites autem hostium pila militisinsu facile uidissant: edicis per ordines, ne quis miles a signis quatuor pedes longim procederet. Equitatus inter Labieni 'orani multitudine eo us, caesaris paucitase cireuire conatur. Equites Iuliani pauci,multitudine hostium deni, e i conuulneratis,paulatim cedere: hostis magis,magis imstare.Ita puncto temporis omnibus legionarijs ab hostia equitatu elaeuuentis, caesaris, copijs in orbem compitibss, intra cancellos omnes comem pugnare cogebantur. vesta Libie Labienus is equo capite nudo uersari in prima acie , fatis cobor ri, nolinunquam legionarios Caesarisios appellare: id tu,inquit,tales oro, Docidu3 es s uos quoque iste uerbis i reuauits In magnum mehercule uos periculum impulit: msereor uestri. Tum miles, Non sum, . inquit, oro Labiene, sed de legione decima veteranus. Tum Labienus, Non agnosco, inquit, signa decumanora. Tum miles, iam me, quis sim, intelliges. simul e idem de lcapite deieci ut cognosci eo posset, ars ita pilii uiri
bus cotonum dum in Labienumittere cotendit,equioaax aduersa pectoriastixit, s ait, Labiene decumanum inllite, qui te petit scito esse. Omnia tame animi in terra, rem coiecti, eT maxime orem . cireuspicere enim a lsarem,nes amplius facere,nisi hostium iacula uitare. Cae, lso linterim coplio hostia cognito iubet aciem in longit di me qMm maxima porrui, er alternis couess eohortiabusa
524쪽
LIBER V. 44jbus,rit Mid post alteram ante signa tenderetati eoronam hostium dextro, mistroj cornu medim diuidicer una parte ab altera exclusum, equitibus intrinsiems adortis, cum peditatu telis coniectis in fugamuertit, neq; longius progrefias ueritus insidiasse ad suos recipit. Idem altera pars equitum, peditum, caesaris ferit. Flu reb M gestis, er procul hostibus repulser,conuulneratisj,ad sua praeasidia sese, ut erat instructus, recipere coepit. Interim M. Petreius, Cr O. Piso cum equitibws Numidis M c.elactis, peditstu, eiusdem generis satis grandi ex itinere recta subsidio suis occurrui.At cohortes sivis exterrore'ma thostes
eas rursMs renouatis animis egionarior couersis equitiabus recipientes, noui nos adoriri, er impedire coepta uit,qu4 mirum se in castra reciperet. Hae re animaduerasi, caesar iubet signa conuerti, er medio eampo redintea grari praelium, cum ab hostibus eodem modo pugnareatur, nec cominus ad manus rediretur, caesaris. equiter, ex nausea recentisti,iquore,paucimte,uulneriribus, defatigata ad insequendu hostem,perseueradum, cur tardiore haberent, dieij pars exigua iam reliqua esset: cobortibus, equitibus, circudatis, mperat,ut uno ictu contenderent, nes remitterent, donec ultra ultimos colles hostes repulissint,ais eorum essent potiriataque Agno dato, cum iam hostes sanguide, negligenter tela mitrerent,subito immittit cohortes, turmas. suoru,ssis puncto temporis, bostibus nullo negotio campo pulsis,
post collem, deiectis, nacti locum, atque ibi paulister
commorati,ita ut erant instructi . leniter se ad suas rario piut m itioncsatι-aduersarii mali accepti, tum deu
525쪽
4 s D E B E L L o A F R I c omum se ad sua praefidia contulerunt. Interim ea rege Aer praelio dirempto, ex aduersariis profugi plures ex
omni hominu genere, er praeterea intercepti hostire complures equites, peditest: ex quibus cognitum est hostiu confisi ,eos hae mente,Cr conatu uenisse,ut novo, ars inusitato genere praeli orones, legionaris, pauci peraturbati, curionis exemplo ab equitatu circumueti oppri' Iubam merentur.Et ita Labienum dixisse pro concionsitan Lahimi sese multitudine auxilioru aduersariis βιbministraturii, ' lites eaedendo in ipsa uictoria defitigati visceretur,
ais i μου siperaretur: quippe qui in nullo illor sibi
confideret. Prisu, quod audierat Romae legi oes ueteraunas dissentire,nes in Asticam uelle trore. Deinde, uEdiriennio in Africa sios milites consιetudine retentos,
' fideles iam sibi effecisset, maxima aut in auxilia haberet Ninidou,equitu, leuis armaturae. Praeterea ex fuga, praelio, Pompeiano,quossecua Brundino transpornaverat,equites Germanos, Gallos ubij postea ex humdis libertinis,strui s conscripserat,armauerat, equo
frenato uti condocuerat. Praeterea regia auxilia, elephaates c κ κ.equiruMj innumerabilis: deinde legiones con, scripta ex cuiusque modi generis amplius κii. milibus.. IIultivis ea audacia infamatus Labienus cum equiti, bus Gallis, Germanisso ccc. Numidarum sine Lenis vrii.milibus: praeterea Parhiano auxilio adhibito equi, tibus M c. peditu,ac leuis armaturae quater talis, sagites,rijs,ac funditoribus,hippotoxotis, compluribus: his copiis pridie Nouaru Ian post die tertiu,quim Astica attiis i
gitim campis planifimis,pi risimis, ab hora diei quinta
526쪽
y iter ictM ex acie rere taeesar interm eastra manire diligentius,praesidia firmare maioribus eopijs, Muli j ab oppido Ruspina Us ad mare ducere,er a caa stris alierum eodem tutius ultro, citros commeare, auxilia fine periculo bisuccurrere possent. Tel toramenta, ex nauibus in castra eomporcire,remigum paratem ex classe Gallorum, Rhodiorum, epibatarin, aeris mare, er m castra euocare,ntis posset,eadem ratione, qua aduersarii, leuis armatura interiecta inter equites suos interponeretur, sagitαriiij ex omnibus nauibus Itbstis,orijsio' cuiuis generis dudus in castra compluribus,stequentabasias copias. Audiebat obn sciapionem post diem tertium eius diei, quo praelium factum erat,appropinquare,copiassuus cum Labieno, er Peatreio coniungere. cuius copia legionum octo,erequia tam quatuor millium esti: nuntiabantur, oscin/s ferra,rias instruere,sagittas ,er tela uti ferent complura,e rare,glandes funderesudes comparare, litervi in Aetilia nuntios mittere,utsibi crates,materiem, congeis rerent ad arietes,cuius inopia ira Africa esset. Praeterea ferrum,plumbum, mitteretur. Etiam animaduertebat frumento se in Africa nis imporcito uti non posse. Prioare enim anno propter aduersariorum delectus,quὁd stiis pediarii aratores milites e et facti,messem no esse μὴλ Praeterea ex omni Africa frumentum aduersarios in pauca oppida,er bene munita compor secomnem, regio, , nem Africae rabianis frumento,oppida,praeter pauc
qi ipsisuis praesidiis tueri poteran reliqua dirui,atque
527쪽
4s. DE BELLO A pii codeseri, T eorum incolis intra sua praesidia eoegisse e
migrare:agros desertos,ac uantos e P. Hae nece itate caesar coactu3 priuatos ambiendo, ex blande appellado, aliquantulum stumenti numerum in sua praesidia cottat eo parce utebatur. Opera interim ipse quoatidie circumire,er alteras eohortes in statione habere propter hostiumultitudine Labienus saucios suos,quoarum numerus maximu/ μit ubet in plaust is Adrume. . deporαri. N es interis caesaris oneraria errabunincensae. male uetabantur incerta locorum. atque castrorum
horum, quas singulo sicaphae adurrsariorum complures
adortae incenderant,ais expiranauerant. Flac re nuntia,
α caesarmeluses circum insulM, portu j dilosuit, quὀl. o Jkζ- tμti ommζψtin suppor rari possiet. M. Cato interim, peti da ues, qui Uticae prorat, Cn. Pompeium filium multis uerbis D , Uidaes obiurgare non desistebat. TuM inquit, pater istius aetatis cum esset,er an maduertisset Rep. ab auda, cibus,sceleratis. ciuibus oppressam,bonos, aut inteoelos,aut exilio multatos, patria,ciuitates carere, ori er animi magnitudine elatus, privatu atin adolescetulus paterni exercitus reliquiis collectis pene oppressam Anditus,eν delerim Iulium,inbems Romana in liber, talem uendicauit. Idem, siciliam, Asticam, Nureidiam, Mauriciniam mirabili celerite armis recepit: quibuς ex rebus fibi eam digniritem,quae est per gentes clari ma,mifima Aonciliauit: adolescentulus i,atque eques Romanus triumphauit. Atque ille non ita amplis rebul patris gestιs,nes excellenti maiorum dignitate paro neque nutu clientelis, no us virtate praeditu
528쪽
L f B E R '. 4n in Remps est imgressu. Tu contra, er patris nobilitate. er dignitate, er per te ipsie satis animi magnitudine, dili
getis, praeditus,non ne eniteris, er proficiscern ad palternas clientelas,auxilum tibi,rei, public quis optimo Hyagicituras His uerbis hominu graui i incita, Pheri fili . tus adolescentulus, eum nauiculis cuiuηs modi generis xx. inibi paucis rostratis, profectu ab Utica est in Mauriciniam, regnuras Bogudis est ingressus. Expedi,tos exercitu numero seruora liberorum duoru milium, im partem inermem parte armata habuerat, ad oppiadum Ascurum accedere coepit: in quo oppido prisdi- Asmisippp. fuit regium. Pompeio adueniente, oppidani uis eo post propiuη eum accedere, donec ad ipso portas, ac murum iappropinquaret,subii ὀ eruptione facta prostratos, pera territos, Popeianos in mare pasim, naues s copulerui. Ita re male gesta, cn. Pompeius filius naues inde auertit, nes postea littus attigit, et ems ad insulas Baleares sursuε conuertit. Scipio inter cu bis copiis, quas paulo ante demonstrauimus, Uticae gradi praefidio relicto proast ius,prmum Adrumeti cultra ponit, deinde ibi paucos dies c5moratus,noctu struere Dyo,cu Petreii, Crobis. ni copii s se coniungit,atque unu castris fudita. i ii. milliap uim longe confidunt. Equitatu interm eoru circum saris munitiones uagari, atq; eos, qui pabulandι, aut aquandi gratia extra uadu progrisi essent,excipere, Crim, omnes aduersarios intra munitiones cotinere. Q gare
caesuriani gra-i annona sunt conflictati, ideo quod nonis dum nes ab Sicilia,nes ab Sardinia comedius supportatus erat,nes per ania tempu3is mari clases sine periculo
529쪽
LIBER V. 4sseircum Prouinciam omneu ciuitatisfacis de suo aduentu certiores. Interim nobiles homines ex suis oppidis proa ere,eπ ni castra caesaris deuenire, er de aduersarios
rum eius acerbistue,crudelitates comemo re coeperuninsoru lacbomis,querelas, celar commotus, cu anteaeon litisset is statiuis castris, aestate inita cunctis copiis, auxit si eoactis,bellum exm aduersariis suis gerere mastituit,literis, celeriter in Siciliam ad Allienum, er Raabirium Posthumiu conscriptis,er per cariscopu misis,
ut fine mora, aut ulla excusatione Demis, ventorumj, exercituηβbi quam celerrime tra portaretar. Africam Asticem
Prouincia perire, unditust euerti a suis inimicis: quod nisi celeriter socijs foret subuentu,praeter ipsam Africam terram,mbirine testum quide,quo se reciperent,ab idoruscelere infiijsq; reliquum suturuinis ipse in tanta erat
festinatione, G expestatione,ut postero die, quam misis, set literas,nutiumq; in sicilia,classem,exercitum, morari ridiceret:noctes,dies, oculos,metem, ad mare distoα , flos, directos, haberet. Nec mirum ranimaduertebat enim uitas exuri,agros uastar pecus diripi,trucidaris, oppida castella, dirui, deserib,principes ciuitatum aut interfici,aut in catenis teneri, liberos eorum obsidu noamine in seruitutem abripi . Ilisse miseris, suam, Aderi
implorantibus, auxilio propter copiaru paucitatem esse non posse. Milites interis in opere exercere,castra munire,turres,castella facere, molesq; lache in mare non in termittere.Scipio interm elaphates hoc modo codocefa,cere instituit,duas instruxit acies, unam unditorum cona tis iusti
tua elephotos,qui q*ψ aduersariorum loca obtineret,
530쪽
σ eontra eorum 'onte adversem lapillos milautos mitisteretridem de in ordinem elephantos constituit. Post illos autem aciem suam in Duxit, ut cum ab aduersariis lapiades mitti eoepissent, ex elephanti perterritist ad μος coavertissent,rursus a sua acie lapidibus msis eos conuerteis rem aduersum bojem: quod tardet febat. Aude re enim elephiti multorum annorum doctrina, usu ue, iusto uix edocti, tamen communi periculo in aciem pro
Rustinam ab utrisque ducibMadministritur, C. Vergiliu3 Petronius,qui Thapsio oppiodo maritimo praeerat, c m an aduertisset nauessu us cum exercitu caesaris incertus locoram,ais ea ora suor uagari,oceasionem nactus, nauta. quam ibi bais buit actuariam copter militibus,ersagittarijs,eidem si pias de nauibus adiugit, ae lingula naues caesarianas cosectari coepit, er cupl. res adortus,pulsu3,fligatus de disce'φt, nec tamen defisteret periclitari, 'rte incia Titi duo dit m nauE, im qua erat duo Titi Hispani adolescetes triuis uni legionis v. quorum patren caesar in senatu legerat: er cum ba T. salienus centurio legionis eiusdem, qui M.
M ssalam legatum obsederat Μ funae,er sedulo fit,ma oratione apud eum est usu3, idem, er pecuniam , erornamenta triumphi caesarn retinenda , er custodiendi curauerat,m ob has causas timebat Ibi. Hic propter c fientia peccutor u foru persuasit adolescetibus,ne repugnaret, seses Vergilio traderet. ltas deducti a Vergilio ad Scipione, custodibuη traditi, Cr post diem tertius tintersteti. QAt, cu duceretur ad nece, petisse dicitur maior Titin i centurionibus, uti se priorem, quam Dirim