장음표시 사용
401쪽
dum , si enim pars Iaesa fuerit nimis tumida seu tumore obsessa , tunc nimis tardum erit , de si in Vulnere res extraneae adsuerint , ad eas eximendas debet Patiens in hoc situ locari , quo accepit Vulnus , alias fibrae distorqueri possimi , inde dolor oboritur maximus . Digiti sepe melius instrumentum sunt ad has res eximendas , de si si bus nimis profunde lateat , incisio facienda est , de forcipe eximendus est globulus , nos enim non aP- probamus istud instrumentum quod Chirurgi Rugentier nominant , quia laedendo magis nocet quam prodest.. Dein accedendum est ad desigationem Vulneris , de cum utplurimium caro de fibrilla contusae , dc succi incrassati fuerint , hinc optima remedia sunt illa , quae succos attenuant , ut ad circulationem idonei reddantur , Ee separatio quovIs modo tentanda , proderit ergo siquens vel simile remedium in de supra Vulnus applicandum e
spiritu sambuci , Vin. camphorat. Spir. sal armoniaci. Myrth. Aloes dec Hisce enim remediis insistendum est usque Tumor evanuit . Nihil tamen excellentius quam 1e-ἔluens unguentum Basilaum , quo olo Chirurgus Castrensis in vulneribus a selopeio insiictis contentus eme potest , nunquam enim ipsum deseret.
2 . F. unguentum .s primae a. species restigeratae fuerint,add. picis nigri q. v. Vulnera magna cum contusione
vehementi , solo applicato Spiritu Matricali, Spir. sal. armoniaci saturato , observavinius curata absque ullo subsecuto pure Ubi contusio ma)or est , ibi suppuratio promovenda , de additis aliis croco de vitello ovorum , & si suppuratio vix appareat, seq. cataplasma calide ainplicetur . . Gumm. Ab sh.
cent. min. M. M. te. bace. lauri
Hisce impositis necessario succi ex canaliculis diruptis effusi fiermentati debent, quo facto pus subsequitur.
Hoc in casu interne quoque conducunt omnia ea quae constant partiaculis volatilibus spirituosis ac oleo- sis , ut di omnia quae acidum temperant , de cum suis p rticulis volatilibus spicula acidorum amplexantur , prout videmus in butyro
uod acetum amplectitur et & cum piritus nihil aliud sit , quam subtile dc attenuatum oleum, eundem praestat emectum , sic Spir. Sal. Ni- tr. dulcificantur cum spiritu vini per cohobationem institutam . Commendamus ergo interne Sal. volatilia oleosa , balsam. Nervin. Peruvian. de Chili , aquam Theriacal. camph. lap. cancr. Tina BGZOart.Traumat. volat. Omnia ex Sco dio de Veronica conducunt, Ai t inron. di phor. Anti hect. Poteri , aliaqua absorbentia interponenda sunt, esto sermula . P. El. diascor. aq. faenient. Jiv.
Si globi vel tela fuerint venenata ,s tr e . vel si vulnus a morsu animalium mors, excitetur , diaphoretica bezoardica animai. α
402쪽
ac Camphorata , Theriacalia per diuturnum tempus continuanda sunt , saepius enim in tu nulis latet venenum , quod data occasione erumpit , dc coagulando penitus sanguinem hominent d medio tollit , ceu hoc vidimus. in puero V natoriis superius dicti di ea proptet sunt qui radicem gentiana interne ad Si. datam magni aestimant. Nos viperina , imprimis pulverem Ampelicum de BeZoarticum nostrum , item Tincturam viperinam Vigani, ut de ejus Elix. propr. commendamus . Adversus morsum canis rabidi in fallibili euporiston commendat Hannemannus , cujus mentionem facit Bartholia. Act. μίμ. Volum. a. obf. IIO. beneficio enim ejus multos commorsoς, δέ aliquot,m actu rabidos, selicissime restituit , dc est seq.
Salviae fol. angust. aa. Mi. M. incis at ut . Vi n. opt. Ti. ἡ sique tempus permittit, per aliquot horas maneat in infuso, exprime , expresso add.
Adultus magnum de eo ficiat haustum , iunioribus vero & pnerulis detur cochleatim , sin vero periculum metuatur , additur herb. card. fullon. M. i. vel hujus sem. contus gi. Uulnus commorsum perplures dies apertum servandum esse necessum est , de semper ad sudorem disponatur aeger , in quem finem sequens vel similis propinetur haustus. M. M. theriae. I. einam- g. Ol. fassafras At. vi.
cinamom. 3t. iii . . EMG nervis. m. d.
min. q. s. M. F. hausti r. Nec externa negligenda sunt, vulneri erpo imponatur sequens caliducum plumaceolis: N. M. Regis. HAVaria D. matri l. aa. D. myrrhae aloerterebinth. aa. ig. s. ea πbl.
vulneri venenato , vel saepius elu tur vulnus decocto scord . radiacontra ierv. rutae , abrotan . betO
Alii theria eam morsiit applicant . alii busonem vi Qum loco cataplaS-matis imponunt l. Boyle ferrum candens morsui applicari vult , sic etiam lapidem serpentum contrae
quaecunque commendat venena .ri stivo tempore vidimus canes a canibus rabidis morsos , ex quorum vulneribus observavi inus Pr lena vermium prodire , quia , me
iudice , a muscis hisce vulneribus. non deligatis impositis ovula imponebantur , quae a carne semiputrida de quasi sermentante exclusa
Dum haec scribimus , Vctula trabida sele in manu mordebatur , tumor manus de totius brachii intensus subsecutus est , exhibitis vero internis sudoriseris ex El . dia-
aliisque , Sc impolitis Cataplasmatibus aromaticis . illico remiserundsumptomata de breui convaluit di inter externa optime tulit so
N. OI. Imperis. n. d. gi. Hortion. l. M. calide vulneri insus. Dolores ac tumor inde statim cesssarunt . Si ex colo ie livido vulne- irum sensus motusque ablatione , atque cadaverosis frigore mortis i. c., principium , Gangraenam nempe ais, adeste animadvertant Chirurgi profundiorem statim in confinio,
instituunt scarificationem , quo sanguis acidus de cruoris nomine magis dignus exprimatur. Nos via nus gangraenosum absque Martii catione
403쪽
ratione eluimus spiritu nostro be. zoardico , vel decocto superius diu
eto vel aqua muriatica , quo obstructiones vel pori obstructi eo
facilius aperiantur , mox liquorem ex calce viva cum aqua pluviatili,
spiritu vini camph. & Mercurio vel mille alplicamus , superimposito catapla linate de cl. serinis dict. vel fotu ex Scordio , Absynth. Marrub. Theriac. spiritu vini aliisque parata . Neque enim hic ulla admittenda est mora , aut induci ς concedendae sunt , cum locum hic habeat illud quod Tiberio cunctanti dictum est : Aut age aut desiste et
quoniam quo citius pars cadavero-Li a sana s)paretur, eo certius ςger in tuto collocatur , sin auteminimis sero advocatur , & extremae
calamitatis , & aegro periculosa subeunda erit alea , atque ad exstirpandam hane hydram serrum in
subsidium vocandum . Nam , quod non sanat medie mentum , hoe sanat ferrum equod non fanat ferrum , onas
persar- 'perfarcoris etiam in vulneribus σom tu obveniens Chirurgis saepe impedimento est , quae aliquando propter victum de inde generatum chylum copiosum , crastiorem tamen ac se-eile coagulabilem exoritur, eo ergo intendendum est ut caro illa spongiose tollatur , & in Quem finem pulveres inspergantur absorbentes , ut Calx. viet. Sal Saturni , mandu l. luc. Corall. Camphor. vel Eliaxir. vitae , Spiritus Matri l. spirit. vini camph. cum aqua calc. Elixir. vitae cum sale saturni re campi, in , vel unguentum AEgyptia- cum in spissatum , vel Imponatur Emplastrum divinum Barbette,
De Ligamentorum Stupore ει Lax
tione , Nervorum contusione , uncturarum Incurvationibar ω G-xationibus . s. I.
EX innumeris Calamitatum myriadibus , quibus machina no-itra undique per omnes sui partes , proh dolor i est exposita , imo humani corporis pars aliqua , quo diagnior ac praestantior quantoque ma- rorem praebet usum totius oeconomiae , haec pluribus ; haec atrocioribus morbis est obnoxia , in machina enim nostra plures reperiuntur partes quae ligamentorum de tendinum texturam participare videntur ,
eo quod aeque dura non sint atque illa , & his minus mollia sunt , cartilagines indigitantur . Primaria ratio propter quam nos coniicimus, cartilagines nil aliud esse quam fibrarum tendinosarum compagem , quae induratae fuere ex ascalicorum volatilium inserctu, hoc est, quod nulla sit cartilago , in quam non desinant multae fibrae tendinosae rverisimilis ex eo redditur conjectura nostra , quod cartilaginis suta stantia quae oculis percipitur , nihil aliud si , quam fibrarum congeries , res enim extra dubium ponitur , eo quod in junioribus antimalibus multae partes quae tendi nota erant, tractu temporis cartilagineae deveniant , & in vetustioribus animalibus quidem tendines in cartilagines mutari conspiciantur . Sic haec ligamenta tendines , ut & nervi suos patiuntur manes , de a Medi eis chirurgicis exspectant auxilium , imprimis in Ligamentortim
Stiapore & eorum Laxatione , Ner vortim confusione , uncturarum In- eurvationibus 9 Luxationibus. Quos
assectus omnes ordine & more sol ia
404쪽
ENCYCLOP.CHIR VRG. RATIONAL. LIB. VI
arcte iuxta se invicem oppositae , constituunt Tendinem , adhuc magis vero coarctatae , L Tamentum ,
firmius tandem junctae oc proxime appositς Cartilaginem se Or ipsum exhibent . Et hic asterisco notan dum , quod omnes hae fibrae tendinosae seu ligamentose cavitatem habeant , quae illas percurrit Siphonis instar ι cavitas equidem illa visu apprehendi nequit , sed prostat experientia , quae valide satis
evincit, cavitatem eam esse necessariam, ut ab iis, quibus recta rati o satisfacit, non rejiciatur . Haec est experientia , nimirum quotiescunque musculus quidam officio suo fungitur, fibrae ipsius maxime abbreviantur, & eodem modo craS-siores evadunt. Interim mente nullo modo capere possemus , quo 'cto fibrae flexiles crassiores , 3c breviores eodem temporis puncto fierent, nisi id contingat ab aliquo liquore , qui adimpleat earum cavitatem , quae longitudinem earum occupat. His positis admodum disficile non crit videre , qua rati ne ea omnia operari deblant rSi ingulae fibrae tendinosae neruum recipiunti, Nisinguli neruorum ramuli spiritus animales. fundunt in cavitatem singularum fibrarum tendinosarum e Spiritus animales sunt sanguinis partes subtilissimae,& agitatissimae , cum cavitates fibrarum tendinosarum subin rem sunt, illas tumefaciunt, &, abbr viant . Eodem plane modo , quo aer in intestinum insufflatus ipsum in tumorem extollit, illudque eodem instanti brevius facit , pr ut etiam videmus in vesicis in
Sic etiam nervos in ipsorum contusione pro parte a necta agnoscimus, quorum constitutionem , ectexturam etiam paucis examinabimus. Superficies cerebri & cerebelli aeque ac media medullae spinae dorsi , observantur ex corpusculo. rum rotundorum congerie csse conflata. Percipiuntur arterias recipere, venas emittere, & ex iis fibrillae albae profici scuntur.
to examinaturi sumus . Stupor dicitur etiam Narce , Narcosis seu Torpor, est proprie sensus motusque abolitio. Stupor Lissamentorum describi potest , quod sit obstructio ligamentorum a succo nerveo coagulato , vel a comprellione alicuJus rei extraneae, exorta. Lavatio vero ligamentorum describi potest , quod si eorum in
longum extensio, a causa violenta vel succorum abundantia ipsa relaxante, Producta. Contu Nervorum susscienter in . telligitur , nec opus est Deferimisne prolixiore, aut definitione Lornea , Tyronibus magis inutili, eos duntaxat confundente. Incurvatis Iuncturarum itidem facito percipitur , cum se. juncturae a causa violenta quadam vel tisamentorum vel nervorum causa incurventur ac intorqueantur . Latinis hie Assectus etiam dicitur Contractura membrorum , Germanis , re φ contract, er H rummtina Iahm . vcl. Wiue lahmDMr . Graecis dicitur , a verbo ἐ-λῆ tiquod ipsis incurvare dicitur. Gallis, contra ct de nerse, Italis incortato audit. Sed saepe contingitur Spasmus, Convulsio , Paralysis , Stupor & Contractura inter se confundantur. Luxatio est capitis articuli u propria scae, sive proprio sinu in alienam insolitam sedem prolapsus, cum motus voluntarii laesione. s. a. Partem Uectam esse Ligamenta , Tendinesque ut Ze Nervos, ex jam dictis abunde liquet, nec excludimus Spiritus animales ad hos Assectus excitandos symboluin suum addentes. Ad rem ergo extimius examinandam , ut eo facilius Causam horum affectuum eruamus, in texturam & compositionem harum partium inquiramus. Uti ergo tendines nihil aliud sunt, quam compages fibrarum purissimarum, quae ideo fibrae tendinosae appellari merentur : sic etiam non magna differentia est intertendinem & ligamentum ; Fibra enim
405쪽
Cum anteriori animo corpora ista rotunda examincntur, nihil aliud in singulis conspicitur , prae ter arterias , venas di fibrillam a l. bam. Particulae , quae a sanguine sc- questrantur , per arteriam non abeunt, cum sensuis ad corpora r tunda ab arteriis advehatur. Vena quoque non excipiuntur : R hoe enim foret , nulla interesset differentia inter arteriae de venae sanguinem . Superest igitur ut fibrillam albam subeant , di ita comperimus Cerebri supersolem ex minimis tantum glandulis constare, quae ab arteriis sanguinem accipiunt, per o nas demandant , & canales habent excretorios, ex quibus manat liquorquem a sanguine separarunt . Vasa
Juae Cerebri aut Cerebelli, cuius ubstantia est glandulosa , ) husus
vero substantia corticalis dicitur, corpus callosum componunt, ita in illis mutuo sunt complicata, ut rete quoddam referant . Nondum lique e utrum mutua sit inter ipsa anastomosis, an rete simpliciter contexatur ex eo , quod se decussatim invicem subeant . Tandem in parvos combinantur fasciculos, qui in membranaceis vaginis occluduntur. Pro ut in animalis corpus progrediuntur , in plures ramulos dividuntur , dc hoc pacto in universas partes expanduntur , ita ut
mucissimis Corporis animalis partibus aliqualis eorum portio denegetur . Fasciculi isti vasorum ex cretoriorum cerebri , cerebelli de spuriae , Ne i de quibus sermo est, appellantur . Denique spiritus animales examinandi veniunt. Quoad liquorem istum attinet , ex tenuissimis re volat lissimis sanguinis particulis necessario est corn- Postus . Instar aurae subtilissimae consideratur , quae in fibras nervorum sese insinuat . ni si quidem
Oculorum nostrorum aciem fugiat, nec vel optima microscopia eam visui nostro repraesentare possint , merito jure autumare valemus, liquorum omnium , qui ex sanguine in glandulis corporis animalis segregantur , eum esse tenuissi. Tornus II. mum . Cognominatur liquor iste, J Iurisur animater , Propter summam suam subtilitatem , cic illi sunt ea anima , qua Bruta Vivunt , quamvis liquor isto colligi nequeat , ut ejus inquiratur mixtura de constituistio , ab ipsius admistione cum ac dis & alcalicis, nihilominus examinabimus , alcaliciana volatile in illo praedoininium obtinere , cumsulpnure supra modum volatili , quod iude consat , quod alealia omnia volatilia interne usurpata Spirituum animalium penu augeant. Sulphura Volatilia idem fere operantur e & nihil tantopere eorum abundanxiam Promovent , quam alca ha volatilia sulphurata , qualia sunt alcalia omnia volatilia aromati fata . Effectus etiam alcaticorum in sulphura nos in hac opinione confirmat . Nam alcalia sulphura dissalvunt, eorum Partes ab invicem semovendo, re hoc pacto impediunt quo miniis eorum rami inter se in tricentur . Inde fit ut interstitia aut spatia ramorum a materia aetherea impleantur , a
que ac pori, qui inter sulphura &alcalia remanent, qui tiim ampliores sint , quam forent , si liquor simpliciter alea linus aut sulphureus fuerit , copiosiorem etiam in se
materiam aetheream continent e de quoniam materia ista aetherea in rapidissima versatur agitatione, ma ximo nixu cunctas partes hujusce liquoris commovet , quod partam non consert ad ejus activitatemta tenuitatem . Sed ne diutius extra oleas vagemur, nunc ad lysam partem a nectam Iuncturarum , quae sunt illae conjunctiones articulorum , qui mediantibus ligamentis & ossibus connectuntur, deveniamus .
sectuum concernit , Stupor L a- .mentortim cognoscitur ex motus
sensusque ablatione , sensus enim in parte est obscurior , instar fornicarum percurrentium, pars quoque cui annexum est ligamentum , vix de uno loco in alium moveri potest; torpescit enim pars, Ce dc ma-
406쪽
de maxima totius artus debilitas percipitur , quia spiritus animal shaud influere possunt, hinc neccssario pars quas flaccescere debet ;Sic Je cognoscitur ex praegressa causa violenta Per Compressioncm seu Comusionem sortiorem producta . In Stupore seu Torpore non custincte sed obscure dc velut in somno constitutus , percipit actionem
objecto ruria satis sortiter organum
tactus moventium. Laxation , Ligamentorum signa peruntur expressa causa , iolenta , laceratione artuum, vel a ni into onem , ut non ita pridem talem Laxationem vidi in viro , qui magnum tondus elcvare frustra conaius est . In membro tibi laxatio facta est , nullum adest ampluis robur , de sepe excidit , cςu id o servavimus in Virgine Nobili quadam, quae ex essedo in terram adeo sortiter ructat , ut Laxatio tisamenti in junctura cubiti iacta fuerit , & simul exciderit cubitus , quamvis is bis vel ter a Chirurgis
repositus fuerit , attamen semperru, sus excidit , & plures sumptus ac dolores per aliquot annos sustinere coacta , tandem per thermas aliquod solamen percepit. Per vim lapsus caput ossis acetabulo suo est excussum , quod tamen nunquam
fieri potest , quin ligamenta debeant laxari , quae sponte sua quandoque iterum contrahuntur, S os sursum trahunt extra acetabulum suum . Magnus quoque adest dolor , quia ligamentose fibrae , quasiant in parte opposita , maxime tenduntur. Motus aboletur , quia Os non. firmatur in acetabulo suo. Wrfecta Lavatio dicitur, clim laxantur tantum tendines membrana,
ita ut in acetabulo suo Os vix contineri lossit. Nervortim Contuso facili iis c gnoscitur ex partis motu de sensu imminutis , di praegressa Call- si quadam ponderosa contundente , Oe plaga , ictu , lapsu S c. deinde exorto partis dolore intenso . inurarum incurvationes & rigor membrorum ex relatione aegrige sensibus ipsis satis innotescunt,
oculis enim Incurvationem ac rigorem membrorum percipimus. In. curuatio enim cognoscitur ex membri contorsione de curvatura, signis proprIis cause externae non indigent , utpote in sensus incurrer-tes , quamvis hoc in passu aliquid lucis concedat dispositio parentum , quatenus claudicantes a claudicantibus sepe generari experientia docet , nam partium solidarum vitiosa coastitutio per haeredita min prolcm transfertur , prout videmus etiam a debilibus parentibus generari rachiticos . Conjunctus1wpe est tumor de durities, succedit his curvitas membri , quatenus Q. ligamenta ac tendὶnes obfibras mulculi breviores redditas , adducuntur versus principium , unaque cum iis ossa quibus inseruntur , retrahuntur . Nec tamen
ullus percisetur dolor , adest aliquando partis atrophia , sic vocatur artuum contractio sensim iacta, unde sexto impeditur, de non nisi cum dolore & vi quadam peragitur, in vicinis partibus fit macies seu atrophia . Luxtit oris signa Diagnostica sunt communia de propria , qtις ejus causas harumque disterentias manifestant . illa sunt vel mutatio fi- surς membri ordinatii , quatenus in parte ejus altera , tumor , circa sinum seu acetabulum fovea apparet . quod solis oculis dijudicare licet in tenerioribus ac mollibus subrectis ac membris ; in carnosis vero de crassioribus contrectatio simul requiritur: vel longitudo membri vitiatur , quarentis hςc modo deficit ; in Luxatione persccta de ad superiora contingente modo nimia est, Q. in subluxatione de pio longatione . Dein motus membrilςsi ecu hic aboletur in lux alione completa , seu imminuitur aut depravatur in Subluxatione . I o-strcino dolor circa juncturam, nisi tendines de ligamenta nimis laxata fuerint , v. gr. in Luxationea causa interna , ab humorum ad Maura
407쪽
Iigamenta atque tendines essuxu , de stagnatione circa juncturas , Iu-xationem esse colligitur, r. Ex suc- Corum evasitoruni copia. a. SI L xatio sensim atque sensim sit , i ut luxandum membrum per aliquod tempus huc atque illuc motibus inordinatis agitetur , vacillet , ac licet reponatur mox iterum procidat . Calliam vero subesse judicatur , si membri ante luxati rcstauratio contigerit , praeserti in in articulis non.multa carne stip tis , ut in cubito, genu Sc. Callus autem sicuti modo durior modo
mollior est , ita i lius signa sunt ,
quod articulus gracillinius ac siccissimus deprehendatur , nec ab aegro nec ab astantibus violentiori manu moveri queat , eXtenuatio de gracilitas membii si sit diu
Molliorem e contra adhuc significant , si recens fuerit dis locatios membrum aliquantum adhuc ira veri queat , ad tactum quoque tu, mor moli or observetur . Denique
Tophum subes se , praeter signa causarum internarum de calli durioris generaliora suadet disPositio aegriari Eritim iahane provenire contcndunt . vorum Contu nis causam di. In μνυι sciant continui solutioncm a causa violenta , a in externa quacunque νυ.
contundente, de dolorem insignem inducente , imo nepe cutem ipsam solvente & exulcerante , o
Iuncturarum Incurvationes seu Articulorum contractiones ob hu- ra G. M . morem pituitosum aliumque impa- vatia .elum , aut nervi assectum quem- iam iii artubus , oboriri dicunt .mo has contracturas ex ellebori potione tape contingere, scribunt. Articulorum Luxationum causas - uul dicunt Veteres vel internar vel ex um L ternas . internae ipsis sunt humores
cxcrementitit, & flatus e nam humores ligamenta ita humectant &resolvunt , ut articulos continere non pollint , satus autem distendunt , ut ossa conJuncta divellant , uti saepe in passione arthritica diis hiatica apparere dicunt . Ex te nae causae sunt casus , ictus &c. Hereditariae funt quae licit non necessario fiant , cepe tamen Contingere ajunt , ut gibbosi agibbosis , luxati a luxatis gene
6-4. Galenui causam Muporis L s cistam eamentorum dicunt esse ex cerebro Gatenuos & dorsi medulla . nervisque δέ in exortis , vel in ipsis ligamentis L g -ς ex nervosis partibus constantibus , eo M . vel ex intemperie quapiam , vel ex aliquo tinpacto humore Provenire ajunt , potissim tura tamen Torpores Ligamentorum de sentiendi difficultates ob refrigerationem accitare volunt , Ligamentorumque sensibilium obstruis
Laxario. LAEV.rtionis seu Resolutknis Ligmaeis Lum mentorum causam effectricem de--ntoria. ducunt ex Crasso , viscoso , frigido . interdum etiam terrestri de Melancholico humore , volunt etiam vitium hoc ex qualitate calida aut sicca proficisci , ubi calida
Intemperie& languinem de humorex nimium torresecerit et similiter etiam ob frigidam qualitatem solam vel ab evacuatione nimia Laxationem. V. S. Paraeelsus Llamentorum stupesectionem dicit , quando ea laesa de cim dormire videntur , ac si sermicae discurrerunt in iis taxationem g vero ligamentorum ait a nullo alio
ςsse quam a deseetu glutinis albi , μηρ δ' seu sino viae , ligamenta nei vosa non it ' amplius irrigantis , sed ab aliis
humoribus effluxis ea relaxantibu S . Nervorum ContusAnἰr causas procatarcticas habet vel ruptionem , C ' vo vel casum ab alto , vel plagam a
re externa violenter ne i OS CDntundente , nam istis de causis non tantum sanguinein extra vase e Tundi existimat , in parte dolente colligi, in grummos abire , ac tari. dem putre fictum , vicinas partes erotare , ac vulnus ficere ι sed de nervos ita laedi , ut Sinouia vel gluten album evasitur. Iunciuramum seu arilautorum δε- In A ei. eurvationis seu Contracturae Ca enloria D.
408쪽
46 ENCYCLOP. CHIRURG. RATIONAL. LIB. VI.
e. o. Ἀ- sas plures dicit Author Unam fie- huiusmodi selyiditatem prorsus im-n.Du CD ri ait ex laesione corporis , de quieractura. dem ab externis accidentibus , ut-Pote verberationum , vel fodicati
num Ictibus, casu , ve I alias di Uersimode , jaculis, telis, boliabardis, abstrusionibus , fractionibus &C.
quandoque etiam propter constipationern in carne, quae nutrimentum impedit , contracturam contingere statuit , vel propter venarum o
structionem quae nutrimento suum transitum impediunt , non ut ille amat loqui, per naturam , sed accidentibus extrinsecis r item contraeturas oboriri probat ex alteratione pororum & meatuum in arteriis , sepius etiam illam contingere arguit , ut propter abbreviationem alicujus membri , vel curae desectum , s quae fiat plerumque ex medicamentorum impertinentia θ contractura nascatur , quia , juxta ipsum , causa per quam lapsus iam factus fuit, carnes & venas obstruit atque mortificat . ut nervi Drorsus in se ipsis deficiant , membroque nullas vires adhibere valeant , unde etiam ipsum deficere cogitur. Aliam contracturam ex calculo vel tartaro procedere scribit : omnes ergo partes quae a Tartaro vel calculo recipiunt impressiones , tartareasque proprietates , quas retinet , secumque velut ad regiones , ad quas a natura disponitur , ibidem contracturas obori- pati minime potest absque dolore ,ri contendit . Quod si pauca fuerit membrorum distocationes , aut laemobilia membra fieri memorat nec solii in propter frigiditatem , sed etiam ob auctam redinein ipsa venae corrodun
Cottacturarum ex colica originem humorem actiosum esse dicit , quare humoris vis causat causmodi attractiones , & postmodum inducit intorsiones in membra capitalia , cum concepta humorum pravorum receptione , ibidcmque manentem irrationem huic similem tamdiu , donec Per eum humor pernitiosus illae vitae penitus absumatur. Sic quoque contracturas ex cholera Ortuna suum habere singulari explicat capite . Fieri cr-go potest juxta ipsum , ut ex invidia nascantur Incurvationes, &ex istis contracturae , prout ex cholera proveniunt. Sic quoque contracturas ab exccssivo potu vini tartarei pro vcnire scribi explicatque . Dolor qui distocatis Iuncturis in- est , Author non aliunde proveni re scribit , quam ex liquore , qui extra suam Anatomiam excessit , de ex acetolitate hac membri dolores oriuntur . Nam liquores juncturarum ubi corrumpuntur , securis dum eum in incendium transeunt . Pariter Anatomia corporis
hujusmodi substantia , manet Infundamento haerens , & Incurvationem dorsi facit. . At si paulo plus fuerit substantiae , progreditur ad semodi : si plurimum , ad externas corporis partes , infimasque transiens, contrahit omnes , impotentesque reddit . Arenae lithiasiones fieri , quod in sua sani,
late rectam dispossitionem capiat re)usque natura talis est , ut prout concatenata , nervis , arteriis , venis &c. juxta hunc ordianem sore manereque velit Oc debeat, a quo si pertur tur m dolorem concipit illi similem , qui fit ex vulnsisque materiam lapideam este di- nere , sodicatione , vel ruptura .cit acerrimae concretionis & coa- Quare juncturarum distocationes gulationis: cium igitur venis, jun- optime considerandas esse monci .cturis , ossibus , medullis , de car- quod nonnullae proveniant ex ta-nibus admiscetur, horum naturam Iibus , aliquae ex distocationibus
Immutat nutrimentum. , ductus obstruit, venas & medullam ossum frigefacit , ut instar aceti coagulati fiant , Per acetosam dc tartaream Anatomiae sumore acido , veteri crescentia , reliquae ex Sunochia humorum corruptione . Ex quibus omnibus dolores membroruin
409쪽
rum oriri posse contendit , ariditas postmodum de contractu
Spasmi similiumque morborum occalionem eine dicit Fluxum mi-i neralem ex arsenico , natura cuIus& conditio est excitare humores de
nat.uria se spiritum , item traduci in sanguida eausa nem arterialem , & dare spiritum, vitalem, curus favore a mente meorum Armetur atque animatus fiat , de
Stuporis . hinc demum transferri in sinus si vestomachos cerebri , ibidem variam suscipere characterum determinationem , ita ut motivus fiat in spinali medulla , visivus In opticis officinis. Qui si aliquo errore ad linguam ducantur, gustatui sunt plane inutiles . Quapropter fieri ut non raro partes vel membra stupescant, ut in nostro affectu , in quo pars aliqua mobilis vel sensum vel motum , relicto sensu amittat , causam esse hujus Stuporis , eo quod alieno spiritu & devio , partes irrorentur', sunt nempe juxta eum t ctuum authores motui impares devicissim. Stupefacto membro sensum redeuntem fieri quasi titillando scribit. Ligamen. GTamemorum vero Laxationem di- rara L cit esse a copia laticis ligamenta ni-
Nervorum Cont lanis causam esse dicit injuriam quandam externam nervos contundentem e juxtam i sum nervus est organum delativum, imperii arbitratis , intus nervum dicit esse medullarem , extra vero tegi membranula sua , qui etiam motum ad musculum defert, quo
ties ergo illis accidit injuria , vel
contunduntur vel etiam contrahuntur . Incurva. Incuνvat oner seu Con racturarrisuis su Juncturarum Author esse dicit acotractu- convulsi vis motibus juncturas contrahentibus . In unoque dolore contracturam observasse scribit . Luxatio. Luxationis causam eandem agri
πιι. scit cum reliquis Authoribus jam dictis , & modo dicendis . Tomus II. 6. UVillisus statuit , Pibi
rum musculi compasem constituen- hia eau tium motum ac sensum a spiritibus G Lio animalibus vel influentibus vel insi- manioratas pendere , ad ideiri opus peragen- Stuporis. dum magnopere non currentibus ,
de liquore nerveo de latice sanguineo . Dum enim liber est spirituum animalium per nervos in fibras tendinosas commeatus , liquor nerveus in debita crasi perseverat , de sanguis absque ullo impedimento in musculo circulatur , tendines ac ligamenta acutissimo sensu gaudent, dc ad omnes motus promtissimὰ exercendos parata existunt. i vero ex fibris tendinosis aliquales spirituu animalium irradiatione pro pter compressionem vel obstructionem, aut In ipsis aut in fibras nerveis contingentem orbentur , vel liquor nerveus degener existens spiritibus rapide convehendis amplius non sit iὸoneum vehiculum , aucsanguine tum ob crassitiem tum ob visciditatem tardius circulante , vela compressione aut obstructione vasorum sanguineorum praepedita ejus in musculo circulatione , Ie vius tantummodo actuentur spiritus
animales in fibris tendinosis 3 Iigamentorum motus de sensus heb tiores fiunt . spiritibus nec motus
nec copia susscientibus tum fibris tendinosis distendendis de contrahendis , tum impressionibus in Ii-famento susceptis, undulationibus
uis ad sensorium commune des rendis , unde Author Istamentorum stuporem deducit. Laxationem vero Ligam/Horum i πη oriri vult a fibrarum nervearum in cujusdam musculi ligamentum ten- dentinum obstructione , vel compressione , aut continui solutione.
Fibra itaque ligamenti spirituum
afflatu amplius non extente , col- ilabascunt de concidunt , dc contractioni penitus inhabiles fiunt Si vero dissectae suerint , spirituum
penu ligamento communicam nequcunt . Sed praeter iam enumeratas causas , particulares quasdam narcoticas spirituum exstinctorias.eundem effectum produc
410쪽
re posse astirmat, quae si potentiores fuerint, sine magna viarum obstructione ligamentum laxare valent, in nerve is ductibus quosdam spirituum manipulos deaiciendo , vel a motu supprimendo .
νυμῶ Nervorum contusionem Author ad .
Contusio scribit gravi cuidam instrumento aris. violenter parti alicui applicato , cicoim statim ad nervum usque parti in sertum exerenti , fibrasque ipsius propius ad se invicem admoventi , spirituumque animalium de humoris nervosi per canalem eius liberum influxum prohibenti .
G Incur. reputat Author non solum pende- ωaris i . re ab irritatione musculi antagmnistae , in cuJusdam articulationis interiori parte positi , vertim etiam de praeserti in a copula explosva &nimis elastica spiritibus animalibus adiuncta , cum liquore nerveo a Cerebro descendente , ct per nervos in muscolos delata , & in eo.
rum tendinta transeunte . Fatetur tamen extraneas istas particulas ,
nullamque cum spiritibus animalibus proportionem servantes , in nervos sese insinuare posse per eorum fines , de musculi quem ipsi si ibingrediuntur , conti actionem hoc pacto in serre posse, indes nenti autem contingere hujusce macetiae licte rogeneae Ec spirituum colli ne , violentae ac conti nuae eduntur explosiones , spiritusque tanquam oestro perciti vehementer exiliunt , fibrasque ipsos cGntinentes inflant atque extendunt . Fibrae enim hac ratione in latitudine sua auctae, in longitudine rua
imminuuntur, partemque musculo, quem cGmponunt , appensim ad se retrahunt , eiusque Iurnrvatis
nem inducunt Talis vero persistit Juncturae Incurvatio , donec materia illa explosiva a genere nervoso deturbata fuerit, succusque spirituum irriguus ab ipsa fuerit repuri
μηctu a. Iunctuνar luxar; statuit Authorrum Lu vel ab externis vel internis causis ,κ at uuis . externae sunt motus cujusdam Partis violentiores , ejusdem conto siones , casus , ictus , contusiones dic. ad internas vero causas retem
sucei nervet varia vitia 3 quando scilicet liquor iste partibus spermaticis nutriendis viscidior existens, terrestribusque particulis abundans, fibras cartilaginis cavitatem ossis caput excipientem obducentis , quas subingreditur, transcurrere nequit, in iisque remoratur, di congerItur. Fibrae vero illius aggestione inflatae, ampliusque spatium occupantes , osIis caput a receptaculo suo tandem caieiunt': humor quoque nerveus
copiosioribus particulis aqueis dilutus , de in ligamentorum finras de latus , carumque fibras adimplens , ipsas laxiores emcit, de ossi in proprio situ continendo illas inhabiles
reddit . F. 8. . is tir Ligamentorum stu- Meunda porem deducit a desectu spirituum bivium animalium S eorum denegato tota. causa υ-li influxu, male assictos depravatosue censet spiritus animales , quan- mpQ O I. nimium to ibidi agitatione ris. sunt , aut etiam poperam moti rquando 2. impuri liant & a re quavis praeter naturam ipsis a ista inquinat. . Animalium spirituum Torporem , vel agitationem 'nimiam , nio timve inordinatum ob-
servari facillime ait Author in animali motu tunc simul laeso . α Torpidos di ad motum inepto/ es.se Animales Spiritus censet ob vim Narcoticam ipsis admistam , vel in
corpore paulatim productam , vel Grinsecus introductam , nunc ex aere inspirato , de carbonum iu-mo inquinato , nunc ab alimentis medica mentosis , potu generoso praesertim , ac inebriante , ipsisque medicamentis , opto puta , omni busque optatis perperam , n. e. im modice cu)usvis respectu assumptis,
vel Ligamentis applicatis , hinc ip- sorum saeptiis oboriri scribit istamenis
t uno si orem . In Lavistiane L eamentorum author culpat humores pituitosos de aquosos circa ligamenta haerentes ipsorum tunicas , membranasve .