Johannis Dolaei ... Encyclopaedia chirurgica rationalis Tomus secundus. In quo continentur libri quintus, sextus, & septimus, qui est vltimus

발행: 1690년

분량: 515페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

Ii ve vero transmissa, semper tamen intrinseca insigniuntur idea , ente inquam niorboso, unde sepe degenerationis hostilitatem suscipiunt , quare & radix primarii morbi plerumque ipsis adhaeret , eandemque

ideo aemulantur ac repraesentant , quatenus ipsius sunt producta . Macies ergo omnis nascitur exalemento subtracto, & utplurimum Aridu-ta partium , luxta ipsum, sit a vitio dii tributivo . . VVilii ur docet, Ariduram induci α sanguine acido iacto, vel

in eo supra modum exaltatis particulis salinoacidis aut sulphureis summe acribus, hac enim de causa succus alibilis ex intestinis in cruoris massam appellens , ab ipsa Iam depravata rite assimilari nequit , nec Id .neus reddi partium nutrica- tui . Liquore ergo nutritio sanguinis labem contrahente, & partibus solidis sese non solium nequaquam applicante , vertim etiam particu las it arum delibante: ipsae tum genio suo defraudatae , tum ab aci iillo humore propriis particulis spoliatae emarcescunt , re exarescunt . Liquor ctiam larvosus a rati scaturigine fluens , a natura sua degener existit , crassiorque ac viscidior existens , dissicilius per fibras nervias delabitur, pauciorique copia ad partes appellit , illorumque

nutritionem parum promovet . T lem etiam assectum excitant ea omnia , quae liquoris nutrit a magnum

inferunt dispendium , vel ejus proventum , uti de spirituum animalium influxum in partem impediunt .st. 8. l Ivius particuti rem fr phiam contingere asserit in determinatis tantum partibus , Artubus praesertim, a vitio utplurimum 1anguinis, alia uandoctiam partis a se .ctae . Sanguinis culpa Atiophiam evenire ait, si is deficit in parte aliqua, aut ineptus est partibus contabescentibus reparandis . Sanguinem ergo deficere ducit in parte aliqua propter impeditum ejus ad vel in ipsa D suxum , arteriarumque adeo ad ipsam tendentium dissectio. nem , aut Compressionein quale cumque , ob luxationem ossium, tumores duroS, vincula , &c. Corpori continenti , ejusdemque Par. 1ibus pluribus paucioribusque nu triendis ac reparandis Ineptum ense sensu inem ait, propter qualit tem vitiosam , humoresque vitiosos, salsos, viscosos, purulentos , Sc. ipsi admistos. Partium quoque nutriendarum vitio Atrophiam accidere arguit, quoties ipsae a quacumque demum causa & imprimis externa fortuitaque aliquam sunt passae noxam , ex casu nempe , contusi

ne , vulnere , grandi , Sc. unde non tantum vasa per ipsas delata rupta sunt aut disiecta , verum carnes Ipsae , ac membranae , &C. laneiactatae re vitiatae 3 quocirca non tantum deficit , verum corrumpitur quoque accedens ipsis alimentum , sanguis . Ab obstructione, compressione, constipatione ac coalescentia Atrophiam hane fieri

contendit.

Spirituum animalium transitum& influxum impeditum in partes emaciatas , itidem nervorum vel di issictorum , t cujus exemplum etiam habet Charieton in sua oeconomia animali , exercitat. X. s. s. vel compressorum vitro ait con

tingere.

s. s. Carte ani partem aliquam corporis humani in dura preheodi Sitabescere assirmant , qu sitam debitum ipsi subtrahatur ali, mentum .iFleri autem hane nutris menti partis subtractionem dicunt, non modo quod illud diversi modo consumatur per diuturniores h morrhagias , salivationes , dia iliacis, sudores colliquati vos, alias que succorum extra corpus effusi nPs , qurbuscum. materia succci

nutrienti destinata similes elabatur ;sed quod i lud etiam propter ea natium occlusionem , compressio nem vel destructionem ad partes pertingere nequeat , aut a seliquiis quibusdam succi alicujus vitiosi tubulis partis nutrienda: adhaerentibus corrum2atur , aut: antequam Cartes

norum.

272쪽

CAP. I. DE ARIDURA .

ad ipsas illas partes alendas perveniat , jam sit corruptum, dc adnutritionem ineptum. Particulas quasdam viscidiores arteriolas obstruere posse credunt, ni aliis aptioriabus transitus , & ad fibras alendas accessus prohibeatur, vincula externa strictiora canaIes occludere ,

lympham spissiorem in ductibus

suis herentem vicinos tubulos comprimere , lapsum , contusionem, fracturam, & laxationem distorquere , compingere. vulnera de ulcera destruere, divellere, discindere , Sc erodere , ut sejunctorum canalium extremitares librosae in cincinnos abeant,& meatus eorum obturentur , quibus de causis omnibus liquori nutrienti transitus impediatur. Hisce convulsiones adjungunt, cic paralyses, ob quas frequentiores canales distorqueantur , aut comprimantur . Acutas quaS-dam lanceolatas , aut ab utroque latere scindentes particulas, Vel nimium angulares, liquorem nutritium corrumpere existimant, quod in ueronibus , de angulis suis par

Es'chyli divellant, de fibrulis firmius adhaerentes posteriorum ac D suin , de aggl utinationem impediant , sicuti ulpturinitam' in vul-ilaribus contingat dum diversi generis ductibus dilaceratis de diruptis succi eorum , lymphaticus

nempe , nervosus, tenai sus,sanguis tam venosus , tum timeriosus eoia fundant ur,qvi in se invicem me.

Ziante ethere agentis sese ipsos destritant , de dominium tandem capiente, lymphae acidiore , plures ab

eo c erodantur cana Ics , ut fucci in eopia aliquando emundantur, etiam chy Iosas nutrientes secum au. serendo . Succum nulti enoem corruptum ast partem deferri reserunt, si loco panicularum chylosartam blandiorum, ramosarum, di deretium diverse magnitudinis, multa: angu- Iares, spidatae, a cicularii minstM, sive acidae , de falsae ex sanguinea massa per arteriolarum extremitates ad partem emittantar, quod in scose licis frequentius Obveniat.

F. io. Nostro judicio omnem Numa ια Tabem tam universalem , quam rantia da particularem immediate constituat Z-frus, ata mirisio . Quantum enim ore bis.

ad Nutritioncm spe iat , scire oportet primo chyIum nostruinconstare uniformibus particulis , sed ratione magnitudinis , & figure valde diversis , utpote ex diversis eduliorum generibus intra stomachum preparatum : dein sciendum est , hasce particulas , ubi per venas lacteas, ac duetiim thoracicum ad cordis ventriculos pervenerunt , in illis porro fermentari, attenuari, ac incidi . 3. Pe pondendum est, maximam in arte r; is dari occasionem illis particulis egrediendi, dum enim sanguis ex ventriculis cordis magno cum impetu crumpens ex spatio augusto , de Iatiori sim per debit transire in spatium angustum, de minus latum.

necessario urgebit, de expandet arteriarum tunicas, adeoque S poros earum summopere , di ampli

bit , dilatabitque , per quos facile negotio Particule chyli oleo sq, Jedulces sanguini innatantes, di nondum intime cum ipso mixto , capropter ingredi poterunt in singula x partes , per quas sanguis transit . Clim autem illae particulae chylota inveniunt poros in corporis nostri partibus , suis figuris , de superficieculis aecommodatos, illie' rebunt, de agglutinabuntur istis po-rorum lateribus sola quiete : Si ocigitur modo ficile percipimus, qui'

particulae chyili nutrientes cum nutriendi scobirere queant, quare nonnullae ex his particulis aliment rum potiu& degenerent in os, aliae in carnem, aliae in membranis, alie in glandulas, a te in pinguedinem, hoc vero non steri a facultate quadam ammi latrice , notum Jam efflippis , totas ibusque , quod voeabulum nihil significat , quam e hymcram; neque huie satisfacient i , qui statuum , in eliylo latitare similem particularum varietatem, quia & nos plerumque, & ossa, re cartilagines u carnes assumimus, ad eoque has particulas cohaerere posse

273쪽

i σή ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.

cum sui similibus : huic enim responsioni reponi potest experimento de vacca , vel cervo , qui solo vescentes gramine , praedictam partium varietatem nihilominus exhibent . Nec illi rem , meo judicio, acu tetigere, qui statuunt in singillis corporis partibus latitare sermentum quoddam peculiare , quod aptum natum sit alluentes chyli particulas in substantiam converrere si lem , ut in poris cartilaginum latitet aliud , quam in poris ossium,in' his iterum aliud , quam in pOris membranarum , de sic porro. Sed quibus constat Machinam n seram ex meris canaliculis consta tam esse, maioribus, maximis, minoribus, & minimis , facili negotio hec explicabit . Nos enim persuasi sumus, opus hoc consistere in eo , prout canaliculi chylum recipientes sunt diversae magnitudinis

vel amplitudinis , liquor crassios recipitur 3 cum enim chylost particu lae crassiores inveniunt canaliculas ampliores , hinc nurritur Ca-- , si vero canaliculos constricti res, de minores transeant chyli particulae subtiliores , tunc membranae de cartilago augmentantur: quando

vero transeant ch gli particulae sui, illissimae, tunc ova nutriuntur. hoc modo unus chylus plures potest nutrirc Putes ν quo eni in vasa malora,

vel minora sunt, chrius recipitur vel crae uor , vel subtilior. Duplex ergo statui potest Nutritio, una sci

licet , & quidem praecipua , Partium quidarum , altera vero partium stabilium , sive soIidarum . Inter partium fluidarum, prae primis spirituum animalium restitutio necesiaria est, cum enim valde subii Ies, & ad motum iaciles, adeoque sphaeram suam debitam, intra quam moveri possunt, semper quςritent , hinc indesinem ter per sudatoria culanea , quibus scatet Cutis , innumerat, ipsorum quamplurimi auras petunt, de ita

prςsentia sua it Iud defraudant, lan. guidumque reddunt, quod post diuturniorem p Iiquando famem animadvertunt homines, qui exinde an iis

ino linquuntur, subtiliores enim sanguinis particulς , que eundem

debite motu , dc mixtura conservare fideliter solebant, jam dudum avolarunt , contra vero cum Fartes

stabiles, de solidae iuxta se invicem uiescant. per solam enim quietemunt stabiles. Quatenus itaque spirituum illo. rum in corpore nutritio nihil aliud est, nisi continua particularum valde subtilium suppeditatio , cujus cumque dcinum fuerint indolis particule i sta subtiles . Requirtamur Itaque ad debitam partium solidarum nutritionem particulae tales ,

ue leni sua ramositate , & flexi-ilitate poris partium varie possunt accommodari, & superficiebus ipsarum applicari, quales sunt blandae oleosae , h. e. quae blande saltem juxta se invicem repunt: Ole in dico , nam humide chim nimis sint

labrae, de anguillarum instar luricae , eadem , qua poros irru runt , facilitate rursus etiam elabuntur , quod sane non requiritur,

si aliquid partibus apponere debeat,

quietem enim aliquam huc concurrere necessarium est . Acidς vero particulae aqueae . salinae, ac amarae magis nutritionem , quatenus t

lem , impediunt, quam juvant , ut aqueae quidem , de salinaei, modo non nimis sint acutς , in

tantum etiam aliquid ad nutriti nis opus contribuunt , quatenus aliis ramosioribus partim Inseruiunt pro uchiculo, partim ipsis

viam praeparant ad partium nutriendarum ros ingrediendum, seseque superfici eculis ipsarum apphcadum.

laris causam licite eruere possumus, quae sque ab interna , quam externa observatur causa . Ut plurimum precedentem quandam occasonem

externam Tabes haec sequi solat, ob

nutrimenti vitium , de eius λῆ- lux, finemque tam sanguis proprie dictus, quam e hylus non ritu affluit in partem nutriendam . Ob aliquod impedimentum propter arteriae nempe ad eam tendentis linsionem , de a causa externa compressionem, vel ex Iuratione. v. I

274쪽

iactura , tumore duro, dic. Fit ergo Aridura vitio tubulorum, vel canalium , si nempe fuerint obstructi , vel plane rupti, ac abscissi , ut per eos liquor chylosus vel nervem emanare , ac stagnare nequeat, alias comprimendo , &Obstruendo parti Ara duram inferre pote si . Sic in puella nuper hic observavi , quae in genu defluxi nem , ut vocant, sustinuit, Chirurgus vero imIaeritus accersitus statim tumorem aperit,ex quo humor stillavit flavus,& paucus remanen te tumore, qui Chirurgus inimis audacter eum adhuc semel ferit , efficitque s. soramina , sed frustra, tandem resolventibus aliis puellam

quidem intra aliquot mensium spatium curavit, remanente Aridura totius Tibiae , adhuc durante . Α

fectus hic *pd oritur a liquore

chyloso acore imbuto , tenacique,& ad circulationem inepto, canaliculos partis alicujus obsimiente ,& comprimente vicinos tubulos , hine lacci per eos transire nequeunt . Certum enim est , succum nerveum , seu spiritus animales ex

cerebro fluentes, Omnesque ramu Ios nerveos toto in corpore replerites, non modo partium nutrimcntum.dispensare, ut pars nutriendarita suo fungi queat munere , cui

libet siquidem notum est , spiritus animales esse disti ibutores chylii

Partis enim nutriendae est succendiculis illis, per pulsionem & motum oblatis , si bras suas legitim8 dilatare , quale S quantum ad sui nutritionem sufficit, dispensare per

suos canaliculos . Laeduntur vero dictae Nutrisionis operationcs in Aria dura artuum , aut ex culpa spirimum , aut eorundem canalium . spiritus eni in peccant vel quantitate, vel qualitate: quantitate peccant , ubi in sum cicias eorum est copia , & adfertur Fortio : quod ipsum sit , vel ob senectutem ni natam, vel ob cibos acidum , vel austerum ac crassum prahenteschylum , vel ab inedia, aliisque morbis defunctis , imprimis Paralysii , vel evacuationibus nimiis . item quando spiritus animales , etiam liin corpore pr sentes sint, ad aliasstpius vocantur actiones, ver. gr. meditationes profundaS, curas , moe- .rorcs, amores,. Sc. adeo ut in his

nimis occupati, di distracti Nutritionis negotio , debita adminicula subtrahant , partesque hac ratione segnitis , & Iniusticunter nutriri faciant. Lualitate peccant etiam spiritus animales , ubi particulae ipsis admixtς sunt salinae, acide, ac viscidae, quae eorundem motum, & vigorem impediunt, de ipsos reddunt torpidiores , imo aliquando ipsos canaliculos nerveos laedunt. quales sunt acres scorbuticς , narcotice spirituum velut extinctoriae , venenatae ex sumo arsenici, auripigmenti , ut ita non pridem ex tali fumo instituto Atrophiam hanc particularem in quodam Pharmaceutices studioso observavimus . Id quod etiam Metallurgi probant, qui sub quotidiano labo te illiusmodi fumos noxios copiosissime attrahunt, hinc artuum debilitates, tremores, contracturae , & imprimis Ariduseipsis obveniunt. Canaliculi omnes,

fit praecipue ex iis Nervi , eorumq; fibrillae in culpantur merito, quando iidem les spiritibus animalibus liberum cursum , vel motum den pant , atque hinc eorundem operationes sensum , de motum , di per consequens ipsam impediunt Nutritionem, dc Ariduram partibus inferunt . Notandum porro hic est , non qualem lunque nervorum laesionem statim-inducere maciem , Se absumtionem , nisi ubi pars prius omni spirituum anima Itum ii fluxu prorsus destituta sit . Hi ne contingit, membrum Paralyticum motu interdum destitui , superstite adhuc sensu , & nutritione , quae nutritio tamen plerumque pravita. tem quandam habet junctam . I aeduntur autem Nervi r. J quando obstria untur, vel a particulis acidis, austetis , crassis , stiplicis eosdeni obsidentibus, de obstruentibus; vel

per vertebrarum , aliorumque articulorum luxationem , tumorem, ci-

275쪽

ics ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.

catricem , aut ulcus vicinum eas prementibus , de sic spiritus animales transeuntes suffocantibus t vel quando continuitate solvuntur nervi, ut in vulneribus, fra uiris, contusionibus , nec non luxationibus, aliisque stagnationibus succorum acrium accidit i sepe etiam ob de-λstum nutrimenti exsiccantur vasa quod nutrimentum nunc subtrahitur per moaiam sanguinis, de seri evacuationem, U. gr. immodi cun syno viae . de sanguinis effluxum in sauciatis , aut ulceribus, per coitum ' justo frequentiorem , sudores copiosos ue nunc ob canaliculos quocunque modo obstructos oritur μνidura. Pertinet huc denique defluxus, seu potius stagnatio catarrhalis, quando se. sine ulla causa manifesta, saltim ob seri evasiti decubitum, de pressionem in quandam partem , ejuSque articulationem, ecinde fibrarum ad tendinem, paralyticam nacciditatem , cum sensu doloris obtuso . Fit quoque Aridura membri a distocatione articuli comprimentis ligamenta , ac ner Uos , ceu observavit Midanus a distocatione in coxa Tibiae Atrophiam . Agibbo Atrophiam particularem observavimus. Nervorum erso de fibrarum laesiones causam rabis particularis aliquando esse quis negat Si enim nutrimentum optimum , de sufficiens, ejusdem copia per vias destinatas continuo Omnibus aeque offertur partibus , & nihilominus

Pars una, atque altera marccscit, reliquis adhuc salvis . Ex his dictis

constat, quod Atrophia particularis oritur vel ex desectu succorum, vel

eorum lentore, aut ex eorum acrimonia. A desectu, quando sc. vasa, seu canaliculi rupti, vel corrosi, vel ab alia causa violenta distorti, vel compressi fuerint, hinc crispantur, de absque succis in fibras exsiccantur. A lentore, seu pigritie succorum oritur Atrophia haec particularis. quoniam succi circulantes crassi sunt, de in plures parvulos canaliculos intrare nequeunt . ut inde eodem modo collabantur. Ab acrimonia succorum, quoniam ab acribus succis canaliculi hinc inde coris roduntur, qui succi eiu uunt, sicq; stagnant, de , si aperta via est, penitus ex corpore emanant , dc tunc

haec vel illa pars iis fraudatur . Sic me hic affectus oboritur vitioiculorum, quando nempe sunt coaliti, vel nimis angusti, vel plane indurati, hinc succis nullus adeartes conceditur transitus,t vel si tuerint compressi a variis incumbentibus , hinc aegri ob has causas , de per sequentes, sic. per nimios labores, vigilias, jejunia, stim, moerorem, sudores, nimiam balneat lonem, violentas purgationes , suctiones in liu tum, a postemata, ulcerationes, tonticulos , V. S. Hςmopthysin , de emarcescunt, & patiuntur modo Α- trophiam generalem , modo hanc Particularcin . Nuper etiam Ariduram brachii observavimus in I avatrice ex perfrigeratione aquae frigidissimae , ubi facta est impedita sanguinis , ac succorum reliquori mcirculatio . Remotu plures c usae contribuere possunt ad hunc affectum producendum , quas omncs ob nimiam prolixitatem hac vice recensere superscdenius, & ad Progn

sin nos conterimus.

g. II. Quod itaque Aridurae Particularis Prognosin concernit, s uentia observanda veniunt. Ariurae Particulares ex nervorum , &fibrarum laesione suborte , plerumq; suum reliquo corpori haud impertiunt vitium, nec icthales sunt, sed in principis convenientibus restia tui possunt remediis: imo eidem s li parti ad mortem usque fixae inhaeis rent, reliquis corporis partibus semper cilvis, quo mador enim eausa, de quo plures simul conjunistae sunt causae, eo contumacius, de peric losius malum hocce dicendum erit. Affectus hic est Chronicus , de vel paralysin , vel fracturam sequitur , novimus enim plures, qui membrum aliquod per plures annos emarcidum habuerunt, sepe etiam partes aridae motum, ac sensun perdunt, hinc etiam hoc laborantes an

sectu facile in amplexiam Iabuntur, vel cadunt in motus convuls vos,

276쪽

CAp. I. DE

ob deiectum de inde acres scutores, spirituum animalium, de reliquorum

succorum . Generosis enim remediis nil proficientibus, metus est,

ne tandem gangranae , vel totalia corruptio , Sphacelus nempe insequatur, ubi in tempore cadaveriZata pars auferenda, ne vicinis partis bus labem communicet.

Si a luxatione de vulneribus Arris dura fuerit, curatu est dissicillima , de fere sepe optima eludit remedia , sic etiam cum reliquis comparatum est . In Iunioribus faciliores sunt curatu:Atrophie hae Particularcs , quam in adultis , de senibus. F. 12. Perpensa Prognosi deduci.

mur nunc ad Fontem Diaeteticum ,

auxiliis ditissimum , utpote cuIus

solius beneficio sapὰ gravissimi tolluntur morbi j dc quo fine etiam utplurimum frustra laborare sistent Nedici , ac Chirurgi. Consistit autem misera, ceu lapitis dictum est, in legitima assumendorum , gerendorum, & excernendormn concin

ria administratione , quoniam si illa non ritu observantur , causae morborum existimi. Aer ergo inter ea primas tenet , quo homo in lucem prodiens statim tanquam pabulo vitae utitur , sine quo nec homo, nec animal viuere potest , ceu hoc probari videmus per antliam nostram Pneumaticam, in qua posita animalia exantlato aere inicommriuntur, imo, quod mirandum, ipsis vegetabilibus, vita' sine aere perit. Aer ergo in Ar dura dinet esse temperatus: si enim nimis frigidus existit, sanguinem vostrum , reliquosque succos circulantes. inspis. sit, coaAulat, & ad motum ine' si reddit; quia aer frigidus in se oontinet multum acidi. Si nimis calidus est ansam dat ad nimis veheis

mciatiores tranSspirationem, qua su

tilissimae, de volatilissimae particu he sanguinis . & succorum avolant, de restans pari modo crassum , spissum , ac lutosum redditur; praeterea omnis calor reddit sanguinem acriorem, exsiccatque reliquos cor Poris nostri succos et nec hic cum

ali is Medicis aerem commendamus humidum , aer entin humidus se ira fert penetrans frigus , quod catarrhos , vel potius obstructiones, vasorum lymphaticorum producit νaugetque lympham in corpore se Perquam sanguis aquosior fit . ut in circulatione sua potius Impediatuε ν de sic motu suo si ustretur. In Atro. phia hac potissimi in nocet Rer noxio corro livoque refertus acido νvel ab arsenicalibus , sulphureis P

narcoticis, aliisque venenatis particulis j vaporibus aut nebulis pro ductus , quiae corrosioni acidum sanguinem circulantem pro gradu acrimoniae magis vel miniis coa3ulat , di hinc ad Araturam dispo-

nid ,, vel eandem in curabilem re Zit ,. hinu eligatur rure aer temperatus , si non haberi potest , arte corrigatur salibuς volatilibus . vel suffumigiis aromaticis ac resinosis , ut ex succino , bacc. Juvi per gum animae , mastiche , olibano , de .

Cup sint facilioris digestionis , optimi lacteique succi , ut corpori

languido & membris emacidis r bur & nutrimentum inde accedat . per cibos enim de potum succi nostri , qui per urinam', alvum, sudorem ac insensibilem transpirationem quotidie & momentaneo com sumuntur , resarciri debent, ita ut

ex 8. libris alimenti assiimpii quinque per vasa findori sera a volent , , hinc continua remtutio valde est. necessima , si enim particulas per poros corporis continuo egredientes videre poteris', semper hominem nebula circumdatum aspicies

Cibi quoque eligendi sunt , qur ab

infantia consueti & sapori nostro grati sunt , gustu enim decipimur , cum ab infantia a matribus cum lacte assumto saepe depravetur, ut inde multis priejudicias occaecati simus. Esto ergo nobIs generalis hac regula , quod omne id , quod circulantem sanguinem ac succos immotu suo impedit , crassiim , Pi. grum, lutosum ac viscidum acremque reddit , simulque coagulat , summe noxium existat , hinc tria

277쪽

aes 3 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.

haec vitanda sunt , Acidum nempe, favum , ac dulce . Hac enim viscosa, ut ut salsedinem masse sanguineae optime in viscare valeant, vitentur, quia exilia vasa infarciunt, glutitiant , chyli aliorumque succorum transitum denegant, ut inde partes

corporis , ubi obstructio facta , tabescant, facile ergo quilibet eligere

potest ea , quae multum istis volatilis in se continent, uti sunt, omnes carnes , imprimis leporinς , ac cervinae juniores, vItuline, ac bovine, GC. quae multum prςbent salis volatilis ; sic Pharmacopinus quidam ex integro cervo Io . ib. pandente , lia bras sex salis volatilis more chymico elicuit, de collegit. Assumantur

ergo cames quevis recentes non salsae, vel muria coniecte , vel fumo

induratae, quae nullum praebent nutrimentum, sed potius sanguinem , ac succos inspissant. Eligantur lac, de ova recentia , que in Atrophiis maximi sunt usus. vitentur omnes Ductus acidi , inter fructus vero concedi possunt nuces auglandes , aret lanae, amygdale dulces , pilla

sitae, pineς, dic. sed de his iam satis

alibi egimus. Pottir quoque emaciatos reficit . succosque nostros fluidos reddit , ad quod praeprimis commendamus

potiam Thes cum Iacte, veI calidum Capheae, vel etiam Chocoladae r in

consuetis concedi possunt cerevisiae , Pingues , . ac temperatae volatilibus

alcalibus i inpraegnatae herbis prestant: alii laudant decoctum hordei cum

pastalis , de lign. santalia citrin. vinum Gallicum mimis acidum non auster una modice potum conducit, quia spiritus animales incitat ad sores clausas aperiendas , ubi spiritus tinguent, vinum Hispanicum concedi potest. Ultanda vero sunt Gmnia vina acida, ut sunt omnia Rhenana , Baccharacensia, Moscliana, generosa tamen , quae dulcedinem

pret se serunt , admitti postiant . de

quidem in consuetis, quia vina liccin se continent acidum intensum, quod omnes succos nostros , quilam lacti , vel cremori hordei si-vulas , in corpore nostro, uti lacti affusa coagulant, & sic obstructi

nes tubulorum pariunt , totamque oeconomiam nostram pervertunt , melius ergo vina conducunt alcatica , quale in districtu Hanowiensi Sancti V Vilhelmi dicii crescit,quod

vinum maxime sanitati conducit , cum acidum non in tanta copia, ac alia vina in se contineaz ι vitandet vero sunt omnes potationes, dic insurgitationes cujuscunque potus ,

lac enim ratione ventriculi tonus. , dc fermentatio destruitur, massa sanguinea nimia cruditatum accumula' tione vitiatur, spiritus debilitantur,

quid igitur nurum , si corpora bia

onum emarcescant sQuoad somnum , ac ustitiar ; somno aeger indulgeat longiori , dccorpus quiescat , nec motionibus .

curis, moerore, terrore, metu, ira,

meditationibus . amore , nimiove Veneris usu enerventur artus . In tubulorum quorumvis nutrimentuin

vehentium, nec non nervorum o

structionibus tabificis reserandis ,

multum conducit Motus , moderatus tamen , non enim. sit laboriosus.

At Dur nec sit nimis adstricta , nec laxa nimis , oblita vero ossiciis ut, quod tabidis solenne est, pcrblanda solutiva tantum , vel metriis spirituosis aIcalicis , de absorbenti

bus admoneatur.

Uno ut comprehendamus verbo, quaecunque ad nutritionem rite promovendam, sanitatemque tuendam alias requiruntur , summa operae tabidis observanda sunt, contraria vitanda . Nutritio enim est vitae conservandae medium cum quovis su jecto, ilIa desinente , ipsa etiam vita desinit e raro enim , de utplurimium fictitie lunt i 'lae abstinentiς diuturnae exempla , into rarissima est historia illa , quam recenset D. Bosor Abbar S. Vincentii de Iacobina Nicolat, quae intra ῖ s. septumnas nihil comedit, Ed potavit, qualis inediae qui pIura exempla desiderat, aseat Patil. Lentulum de Aedia ρυδμgiosa Apolloniae Schreterae . Coni rantur etiam Licetus de Feriis altricis miniae , de Puhsinus de aetiss

278쪽

ris , & alimenti deseetu.

Atrophia ν. it. Data sic Diaeta , rectat ut curais, νε- Therapeiam quoque subjungamus, ii j - ἡ & quidem priusquam nostram ape-GM 'Dor. riamus sententiam , aliorum affectui huic medendi rationem praeferemus , inter quos ob vetustatem Galen ci/ primus conceditur consessus , ac locus , vota sua proserendi.

In AkMura ergo membri alicujus eo insudant, ut hepatis intemperies corrigatur variis hepaticis in eum finem internil propinatis, si vero Atrophia fuerit ab obstructione pituitosa , materiam hanc pre- Parant', os dein variis exhibitis

phlegmagogis eam evacuant, dem accedunt ad roborantia ι quandoque de ex naturae, dea strae ipsorum,

Partis vitio , & adstrictioribus linteis id accidit , ut quasi sideratum

de marcidum membrum assectum gracilescat. Ruandoque etiam ex Atrophia partis. Omnia isitur hec in melius commutanda esse aiunt, cum toti corpori prospiciatur Optimis alimentis. In assecto membro instaurandam esse vitam jubent , laxandam esse deligationem strictiorem , de attrahendum , vel alio modo eo adigendum esse sanguinem. Laudant ergo in eum finem dropaces , sinapisinos , moderatam aquae temperatae perfusionem, idoneas frictiones , praterca commodam deligationem , sed, contra quam in Fracturis . Marcescente e- nun tibia , femur superius alligant ab inguine ad genu deducta lascia: atque initio quidem arctiorem paulatim relaxari s uica communibus veniς, quasi rivis ιυ orsiun sanguis exprimatur Femore dextro contabescente , vel toto crure , sinistro femori fascias iniiciunt , a genu ductis orbibus, adstricti iis qui . dem, qui cum desinant in inguine, hic etiam ita constringunt, ut pars aliqua sanguinis in gracile membrum derivetur. Ea autem ratione temperant deligationem , ut neque dolorem crect , neque universum

alimentum a parte incolumi reprimat. Eandem rationem servant insuperioribus membris . Gull. F.αι .Hildan. brachii Atrophiam insuccatione decocti Capitum , dc intestinorum vervecum, vel vituli ι &suctione per cucurbitulam Corneam arteriis, Et venis majoribus appositam curavit . Hinc Hildaiii curam sua experientia Tulpius obfer .

Lib. g. c. OQ. Confirmat.

S. Iq. Paraeel rin Ariduwa mem P r cet.brorum commendat varias Vulnerari s potiones, ex. 8r.

centa reae,

praepara fecundum Uum de sp

ea dictum. Commendat externe medullam ossi uni , & pinguedines animalium , item medullam humanam , ac pinguedinem , item unguenta ex resiniso odoratis , de balsama varia ,

ex. gr.

. GaIban. t j. terebinth. tali, Mei laurini, olivarum aa. ἴ iij. F. oleum, quo mane vesperique

stributiva non aberret, in quem mnem laudat interne elementum periarum la Eleum , externe adipem , demum iam humarum cadaverum vi lenter mortuorum . Sunt ex sequacibus ejus, oui ad membra consumta , dc contabescentia brevi tempore reficienda balneum instituunt ex

foliis salicis, illudque singularibus

condecorant encomiti.

g. i6. VViui r Aridurae membro-Vno m. rtim subvenit sals acidam sanguinis dyserasam corrigendo , sulphurumque acrimoniam temperando, decoctum lignorum statim prςscribit,dc, si Aridura a febri hectica oriatur ,

279쪽

passulas lignis ad iungi subet, quip- cochleare unum, veI alterum . H pe quae summς sunt emcaciae in he ctica, Perias, dc oculos cane. hoc

in casu inter alia commendat, Pluribusque etiam extollit lactucam , nymphaeam , endi viam, cichorium,&c .Lactis usum in Aridum magni facit , aeque ac ninnia lacticinia . Topica vero Medicamenta internis affociat , adeo ut earum ope fibrarum nervearum obstructiones res rari possint , quales sunt spiritus lumbricorum terrestr. Lavendui. Juniper. Sal. armon. cum calce viva parat. &c. mirae est quoque virtutis arcanum aluminis cum lini mentis,& pinguedinibus appropriatis applicatum os Iesum. q. I . . lvius particularem Atr phiam fieri asserit in determinatis tantum partibus , Artubus praesertim, eamque ex arteriarum , vel ne vorum soluta continuitate oriundam incurabilem pronunciat : sinex arteriarum obstructione causam ducat, ea sublata, eam tolIi asserit, in quem finem omnia ea Medicamenta commendat, 'uς non tantum humores glutinolos incidunt , sed & educunt, humorum glutinositatem juxta ipsum corrigunt , Ac emendant, omnia aromatica & salevolatili abundantia, qualia sunt inter radi c. calam. arom. levistic. ga lang. s. aperi t. 8yrethr. raphan. gentian. Earraparili. Cortici Tamarisci, cinam. macise ibi. card. bened. calaminth. melisi. rorismarin. origari. absynth. scota. petrosel. Ω- tu rei. majoran. pimpinest.serpill .sem.

anis scenic ut . carv. cardam. Cubeb. Eran. paradis nasturt. eruc. salia vo

capiat qger subinde hu)us mixtura

morem glutinosum quodammodo correctum si abundet, evacuat c locynth. hermodactyl. Merc. dulci

F.HI. N. XU. Exhibeantur aegro manc. Atrophia quae arteriarum compresisioni, ex tumoribus , luxationibus,& caeteris talibus vitiis adscribitur , iis curatis nutrimentum partibus denuo con est. Si ex nervorum compressione ab humore pituitoso , circa medullam spinalem , vel alibi haerente , praeter jam dicta, incidentia , & attenuantia interna , etiam exicrna usurpat Cataplasmata, unguenta linimenta . Emplastra, & alia plura, ex.gr.

Emplastra nervina & ex gummi parata magnifacit., 6. 18. Cartes restitutionem alimenti maximam' partem curationis Aridurae, sive 3rophiae paritieularis exsistere docent, quam pro caus rum varietate diversimode impetrare student . - Defectum enim chylioutrientis supplere aggrediuntur remediis digestionem in ventriculo , & distributionem ejusdem lacci per

venas lacteas promoventibus, ut m

sna satis copia , in massam influat

anguineam , atque ex eadem Omnibus partibus equὰ communicen tur , qualia existere putant, quae par ticulis abundant spirituosis, salinis, volatilibus, & oleosis , mentham videlicet, & ex ea paratam essentiam , nec non essentiam rorismarini, Zedoariae, spiritum salis armoniaci cinamomisatum, tartarum

solubilem , aliaque stomachio,praesertim famosum illud Decificum stomachi cum Poterii. Ne vero fi ustra urgeatur distributio , etiam prospiaciunt, ut alimentis iacuis digestio, nis

280쪽

CAP. I. DE ARIDURA.

nis & multum nutrientibus debitachyli suppeditetur copia , qua prompter luscula carnium juniorum animalium , de ex lacte parata approbant . Ses quamvis in reliquis cor- Poris artubus nulla sentiatur penu Tia , in certa tamen parte illa nutrimenti contingitide fraudatios, eo quod canales de tubuli illius non sa. tis sint dispositi ad transitum particulis nutrientibus concedendum , Operam locant , ut in specie ductus hi particulares reserentur , 3c Proinde omnia removeantur obstacula, quae succorum influxum possunt inhibere. Crassiores itaque di viscidi res illas partes sanguini immistas,

di arteriolarum extremitates obstruentes attenuant Ac resolvunt tum internis spirituosis de volatilibus , sudorem excitantibus , de omnes succos fluidiores reddentibus , tum externis poros facile penetrantibus , fibras agitantibus , dc contentos in canalibus liquores ad motum suscitantibus . vincula etiam membra nimis stringentia 'relaxant , fracturas uniunt , sanant, & partes luxatas in situm debitum restituunt , easdemque serulis coercent , ne denuo excidentes vicina vasa de tubulos comprimant . Ut autem liquorum motus promoveatur , de canales debite ab iisdem expandantur, sequens vinum medicatum magno ea si iturum esse dicunt auxilio. ηr. Rad. Angelic. Aii. . caryophi at. Imperator. aa. Sitis.

armoniaci depurar. Sq. F. Species pro Nodulo uni mensurae vini impendendo .

In Convulsionibus de paralysi

huic morbo praecedaneis prioribus speciebus adJungunt majoranam , T emus II. 'rutam , betonicam , flores laven-

le cornu cervi frequentius exhibent . Promovent etiam sanguinis de liquoi is nutrientis in partem influxum remediis externis, ut a debita succorum copia canales compressi sussicienter dilatentur de amplientur , vel distorti in convenientem disponantur situm , ca-que propter haud contemnendas ense affirmant fractiones panno laneo

nunt oleis penetrantibus ex castoreo , Philosophorum , eruce, ter-rς , terebint sine , seponis , vel spirituosis , quale sequens infusum existit , magnum hoc in assectu

haec. lavr

castor. Si. euphorb. Ss.

Debite apparatis assund. Spiri vin s. q. in vitro ad eminentiam s. digitorum , stent in loco c lido per aliquot dies de noctes , post modii in membrum aridum aliquoties in dio calide liquore hoc illi natur . In desectu hujus infusi aliquando Simpliciores spiritus in usum ducunt, quales sunt spir. lumbricorum , formicarum , Juniperi , angelicς , essentia castorei , aqua Antiatdina

mirabilis, dc similes. Nec unguen-Ia contemnunt , presertim quan-

SEARCH

MENU NAVIGATION