장음표시 사용
141쪽
33' culpae praestatio & id genus alia, quae pacto utique commiatari post uni, ut exinde tractabimus , est fusius apud Ioan . Calderinum , in consit.x . in titu de sevd.& V latricum rasium i uris nostri recentatorem. Interpretes ad causas poenales quoque locum referunt,cum & pamone inter priuatos non potiet effici, ne ex maleficio quis obstringatur aut poenae minax fit obnoxius, maxime si uel in turpi commisib uel eo in quod uti ani diicri tur publicὸ interest, sit deprehensus, cum de binc plerisq; delinquendi fenestra aperiretur.l. si unus.*. pacta. F. te pact. l. pacta quae . C. .l generaliter.& l. plagii. f. de uerbo. signis. l.ita uulneratus. F. ad legem aquil.l. si operis. C. de poenis. Sed quod non ita quadrar, statim deprcnendet, qui aduertit temper mentum iureconsulti quo permittit obligationem causas pactione immutari, id quod in poenalibus turpem causam h bentibus fieri non solet, in quibus expedit timere poenam. l. si unus. g. pacta. F. de past & g. quod ex turpi causa. Institui.
de inutil.stipulat. Nam de furto quando lex apiid Vlpianum pacisci permittit, accipimus furto iam peracto, & non ab initio,
Habes quomodo ex publico iure priuatorum pactis nihil
immutatur: id quod etiam est in l. ii. g. ius reipublicae.Tde a sministr.rerum a a ciui.perti.& e. i diligenti. extra de foro corinpet. δ l. ius publicum .Ede pact. quem tamen locum plerique omnes interpretes ad illud ius insulsissi ne torquent, quod agnaticinis iure cuiq; est expositum, & hoc iuxta l.ius agnationis.Ede pactis.& l. iura sanguinis. I. de regulis iuris. Deinde subiungit obligationum caulas pactione posse immutari, & hoc ne conuentiones circa contractus, in iis maximὸ quae naturalia sunt,& ipsos comitari solent nihil protius efflic re,quis putet: sinit autem obligationum causae propter quas pM mone est conuentum,ut sic nobis in futurum commodent, quae ut locum habeant,oportet contractus ante omnia constent. Sed eum dc alia remedia fini iure prodita, quibus aut idem consequimur, aut alio beneficio compensamus, praetereὰ probari solet si in uniuersum condonemus recte factum esse, quod obligationum causae immutari possunt. Et hoe ab initio contractus fiat necessum est, ut cui pactio hoc casu legem praescribit. Si e conuentione feri potest ne res euincatur, ut protium nisi in certum diem no reddatur,ut res hoc,uel hoc modo tradatur, ut ex precario etiam culpa praestet .Haud dissimili ii- militost pila in pie
142쪽
H eonsi et dine quatenus innitentam.
militer paciscor ne iudicati uel incensarum aedium agatur. Item si quis pactus sit, ut ex depositi causa omno pericatum praestet. Pomponius ait pactionem ualere. Est apud Vlpianum in l. iurisegentium. I. adeo.& g.si paciscar. F. de pastis.
Et quod ait tunc actionis modum informari,si inter contrahentes cimi inchoatur actio conuenit. Propterea fit, ne ex pastis nascatur actio: unde si post cmptionem ex interuallo aliquid e=tra naturam contractus pactione accedat, puta traditionem rereerto die faciendam, aut pretium quod commune est, aureo nu misi te solui debere,ad emptum non pertinet, neque prioris a monis modum informat, cum ea pacta contrahentibus inesset credimus,quae ad ingressum & ubi inchoantur sunt facta di ea i quidem uestiuntur conuentionibus,& ut actionem pariant sunrrecepta. Ad hoc tamen pactiones quae post contractus inter paretes fiunt,commodabunt, ut exceptiones pariant,quibus obligationum causae aeque immutatur cum nihil intersit ipso iure quis actionem non habeat,an per exceptionem infirmetur l.nihil m- terest. i. dem tractatu.& citata. I iuris gentium. ς .utputa.& ἔ- item responsuri .sside pactis. Vnde si dum interponeretur contractus non conuenerit , ne res euincaeur, aut ne pretium
petatur, sed ex interuallo, actio quidem erit, sed per exceptionem potest elidi . Quare non minus actionis modus quodammodo mutatus est,atque si inter contrahendum ellet pactio interposita.
- Addunt nostri pacto ut neq; solennitatem & facultatem l standi ita neque iudiciorum ordinem solenni iure introductum posse animulari, iuxta glossam in c.de causis de ossicio deleg.Lsi non speciali.C.de testa, Veruntamen statuto fieri potest, uir a iure publico abeatur, alius fit iudiciorum ordo, modo substantialia oblenientur, cuiusmodi sunt, libelli oblatio, aut uerbalis
impetitio itis contestatio, & ut sententra ex scripto proferatur. Ore re & l .prolatam.C. de sentent.& niteri ut. nium rudis accipitur, ubi tententia secundum coniuetudinem illius sori sit prolata,resert Innoc.& post eum Abbas in rub.de consuetu. 5 c quod clericis.de foro competen.
Habes, nisi me fallat opinio, quomodo nihil ex iure priuata ratione immutari possit, nisi ad obligationum causas quod attinet.Sed quod interpres omnia ad causas poenales potius torquet, suo more facit, uti primis digitis attigimus saltem: nam si Paulus huc spectasset, delicti aut turpis causae uel semel metio esset habita,
143쪽
AD REGULAS IURIS. r ibita, uti in hoc causarum genere seri consueuit. Quare totum illud interpretamentum,in parum conueniens inter reliquas i utias atque offucias coni icito.
'T Iuus Pius rescripsit cos, qui ex liberalitate sua I conueniunt ir, in id,quod facere possunt, com
demnandos. LIBERALIT A TEM in praesentia eum habitu non Z rabra .
intelligimus, quem Aristoteles in iiii. Moralium describit, Mprodigalitatem ei opponit Sed quia id quod nullo urgente iure
in aliquem donandi animo eonsertur, ex liberali animo pro ciscitur Diuus Pius & hanc liberalitatem appellare uoluit: sim liter Claudius Triphoniim in l. ne liberalitate. F. de re iudicata. Lysimachus cum Philippidi Comico poetae liberalitatem suam offerens diceret,se daturum quicquid e rebus suis peteret:quodcunque uoles,inquit,modo ne arcani quippiam. Indicans arca- Trincipum F-na principum scire, aliquando sine periculo non fuisse: & ma- inta sitis es gnorum principum quidem est, muniscentia illa homines de- pericia m. mereri. quam non illepide Titus Vespasianim totum illum diem periisse aiebat, in quo liberalitate aut munificetia sua neminem idono aliauo exhilarasset. sed ad legem ut reuertar, ex quo actiones sunt, quibus non in solidi a quod nobis debetur persequimur, docet Vlpianus hoc propemodidit in illa, qui ex liberalitate sua conueniuntur regulare esse ut non totiam illud, quod nobis debent perpetuo ab eis extorquedum ueniat sed id solum quod facere possunt: dc hoc, Dona ον in id ne ob liberalitatem illam suam rerum inopia aliquando periclis ouod acere ρο- tentur. Nam huiusmodi largitionum ratio ad facultates accom- res. modanda, de mediocritate moderanda est, inquit Cicero in de officiis: ut sic ea utamur liberalitate, quae prosit amicis, & neq; ipsi qui largitur noceat. Veluti Caias dotem promisit, quam facultatibus cescientibus marito ipsam non petete praestire haud ualet: sed quia Caius extraneus si necessarid eam promisit, marito imputabitur quod ipsam non exegit: sinautem donandi nimo promisisset,in id solum adigendus erit Caiu , quod facere
potest,nec amplius maritus onerabiti iriint .si extraneu .sside iuri
dot.ubi de hanc legem Vlpianus ex rescripto citat.Item qui cenaum aureos dare promisit,ex liberalitate sua conuenitur, sed eum
144쪽
aere alieno sit oppressus alimeta te aegre habiturus, ubi solidum dederit,in id condemnabitur, quod date potest: ubi deducimus
cumprimis aes alienum,deinde alimentorum rationem habemus. l. iucrco .g.is quoque.fi.de re iudic.εί g. sunt praetcrea. uersic.
idem est.Instit. le actio.l.si quis in id quod.is de dona.& I.ij. g. parui quoque. is de priuileg. cred,& potest coaptari quod est uil. in condemnatione.inserius eodem titulo. Igitur qui et liberalitate sua, puta causa donationis conta nitur ante omnia deducit aes alienum, deincio vitae ratio haben- nonat- p an da est, ne egeat, & hoc secundum personae qualitatem & condis do fiat quoa tionem, quicq iid ex his reliquum manet ad hoc pertinet,quod p rep. facere potest. in adducta l.inter eos. vers.&quidem.& β. Ian. dcl.in condemnatione. I. Est apud Fabrum,& Ialon. in I. sunt prae terea. Instit. de actio.
Et obtinet re*ula, si donatio sit merc liberalis, hoc est, sine aliqua causa, S u suet it propter quod interest donantis hoc faccre S quasi a OA ψω remuneraremi sic liberalitatu non aequEeenseam: solidum debetur,ad propriam enim donationis con siderationem non pertinet, apud Angcl. in t .sed hoc ita .sfide re MDA MUL iudi .Bast. ini. Attilius Rcgulus.ff. de dona. Proinde oportet quirium ut cumpe ipse liberalitatum ostendit, atque ex propriae donationis causa, et . hoc est,ex sua liberalitate conuenitur, ut in id solum quod facere potest condemnctur.Alias qui alterius nomine,ut ex eo quod iple non doniauit,impctitur, hoc bcncficium non habet, sed in solidii non condcmnabitur, cum sit pcrsonale, unde personam non excedit. Haeres itaque donatoris in solidum eonvenitur. l. sciendum est. st. de re iudi Item fideiussor.ut l.& si fideiussor is de re indi.& l. uerum.ff. pro socio Idcin respondemus si res quae dono data fuit ad donantem sit reducta,quo casu ut uindicetur, competit actio realis, & in solidum erit condemnatio. l. NAensundum. F. de re iud.Bar. in t .maritum .is.lotu .mam.
Vod initio uitiosum est, non potest tra fru
temporis conualescere. L O C V s ille satis Decnndus est ideoq; latὲ per ius ciuile pontificium patet: ita: ns,si quando etiam cet negotiis gestin, contractisve exactionem non habemus, usque adeo opo
tet in republica legit E sit factum, unde nobis aliquid uel de- ur.' L. hendi uel persequendi iis esse optamus, ne posthabita iuris r
145쪽
gula ex eo nobis acquirere studeamus, quod nulla obligationis causa habemus obstrictum, id quod tunc poti: imum manife-sabitur, si initium rei fuerimus intuiti, quo uitioso,necessum in quod subsequitur eadem morbi eontagione laboret. Porro qui U-Mμ νι- aut misso statim limine sui diei solet offendit, satis ominosum exordium babet: de nisi in progressu placato numine coelum magis propicium fuerit expertus, plandiuccumbet.
Fingamus itaque Plii lippum, qui testamentum impubes secit, decessiste relictis Seio testato, & Plautio intestato haered, Nares eae resubus. Qui dum contendunt uter defuncto succedere debeat, alter mento quis haeredem scriptum etiam ab eo qui postea pubes fuerit, alle- non est. Sat, & donec ex testameto est qui succedat, ab intestato aditum non patere, alter uero impubem testamenti factionem non habuisse, ob id neq; institutioni locum esse, etiam' si postea coeperit esse pubes. In qua controuersia, si iurisordinationem cot plemur, apparebit impubem non posse testari. l. qua aetate. U.de
sa testa. quo cognito , ad hoc Pauli responium recurrendu erit, ct testamentum, quod quis impubes fecit, etiam pube existente non iubsistet: initio enim uitiosum est, quare tracta temporis non conualescit, Mnde nec institutio ualebit. l.quae ab initio .f. eod.Item respondemus in legato quod reliquit testameti facti nem non habens: nam licet postea coeperint testari posse, lego tum tamen non ualet. l. ij. Edelog. s. Proinde sententia ipso iure nulla non potest tractu temporis conualescere, etiam si per iudicem ad quem uel appellationis fuerit confirmata. l. si expresiis. fide appell. Cyn. Bart.& Salicet. in l. . quando prouoc.non est nec.Huc etiam adducitur,quod subinde usu uenire potest, Con- fgis in D fessionem in tormentiis factam, indiciis nullis praecedentibus, mentis Pando etiam si postea superuenerint indicia, non ualere,tantum abesse non ualet. ut secundum eam queat pronuntiare: cum nemo ad quaestionis ansustias rapi debeat, nisi delicto obnoxium eertis coniecturis esse e stet: tunt etenim tormentis adigetur commissum lateri, ne ob reticetiam illam suam ueritate adumbrata, in facinus non possit animaduerti. refert Bartol.in l. maritus. ff. de quaestioni. Alexand ii consit. lxxix.Iason in l. qui aliena. s. Celsus.sside acquir. haered. Hippoly tur de Marsit. l. .& l.penuit. Ede quaest.&Bald.in sua Margar. in uersic. consessio. Lex stitulli ho
146쪽
nezotii sit coraui, aut consensum commodet, quicquid citra eum fit, etiam postea, ubi fuerit praesens, est nullius momenti, cum actus ab initio sit nullus, ex ui statuti, ut si propinquiores uendito adesse sunt iusti, si filius sine patre testari non queat. Ba d. in l. si uxore.C. de condiq.inscr.l.j.C.qui admitt.reliquaeitat Pliilipp.Dectu . . Caeterum sunt quae tractu temporis uires sumunt, quamuis ab initio non constiterint, ut dum quis soluendo ncm ellet, duos seruos Apollonios nomine & liberos & haeredes csse ausin. altero ante apertas tabulas destincto, alter & liber & solus necessarius haeres erit. Quod si uterque in uiuis esset, institutio nul ius foret momenti, & hoc propter legem Aeliam Sentiam,ciuae amplius quam unum necessarium haeredem fieri uetat.Vnde nabes quomodo inutilis institutio tandem utilis redditur in l.qui soluendo non erat duos .s de haered .instit. Similiter fideicommisse sum a filiosam. uel seruo relictum non ualet: si tamen manumis sum decessisse constat, & uoluntatem post manumisiionem cim rasib.dicemus fideicommissim tunc datum uideri cum Deo naturaeq; concedere ipsum contigerit. l. . s. sed si filiusfa. st .de leg. iij. Item nuptiae inter impubes initio statim sunt nullae, quare ex solo temporis decursu non confirmatur.c.j de desponsa. impub. iv vj .& cap attestationcs.extra eo . at si postea consensus accelserit,recipiuntur. g. fidem quoque citati .c j. dc ca. literasin c.a cessit.extra de desponsa. impub.cuiusmodi exemplorum s 'luam tibi passim ipse comparare poteri . . Quae omnia ne pugnare uideantur, & rmulam subuertere, cum Dyno in c.non firmatur.& reg.it .in v j .sic dilucre permittitur. Quandocunque perpetuum est, quod initio uitiosum aliquid facit, neque interim accedit unde uires I umat regulae locus est. Porro cuius initium non ualet, tempore instaurari non solet cum sit opus ex iuris constitutione negotia in republica to mentur,extra quam nulla agnoscimus, no magis quam id quod in rerum natura non est, quo casu regula constans erit, nec ost,
cium in aliquo perdit. sin autem impedimentum desierit, & res in ea causa esse coeperit,unde robur accedere.& quod initio deest instaurari potest, cessabit regula, & utcunque ab initio non ualebat, ex eo tamen quod postea accedit, utique conualescit. sie ex duobus Apolloniis seruis institutiis, alter defunctus in calisa est quod alter haeres erit.In fideicommisso uidetur manumissus uoluntate adhibe e. Inter impubes accipimus consensum .
147쪽
iiij per aetatem magis aptant interuenit,& sub hae distinctione
facillinum suerit & regulam meri, & qu. e pugnare uidentur, suis singula locis reddere. Nos quia lex omnibus obuia est, ct quasi protrita, ad aliam explanandam pergimus. '
NVptias non concubitus , sed consensus sa-
N V P T I A S, quia caput linteo famineo sponsa uela- Mustitie.
bant, obnubebantq;, ueteres dixere: quarum non minus utile quam necessarium institutum elle, tam ius naturale,quam diui- num nobis documento erit: his enim matrimonii sacris deuotiinitiantur,liis uoluntatem eorum agnoscimus qui ut prole rei
publicam anctiorem reddant, & perpetuar de coelestis illius s cietatis coeundar tesseram accipiunt, quas quia publice fieri, defuturae consuetudinis testimonium prae se ferre oportet, iis ccclesia Christiana certos ritus habent, quibus quod prae se scrut,
quodammodo designatur. c. sponsus. c. foeminae. & c. nec illud ociosum. xxx. q.v. Proinde apud singulas gentes suas ferme ce remonias inuenerunt. Porro nuptiae non nisi sumpto auspicio μας fiebant, idq; saepius noctu . Auspices duo erant: qui mariti nor ptiarism. mine para nymphus: quae sponsae autem nomine scrutabatur, pronuba dicebatur. Auspicatissimu fuit cornicem dexteram apparuiste cuius fides est,ut si altera sit extincta, uidua altera maneat, quod & de turture&de lyncibus ide proditur. Plinius in Iib.x.c.viij .ad accipitrii genus Circem nomine altero pede claudum, hoc augurii quasi prosperrimum nuptialibus negotiis ueteribus relatum scribit. Nos qui Christiana religione imbuti sumus, Deo Opt. Max.suppliciter implorato,nuptias rectius auspicari didicimus: quid enim prohibet nos uero coelesti numini a tribuere , quod falsa gentilitas Iunoni iugali, deo Domiduco, atq; id genus aliis deorum ludibriis credere non est uerita Deinde anulum sponsae dono mitti a sponso moris orat,que . -η pronubium dicebant: is erat ferreus,& sine gemma, prisca uide- -M licet secula,& antiqui uictus passimoniam, uitamq; magis frugalem per hoc significantes, nostri corollas floribus herbisq: le riis a sponsa nexas referunt. Itaq; nulla huiusce temporis pars
suis ceremoniis caret. Nani ut taceam pompam illa qua ad mariti domum perducitur,nuptiali curru insides, praeterea I me' naeum camen apud Catullum in epithalamio ad Iuliam & Mabk lium.
148쪽
secessiami lium. Consueuerunt etiam nuces iuglandes, dum ad maritum sponsa vadit spargere,quae foetum puluinati primu calycisanox laenei putaminis operimento gemino protectuin ac munitu habent.Vnde fassii ut nuptiis religiosae sint ereditae, uxoriq; foemtam simili custodia muniendii, auguriu praebeant magis quam quod cadendo tripudium sonumve facere solent, apud Plinia lib. xv.capi. xxij.praetereo iam bulbos illos cum nucleis pineis, crucae succo,& pipere coctos , quod sponso obsonium dabant.
nepotia,eοnun Item repotia, quae postridis nuptias cxhibebantur quando pro-m-m. piores ad fines apud nouum maritum laetiores coniuebant,qua die noua nupta in uiri domo liberius agere, domina appellari,& clauem a marito recipere assueuerat. Pompeius repotia quasi nouam aut repetitam potatione interpretatur eius & apud Horatium in Odis mentio est, reliqua ad hanc farinam peninentia - Alexander Neapolitanus pros quitur in secundo genialium libro capac iij. Vcrum quia nuptiasnon solum necessitudinis: propagandae amor ostendit, sed etiam publicae honestatis uinculum licitas esse uoluit,comparatum est,ne sine delectu passim quiuis coniungantur, praesertim in ca esuitate quae legibus in - structa est, praeterhoc quod mulieris pudicitiam ultimo honore dignam iudicasent Romani, cum scemina uno contentam
matrimonio cum pudicitiae corona efferenda decreuerunt. In-
Ιηὀi m tr dorum siquidem gentes, Araba Mauros, Bactrianos iuxta non ςς' moror, quibus etiam matribus comisceri cum Chry sippo turpQ non est: de iis loquimur qui legibus morem gerunt: ex quibus Aegyptii matribus quidem abstinent , sed sororibum iungi permitti itur Ptolemaeo id sanciente,ut & ipse sororis,quina amore deperibat,nuptias sortiretur.Idem Persis moris erat.Vnde Cambyses duas scirores, Dareius Sad ram iisdem natam parentibuς res fili u orem duxit, qui & filiabus non obtinebat. Artaxerxes etenim non α ainc't Arbosim atq; Mestiam filias ii istae uxoris uice habuit. Romanis huiusmodi coniugiorum mostra S lege δ: mori- bus interdicta fuere: nam praeter hoc, quod publicu honestatis
ornamentum , intrac maxime parte obseruari conueniebat,placuit necessitudinem multorii familiis, Sc propinquitatibus ma- is dilatare, atq; in alias assinitates 1 paream cognationis tum aliunde etia asciscere:quo factum, ut filiabus item & sororibus te sibi isos abstinere tuat iussi: sed inter sobrinos,uel fratrum,aut sororu si-1mnia. lios nuptiae legitimae essent. Sic Brutus Pomam sobrina, rixore
h abuit. Fratiis tamen silia ducere legibus antea prohibitu fuit,
149쪽
AD REGULAS IVR. Is . . I χλῖubi Claudius Caesar Agrippina sibi copulasset, idq: sibi pesti
cipes deande licere noluerunt: quibus & extra legitimii thorum alienis uoluptatibus uti non uidebatur turpe. Quare & Helius
Verus apud Spartiania uxori de extraneis uoluptatibus conqu 'teti dixisse sertum. Patere me & alias exercere cupiditates meas: Vor dyonis Uxor enim dignitatis nomen est,non uoluptatis Et quisq; sua ris nomω. atq; una hactenus uitae cosortem apud Romanos habuit,donec Valentinianus Caesar, ut duas quis uxores duceret,sobolis ast
rim Propagadae gratia, constitueret.Cum & Iulium Caesare di dum antea legem decreuisse serunt, ut libero ii quaerendorum causis,quot quisq; uellet uxores duceret: id quod Brachmanes, Numidaς,& Mauros, & Turcas pro facultatum modo factitare stii misi A. accepimus: atq; ad hoc Anabaptistam apud Monasteriu Uucst- uxoreἴhisbe, diplialiae oppidii conatus nostro tempore, de dum haec coment remur,persere pessimo seculi exeplo copertum habemus.Et i
Icrabilius torte hoc esset qua quod Arabibus,mbatheis,& Britannis olim uiu uenisse fertit, quo eosanguinibus omnibus una
uxor estet,ad quam per uices cuiq; suo ordine locus patebat, ingressurus ad eam baculu pro foribus ponebat, per hoc sibi aditum fore designas. ixoremq; ab aliis interim debere esse pudica. Sed ne quis admo tam execrabile putet, duabus simul uxo ribus copulari, quod Demetrium Antigoni filii, Euripide poe- Socratem philosophum factitasse is solum ignorat, quὶ in historiarum lectione nunquam est uersatus.Constat & Iaco- Nuptia inerebum illum patriarcham duas simul habuisse etia sorores,ut alia sibi inos. exempla in Cacris Bibliorum libris paesim occurrentia praete mittam. A nobis ueris, qui & faeris & Romanis legibus recens instituti sumus, huiusnodi nuptiarum institutum alienum esse debet: dc quamuis inter sobrinos, id est fratrum filios nam ad ascendentis Sc descendentis lineae rationem: quae nuptias no sie 'admittunt,quod pertinet, impraesentiarum non dissero conii grum este legitimum, principum costitutiones iubeant. . dii
lebrandis. C. de nupt. tamen sacro pontificum iure, quod testes 'nostrae in hac parte sequi non dedignantur, consobrinos, atq; a latere colunctos, etiam in quartum gradu copulare prohibemur : quod institutu publich nonestatis gratia,& quo a coetn 'o sanguine inter tot hominum abstineatur, mastis antroductum probarim, quam quod quatuor sunt humores mcorpore humano, quibus coniugia assimilari possint, ut Inn - h centius
150쪽
fratribus. Nuptiae Iur consulto tracta
centius eius nominis iij, P. M. garrit. Igitur ex fratribus pronepotes ab eo tempore communi obseruatione matrimonio non dicamus,sed quotquot post eum cognationis gradu sunt duntaxat admittimus.xxxv.q.j . cap. cdm igitur.c. non debet. extra de conlangui.Nuptias igitur legitimas dicimus quae secundum iuris praecepta sunt contractae, ex quibus cum negotia ciuilia non semel descendunt, atq; originem capiunt, oportebat cingnoscere,quo pacto nuptias coire,& ex quo fonte ipsas deriti re debeamus. In eo squidε ut praecipua parte ius ciuile nupti rum ritus considerat, ut qui': sciat, quatenus aliquid intuitu nuptiarum uel assequi uel debere possit. Et quoties nuptiarum sit mentio per negotii im,suo hoc ad dandum, siue non, siue ad faciendum siue non faciendum, siue in quancunq; aliam rem concipiatur, non quidem concubitum, sed consensum coeuntium perscrutari iubemur ut eum sine quo nuptiae non existunt l.nuptiae.ff.de rit.nup. c. m locum .de sponsa.& c. tuae.desposa capsifficit.& cap. matrimonium.xxvit . q. it. Quamobrem probe Vlpianus respondet, nuptias . non concubitum, sed consensum facere, non eorum solum qui coeunt, uerumetiam quorum interest nuptias esse: quem locum si cortisce amoto intueri uelimus, tunc quidem obtinet, si quando litigium earum est rerum,quas a concubitu quorundam siue facto siue necdum facto controuersas facimus, quasi & is matrim nium constituere uideri queat, quemadmodum liberi ex cocubina suscepti, defuncto patre haereditatem petunt, ea ratione, quod concubinatus per leges nomen assiimpsit ,& extra legis poenam est, secundum Marcellum: quocirca non cocubinatum, sed quasi nuptias intelligimus.l. in liberae.ffide ritu nupt.& l. inconcubinatum. Ede concubi. Quo casu si legum ordinem contemplari uelimus.libertam uel quae obscuro loco nata est, mulierem pro uxore non habemus, concubitus enim non facit nuptias Sin autem ingenua sit mulier & honestae uitae cuius est habita consuetudo, leges quidem uxorem fuisse intelligunt, nisi testatione constet extra legitimum torum fuisse eam consueti dinem Et sic non solum concubitus erit, sed constusum accese sile leges praesumunt. sed paganorum id est. Nos, ut Pontificum constitutionibus quoq; monemur, concubinam habere r ligiosum ducimus. Adeo oportet quisq; uxorem habeat & uitae
comparem,cum qua tantum,non item cum alia consuetudinem
habere permittitur, nisi miro inquinati se patiatur v& in hoc