장음표시 사용
541쪽
te magnopere,ut de negotio desistis,adhorto Otra eum enim eopiis contendass minus antea expertus es,liacet nunc cognoscas. Elige ex tuis cohortem unam, quam
pura esse firmi ἰma,er constitue contra me: ego autem
ex meis commisitonibus,quos nunc ira tua tener potest te,non amplius x. smam,tunc ex uirtute nostra iritellia
ges,quid ex tuu copijs sterare debeas. Postqua Me ceraturio praesenti animo aduersus opinionem eius est locu tu ira percitus Scipio atq; anisi dolore is esus, annuit Centurionibus,quid fieri uellet,as ante pedes ceturioanem interficit, reliquom ueteranos a isonibus iubet secerni.Abducite,inquit istos nefario scelere costamin tos,er caede civim saginatos. sis extra uassim dedum sint,er cruciabiliter interficti Drones autem iubet mater legiones dilanisher comminiucum Ticidam conrispectu sum probibet adduci ma ex re Caesar comotus, eos,quos in stationibus eum longis nauibus apud Thais
aps custodis causa esse iusserat,ut suis onerarijs, Ionagi j nauibus praeficio essent ob negligetiam ignomimis
causa dimittendos ab exercitu graui vj in eos edictu proponendu curauit. Per id tepusfere cisaris exercitui Prediorum. res accidit incredibilis auditu:nus Vergiliaru gno conis βcto,eirciter uigilia secuda noctis,inmbus cum ' saxoru 'saxea grandine subito est exortus ingens. Ad hoc te iricomo dum accesserat,qu)d caesar non more superioru impedi rator umbγbernis exercitum continebat, sed in Drtio,
quartob die procedendo,propin, hostem accedendo, castra communieba opere, sciendo milites se circum
542쪽
.σs DE B rLLO AFRI costiciendi non babebant faciaretem. Praeterea ita ex sitalia exercitin transportauerat, ut praeter ipsum militem,
Cr arma,neque uas,neque mancipium,neque ullam rem,
qua usu militi est consueuit,in naues imponi pateretur.' Africa In ' isticam autem non modo sibi quicqua non acqui rarant,aut parauerant,sed etiam propter annonae caries, te anteparta cons psierant. Qisibus rebus attenuati,
oppido perquan pauci sub pedibus acquiescebant. Reta
qui ex uestimetis tentoriolis saetis,atch arundinibin, eoarijs, eontectis permanebant. lns subito imbre,grandi nes consecuta grauati pondere,tenebris,aquas omnes
subruti disiectis nocte intempe la ignibvi eximitis, re
burs ad uictum pertinentibus omnibuι corruptis, per castra pagiis uagabantur,scutiss capiri contegebant. Ea, dem nocte v.legionis pilorum cacumina sua sponte arse, ὀά.- rant. Rex interm Iuba de equestri praelio Scipionis cerieκercitu pro, tior factu euocatusq; ab eodem literis praeficto Sabura ficiscitur, parte exercitus contra Sit lim relicto,ut secum ipse aliquid autoritatis haberet exercitus Scipionis a terrore, 'Caesarista 'caesaris curribvilegionibus,esstibu/sstenatis DCC c. beraretur, Numidis fine stenis, peditibusq; eius armaturae grandicum, σς. numero,elephantus x x x. egressus e regno ad Scipio, nem est profictus. Postquam ad eis peruenit,ealbis reae s seors positis, cum eis copiis,quM commemoraui, haud ire longe a Scipione consedit. Erat in castris Sciapionis superiori tempore magnus terror, er expectati ne copiarum regiarum,exercituι eius magis suspensione animi ante aduentum Iubae comouebatur. Postquam Maro eastra castris contulit, destectis rivi copus,omne t a
543쪽
rorem deponit. Iri quam antea absens habuerat autoriame,eam omne praesens dimiserat. Q go facto, cuiuissu,
cile fuit illatin scipioni addit a unisu fiduciam, Regis .
aduentu. Nam postero die uniuersas suas, Regis p copias cum elephantis L κ.productis in acie, quam pecto Rhnὶ seipioni, potuit, instruxit: ac paulo longius progressus a suis muαnitionibM, haud tu diu eommoratus,se recepit is castra. Caesar postquam animaduertit Scipioni auxilia Iere, quae expectasset omnia conuenissi nes mora pugnandi ullamyre, per iugi mum cum copiis progredi coepit, erbrachia protinus ducere, er eorda munire, propiu3j Scipione Opiedo loca excelsu occupare cotendit. Adueri Dii magnitudine copiaru eo fi proxima collem occum pauerut,ais ita longius sibi progrediendi eripuerul μ. lcitem. Eiusdem collis occupanti gratia Labienus comsilium ceperat, er quo propiore loco fuerat, eo celerius occurrerat. Erat conuullis satis magna latitudine,arit dine praerupta,crebris locis speluncae in modu subruptu,
quae erant transeunda caesari ante, quaru ad eum collem, quem capere uolebat,perueniretur: ultra, eam conuautem oliuetu uetuε crebris arboribus condensum. Hic clim
Labienus an aduertisset Caesarem, fi uellet eum locum sita, occupare,prim necesse c5uallem,oliueturas transgredi, eoru locoru peritus, in i dijs cu parte equitatus, leui, i armatura consedit: er praeterea post montem, eodem.
equites in occulto collocauerat,ut cum ipse ex improMiso Iegionarior adortus esset,ex colle se equitatus ostederet, ut re duplici perturbatus caesar, elins exercituε, neque
544쪽
ss DE BELLO AFRI eo rite, eircuuenim concidereturaeaesar equitiau ante prae misso, inscius insidiaru, cum ad eam locu uenisset, abusi. De oblitti praereptoru Labieni, siue ueriti, ne in 'Dabequitibus opprimeretur,rari,ac Inguli de rupe prodire,er summa petere collis:quos caesaris equites eonsecuti, partim huerfecerunt, partim uiuis sunt potitL Deinde Labieni a. protinus collem petere cotenderunt, ais eu decusso Lais bieni praesdio, celeriter occupauerui. Labienu3 cu parte equit uix fuga sibi peperit salutem. Hac re per equites gesta, Caesar legionibus opera diibibuit, ais in eo colle, quo erat potitus,castra munivit. Deinde ab suis maximis castris per mediu eampum e regione oppidi vetitae,quod inter sua eastra,er Scipionis in planitie positum erat ea . nebaturq; a Scipione, duo brachia instituit duci, er ita erigere,ut ad angulu dextru, sinistrumq; eius oppidi co venirent. Is hae ratione opus instruebat, ut cum propius oppida copias admouisset,oppugnares coepisset, tecta latera suis munitionibus haberit, ne ab equitatu3 multiatudine circuuentus,ab oppugnatione deterreret r.Prea
terea quo facilius coiloquia feri possent,ers qui pessi
gere uellent cid quod antea sepe accidebat magno cum eoru periculo tum facile,er sine pericula feret voluit etia experiri,cu propiu3 hostem accesisset, haberet ne la Iuno dimicare.Accedebat etia ad reliquas causaqquEdu Iocus depressus erat, putei, ibi nomai scri poterant: aquatione enim toga, ex angusta utebatur. Du haec optara, qua ante dixi,siebant a legionibus, interim pars aciei ante opus instructa sub hoste stabat, equites barbari, Iram, qrmatura, prclijs minutis comings dimicabat. Co
545쪽
L a B E R V. 4essstrabeo opere, cum i sub uesperiam eopias in east a reduceret magno incursu ea omni equiαtu, leui, arm rara, Iuba,Scipio, Labienus in legionarios impetum freta Praesia equorumaequites caesariani exui uniuerse, subitae, bo,um multitulinis pulsi,par per cefrui: quae res aliter adaversariis cecidit:nams caesar ex medio itinere copiis re duitis,equitium sua auxilium tulit. Equites aute aduenatu legionum animo addito, conuersis equis in Numidas cupide insequentes,dispersosj impetum ficerunt, atque eos conuulneratos usi in cast a regia repulerunt, mulsi tofs ex his interficerui. Qisod ni in noctem praeliu dire coniectum,pulvisj ueto elatus omniu prospectibus Obraeisset, Iubaeu Labieno capti in potestate cogris uenis risis.&La. sent, equitatus, cum leui armatura Dditus ad laterae hieni iuga.cionem deletus esset. Interm incredibiliter ex legionibus quarta, er sexta Scipionis milites diffigere, partim in castra caesaris,partim in quam quipi poterat regionem, peruenire. item, equites curiani di s Scipioni, eiu bcopijs,coplures se eodem conferebant.Dum haec circum itam ab utris. dueibia administis ruri legiones duae, I x.er x. ex Sicilia nauibus onerarijs projectae, eum iam non longe 4 portu Rustinae abessent, colicatae naues caesariaras, quae instatione apud Thapsum stabant, utariti, ne in aduersarioru,ut infriandi gratia ibi comm rantium classimi inciderent, imprudentes uesa in altum
dederat,ac diu,multum. iactati, Mia multis p)st die, bus Iri,inopia i constm ad caesarem peruenerui. QELbus legionibu3 expostis, memor in Italia pristina licena . . . , tia militaris,ac rapinara certorum hominum.paruulam
546쪽
4νo DE BELLO AFRI comoto causulam nactus caesar, quod Avienus Tr. mi. X. legionis nauem commeatu, familia sua,ars imentis o cupauisset,neque militem unim ab Sicilia sustulisset. Pori stero die de suggestu conuocatis omnium legionum Tria bunis, centurionibus i :Μaxime uellem, inquit, homines sua petulantis,nimias libercitis aliquando finem ficis, sent,meae s leniritis, modestite, patientiae, rationem baribuissent.Sed quoniam ipsi sibi nes modi ,neque te ranum constituunt, quo caeteri dis militer se gerant, ego. metipse documentum more miliciri constituam. C. Avictam,quod in trilia milites populi RO.eonita Remp. institigasti, rapinas, per municipia fecisti, quod, mih rei, . 1 p ' hi*tilis A isti, G pro militibus tuam familia,tumeta in imposuisiciua, opera, militisins tempoα re necessario Re caret, ob eaε res ignominiae causa ab exercitu meo te removeo, hodie, ex Astica abesse , c q*antu pote proficisi iubeoatem, te A. Fontei, quod Tribunus militum seditiosus, malin ciuis uilli, te ab
exercitu dimisto, T. Alli 'ne, M. Dro, C. clusiane, cum ordines in meo exercitu bineficio, non virtute consecuti,
iri uosses itis,ut nes bello fortes, nes pace boni, aut . μriles lueritis, er magis in seditione, concitandisj milia tibin aduersariori nostrorum imperatori , quam psasori modi litis ueritis studiosores, indignos uos esse arbitror, qui Miseo exercitu ordines ducatis, nussos, scio, en quanta potestis, abesse ex Astica iubeo. i tradidit eos centurionibus, er ad Angulos non amplius σε uis a tibi it. s τμi , in πήμι imponendos separatis e de ii es. ' --. Gata interim perfugα, quos cum Meris, mori
547쪽
L i I B E R. . V. 4 ditis. a coiremissos supra docuimus , ad suos eiura
perueniunt: quorum autoritate facile adducti, caestris nomine persuasi,a Rege Iuba desciscunt,celeriters currum arma capiunt,contra, Regem facere non dubirint. mybus rebus cognitis,Iuba distenius triplici bello, ne, cis itate coactus, de suis copiis, quas contra caesarem adaduxerat,sex cohortes in fines regni sui mittit, quae essent praesidio contra Getulos. caesar brachiis per stetis,pr motu, eo vis ut te in ex oppido obyci non posset,c pram nit,ballistis,scorpionibu s crebris ante stomena castrorum,cotras oppidum collocatis, destnsores muri. deterrere non intermittit, eo i quinque legiones ex suo perioribus castris deducit. Qua faculcite obluri, ill .striores,notifimis conspectum amicor Mem,propinquorum efflagimbunt,atque inter se colloquebantur: quae res quid utilitatis haberet, caesarem non fidebat. Getuli ex equitatu regio nobiliores,equiti j pro ti,.quor patres cum Mario ante meruerant , eivis beanescio agris rubin donati post Uaι uidorium, submempsalis regis erant potestate dati, occasione cap a nocte iam luminibus accessis, cum 'si , calonibus f suiu circiter mire perfugiunt in caesaris castra, quae erant in campo proxime vetitae locari. c d pinquam Scipio, qui, cum eo erat, cognouerut,cim amoti ex dili incommodo essent,stre per id lepus M. Aqui ritu cu c. Saserna M.Aquissus. colloquente uiderunt. Scipio mittit ad Aquinim , nili attinere erum cum aduersariss codo qui, cum nihilominus. eius sermonem nuntius ad se restrret, diceret , sit relis, qua,qμα uella perageret,uiator pobca ab Iliba ademi
548쪽
4'i DE BELL O A FR Icoest missus,qui diceret,audine Sasernquetu-Rex emioqui o nuntio perterritus fretis,er dicto audiens θit Regi.vsu uenisse hoc civi Romano miro er et,quia populo Ro.honores accepisse incolumi patri fortuis nuci; omnibus, iubae barbaro potius obedientem fuisse, quam aut Scipionis obreperasse nuntio, i caesis eiusdem partis ciuibin incolumem reuerti malle.Aes etia supera
lia,dignitaechonoribus. praestantem. Nam,cum Scipiosa purpureo ante Regis aduentim uti solam e et, dicitur Iuba cum eo egisse,non oportere illum eodem uti uestitu,ais ipse uteretur.Itas factim est, ut Scipio ad album sese uesti transferretior Iubae homini supera Hymo, inertistimo, obtemperaret. Postero die uniuera , μι omnium eopias de castris omnibus educul, Cr supera rilium quoddam excessim nacti non longe a caesaris ea stiris aciem eo tituuntes ibicosistunt.caesar item proaducit copia relariter, his instructis,ante suas munitio, ne quae erant in eam priconstituit, ne dubio existi,nant ultro aduersiriosicum eam magnis copijs,auxilijs, re, ais essent praediti,proprius, prosiluissim antest eorumsuros,propius se accessuros,equo circumvectu legios cohortatu signo dato,accessum hostiu aucuparatis Mintur. ipse enim afuis munitionibus songius na sine rationem procedebat,quod in oppido Vel quod scipio remis
. . bat,uossiuerant cohortes armatae.Eidem autem oppido ad dextra latus eius cornu erat opposita. Verebaturi,
AprWctgressus esset,ex oppido eruptione facta
549쪽
rum eum adorti eonciderent. Praeterea e quos eum eausa mrdavit,qubd erat locus quidaperimpeditM ante aciem Scipionis,quem suis impedmeto ad ustro occurrea dum, ore existimabat. Non arbitror esse praetermitte dum quemadmodum exercitus utriuis fuerunt in aciem instructi.Scipio hoc modo aciem direxis: Deabat in frontes Leν Iubae legiones:postea autem Numidas in gsubsidiaria acie iri ex tenuatos,eT m longitudium dires ruinam.
tos, ut procul simplo esse acies 4 legionarijs militibus
uidereturaneornibus autem duplex esse existimabatum. elephantos dextro,sinistro, eornu colloeauerat,aequaliabuε ister eos interuallis interiectis.Post autem elephatos armaturas leues,Numidasj substituerat auxiliares,equis ritu stenatu uniuersum in suo dextro inrnu distofuerat, 'isum enis eornu oppido Uzita elaudebatur: neque erat stativequiritus explicadi, propterea NumidM,l praeterea uiuet armatura infinita multitudiise ad dextram partem suae aciei opposuerat,stre interiecto non minus mille pase suum spatio, erad eollis radices magis appulerat lona
e3Mo,uteu acies duae interse cocurrissent initio erem minis,paulo logius eius equintus circullectuε ex improauiso clauderet multitudine sua exercitum caesaris,atque perturbatu laeulis eosigeret. me sitit ratio Scipionis eo ' 'die praeliadi caesaris aute acies hoc modo fuit collocari, ut assinistro eius eornu ordiarim ad dextra peruenia. imbuit legione non septisam in sinistro cornu,trigerupina,vigesimanonu,tertiadecma,quartamdecima, nigesi
550쪽
4τ4 DE BELLO AFRI coeomu secundum aciem fere in earum legionum parte eoAhortia collocauerat.Praeterea ex oronu paucM adiec
ratiTertiam autem aciem in sinistru suum cornu contulerat,eπ uis ad aciei suae mediam legione porrcxerat, Crita collocauerat,uti finiistim suum cornu triplex. Id ea confisio fecerat,qubd suum dextrum latiu munitionibus instudis adiuvabatur. Sinιstruaute,equitatM hostiu multitudinini uti refiste resistere posset,eodem, siuum omnem cotulerat equit re posset a tum, er quod ei parum cindebat,praefidio his equitibus borabat,eo. legionem quinaem praemiserat,ieuem, armaturam inter equites interposuetat. Sagittarios uarie, pam, ocis certis,maxime, in cornibus collocauerat. Sic utroruns exercitus instruct non plus passuκ trecentoru interiecto statio, quod forte ante id lepus acciderat nunqua, quiri dimicaretur,4 mane usis ad horam decima diei perstite, runmam, caesar dum exercitu reducere iistra munitio, nes suas coepisset,subitis uniuersus equimius ulteriormidarum, Getulorum sine frenis ad dextram partem femouere,propius, caesaris castra,quae erant in colle se astrae coepit. Frenati aute Labieni equites in loco pera manerς,legiones distinere,cu subitὸ pars equiritus caesaris cum laui armatura cotra Getulos liniussu,ac temerei in progre*,paludem, tristrosi multitudine hostiusustinere pauci non potuerut icui, armatura deserti, pus,conuulnerati , uno equite amisso,multis equis saus. cys,leuis armaturae ulmisex occisAud suos refigerunt Qis' secundo equestri praelio facto Scipio laetus in castranssi te copias reduxit. God proprium ggudium bella itibus Fortuna tri bucre non decuri Nans postero die