Caesar in Gaul, with introduction, review of first-year syntax, notes, grammar, prose composition, and vocabularies

201쪽

ωλα hostiae tribo meher theis armis agains Crassus 23. Armis obsidibusque acceptis Crassus in fines Vocatium et Tarusatium profectus est. Tum vero barbari ommoti, quod oppidum, et natura loci et manu munitum, paucis diebus quibus eo ventum erat eXpugnatum cognoVerunt, legatos qu6queversus dimittere, Coniurare, obsides inter se dare, scopia Parare coeperunt. Mittuntur etiam ad eas civitates legati quae sunt citerioris Hispaniae finitimae Aquitaniae; inde auxilia ducesque arcessuntur. Quorum adVentu magna cum auctoritate et magna hominum multitudine bellum gerere conantur. Duces vero ei deliguntur qui una Cum I Q. Sertorio omnes annos fuerant summamque scientiam rei militaris habere existimabantur. Hi consuetudine populi Romani loca Capere, CaStra munire, commeatibu nΟStroSintercludere instituunt. Crassus belloes that conditions demanae an immediate actionQuod ubi Crassus animadvertit - sua copia Propter Isexiguitatem non facile diduci, hostem et vagari et vias obsidere et castris satis praesidi relinquere, ob eam causam minus commode frumentum commeatumque ibi Supportari, in dies hostium numerum augeri, - non Cunctandum eXiStimavit quin pugna decertaret. Hac re ad consilium delata, o ubi omnes idem sentire intellexit, posterum diem pugnae constituit. Crassus o res Muge bus Me mem declines 24. Prima luce productis omnibus copiis, duplici acie instituta, auxiliis in mediam aciem coniectis, quid hostes consili caperent exspectabat. Illi, etsi propter multitudinem et vete asrem belli gloriam paucitatemque nostrorum se tuto imbeaturos existimabant, tamen tutius esse arbitrabantur, obsessiu

202쪽

viis commeatu intercluso, sine volnere victoria potiri; et, si propter inopiam rei frumentariae Umani sese recipere coepissent, impeditos in agmine et sub sarcinis infirmiores animo adoriri cogitabant. Moc consilio probato, ab ducibus

productis Romanorum copiis, sese Castris tenebant. Hac re perspecta CraSSUS, Cum Sua cunctatione atque OpInione timoris hostes nostros milites alacriores ad pugnandum effecisSent, atque Omnium voces audirentur exspectari diutius non oportere quin ad Castra iretur, cohortatu suo omnibusio cupientibus ad hostium castra contendit.

25. Ibi cum alii fossas complerent, alii multis telis coniectis defensores vallo munitionibusque depellerent, auxiliaremue quibus ad pugnam non multum Crassus Unfidebat lapidibus telisque subministrandis et ad aggerem caespitibus compo

is tandis speciem atque opinionem pugnantium praeberent Cum item ab hostibus c6nstanter ac non timide pugnaretur telaque ex loco superiore missa non frustra acciderent, equite circumitis hostium castris Crasso renuntiaverunt non eadem SSediligentia ab decumana porta castra munita facilemque aditumeto habere. Roman forne sur iras Me cum in Me mearas. Crassus equitum praefectos cohortatus ut magni praemiis pollicitationibusque suos excitarent, quid fieri velit o tendit. Illi, ut erat imperatum, devectis eis cohortibus quae praesidio castris relictae intritae ab labore erunt, et longioreas itinere circumductis, ne ex hostium castris ConSPlai POSSent, omnium oculis mentibusque ad pugnam intentis, celeriter ad eas quas diximus munitione pervenerunt, atque his prorutis prius in hostium castris constiterunt quam plane ab his videri aut quid rei gereretur cognoSci posseti

203쪽

e mem abandon Mese cum and re Tum vero clamore ab ea parte audit nostri redintegratis viribus, quod plerumque in spe Victoriae accidere Consuevit, acrius impugnare coeperunt. Hostes undique circumVenti, desperatis omnibus rebus, se per munitiones deicere et fuga Salutem petere contenderunt. Quos equitatus apertissimis

campi consectatuS, X milium L numero, quae ex Aquitania Cantabrisque convenisse Constabat, Vix quarta parte relicta, multa nocte se in castra reCepit. Most of the other Aquisanian tribra nom surrender27. Hac audita pugna maxima pars Aquitaniae Sese Crasso dedidit obsidesque ultro misit quo in numero fuerunt amo belli, Bigerriones, Ptianii,Vocates, Tarusates, EluinteS, Gates, Ausci, Garumni, Sibusates, Cocosatex paucae ultimae nati ne anni tempore confisae, quod hiems suberat, id facere

neglexerunt.

Casar marches against Me Morini and Menapii

28. Eodem fere tempore Caesar, etsi prope exacta iam Is Sta erat, tamen quod omni Gallia pacata orinimen piique Supererant qui in armis essent neque ad eum umquam legatos de pace misissent, arbitratus id bellum celeriter confici posse, eo exercitum duxit; qui longe alia ratione ac reliqui Galli bellum gerere coeperunt. Σο e hiis in the foresti anismam Nam quod intellegebant maximas nationes quae proelio

contendissent pulsa superatasque esse, continenteSque SilvaSae paludes habebant, eo se suaque omnia contulerunt. Ad quarum initium silvarum cum Caesar pervenisset Castraque munire

204쪽

instituisset neque hostis interim visus esset, dispersis in opere nostris, Subit ex omnibus partibus silvae evolaverunt et in nostros impetum fecerunt. Nostri Celeriter arma ceperunt eosque in Silvas reppulerunt, et compluribus interfectis lon- gius impeditioribus locis secuti paucos ex suis deperdiderunt. Violent Hormissu an enis,further actionas. Reliquis deinceps diebus Caesar silvas Caedere instituit, et, ne quis inermibus imprudentibusque militibus ab latere impetus fieri posset, omnem eam materiam quae erat caesa conversam ad hostem conlocabat et pro vallo adio utrumque latus exstruebat. Incredibili celeritate magno spatio paucis diebus confecto, cum iam pecus atque extrema impedimenta a nostris tenerentur, ipsi densiores silVa peterent, eius modi sunt tempestate consecutae uti opus neceSSario intermitteretur, et continuatione imbrium diutius sub pelis libus milites contineri non possent. Itaque vastatis omnibus eorum agris, Vicis aedificiisque incensis, Caesar exercitum reduxit et in Aulercis Lexoviisque, reliquis item Civitatibus quae proxime bellum fecerant, in hibernis conlocavit.

207쪽

amassedi Me Suebi, in German tribes invade Gaas

'I 'A QUAE secuta est hieme, qui fuit annus Cn. Om- peio, . Crasso consulibus Usipetes Germani et

item Tencteri magna cum multitudine hominum flumen Rhenum transierunt, non longe a mari quo Rhenus influit Causa transeundi fuit quod ab Suebis Complures an Inos exagitati bello premebantur et agri cultura prohibebantur. Strenae manicus oms of the Suefit Sueborum gens est longe maxima et bellicosissima Gemmanorum omnium. Hi Centum pago habere dicuntur, ex quibus quotannis singula milia armatorum bellandi causa ex finibus educunt. Reliqui, qui domi manserunt, Se atque Ioillos alunt. Hi rursus in vicem anno OS in armi Sunt, illi domi remanent. Sic neque agri cultura nec ratio atque usus belli intermittitur. Sed privati ac separati agri apud eos nihil est, neque longius anno remanere uno in lom Coelendi causa licet. Neque multum frumento, sed maximam spartem lacte atque pecore vivunt, multumque Sunt in Venationibus quae res et cibi genere et cotidiana exercitatione et libertate vitae, quod a pueris nullo officio aut disciplina adsum facti nihil omnino contra voluntatem faciunt, et vires alit et

208쪽

immani corporum magnitudine homines emcit. Atque in eam Se OnSuetudinem adduxerunt ut locis frigidissimis neque vestitus praeter pelle haberent quicquam, quarum Propter exiguitatem magna est corpori pars aperta, et lavarentur in flumini S. eis relations ira tradena. ercatoribus est aditu magis eo ut quae bello ceperint quibus vendant habeant, quam qu ullam rem

ad se importari desiderent. Quinetiam iumentiS, quibus maxime Galli delectantur quaeque impenso parant pretio, Germani impo

tur; sed quae sunt apud eos nata, Parva atque deformia, haec cotidiana exercitatione summi ut sint laboris,essiciunt. Ar honemansis'. eis sobriebEquestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibusas proeliantur, equ6Sque eodem remanere VeStigio adSuefec runt, ad quo Se celeriter, Cum Sus St, recipiunt neque eorum moribus turpius quicquam aut inertius habetur quam ephippiis uti. Itaque ad quemvis numerum ephippiatorum equitum quamvis pauci adire audent.

209쪽

Vinum omnino ad se importari non patiuntur, quod ea re ad laborem ferendum remollescere homines atque effinminari arbitrantur. The deum andi res these netrabona Publice maximam putant esse laudem quam latissime a suis finibus vacare agros, hac re significari magnum numerum civitatum suam vim sustinere non posse. Itaque una ex parte a Suebis circiter milia passuum Centum agri vacare dicuntur. Ad alteram partem succedunt Ubii, quorum fuit civitas ampla atque florens, ut est captus Germandrum; et paulo, quamquam sunt eiuSdem generis, Sunt ceteri hu Iomaniores, propterea quod Rhenum attingunt, multumque ad eos mercatores ventitant, et ipsi propter propinquitatem Gallicis sunt moribus adsuefacti. Mos cum Suebi multis saepes bellis experti propter amplitudinem gravitatemque civitatis finibus expellere non potuissent, tamen vectigales 3 sibi fecerunt ac multo humiliores infirmioresque redegerunt.

b the Menapii

4. In eadem causa fuerunt Usipetes et Tencteri, qu6s supra diximus, qui complures annos Sueborum Vim Sustinuerunt ad extremum tamen agris expulsi et multis locis Germaniae triennium vagati ad Rhenum perVenerunt, qua zoregiones enapii incolebant. Hi ad utramque ripam fluminis agros aedificia vicosque habebant; sed tantae multitudinis aditu perterriti, ex eis aedificiis quae trans flumen habuerant demigraverant, et cis Rhenum dispositis praesidiis Germanos transire prohibebant. S

210쪽

BF a rure Me succeis in crassismisso Gaia Issi omni experti, Cum neque Vi Contendere propter inopiam marium meque Clam transire propter custodias Μenapiorum possent, reveni se in suas edes regionesque simulaverunt, et tridui viam progressi rursu reVenerunt, atque omni hoc itinere una nocte equitatu Confecto, inscios inopinantesque enapios oppresserunt; qui de Germanorum discessu per exploratores ceniores facti, sine metu trans Rhenum in suos vicos remigraveranti is interfectis nobbusque eorum occupatis, priusquam ea pars Menapiorumio quae citra Rhenum erat cenior fieret, flumen transierunt atque omnibus eorum aedificiis occupatis reliquam panem hiemis se eorum Copiis aluerunt. Caesar dis ruris Me Gaias Mnause of Mei Maracser5. His de rebus Caesar certior factus et infirmitatem Gallorum veritus, quod sunt in consiliis capiendis mobilesis et novis plerumque rebus student, nihil his committendum existimavit. Est enim hoc Gallicae consuetudinis, uti et viatores etiam invito consistere cogant, et quid quisque eorum de quaque re audierit aut cognoverit quaerant; et mercatores cim oppidis volgus circumsistat, quibusque AEX a regionibus veniant quasque ibi res cognoverint pronuntiare cJgat. His rebus atque auditionibus permoti, de Summis

Saepe rebus consilia ineunt, quorum eos in vestigio paenitere necem est, cum incerti rumoribus serviant et plerique ad voluntatem eorum ficta reSpondeant. e aes smyy GaIli risio is anae resolves on mar mira Germava 6. Qua consuetudine cognita Caesar, ne graviori bello

Occurreret, maturiu quam consuerat ad exercitum proficiscitur. Eo cum venisset, ea, quae fore suspicatus erat, facta