장음표시 사용
191쪽
Caeterunt quod statuto fieri possit, ut iuri publico derogetur,
ει non item pacto, quemadmodum statuitur, ut quis poenis se subiiciat, ut testandi tot non sint ceremoniae, ut fori non sit tam conquisita obseruatio,atq; id genus alia legibus prodita,quemadmodum Philippus monet, non te remoretur, cum in hoc statutis, non alia quam moribus atque scriptis legibus inter munNcipes sit potestas, ut quae in publicii ,eius loci ubi rogantur usum, haud secus atq; leges recens editae, quae Sc priores antiquare pos sunt, communi consensu recipi solent.
Vod a quoquam poenae nomine exaetiim
est, id eidem restituere nemo cogitur.
LEX non solum ut quisque suum habeat, comparata est. sed etiam ut mali coerceantur, & sociali uitae respondeant, in quod poenarum modi exponuntur propterea lege Ostensi.Vnde Eeae es Hi Demosthenes priori in Aristogytonem oratione,ait legem delim rum coeptis..ctorum, quae & uoluntariae & inuoluntarie fiunt coercionem esse his uerbis: oci μίλπα οπι πῆs θ r ure μηροκέωμ ρεο, δαγμα δε φρονίμυμ λ . , Drανοίθωμα nτῶν Otresain q, ακουσίων is iuxτων. Quo sit ut qui uirtutis amore a delictis abstinere nolint poe- - nae metu id faciant. Ideoque clim legis uirtus sit, etiam coercere malevolos, & punire, quicquid ita poenae nomine exactum est, quia culpa eius datur, & moram excusare potuisset, non solet repeti, ne impunitum maneat, quod uti pinna sequatur, aliisq; exemplo sit, tale quid non audendi, publice interest. Pomponius -- is rationem satis occultam annectit,eam nimirum, quod in eo qui stiliata ex poenae causa liberatus est, naturalis obligatio inconcussa ma- neat,& ideo solutum repeti non possit.l.si poenae .sfide conlin-deb. Id quod Atheniensiu institutoforte non ita alienu est,apud quos obseruatum legimus: Ne poena semel illata remitteretur. iVeluti debitor qui pignus furto subtraxit,si quid iurii actio ' Debito=pimminne conuictus poenae nomine praestitit, id non recuperabit, sed sibi ab M. creditoris lucro accedit. Quemadmodum a Papiniano relatum esse Ulpia. scribit in l. si pignore. g. sed quod ipsis.sLde pignori actio.&l .id quod. isde soliit.& l .fi tibitor. inde surt. Item pro-
192쪽
curator licet quod ob rem iudicatam aut alius negotii causa sos uit,contrario mandati iudicio recuperare pos it: tamen si quana poenam ex suo delicto praestitit,no recuperabit: nam quod pQ nae nomine solutum est, non solet repeti .l. qui proprio nomine. Ede procii.& l .poenae.U.de cond. indeb. Item si legatarius contra celantem tabulas testamenti, interdicto de exhibendis tabulis experiatur,& tantum a non exhibente,quantum in legato sit etiam sub conditione relicto acceperit, non debet compelli ad cauendum se restituturii quicquid consecutus est, ubi conditioraena noexbi' defecerit,quia poena cotumaciae praestatur, ab eo qui non eXhi 'bentis tabuli M. bet.l. locum habet. I. condemnatio autem .sside tabcxbib.
Sed quod aliqui regulam nostram in foro pontificio quem
conscientiae uocant consistere non uolunt, nisi ine fallit opinio, uero haud consonat. Nusquam enim inuenio etiam sacris cano romκ eti. m H nibus expressum,quod poena non debeaturi tantum abest,ut cx foro confict - acta repeti possit. Nam quod Gregorius :cribit in c. fraternitas.
xij. q. ij. de iis duntaxat intelligimus , quae ecclesiis furto sunt ablata, in quibus mauult D. Pater mansuetudinein quandam &pietatis ardorem ostendero, quam legissatoris sevcritatem, qu-ret arta illa sine augmenti poena recipienda monet quicquid gloses atarius ille haesitet, oc toties sententiam mutans uariet. Nec uiduo ius pontificium poenam reipuere, quam 1 delinquentibus exigendam subinde cauet. Quorsum cnim lpectat c.decenter. . De Coo-- dist.Imix .in quo ablatum, propter ossicia ecclesiarum, episco . mlor po necessitudine commissa cum duplione redditurὶ & c.in legi bus.xi'.q. ij.Vbi qui ecclesiasticas oblationes,& quod Deo consecratu est rapuerit,aut facientibus id consenserit, damnum eius non modo in quadruplum resarcire iubetur, uerum etiam iuxta Canones poenitere t Proinde in c. quisquis.xvij . i.ilii . Io. Pont.. Max xxx. libras puripuli auri exigit, ab eo qui lacrilegii sit reus. sed quid ego homines resci amicum sacer ille Molos bovis furto turrepti, & occisi, aut uenundati, multam quintupli, irritenti autem penes furem atque uiuentis, dupli csse uoluerit 8 reliquos locos ipse nosti: quare non ualde suspicio, quod gloiaeminat xius in citato c. fraternitas. augmentum illud poenae quod recipi
non queat innaturale esse tomniat.Philip . Decius maius delicto eiq; mipiis commensuratum, quasi tunc poena etiam in coicien
tiae foro possit recipi, si delicto habeatur aequalis, aut si iusta lex sit quae ipsam statuat. Neq; in prceientia Caius aliquid discrim Dat, sed uult quod poenae immans si expensum repeti no solerer
193쪽
isqueadeo neq; de poena in obscuris ambigimus, quin sit ad delicti mensuram exacta,neq: de lege cam statuente,quin friusta.
Consitu non fraudulenti nulla obligatio est Caeterum si dolus Sc calliditas intercesserit, de
CONSILIORUM magnus usus est in repub. nee minus necessarius, quae & sine fuco,& religiose ob id dari conuenit, qudd fraudulentalnaximo sunt detrimento,non modo ei qui accipit, uerumetiam qui consulit. Unde & Graeci isὸν σέο δελκιν, hoc est, sacram rem consilium esse prodiderunt, quod Romani aduertentes. Consum, id est,eonsiliorum Deum, inter C si iam δε numina haberi uoluerunt, eiq; templum prope Herculit aedem in Circo maximo posuere,in quod cum ad alia delubra aedesium c sese sit tem esset, per gradus tantum descedebatur, quasi consulturum sede- p μ' mittere, atque monentem audire oporteat: quanto igitur praestat, qui recte consulit, eo qui fieri id petit, tanto superior erit monentem audiens eo qui cum sibi adesse non potest, neque alium bene suadentem audit, de qua re sic Hesiodus in libro qui
Quam sententiam, Basilio quoque Magno ualde laudatam, Minutius apud Liuium in i t.belli Punici secundi libro sie est imitatus: Saepe ego inquit audiui milites, eum primum esse ui- Prim με Pirum, qui ipse consulat, quid e re sit. Secundum eum, qui bene ipse Mori monenti obediat. Qui nec ipse consulere, nec alteri parere scit,
cum extremi ingenii esse. Et cum nemini non opus sit,ut consultori in tanta rerum uarietate aliquando aures praebeat, principem tamen atq; cum cui Trincipes alio- gubernacula respub.committuntur, id maxime decet, quem ut fum comta δε- boni consiliarii optimum reddere possi int,ita mali omnium pe- quuntur.
stilentissimum. Qui siluis igitur fructioni publicae bene praeesse nolet, utcunque circunspectus sit,& ingenii sagacitate praeditu , haud sectita faciat, atq; summa nauium gubernatores solent, qui in tempestatum impetu auectoribus quoque admoneri no contemnunt;
194쪽
temnunt:& cum M.Antonio Imperatore dicam Aequius esse ut tot grauium uirorum ato; amicoriam consilium sequatur, quam
illi suam de unius uoluntatem: ad quam rem adhiberi debet qui sunt prudcrates, imperterriti, boni & aeolii, quibus iidem sunt Actii quod Titii tantum abest ut non libere & cosulere & pro nuntiare debeant.Sed cum multorii principum animi alio transiferantur,atq; utilia inutilibus post habeant, ausintq; coco minas deccm,scorto talentum,adulatori talenta dece Ph i losopho tri bolum,Medico drachmam, Consiliario fumum dare, uti Crates Tliebanus dicere solebat,sactum est, ut adulatores primas hodie in aulis habeant, qualis nisi quis statim scri vclit, metuendum
erit, ne in calculum supputatorium, atque ex summo minimus excat. Ita cnim Solon amicos aulicos comparat ni imis illis surputatoriis, qui modo multis,modo minimis ualent. Vnde tactum quod adulatores hodie nonnullis magno constant: cum tamen
Antisthenes uelit praestare, ut in coruos quis incidat, quam in assentatores. Quippe illi mortuos, hi autem uiuos deuorant: δ principum opes ma8is, quam hostes euertunt. Hoc autem consilium bonum cile oportet: nam si malum sit, etiam consultori pes inities le tolet. Vti Gellius in iiij. Noctium lib. c. v. ex Maximi annalibus, & Verrii Flacci narrationibus rersert. Saepe enim perfidi ronsilii poenam quc in dedisse ex historiis habemus compertum. Ucrum cum liberum sit alterius contalium sequi, de apud se explorare an expediat, si parum felicitercesscrit,modo fraudulentum non sit, consultorem non obligat, sed ei prorsus erit indemne. Est similis locus in c.nullus.de regia. tur in vj.& Lij. sub finem. U.mandati. luti Titius idoneum dixit Seium , cui pecunia credcretur, quo facto apparet eum non este soluendo, S pecuniam loculo praefracto commisiam. Sed quia Titius fraudandi animo creditorem ad id non induxit, impund sibi erit. in i .elegantcr.g.fna .sfde dolo malo. Item niandaui quod pecunias potius in emptiones praediorum colloccs, quam foeneres: uel ex diuerso, & s neres potius, quam in cin-ptiones praediorum exponas, cuius generiis mandatum inquit
Caius consilio propius est quain mandato,& ob id no est obli
patorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui datur. l.mandatum. g. tua autem gratia.sfmandati. &ς. at sit tua gratia.Institu. te mandato.
Ex quibus apparet ob consilium contrahendis negotiis adhibbitu quempiam no teneri,etiam si citra consiliu id non fecisset:
195쪽
potuit enim apud se explorare, si illud c6modaret.Refert Iasoncinη omnes.Insti. te actio.& Philippus Decius. in c.f. de Offic. su i H vis deleg.Secus est in Iurisperito, uel co qui sese periti nomine u ditati nam si per imperitia male cosuluerit,& per hoc iudice ut perperam pronuciaret induxerit, ad resarciendum illud damnaei contra quem sententia lata est,obligatur: culpa siquidem est
immiscere se rei ad se non pertinenti.l.culpa. supra eo. & c.non est sine culpa, de reg. iur. in vj . refert Abbas in c.tua nos,extra de homicidin Ludo. Romanus in consilio.cclxxviii. Praeterea cuius consilio quis deliquit, toto si obnoxius, Sc Uderi ι, poenam non secus atq; delinquens meretur , sed alia alias con delia ualudi obsideratione. Porro qui cosulendo facit,ut atrociter quis peccet, noxius es dis non minus quam autor ipse uenit puniendus: sin autem non sic licatrociter ex consilio sit peccatum,id tamen quod alias etiam citra consilium fuisset factum,tunc mitius atq; ad iudicis arbitria punitur,qui consilium dedit.in c. felicius, extra de poenis. & incla. .eo.ti.l.non solum s. si mandato. U.de iniuriis.Aretinus inde maleficiis.uer. mandatorem. reliqua Philippus habet. Altera Consilium ulegis pars cauet,si consilium ex dolo & calliditate fuerit datum, datenium sit de dolo actionem competere: eousq; altcrius dolus alteri non gari debet inconaodare,quemadmodii si cum scires M. Codrum sol- 'uendo non esse, aut facultatibus labi, tui gratia affirmasti ido, neum esse,cui mutua pecunia daretur,merito aduersus te, quia mei decipiendi gratia alium falso laudasti, cosilioq; fraudule to pecuniam meam interuertisti, de dolo iudiciu erit dandu .L. quod si eum scire .ffide dolo malo.Similiter seruus tuus cia tibi debcret,nec soluendo esset,quia hortatu tuo pecuniam mutua a me accepit,ut tibi solueret:facit ut actione de dolo malo in te danda Antistius Labeo sentiat, quod idem & in libero homine restondemus, qui alterius persuasione inductiis est, ut uersura fam,pecuniam alicunde conflaret alienam,quo creditori satisfaceret.in I seruus tuus 4 ibi Alberic.fide dolo malo.
Som mei socius,socius meus non est
L OCVS ad uinitanti τοίαν aut socictatis rationem pertinet,
in qua ut sciamus unde nam uel lucri uel damni aliquid specti '
ri conueniat,opus est aduertisse qui sint,quos contractus coitae societatis comprehendit.Et potest fieri,ut utero: sociorum,cum alio quoq; negociationis cuiusdam, puta uint,trumcnti,aut Olciemendi uendediq; societatem coierit, quoicasu ne promiscuumn habeas,
196쪽
habeas,uel lucrum, uel damnum, respondet Vlpianus: Soelum mei socii,socium meum non esse. Quasi uelit dicere: Ubi foeti mei socius negotiando aliquid lucri tecit, non posse illud ex ii' i nostrae societatis mihi commodare rursus damnum non adesse, sed quenq; ex suo duntaxat contractu teneri, non alieno. Rem clarius accipe. Mutius ciam Sulpitio societatem negotiationis gemariae coluit, proinde Sulpitius cum Sempronio uestiariam communicauit,soluto contractu, Mutius & id coni orendii pi tat quod Sempronius uestiaria negociatienc est consecutus, uti ouae felicius cesserit. Sulpitius cotta, & cum in re gemmaria so- eii Desi. tum negociationem socialem cum Mutio habuerit,& aliam so. cietatem c 1 Sempronio admiserit,id tacere recusat, neq; uideri ob id Sempronium quoq; Mutii sociu, quod Sulpitii socius est. In quo ne diutius suspendaris, Iurec5saltus ait Socii mei socius. socias metiri non est quare nec quod socii mei socius lucri fecit inibi est profuturii: neq; damnum nociturum. Quod & in reliquis exemplorum generibus procedit, Bam ei quis latum socias est qui admisit. Quandoquidem societas consensa contrahitur: - ἰ, is: mx recte mihi socius uise non potest quem ego socium esse,aut noadmi maut recusaui. Ergo si sociuς inως eum admisit, ei soli socius est l. qui admittitur,& l. nam socii.& do duobus. q. cum erant.E pro socio. Refert glosi in c.legitur.distin .lxxxj. 'Qsilaus nostri addunt, tametsi parergon, libertia liberti mei, r non olle libertum meum tem uasallu uasalli mei, non esse ua sagum meum: quare & ad operas non potest per me euocari. LModestinus.E. de uerbo.signi se . Bald. in c. . .rursus.de cotro. inuest.Similiter amicus inimici mei, inimicus meus non exist maturi tametsi Barto. in l. sciendum.ς. si accusatio. contra se tiat.: quod tamen intelligit nas, nisi amieitia illa in perniciem meam uideatur intercessisse: de quo apud Philippum Decium est,& Felinum in c. accedens. le appell.
Vicquid calore iracundiae uel fit,uel dicitur, non prius ratum est, quam si perseuerantia apparuerit iudicium animi fuisse. Ideoo in breui
reuersa uxor,nec diuertisse uidetur.
I R A C V N DIA M inter affectus humanos numerant, quos Stoici in sapientea adere non uolunt, ut rem minus naturalem , differente Tullio in quaestionibus, quas Tusculanas inscripsit.
197쪽
Inseripsit. Sed telistis illis minutiis, homines nos esse agnosH-
mus ,&affectibus abunde expositos quos qui plane exuere,aut effugere uolet hominem exuat oportet. Quare& sapiens ille Ecclesiastici xl. cumloimine multis malis obnoxium a die exitus de uentre matris, eorumq; usq; in diem sepulturae prodidisset,non iracundiam ipsam, sed eum perseuerantem eius scientia immutare addidit. Neq; Psaltes omnino no irasci oportere homines uoluit,sed ubi id fecerint, ne peccent,quando ait, υγμ ε
νυ AH seu legislator cum Mectum illum iracundiae mones bus adimi atq; rempub. ab ea radicitus purgari non poste ediploratum haberet, cauit, ut non statim quod calore iracundiae sit factu, dictum ues in adstringeret, nisi persevcrantia id ex animo prosectum esse manifestaret. idem est in l.diuortium noest. E. de diuortii . Vbi & hoc exemplum est,Quod per caloremini Uepudio si in breui reuersa sit uxor non uideri ipsam dis uertiue. Ideoq; fallitur Haloander quando uox ineptissimum uerbum,pro uxor nobis obtrudit.siue igitur sit contramis,sive consessio siue iusiurandum, siue aliquid quod iraeundia facta, aut dictu fuerit, no ante recipimus quam ex animo deliberato prouenisse constet. Vnde si quis uectigalium licitationem is cundiae calore ultra modii solitae conditionis fecisse dicatur,ita demit admittendit Paulus tradit, si Metusioribus, aut alia x satis cauerit,se uectigalia, ut est licitatus, soluturum: per quod non amplius iracudiae seruore id fecisse existimatur, sed animo plane consulto,& ratus erit e6tractusa .licitatio.Tde publicanis &uectigalibus. Vbi Accursus,bone deus,quam ineptit,quamst uat,nesciens quona pedem figat. Licitatores enim modo liti- ptia,
patorcs,modo reliquatores, modo locatores esse, & tamen co- uctores exponit.Tu re sic intellige, Romani primu ex omnibus rebus, quae in urbe couehi solebat,puta frugibus metallis,piscibus, sale, aliisq; id genus aliquid in aerariu atq; publicuusum recipiebat, quod uectigal dici coepit, sed postmodum exigentenci essitate,& finibus dilatatis, ex omni re frumentaria per It 'liain uice limam partem sibi reddi,& nonunquam decima,quare Asconius I. in Verrem,frumentum decumanu uocat, quod ab
ratoribussiculis dabatur: dc Publicanos decumanos, quos & n 2 Verrem
198쪽
Verrem exhausisse M.Cicero insectatur. Proinde ex agris deuibri ctarum prouinciarum atq; aliarum, quod & uectigales dixere,
quid pendere iusserunt,quam pecuni moti si nomine uectigalia ut in auarium coserenda appellare cca perunt .Ea Calendis Martiis consueste locari Macrobius autor est. Et scribit Blondus in v. ium'antis Romae libro. Et haec uectigalia qui conducebant, Mi mrmaut Publicani sunt dicti: n. V ehni eae nam publicos illos reditus, ct uectigal certo constituto pretio ciba ori redimebant, qui no crant homines proletarii, aut e lapide empti' aeruscatores, sed plerunq; Equestris ordinis uiri,ut apud Cicero- nem uidete est, in oratione pro Plantio : Flos enim Equitum
Romanorum,ornamentum curitatis,firmamentum reipublicae,
publicanorum ordine continetur. Et pro domo sua ad Pontifices: Proximus est huic dignitati.ordo equester, omnes omnium publicanorum societates, te meo conlulatu,ac de rebus meis geostis amplissima decreta fecerunt. Sed huiusmodi publicanorum mahe i sic D conditio deinde paulatim uilescere coepit,ut no amplius E qu Iis ci eouda; - Ies,sed uilissimus qui'; per singula ferme oppida uectigal con- , duceret,& hoc a mancipibus publicanorum principibus,qui id a Romanis habebant apud Paedianum, siue hoc ex pecore, po tua ale, lucis,agris, aquis, aliisq; rebus pensum esset, & hoe licistando, nam qui plus pretii obtulisset, uectigal conductum habebat , de eum iuretonsultus licitatorem recte uocat. Porro in auctionandis rebus licitatio feri solet, praesertim inter plures emptores .Et solet hodie impostores nonnulli. qui rem uenalein Qicitatorei, habent,destinare aliquos qui licitetur merces, quas tamen em re in animo non habent sed magis alios empturos ea fiaude alblinant,id quod Cic. in iiii. ossiciorum, parum ex fide osse ait, monens ne uenditor licitatorem in contrahendis negotiis adlib
V beat.Ex quibus quid licitatio,item quis licitator dici debeat, ne
diutius eum interprete luctari cogamur, apparci. Iusiurandum quoq; animi calore praestitiini similiter nisi perseuerantia inter siccio eae uenerit,non est ratum, praeterea quod cofitendo quis dixit. notatur in c.cx literis de diuor.& colligit Iason in t .si filiam.C.de
' i me testatem qui eonuitici alteria affecerit,cuius mali lingua
prope natura amica est apud Musaria: γ αα γει ὰνθροόπωρ φι- κερτομο : aut crimen temere obiecerit: nisi id uel iterare sit ausus,uel adstruere,non obligatur.c.si quis iratus .ij. q. iij.& nequis puter illato conuitio perpetuum tempus superesic, quo iraiuggerente id factum excipi queat, inter commentatores e n-
199쪽
uenit xxx. dierum intercapedinem esse, intra quos id allegari co istae rimpossit,iae iniuriarum sit actio ut latissime est apud Luca de pen di in puet Iaa. in I.omnino curiale .de decurio. in x.Codicis libro. H. Nec obstat. l. si non conuitii.C.de iniuriis, ubi animo expe-so iniuriae sunt illatae aut perseuerante. Insuper a delictis atrincioribus, puta homicidio praeda,& id genus alijs, ira non excusat: cum publice intersit,ne impunita maneant: id quod Philirpus prosequitur
ALterius circumuentio alii non praebet adli:
D O L V s malus nemini comodare debet, siue sit qui eum
committit, siue aliud: quicquid enim suo nomine alicui non ibeet,noc alieno licebit.e. quod alicui. de reg.tur.in vj .Proinde si Diau, vimiai cui actio aequiri debeat, in iis consentire non uidetur quae sunt commotare illicita, ac in republica minus petiereda. Et facile esset per alium debet. technas & dolum struere, ad alterius res obliquε interuertem dum, si Proconsul edicto non obviaret praecauendo,ne alterius circumuentio alii praebeat actionem. Sic procurator admini strationem habes ex eo quod dolo depactus est, domino acti nem non parit, sed doli exceptione submouebitur l. apud Cebsum.I.quaesitum cst.Tde exceptione doli Item quod seruus ex iusta causa aut maleficio apprehendit,ac naturaliter tenet,in poeulii caula non est,ideo ad domini possessionem pertinere non ereditur,tantum abest ut actionem praebeat.I. quod seruus. ς .sio fide acquiripossessi
CVlpa caret qui scit, sed prohibere non p
test. M V L T A sunt in iure nostro, in quibus scientia quempiam culpae insimulare,atq; nocere solet, eatenus ut nisi prohi- . beat quid committi, ipse teneatur. QSemadmodum,si domino sciente,& non intercedente, semus furtum fecerit, uel noxam nocuerit, in solidum, hoc est ad litis aestimationem dominum obligat,sive maneat, siue desierit dominus esse. Cum hoc iudi- - . . cium caput non sequatur, sed eum in cuius potestate est quide- , . P linquit: l. si seruus.ff. de noxal. actio. Proinde si quis mensuras n 3 conda
200쪽
Dominus quarenus noxasi iud cio tenetur. Tatientia cum Aeati actioncm
conduxerit,endi magistratus ut iniquas frangi iusserit, si quies
sciuit iniquas este & frangi non prohibeat, ex locato asti onem sustinere est manifestu. l.itein quaeritur. I. i quis. E.locati. Haud dissimiliter in rebus incorporalibus scientia traditionis loco habetur,si quis per fundum tuum aquam te conscio duxit,seruitutem exemplo rerum immobilium tempore acquirit:cum non sit ea seruitutum natura, inquit Pomponius, ut aliquid faciat quis, puta ut uiridaria tollat,ut amoeniorem prospectam praebeat,aut in hoc ut in suo pingat: sed aut aliquid patiatur . aut non faciat liquid .l. si aquam. C.deserui,& aqua. l. quoties.I. seruitutum.& l. quoties via. F.de seruitutibus.
Veruntamen ne ad id quis obstrictus esse uideatur, quod sinebi possibile non est, quandoquidem magis foedum quam cubpandum,quod mutari non potest, ut Publius ille. Mimus apud Gellium monet.Placuit tune quidem scire nocuisse, si prohibendi sit facultas.Porro qui scit, sed prohibere non potest,culpae insimulari haud debet. Recte igitur scientia eius qui culpam contrahere debet, prinsumitur,si prohibere potest,si in omnibus noxalibus actionibus sistentiam domini complectimur,si csim prohibere posset . non
prohibuit: quod si etiam uideat noxam fieri,obstare autem non queat,haud officiet. Quid enim si furtum faciens seruus, aut ii micidium committens, intercedentem dominum non exaudiat aut cum trans flumen sit seruus, uidente quidem, sed inuito domino noxam noceatῖrectius itaq; dicetur culpa dominum care re,cum edictum eius scientiam duntaxat perriringat, qui probi bere potest. l.si seruus. g. is qui.l. in omnibus.& l. in delictis. a exordio. f de noxalibus actio. Neq; tamen existimes dominia, licet extra culpam sit, in noxali iudicio non fieri obstrictum:et ni in iis quae extra crimen in quod publich animaduertenduest habetur,cum seruo non est iudicium. Quare si arbores suo tim ceciderit nesciente domino, uel prohibente, aut alienum agrum armenta depasci permiserit, aut cum alterius seruum d palmare uellet,inter erit ipsum,facit ut dominus noxali actione conueniri possit, ita tamen ut uel seruum noxae dedere, aue eondemnationem lite aestimata sufferre in potestate sua habeat.
I.si serui. C. de noxalibus actio.& l. . Teo.Item si potentior qu spiam ex aedibus conductis senestras aut alia sustulisset, condi Gor qui neque resistere, neque domino denunciare potuit, sed migrauit, locari actione non tenebitur. similiter dominus qui interced