Joannis Genesii Sepulvedae ... Opera, cum edita tum inedita, accurante Regia Historiae Academia ...

11쪽

JOANNIS

CORDUBENSIS, OPERA,

CUM EDITA . TUM IN EDITA,

ACCURANTE

REGIA HISTORIAE ACADEMIA. OLIMEN QUARTUM.

13쪽

ELENCHUS OPERUM

Io. GENESII SEPULVEDAE

QUAE HOC VOLUMINE CONLINENTUR. I. IDE vita et rebus gestis Aegidii Albornotii Carrilli, S. R. E.

Cardinalis libri tres Pag. I. II. Brevis Bononiensis Collegii Hispanorum descriptio . 77. III. Aegidii Albornotii S. R. E. Cardinalis testamentum 86. IV. De Regno et Regis Officio libri tres 97.

V. De correctione anni, menSiumque Romanorum IS9. VI. De appetenda gloria dialogus , qui inscribitur GonSaluS. . . I 8S. VII. De convenientia militaris disciplinae cum Christiana religione dialogus , qui inscribitur DemocrateS 221. VIII. Apologia pro libro de justis belli causis suscepti contra Indos. 329. IX. Decretum et indultum Alexandri VI. Pont. Max. Super eXpeditione in Barbaros noVi Orbis. . . 372. X. Oratio ad Carolum V. Imperatorem, ut bellum suscipiat in Turcas . 3S8. XI. De ratione dicendi testimonium in causis occultorum criminum dialogus , qui inscribitur TheophiluS . . . .. 37s. XII. De ritu nuptiarum et dispensatione libri tres AIq. XIII. De fato et libero arbitrio contra Lutherum libri treS. . . . . 68.

IV. Antapologia pro Alberto Pio, Principe Carpensi, in Erasmum

Roterodamum. . . . . Sqa.

14쪽

ERRATA, QUAE VOLUMINI IRREPSERUNT

Ρag. I. lin. I. lege: Rerum gestarum Aegidii Albornotis Pag. 2 T. lin. 2 2. Joannes, Albertus et Μagnus Praesectus legat1 clammissi. Ita etiam in Coloniensi. Sed profecto legendum Joannes Albertus , et Magnus PraefectuS. Pag. So. lin. 32. qua si de destitueretur. lege : qua si destitueretur. Pag. 68. lin. I. in margine, lege: Innocentius VI. Pont. Max. moriturqPag. TI. lin. 33. de populari. lege : depopulari

Pag. 4eto. lin. q. is namque qualitatibus. lege: iis namque qualitatibus.

15쪽

AD ILLUSTREM ET MAGNIFICUM

D. D. LUDOVICUM CARRILLUM ALBORNOTIUM,

JOANNIS GENESII SEPULVEDAE CORDUBENSIS

PRAEFATIO.

I. illustrium virorum res gestas, et sortunae omnibus rebus dominantis temeritatem considero , ut praeclare in primis cum his actum esse videri solet, quibus illustrium factorum suorum illu- Stres Scriptores contigere , sic eorum conditio mihi quadamtenus videtur miseratu digna, quorum gloria post praeclara ab ipsis viventibus edita facinora, obruta oblivione in obscuro jacet. Quam calamitatem majoribus nostris, id est , Hispanis, scriptorum inopia contigisse satis scite Mena conterraneus meus Silo carmine deploravit . Quid enim miserabilius, quam post plurimos labores ingentiaque exhausta pericula summam Virtutem suo praemio fraudari ' Est vero cum aliarum virtutum commune praemium honor, tum magnitudinis animi teste Aristotele maxime proprium. Qui honor eo cuique uberior desertur , quo ad plurium hominum, pluritimque aetatum memoriam ejus laudes monimentis litterarum propagantur. II. Senserat hanc injuriam multos annos Aegidius Albornotius vir sine controversia suae memoriae decus et gloria. Qui cum pacis bellique artibus vivens summam claritatem adeptus CSSet , ne mo tamen ejus praeclare gesta , nisi avare , et dum alias res Mgit, memoriae tradiderat donec provenere grati homines in collegio Hispaniensi , quod ejus auspiciis Bononiae honestis generis nostri juvenibus litterarum studia aemulantibus conditum est. Qui Ut tantum virum deque se optimIe meritum ab ea injuria vindicarent , perlectis ac consideratis epistolis Pontificum ac Aegidii ultro citroque missis, quarum maxima copia in collegii scriniis etiam nunc asservantur, quosdam velut commentarios ejus rerum gestarum Summo , ut credibile est, labore confecere. Et ut in

historiae formam redigeret , cuidam Joanni GarZoni Bononiensi , cujus eloquentiae erat tunc non mediocris opinio in hac civitate, Tom. ik . A prin

16쪽

pRAEFATIO. provinciam oblata satis honesta conditione delegarunt. Ita horum opera effectum est, ut Aegidii nomen, quod diutina oblivione velut oppressum tenebatur , e maligna luce in apertum emergeret, hominumque notitiam prodiret. Sed scriptor ille disertus, ut putabatur , injunctum munus tam negligenter obivit, ut difficile dictu sit , industriaene , an eloquentiae minorem laudem meruerit. Qui nulla saepe nec temporum , nec locorum habita ratione , ut quaequae in manus venerant , scribebat. Quo factum est , ut quaedam non satis sibi constantia , nonnulla etiam haud uno in loco confusa inculcataque reliquerit. Nam quod ad sibium attinet, tantum abest , ut historicum characterem tenuerit,

ut numquam, dicam enim quod sentio, historiam legisse videatur, atque adeo utinam quae voluit, satis Latine dixisset. Quae non ob id hercle a me commemorantur, ut homini probo alioquin, ut accepimus, nec inerudito , cui vel eo nomine habenda gratia est, quod plerasque res tam diffusas tamque dispersas in

unum velut corpus utcumque congessit , invidiam faciamus cum mortuis larvarum more luctantes, Sed ut interim constet , non temere hunc laborem a nobis fuisse suSceptum.

III. Hujusmodi namque vitia non ferentes eruditi juvenes mei sodales in Aegidiano collegio, qui dum, ut ego interpretor , mutuae inter nos benevolentiae indulgent, ingenio meo , quod equidem intelligo quam sit mediocre , tantum tribuunt, quantum ego

nec agnosco , nec postulo , a me familiariter peti Verunt, ut rudem et barbaram historiam in mitiorem cultum, et humaniorem, sic enim ajebant, sormam redigerem. Ego vero et meae tarditatis conscius, nec ignarus, quod Cicero. testatus est, historiam nec institui nisi praeparato otio , nec exiguo tempore absolvi posse, diu equidem repugnavi sacrarum litterarum et Aristotelicae doctrinae studio severiore, quod me multos jam annos tenet, Occupatus. Sed cum tanto illi magis urgerent, et mihi velut ingrati,tudinem exprobrantes Aegidii erga nos merita commemorarent, accessit summi et gravissimi viri auctoritas Bernardini Carvaja auedinalis , qui Sanctae Crucis inscribitur, qui, ut est cum illustrium Virorum suique similium , tum in primis Aegidii Albornotii laudum, ut ita dicam, adamator , id mihi munus missis litteris injungere

tanti putavit. Provinciam ergo non tam perficiundi spe , quam negandi verecundia suscepi ; et succisivas horas, quas litterarum Grae-

17쪽

PRAEFATIO. 3 carum studio, in quo aliquamdiu Versatus sum, impendere solebam , huic operi destinavi. Cuod , Ludovice Carrille Albornos ,

tibi potissimum justis de causis dicamus, non ob id tantum, quod quidem magnum est , quod inter principes Hispanos ita generis claritate et omni virtute nulli cessurus excellis, ut ad illustranda scripta nostra nomen tuum per se satis fore videatur, sed quia , cum tu sis Albornotiae familiae princeps , ac proinde gloriae ac la dum Aegidii legitimus heres, nefas duxi, quidquam a me rerum gestarum hujus divini viri memoriae prodi, quin sub tuo patrocinio in lucem emitteretur ut dum te hoc officio colimus, quod quantulumcumque est, certe principes et honestum sibi et gloriosum putare solent, ipsi quoque Aegidio, cui ob ingentia ejus in nos merita hoc ossicium praestamus, hac quoque parte gratifice- mur quem nemini suorum gestorum historiam nuncupari , quam tibi malle credibile est. IV. Suscipe igitur opus grato animo , et majorum tuorum illustria facta recognosce , ut haec legendo , simul tui generis gloria fruaris, simul ad aemulandam illam virtutem , quod facis, tanto magis

exciteris. Ita te quamlibet rudis et nuda narratio juvare, et opus quoquo modo scriptum aliqua ex parte delectare poterit, cum se tibi parum labore nostro commendabit. Quamquam mehercule testari possum , multum me in id Operae posuisse non modo ut orationi Latinae aliquem nitorem adderem , licet Re hanc quidem partem, quantum in me fuit, neglectam reliquerim , ignarus quantum ea opera fuerim consecutus ', sed multo magis in revolvendis illis scriptis , quorum fidem , sed praepostere , secutum fuisse Joannem Gargonem supra memoravi: ut aliqua saltem locorum ac temporum ratio constaret, et pleraque , quae desiderabantur, excerperem. Qua mihi parte haerenti ac diu laboranti , dum implorata auxilia comparantur, opus intermittitur, et quod otium huic impendebam , vertendis e Graeco in Latinum exponendisque quibusdam Aristotelis voluminibus tradidi, quae propediem edere cogitamus . Donec Gometius Carrillus frater tuus, vis praeclarus, et qui magno animo magnaque sapientia Conchensem ecclesiam thesaurarius moderatur , quoque alumno collegium nostrum merito gloriatur, a me litteris consultus multa e fidelibus monimentis evcerpta suppeditavit, quae me magnopere juverunt: qua occasione inVitatus, cum quae intermiseram , revocassem , abSoluta ut reco

18쪽

PRAEFATIO.gnoscerem ac edere inciperem me hortati sunt cum alii mei sodales Aegidii ejusque gloriae amantissimi, tum in primis Jacobus Pontius de Leon nostri collegii Rector, vir integer et gravissimus; qui, ut de ejus multiplici doctrina taceam, cum privatus, tum maxime in eo magistratu constitutus suo se nomine suaque clarissima familia perquam dignum exhibere perseverat . Horum igitur auctoritatem secuti, ut obiter immaturae forsitam editionis invidiam auctoribus levemus, librum , quem ipsi nondum maturuisse put bamus , ac justo fortasse crudiorem , emisimus; hac tamen fiducia, quod tibi dicatur, tutiorem ab injuriis in manus hominum proditurum . Vale.

19쪽

AEGIDII ALBOR NOTII CARRILLI

CONCHENSIS, S. R. E. CARDINALIS

ET ARCHIEPISCOPI TOLETANI, DUCIS CLARISSIMI,

LIBRI TRES, In quibus, qua ratione tyrannica oppressam servitute Italiam in liberotatem asseruit, ecclesiaeque restituit, et Pontifices Avenione velut exsulantes Romam reduXit, legisse operae pretium fuerit,

A JO. GENESIO SE PULVEDA CORDUBENSI

CONSCRIPTI

LIBER PRIMUS.

I. Egidius Albornotius natione Hispanus, patria Conchen- Natiles A8- sis , ex clarissima Albornotiorum familia , patrem habuit Garsiam ulli. Alvarum Alborno tam , principem virum et multis populis domi nantem , qui genus ab Attonso Quinto Legionensium Rege perpetua stemmatis claritate repetebat : matrem Teresiam de Luna, quae eadem summo loco nata genus ducebat a Jaimo seu Jacobo Rege Aragonum. Is cum jam inde ab ineuntibus annis litterarum studio deditus magna futuri prosectus praebuisset documenta , aetate adultior in Tolosanum, florentissimum id temporis gymnasium a patre optima spe concepta mittitur: ubi ingenii felicitate , pertinaci erga litteras studio , eo processit eruditionis, ut brevi inter paucos juris pontificii peritissimos , nec extremo loco numeraretur Quam doctrinam cum eXimia morum sanctitate et singulari religionis observantia illustrasset, in patriam revocatus, nactusque familiaritatem Alsonsi Castellanorum Regis , qui Algeci-ras, urbes quondam nobilissimas haud procul sitas a freto Herci leo a Mauris recepit , summis virtutibus hominum de se vicit opinionem : Regi adeo carus et Sanctimonia VeneranduS, Ut inter Aegsdiuq Ressiturus ille sacrificiis, a nemine mallet, quam ab Aegidio jam sa- f hu: cris initiato rem divinam peragi. Quibus artibus cum a Rege sum- 'mam gratiam inivisset, haud ita longo interjecto tempore, Archi, Donatur Ar-epi copatu Toletano , amplissima dignitate, ab eodem auctus est, alio C.

20쪽

Regis Alson- si obitus Anno Christi 335 I. Regis Alson- si filio Petro Crudeli in-ViSus , quod ipsius libidi

henderet. Concha Ave- Dionem ad Clementem UI. Pont. Μ. proficiscitur.

6 RERUM GESTARUM non multo ante praelium illud nobilissimum , quo ab hoc Alsonso

victus est et fugatus Benamarinus Rex Maurorum potentissimus, qui bellum Hispanis illaturus innumerabilem paene exercitum in Baeticam trajecerat. Quod praelium Rex initurus Aegidio rem divinam facienti religiosissime interfuit , et cum Christi corpus ad orasset , et venerabundus ab ejus manibus sumsisset, ab eodem sese arma indui poposcit: cujus ille precatus ut res feliciter evenirent , non modo corpus ferro, sed animum etiam Summa spe ac ingenti fiducia armavit, dum sortiter gestorum invictaeque ipsius majorum virtutis admonet, et multa non inultae impietatis in Deum Christum exempla commemorat. Et commisso certamine, Regem alios hortantem ipse lateri proximus adhortationibus incendebat. II. Sed parta victoria , receptisque Algectris , quae , fugato Benamarino , parvo negotio victori cesserunt , dum Gibraltare obsideret, morbo correptus Alsonsus diem suum obiit , regnumque dissimillimus filius, atque adeo pestis humani generis, Petrus ille excepit, cui facta CrudeliS cognomen merito peperere. Hic initio rerum nondum serina saevitia sese efferente, Aegidium , ut par erat, eodem familiaritatis loco recepit, quem apud Alsonsum

obtinuerat : ejusque adhortationes et monita admittere visus est, adeo ut hoc magistro morum non parvam spem de se hominibus principio rerum exhiberet. Sed cum se paulatim pestis detexisset, cum virtutibus coepit odisse magiStrum : nam cum primum castigationis dolorem animo repugnante , tamen altius SuppresiSSet,

paulo post victus insita seritate, justa consilia detrectabat ; et cum cetera gravissime pateretur, illud ferre non potuit ab Aegidio sibi toties exprobari , quod, iastidita Blanca uxore pudicissima , cuidam Mariae de Padilla effienata libidine assuesceret. Erat enim Aegidius cum omnis generis vitiorum acerrimus insectator , tum libidinis vel maxime , a qua tantum abhorruit, ut fama conStet, numquam eum hoc crimine, quoad vixit, fuisse pollutum . Rex ergo dissimillimum hominem sua sponte palam exosus, pellicis quoque, quae gravem censorem capitaliter Oderat, precibus incenSus, necem Aegidio molitur. Ille vero , cognitis insidiis , quae gratiosum in primis hominem diu latere nequiverunt, causa Simulata, miS-sionem efflagitat quam cum vix ad tempus impetrasset, Concham urbem patriam pervenit l, ubi parumper commoratuS, com

parataque proiectione , ad Clementem VI. Pont. Max. Avenionem,