장음표시 사용
271쪽
2s PANDECTARUM diuando dicitur satisfactum. Sive sit solutum , sive aliis pignoribus sibi caveri voluerit creditor , sive fide jussoribus, sive reo dato , sive
nuda conventione. Et generaliter, quoties recedere voluit a pignore si, ut pie creditor voluit, sibi cavit, lices in hoc deceptus sit. l. 9. g. s. D. uqmodo solutum esse debet Vel tealiter, vel per accepti lationem , vel per delegationem , modo omnis pecunia sit exsoluta in proba moneta sic nec aliter satisfactum esse videtur, quam
1ecundum omnem pecuniam. d. t. s. g. s. l. II. D. . h. hoc est, sortem cum accessionibus.
αu:d, si insertem duntaxat vel usiura obstrictum sit pignus
Et soluto, propter quod obligatum est , datur quidem pigneralitia ipso jure verum creditor retinere id potest etiam alterius debit nomine l. un. c. Ob chi rograph.
Perinde est, an creditori, an voluntate eius alii vel ei cui haeres extitit, vel Procuratori ejus, vel servo pec .ntis exigendis praeposito fiat. d. l. II. g. i.
Sua , si quu Userat solutionem velsatisfactionem, credit ors seipere nolit si pro parte offerat, non tenetur recipere: dicet receperit, non est ipso jure pignus pro parte liberatum. l. 6. C. de distract. pign. Est enim pignoris causa individua. Si totum offerat extra judicium , non liberabit pignus, nili consignet& deponat. l. o. l. f. c. h. in autem judicialiter osterat recte aget pignerat ilia. d. l. 9.f. f. h. Si vero non solvere, sed alia ratione satisfacere paraxussi, nihili pii hoc proderit. LIo T. b. t. 6. S. I. i. qui b. mod pig. diuia, s litem sit contestatim Etsi quidere litis contellatio sit novatio. l. 29. . de
Novat. non tamen pexeam tollit ut pignus Q t. II. pr h.
Cum non per necessariam , sed voluntariam novationem pignus liberetur. diuid petitur hae actione Non tantum res ipsa oppignerata, sed&fluctus.
quod creditor percepit vel percipere potuit, fructusque
272쪽
PAR ERTI A. as 3 rationem debitorum minuunt l. 3. Ch.i, si sussiciant. ad totum debitum , solvitur actio, dc redditur pignus: si debitum excedant, qui supererunt, redduntur, mota hac actione. . I. O 2. i. h. sed hoc, nisi convenerit de nasέ ni . 33. D. h. l. 17. c. deus r. l. II. I. I. D. de pignor. Resarcire insuper debet creditor omne damnum, quod debitori obtigit per creditoris dolum culpam levem. l. 1 f. r. Li D. C. h. quin imo creditor , cum pignus reddit, repromittere debet de dolo si praedium fuerit pigneratum, sideiure eius repromittendum est , ne servitutes, cessante iac
Debito non soluto nullo tempore praescribitur quia sis iisdantequam solutum est debitum, non potest agere de Maa
bHOr. d. l. s. g. 3. contra non valentem agere non currit praescriptio. l. I. infra. 2. C. de annal.prascripti Soluto vero debito, longissimi temporis pra:scriptione Iesamittitur arg. l. o. O f. C. si junct. l. 3. c. de Procrsi. o elgo annor.
I ua est actio contraria Quae datur creditori adversus debitorem ut, quicquid ei abest, praestetur veluti, si quid circa pignus debitor commiserit malitiose, vel rem alienam , vel alteri obligatam, aut vitiosam obligaverit in genere , si quid pignoris nomine ipsi absit, vel ratione sumptuum, vel alia aliqua l. 8. pr. l. 9. pr. l. 32.36. g. r. D. h. uales impens sunt restituandapNecessariae , etiam modicae l. 8. D. h. Imo iti in Ies. Iudice autem dispiciendum est , ut neque delicatus debitor, neque onerosus creditor audiatur l. 2s..
273쪽
Per quas personas cuique acquiritur Tit. 17. Lib. . Cod. 29. Lib. 3. Inst.
Suntne tantum obligationes a nobuiuis Et si quidem generatim definitum,quod quae gerimus,. contrahimus, nisi a nostra persona initium acceperint, inanem actum essiciant. l. II. D. de obi. O MY.placuit tamen in specie etiam per filios nostros desse vos obligationes acquiri & per eos, qui nostro mandato quid agunt, vel quos praesecimus rebus nostro commodo gerendis. Qua ergoper procuratorem aequiritu obligatio Constitiitum est, condiationem & hypothecariam ipso jure & sine aliqua cessione ad dominum pervenire, cum nomine domini pecunia est alteri numerat, si enim procuratoci necessitas cedendi actionem liti m polita, quare dc non transibit ea sine cessione l. L.
tuid, sipraesente domin Procuratorsis stipulatvi Nemo ambigit, quin domino cornpetat actio. . si
procuratori 9. D. Verb. Oblig. Imo, ii quid vendiderit domino mandante, recte dominus cum emtore, κcum domino emptor aget. . Iulianu Is . . siprocis μιor. 2ς. D. deaft empl.
Tit. I. De exercitoria actione Tit 2I. Lib. . Cod.
ua est actio exercitoria Haec illis, qui contraxerunt cum magistro navis, .ctitur adversus exercitores Inventa est ob utilitater 'navigantium Sc negotiantium, qui, cum eos oporteat cum masulcis contrahere nouitali debent .l a tr. D. h.
274쪽
PAR TERTIA. Mui est exercitor Ad quem omnis navis quaestus pertinet, sive sit dominus navis, sive a domino navim per aversionem, etiam ad tempus, conduxerit. l. I. I. I s. S. h.
aeui possunt eo exercitores' Et masculi, esteminae: dc patres: filii familias, omnesque, qui possunt alias obligari. d. l. I. g. I 6.α uti est magisternaυM Cui navis cura est demandata. d. l. I. . . quido candis navibus, vel etiam mercibus vendendis, vel emendis, non solum ab exercitore est praepositus, sed di a magi stro. d. l. I. g. 3. . M uomon daria haec actis adversus pluresp. Contra quemlibet in solidum , ne in plures adversarios distringatur, qui cum uno contraxit. l. I. g. f. l. 2. D. h. oc, quiquid. praestiterit, judicio societatis id, quod expendit, a caeteris consequetur. l. 3. D. h. Lvero plures per se exerceant, Dro rata convenientur:
neque enim invicem sui magistri sunt l. 4. D. h. Ex qua causa Draecipue hae actio competit Non ex omni, sed ejus rei nomines, cujus praepositus est ut puta, si ad onus vehendum locatum sit, aut aliquas res emerit utiles naviganti vel, si quid reficien
dae navis causa contractum, vel impensum vel, si quid
nautae Operarum nomine petent. d. l. I. g. 7. Sicut at praepositio certam legem det contrahentibus. Quare, si si eum praeposuit navi, ut tantum vecturas exigat magister locaverit. viceversa, ea res ad exercitorem
non pertinet. d. l. I. g. I 2.
diuid,si mutuatu sit pecuniam magister Si ad usum elus rei, in quam praepositus est, compe-a
est actio. A. I. g. 8. E sun cit ita mitiuatum esse: licet enim in suos usus converterit, dabitur aeque actio advelsus exercitorem nec est necesse, ut creditor probet, in eum usium pecuniam ess e versam, sed tantum, quod res, cui erat praepositus, exigeret. . . . . a. l. i. g. h. Debet enim sibi imputare exercitor, cur talem praeposuerit. Quod si ab initio consilium everit fraudandi, non specialiter expresserit,
quod ad navis causam accipiat, contra est. d. l. 1.
275쪽
PANDECTA Ru MPotestne magister ipse conveniri Est electio creditori, utrum magistrum , ali exerci torem convenire velit I7. Si cum utro eorum sit actum, cum altero agi nequit, sed, si quid sit solutum ab alterutro, minuetur obligatio. d. l. I. . pen. Daturnes actio adversus exercitorem,sicum quolibet nautarum sit actum' Quanquam ex delicto nautarum exercitor teneatur. non tamen ex contractu quia, cum magistrum praeponit , contrahi cum eo permittit: qui nautas adhibet. Don primittit cum iis contrahi sedi litia dc culpa carere eos curabit. d. l. I. . M
Eousque producenda est utilitas navigantium, ut Mcontra exercitorem hoc casu detur actio. d. l. r. Habentne exercitores actionem adverse eos, qui cum magistra contraxerunt Non . sed aut ex locato cum magistro , si mercede operam exhibet, aut v gratuitam, mandati agens solet autem ex iusta causa extraordinem exercitolibus sub veniti. d. l. I. g. I 8.iaturne haec actio hared Meontra heredes' Quia rei persecutoria est. haeredibus o contra haeredes elidanda. l. 4.3.s n. D. h.
Τit x. De Lege Rhodia De Jachir.
tuid cautum est te e Rhodia' Vt, si levandae navis gratia actus mercium si factus . omnium contributione sarciatur . quod pro omnibus datum est. I. I. i. h. AEouisii naum enim est, commune detrimentum fieti eorum, qui propter mi fas res aliorum consecuti sunt, ut suas habeant stivas. l. 2. iis . pr. D. h. tua actione procedendum estpActio ex locato adversus magistrum instituenda est. oc ex conducto magister aget. Commodius ero est, ut magister merces retineat, donec singuli Pollioneadamaver sata imaeeitat. l. a. pr. D. h.
276쪽
α ui debent contribue re omnes, . quorum interfuit actum fieri, sive res on raret navem, si non; uti, si gemmae fuerint etiam dominus Tatione navis pro portione obligatus est. Ratio quoque habenda est vestimentorum c annulorum. g. veniet quoque in contributionem precium Tolutum piratis, a quibus navis est redemta.
Os quod damnum debet fieri contributis mon tantum, si jactus sit factus , dc res statim perierit sedrac, si merces, in scapham prolectae, submersae sint L A. pr. D. h. etiam cum arbor , aut aliud navis instrumentum communis periculi causa dejectum est. L Di. h. uomodo et Ontributis
Portio pro zeli imatione rerum, quae salvae sunt Icearum , quae amisi, sunt, praestari solet nec ad rem pertinet, si, quae amissae sunt, pluris venii possenti quoniam detrimentia non lucri fit praeitatio. Sed in his rebus, quarum nomine conferendum , aetiimatis
habenda est, non quanti sint empta sed vendi possint. Ob qua damna cessat contributio
Cessat . In navi, quae conservatis mercibus deteriod est facta, aut exarmata nili ex voluntate vectorum, pro communi periculo id fuerit factum l. 2. . I. l. s. D. h. a. In ablatis a praedonibus d. l. 2. 3. 3. 3. In
servis qui in mari perierunt. d. l. 2. g. s. Si navis perierit. l. s. D. h. Nam tunc contributio locum ha het, cum jactias remedio caeteris in communi periculo salva navi consultum est. d. l. s. Edua res non subjiciuntur contributioni I. Corpora libera. l. 2. g. 2. 2. Quae consumendi causa navi sunt imposita quo in numero sunt cibaria: quia in commune sunt conferenda. d. l. 2. f. 2.3. Quae amissa navi sunt servata. l. s. D. h. vel ex navi depressa vel deiecta l. 7. D. h. Ceduntnejacta occupantibus Nequaquam. l. 8. D. h. sed earum rerum nomine, quae postea restituuntur, exoneratur collatio. d. l. 2.
277쪽
a1 PANDECTA nu MPossuntneo littorum dominiDreportionem ex is, qua naufragio vel jam in lutora delata sunt, retinere 3 Nullo iure i nec conveniens est , ut fiscus ex aliena calamitate lucrum sentiat. t. I. c. de naufrag. Praemium veto laboris honestum denegari nequit arg. t.7. i. de sem exporr. diuidsi, eum jactus es factus, levata nauti in alio loco submersa sit, ct merces ejecta data meris cede ter urinatores sint extractis Habebitur etiam ratio ejus, cuius merces in navigatione priori sunt actae non vero eorum , quorum merces una cum navi postea petierunt eorum enim merces non sunt jactae causa navis servandae, quae cum illis periit. l. 4. . I. i. h.
Tit. 3. De Insti toria actione Tit. 2I. Lib. 4. Cod. ua est acti instito 3
Actio personalis, quae datur ei, qui contraxit cum institore, adversus praeponentem aequum enim praetori visum est , sicuti commoda sentiunt praeponentes ex lacto institorum , ita etiam eos obligati e conveniri ex eorum contractibus. l. I. i. h.
Qui tabernae, vel alicui alteri negotiationi extra curam navis praepositus est . . s. D. h. sive locus ipusit adjectus, live non ι. I S. D. h. Ex quorum institorum contractu datur haec actior Non tantum masculi, sed eius minae imo Impuberes esse pollunt institores. . . g. I. 2.ι. 8. D. ex quorum omnium tacto institoria datur. d. Ll. Ex qua causa datur institoria 3 Non ex negotio omni, quod cum institore geritur: sed ita demum, ii ejus rei gratia cui praepositus fuerir, contractum est. l. s. g. II. seqq. D. h. Ad quid agitur hae actione In solidum i quia omnis fructus negotiationis ad
praesectum pertineti Et, si plures sint domini, con
278쪽
PAR TERTIA. 2ssitra lingulos in solidum: quicquid praestiterit unus. ab aliis servabit, judicio societatis, vel communi dividundo. l. I 3. . f. D. h. Transisne hae actio ad haeredes Et haeredibus, an haeredes datur. t. I s. i. h. sic vero adversus haeredes , ut pro sua parte singuli conve-yiendi sint quia cellat inter eos communi dividundo iussicium L IA. in . D. h.
αua est actio tributoria Qua agit, qui cum servo vel filiolamilias , sciente
patre vel domino, contraxit. ualuscientia hic desideratur Tantum ea, quae est in patientia non enim velle vel nolle debet pater, vel dominus lassicit scire dc non contradicere. l. I. 6. 3. i. h. reuidpetitur hae actione Vt, quicquid in mercibus peculiaribus est , dividatur pro rata inter dominum aut patrem dc aciorem sietamen , ut, si unus creditor veniat, caveat pro ratast refusurum , si alii emerserint: non enim haec amo Occupantis meliorem caulam facit , sed aequalem concitionem quandoque agentium. l. s. g. f. l. i. h. Venitne in hane tributionem totum peculiumpNon sed id untaxat, quod ex merce eli vel in pretio existente, vel converse in peculium. d. l. I.
αuid ergo proprie est merx peculiaru Quae peculiariter est comparata, etiamsi quoque nihil sit in peculio. l. I. g. 2. D. h. An igiturpater nihil habebitpra-cipuum Nihil omnino : quia eo sciente filius est negotiatus. 3, 3. U. quod cum eo
279쪽
aeli. s. Quod cum eo, qui in aliena potestate est, negotium gestu melle dicetur. Tit. 26. Lib. . Cod. 7. Lib. . Inst.
a vid est in edicto, quod cum eo, qui in alienapotestate est, negotium gestum esse dicetur 3
In genere refertur ad omnes actiones, quae ex contractibus cum iis, qui in aliena potestate sunt, initis dantur ut sunt, de peculio, in rem verso, c. Verum in specie complectitur actionem, qua , post solutam potestatem, adversus filaum, non haeredem patris agitur ex contractu ante habito. l. 2. in . ., qua, live voluntate sua, sive jussu patris contraxeiit, sive in peculium, sive in patrimonium patris res sit redacta, non ulterius convenitur, quam facere potest. d. L 2.
Dabitur actio judicati in id, quod facere potest. LDD. h. Annon cessat aliquando actio in id quod facere potest silivi
Cessat r. si dixerit, cum contraheret, se esse patrem-sam. . . . I. 2. In delictis. d. t 6 6 2. . In haeredibus filii. d. l. 4. g. 3, 4. Si filius fuerit haeres pa itis in solidum. d. l. . pr. I b.
Tit. 6. De Senatu . Macedoniano. Tit. 28. Lib. q. Cod.
Potestne filiusfamilia ex omni conistractu obligari Potest non tantum obligari, sed SI conveniri. t. s. D. de obligat o action excepta causa mutui. Con- salto enim Macedoniano constitutum, ut,s quis filiosam pecuniam mutuo det, ei nec adversus filiumiam. nec post mortem patris patremfam factum actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo taenerarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte, fieri l. I. tr. D. h.
280쪽
A. st aeuisunt in hoc Senatusconsultosillifamilia/ὶ Non tantum liberi primi gradus, sed, ulterioris. q. I A. D. l. 6. . . C. h. modo&illi sint in potestate: nec filii tantum, sed & filiae. l. s. g. 2. D. h. Tantumnestis patrisuccurritur Non solum illis, verum re succelsoribus, fideiu&xibus. l. . . Io. h. domandatoribus , qui mandati habent refugium nisi donandi animo intercesserint,
vel ex patris voluntate. d. l. 9. g. 3. D. h. Sin autem intercellerint sine voluntate patris, solvendo non repe- tunt. d. l. 9. f. q. Et quanquam solvendo non repetant, tamen, si non opposita exceptione condemnati sint, uti poterunt, antequam solverint, etiam in executionea Consulto. d. l. s. g. s. l. o. II. D. MDaturne exceptio hac conrra omnes creditores
Datur non tantum contra privatos sedi civitatem. l. I s. D. . Non minores. l. II. . . . de
Potestne filii am renunciare huie beneficiopNequaquam quia non tam filii iam quam patris beneficio introductum est , licet etiam juraverit nec enim juramento quis alteri praejudicare debet . ira cipue si fiat contra bonos mores
Muibu casibus cessat ConsultumpVariis vel ob qualitatem creditorum , eorumque factum bel ob personam filiis vel ex causa patris, ob eius utilitatem, vel factum vel ob rem sive contractum. Ob qualitatem creditorum. I. Ex favore personarum cita Consultum minoribus non obstat.
ii in m. D. de min. . Ex ignorantia nulli enim nisi qui scit aut scire potuit esse humfamilias, obstat SConsultum l. pen. D. . . Siquidem promiserint creditores filiolam it , sed non ante solverint et , quam patrifam. facto, quia numeratione, quae mutuum perficit, pateriam est obligatus. l. 3. . . l. . D. b. Ob personam silam. i. Si suetit inllito vel exercitor. . . . D. S. h. 2. Si ita egerit publice , privatim , Te gesserit, ac si esset paterfamilias. l. .pr. D. l. I. C. h. . Si pro alio mutuum accipiente fidejultetit sine fiaude. d. l.7. pr. . si acceperit