장음표시 사용
101쪽
Messala, ut voluntatis publicae interprete,declarata, et prioris viva quaedam, maximeque Augusto grata repetiti fuit. Lacrymae enim, quas delato cognomine, profudit, non dolorem animi, sed omnino gaudium et voluntatem accipientis igniscabant. Apud elonium in Augusto cap. M IV Testis est nu-mus, Augustum velati imagine super tripode sacrificantem, votisque persolutis, gratias agentem de lignans, memoriamque servans huius cognominis, quod ita scribitur : AT PAEIn aliis numis P. P. haud secus, atque in publicis inscriptionibus, interdum ne litera quidem omissa, et plene, quod perinde inscriptiones docent. Eodem modo Livia, Augusti coniux, iatrepatriae, cognominata est, de quo eis aliquando inter viros, mediocri doctrina praeditos, dubitatum esse memini, numorum tamen auctoritas facit, ut dubitare desinamus. Eo enim honoreat sectam esse Liviam, numus comprobat, in
quo effigies Augustae operto capite sedentis, expressa est cum titulo: AUGUSTA MATER PATRIAE. Hoc enim Senatus ei tribuendum putavit, ut novus, et antea inauditus ipsi titulus decerneretur, variantibus tamen patrum sententiis, utroAugustam cognomine, parentis, an matrisfare ae Ornarent. . Nam in medio hoc relinquit initus, et deliberati nis, eadem habitae mentionem facit, sed,an de alterutro Lia viae tribuendo statuerint, non tradit Alii, incivis,parentem,as matrem patriae appestandam Liviam censebant, nasLI . At numi haud leve praestidium serunt, atque hunc sane rupi Iuni eximunt, Liviamque titulo matri patriae auctam fuisse, evincunt. Idem ille honor, diu ab excessu Liviae, instauratus, praemium virtutis Iuliae Augustae attulit, cuius rei monumentum, publico auspicio constitutum, et immortalitate dignum, num servarunt, historiamque locupletiorem reddiderunt ae semina, in summo alligio potita, et Septimio Severo Imperatori nupta, Lite aliUbii .lo hoc etiam cogit mine
102쪽
D TITVLI AUGUSTI.mine celebratur in numis: AT PATR. Adeo verum est, quaedam ab historicis praetermissa esse, et vitio temporum deperdita, quorum iacturam numi sarciunt, formulasque antiquitatis, quas frustra alibi requirimus, locupletant, aut supplent, multasque et dinaciles temporum rationes explicant, ac historiam, praecipue augustam, diuVant, Latiumque, adhibitis commode inscriptionibus, maximopere exornant. XIII Refero me ad Augusti titulum, quo nullus unquam dignitate maior fuit, aut veneratione potior, cuius initium renovat eius memoriam temporis, quo insignitur principatiis Augusti legitimus, qualique natalis constituitur imperii, Sensius populique consensu firmati Praesidium huius sententiae est in marmore Narbonensi, cui nemo idem abrogat, in quo
IDUS IANUAR QUA DIE PRIMUM IMPERIUM. ORBIS TERRAR, M. AUSPICATUS EST THURE. VINO SUPPLICENT ET HOSTIAS SINGVL INMOLENT ET COLONIS COLONISQUE THVS VINUM EA DIE PRAESTENT. Extat inscriptio apud Liptiunt, in auctario inscriptionum veterum, cuius auctoritate emendo historicos, diversum diem numerantes, quorum alii propius absunt, et uia tantum unius
mentis die discrepant, alii longius abeunt, et diem mensemque mutant. Post Lipilum ruterus edidit, et vocabulum,
COLONISQUE, expunxit, reditusque et stylo inscriptionum aptius expretiit, INCOLiSQUE, p. . Quod si non admonuit, neque idoneum, et Latio consentaneum inlcriptionis o dinem servavit, dis par. p. D. Vere autem centuit Henritus Nors, cui meritum Roma praemium peritvit maiorent huius marmoris, quam Censorini auctoritatem esse, indisse ratione erudita quam CL. Mag6alechio acceptam fero, de votis 1 decen-
103쪽
decem alibu in ripta Solebant Imperatores celebrare imperiorum natales, eosque festos agere, ludisque editis, quincto, aut decim quoque anno, suscepti principatus memoriam renovare. Quod proditum ab Augusto exemplum Impetat res etiam Climitiani, imitandum putarunt, diesque hos auspicii sui causa, maxime solennes eii e voluerunt, ob eamque causam fructo et regio s appellarunt, apud Gaudium M. tmert
num in Genethliaco M.tximiani A. et Dioc isam. Haud in dite, quia diu alite tiae solemnia, Cicero dixit natasim Colom re Brundusinae, et Satatu, Lai ad Atticum, et In Latione pro
Sextio, ecundum Paula Manutu oritionem, qὶ ae haud sp rnenda es, et mihi pro .it. Eadem loquendi ratione, diem nata mreditus voca I. III ad sit. p. o. Inde pocalugum natam i ad rictum est a significandum Neru auspicium do in ve G lendet/io Natale scribitur ron LatinitateqPidem corrupta e a late tamen inclinata, et i La augustam seculum redeante. Initium, quo Imperium renovari dicitur, ann m novum exponit Martianus, argumento timcriptioni veteris, Romae apud aedem Divi Hadriani repertae. Hanc laudarunt, et ex lapide descripserunt Liplius, i sinus, Torrentius et Gruterus. Sed verba illa, ANNO NOVO indicant Kalendas Ianuarias, quibus ilipem populus Imperatori contulit, quem morem iiii riae mandavit Suetonius, et signavit antiquus lapis, apud Gruterum, ex quo repetiit Io. Petrus Bellorius m num An omni
Pii, ei apud se bonum in Aug. cap. LVII. Non ergo de auspicio imperii, sed de anni initio capienda sunt, nec tamen O- num ipsum, quod KAL. IAN. datum est, sed erupus, quo dari consuevit, vocabulis no P . ni de lignatur. Nil addo de nam urbis, qui est innum Hadriani, vena festo ritu celebravit ac recoluit, anno pol urbem conditam DCCCLXXIIII. In quo explicando antiqvaim dudum operam consumplerunt, maxime quod sub illud tempus alitia, quibus Roma extructa est,
104쪽
DE TITULO AUGUSTI Nest, vocari desierunt. Tantum addo, Imperatores, etiam 'adriano recentiores, formularum elegantiae adhuc studuisse, et eo die, quo imperium auspicati sunt, prim parum e thyrsi os dixine, argumento loquendi idoneo, et ad augusti seculi imitationem ei ficto, quo in rempublicam ingre si dicuntur, qui eam non quidem arbitratu suo regendam, sed tractandam atque administrandam suscipiebant. Illuc referre licet caput, sive titulum de excusettioniὶus inscriptum, et legem in pande-dias Romani iuris relatam, quae est inseriet arum sexta, sectione autem, sive paragrasόo8. Vbi est fragmentum Antiqvitatis ex epistola Marci Antonini depromptum, et a Moristino conservatum, in quo ille aiet in patera Commodo appellatur. ἡ XIV. Postea vero quam Octavius nomen Augusti adeptus est, a triumplus abstinuit, cum,hoc titulo, quem unum ex milibus duxit maximum, contentus, moderatione quadam triumphos recusaret. Cuius exemplum M. Agrippa secutus, Bosporanis praelio superati triumphum, quantumvis ab Augusto decretum, abnuit, et solis adeo triumphalibus ornamentis acquievit. Dioca sus f. LIV. Cum quo num consentiunt, et triumphos ab eo tempore non actos esse indicant, quos cum Agrippa consulto omisit, tum deinceps omittendi aliis occasi nem causamque dedit, haud repugnantibus Augustis, quorum hoc interfuit, ut belli imperatores cogitarent, corum auspicio victos eise hostes, qui summo Vrbis et Italiae imperio potiret tui . Aliqua tamen ornamenta illis relicta sunt, quae palmaeramus, incurru triumphali potitus, te signat honoremque triumphalem, sine triumpho, numorum indicio confirmat.Pa mas autem, tradito a Graecis more, victolibus datas, togamque pictam, et trabeam tunicamque palmatam , inter triumphalia inlignia relatas esse, Romani ritus periti scriptores observant.
At triumphalis ille honor ut a triumpho diversus, sic pompae
curuli, expcrberat, neque enim triumphantes, nisi curru ve-
105쪽
u I. DISPUTATIO, cti, urbem inibant, Capitoliumque ascendebant, ut ex Romanis scriptoribus constat. V. Livius L XXX. F. XXXI. It et g. Hinc mor τηρα et Θρίαuc Graeci distinguunt, Dio Cassiius I. LIV. De ιν tione res perinde nota est, triumpho minorem extitisse, et orantes urbem pedibus ingrestas fuisse, quod ex Plutarcho qare in Marce o. Quae vellena planius copiosiusque disseruisset Canielim in cap. ultimo de militia Romanorum. Nec er/hicpraetereundi sunt Gellius Macrobius, Festus, Isidorus, inpii misque Dionysius cum PD archo, et Ovius cum utroque conferemdus. Tradit Butengerus, duces bello confecto reversos, cum triumphum peterent, in templo Bellonae res militiae gestas
exposuisse , quod recte quidem et ordinarie ita se labet, sed non semper usu probatum est, exemplo Fulvii, qui de rebus a se gestis in aede Apollinis disseruit, quod tesimomo Liriri comprobatur, L XXXIX. c. rius quaedam paulo aliter, ae Laetius, refert, qὶ o observat etiam adreus e non expedit,nec probatione ibiscit, qὶV expedire fotussit. In notis ad Pan-vinium erit Patavinae p. I si.
XV. Quemadmodum vero Augus nomen, post conditum Romae Imperium, fuit summum semper, et in terrarum orbe maxinuim, lic omnia, qVae ab Augusto constituta et acquisita sunt, quaeve ad eum quoquomodo pertinent, aut pertinentis iure possidentur, ac vindicantur, omnino referri debent interre acras, et usu iuris etiam sacrae appellantur. Sacrae leges, sacra domus, sacra vestis, sacrum patrimonium, sacrumque stabulum, passim dicuntur, et omnia in Augusti familiam ascita hac appellatione continentur, atque hoc iure censentur, velut humano nexu soluta, commercioque exempta. Sacrae largitiones saepe nominantur, maximeque celebrantur Comites sacrarum largitionum, in Notitia veteras imperii, et multis apud Cas odorum locis. Sacrum latus, sacri vultus apud scriptores alios, speciatim poetas, Statium et Corippum, leguntur. Ia
106쪽
antiquis inscriptionibus Augisa domus interdum dirima, e dem solenni titulo, et sipulicatu haud absimili vocatur, cuius partem dabo.
PRO SALUTE. DD. NN. IMP. CAES. M. AVR. ANTONINI. P.F. AVG. T. M. AVR ALEXANDRI NOBILISSIMI CAES TOTIUSQUE DOMUS. DIVINAE EORUM.
Divina dicitur, ob singuIarem, et sacro auspicio constitutam
nominis illius venerationem, quam non humana duntaxat opinio et conserinis, sed etiam divinae appellationis auctoritas tuetur, inviolabilemque praestat, et supra omnes Regum titulos extollit. Quod Dio et Xiphilinus indicant, testimoniisque suis vim et originem eius tituli confirmant, atque in summo gloriae fastigio reponunt, ut omnes alios vincere titulos, aut Omnium certe titulorum dignitatem, salvo praecipuit nore, complecti videatur. Praeterquam enim quod instriptio luculenta singularem, et sacram tituli dignitatem comprobat, scriptores quoque rerum gnari contentiunt, ac sacrosanctum alici id et excelsum in eo titulo inesse confitentur. Idcirco ex Dione hoXiphilinus haec reddit Πάντα - εντιε - τα, καὶ ἰεριλέα ςα προσαγορευεταρ Quae ex libro eius LIII excerpta, et bona fide reperita sunt, ut plane intelligamus, eiusmodi hunc esse tituluna, ut supra omnes titulos constituatur. Aliis enim aliunde dignitas quaerenda est solus Augus titulus seipsis contentus, nihil peregrinum assectat, et
omnia titulorum Ornamenta excedit. In quo Latini et Graeci summa ratione consentiunt, illi quidem domestici eius se tuli interpretes, hi integri hic et omnino periti testes, vim n minis, et veritatem rei declarant illi vocabula requirunt, hi abundant, utrique studium et operam conserunt, ut verbisco D mutatis, sed maxime aptis, perspicuis et propriis, in e planiando liuius vocis significatu utantur. Addo, quod Graeca, Latinae loquendi consuetrudiri gnari, et sigmatim historiae
107쪽
I DISPUTATIO, augustae scriptores hoc titulo excelsissimum aliquid insigniant, et vocabulo si oerlauonem norant , altillimum augulta dignitatis gradum describant. ni ergo Romanorum Imperatori, proprie debetur hic titulus, quo nullus est neque Lanctior, neque insignior, neque excelsior, neque veneratione maior.
Cuius gloria tituli non minus inauspicio dignitatis, quam in
si fendore muneris et urucernitur, propterea quod eo nomine designatur summa quaedam inter gentes auctoritas, quae ingularem ei venerationem conciliat, et timulemcit, ut hac ratione inter omnes Reges Imperator Augustus lingulariter eivuneat, et ceteris Regibus, tanquam Regum omnium maximus distingvatur. Quae summa veneratio coiiiuncta est cum
honore praecedendi bienniore, et insignioris solii, sellae , ac pompae cui talis, in congressibus Regum conciliisque mor tiorum, aut certe Christianarum gentium, ii quae haberentur, aut haberi deinceps communi earum consensiti placeret. Nam sanctior illa dignitatis augustae aestimatio, quam ni rara opinio in animis principum et populorum inseruit, cum etfectu prao N. intelligenda est, ne frustra sit, aut pro inani somnio h beatur. Quo undamento praestructo, colligam licet,lionoris certe solennioriV um imperatori Augusto ex
hoc capite deberi, ac merito deseri t. Hoc enim titulo noscitur ut maximus Regum et maxima inter Reges veneratione dignia adeo ut huius ratione inconcilio gentium, siqvodi bendum esset, non modo praecedendi honore, sed etiampra fidend auctoritate ungeretur. I X inde sequitur, neminem, nil Romanorun Imperatorem, cognominari proprie Augustum, ne Regem quidem Romanorum, etiamsi ceteros Reges praecedat, et in ImperiORO. ac august tu ilitate ipso iure successionem consequatur Tancum abest, ut externi Reges proprie dicantur Augusti, ut potius consecratum confirmatumque Romile auspiciis titulum Oli Romanorum Imperiatori, et sum
108쪽
DE TITULO AUGUSTI mouerbis domino, non sine documento venerationis Augusto debitae, relinqvant. Etenim Imperator per se titulus, quem assectarunt quidam Reges et usurparunt, non datius sumendo Augus Augustae m/queo do vim ratione Imperii Romanorum acquisito, constanterque servato, et ad omnes in eo succestare valido ac sempiterno iure Propas aro. Vnus autem in terrarum orbe et Imperator Romanus, et Quod ab hoc sontei manat, unuSinter omnes,'VOtqVOr imperant, Augustus, unus,
anquam, qui ver ac proprio August nomine censuatur. Dei industria omitto Reges barbaros, intra et extra Europam sitos, qui regna armis domita, in vastam unius Imperii molem coimnarunt, et ideo Imperatores appellati, sed Augusti titulo sacrati non sunt, quo soli Romanorum Imperatores gloriantur, e que pereminentiam ab aliis, etiam cultis et Christianis Regia bus, sed inprimis a dominatoribus istis barbaris distinguuntur. Quocirca magnus dominatus iii Thracia constitutus, multas quidem Europae et Aliae regiones complectitur, regnaque sub unius potestate coniuncta habet, postquam Imperatores Graeci, fortunis eversi, serocissimo hosti siccubuerunt. Non tamen eius Imperii, quod hic specto, noramne et dignatione continetur, neque enim commutatum, sed extinctum est pristinum illud Graecorum Imperium, quod ab urbe Latii, et Roma veteri translatum, ad excidium principis Thraciae urbis
permansit, ac eo usque retinuit Romani nominis singulare decus, et Augusti tituli honorem summum, Caelareamque dignitatem, quippe quae vere ei conveniebant, et propter no vam Romam, quae tunc erat Constantinopolis , omnino debebantur. At haec sacrata auspiciis ornamenta et elogia nihil ad barbaros Thraciae imperantes pertinent, quorumd minatus Suuanicus, a sacro novae Romae impeti plurimum
distat ac dissidet, certe Augusti nominis venerationem non capit, quam everso Romae novae imperio, solus inter Chri- stianos
109쪽
I. DISPUTATIO,stianos Principes obtinet, et iure ido promeretur sacratissimus Romanorum Princeps, antiquitate imperii primus, et augusta dignitate summus idem ac maximus Imperator, cunctisque adeo Regibus, et imperatoribus non-Romanis, ordinis honorisque ratione praeferendus, nec Romae novae Augusto ce surus, si quisquam extaret hodie, Graecumque Romanum Imperium, Romano Veteri secundum,superenet Tricantur interdum exteri, praesertim Galli quidam, et notninatim Scipio Pisimus, regium nomen Imperatorio antiquius et dignus putans tom. .de ι .gemra de Emmce. Contrarium res ipsal quitur, quando onmc, Christianae gentes venerabilius aliquid et eminentius in illo Imperatoi is nomine agnoscunt, et barbari etiam Aliae Reges, regio titulo non contenti, Imperatores dici
volunt, non alia de causa, quam quod Imperatorium titulum multo digniorem esse arbitrantur. Quorum iudicium eo minus negligendum est, quod praeter Orientis Reges, etiam in orbe Cliri stiano Galli Hispanique interdum a secta uncti metitulum,quem haud dubie nobiliorem esse autumabant. Nec tamen eo valere poterat recens lumptus ille titulus, ut Galliae Hispaniaeque Reges honoris gradu, et usu Augusti nominis proprie dicti, cum Romanorum Imperatorem acqVarentur. v re deinceps hoc titulo abstinuerunt, cum novi exempli et et, nec venerationis augustae gloriam tueretur apud ceteros Reges, quos nihil sorsan impediebat, quin eundem asciscerent titulum, et suorum quisque populorum Imperatores se appellaxent. Neque id non licuisset ex diversa causa Imperatori Ro. Augusto, maxime propter antiquissimum crinaluae regnum, quod inter reliqua Europa rcgna praecipuum, ac tonore priamum, et soli Romanorum Imperio, cuiu, summum caput et git, ut originis auspicio, sic dignitate est secundum, arctissimo ceteroquin et sempiterno foedere cum eo coniunctum re non recte assecuti πιαί et Fιήω umor tiόitippus B. -
110쪽
hbella, qui Augustalis inscribitur, ibiectispatet, quibus discep. t-tio de nomine imperatorio continetur Frustra autem contendit Duple mus, si audi esse Imperatorum dignitati, quod ultimis seculisignotum luerit hoc nomeni contra illustris et pervagata Regum fama extiter it ante imperatores, eo quo dixi, significatu appellatos . Nam ea causa non est per se idonea,quanto rem nomen regi lira imperatorio praeferatur, quia Ro Impe rium altiori dignitatis gradu constitutum, et titulo augusti nominis sacratum, ac supci Cmnia terrarum Orbis regna evectum hodiernis etiam, quaecunque supersunt, regnis antiquitate non fabulosa pnaestat, et explorate cognita temporis diuturnitate, multisque aetatibus et seculis longe aliis dominatibus es regnis antecedit, gloriamque huius rei suopte nec ab inani o stentatione quaesito praesidio, sustentat. Accedit morati xum consensius gentium, quae non modo non in dubium, cant splendorem huius nominis, sed quoque ultro confitentur
et aestimant, ac Imperatorem eo praeditum, summo loco ni
meroque habent. o praecipui argumento se sulcit augi sta dignitas, et siqvid innovetur, iustam contradicendi causam praebet, iis maxime, ad qVOS ea res pertinet, ut contra tot seculorum consuetudinem nihil mutetur In eo enim prosecto cum Imperatoris, tum reliquorum omnino Regum ius versatur, nequid unius auctoritate Regis fiat, quod eiusmodi sit, ut titulorum inter Reges aequalitas tollatur. Idcirc0 D. M riana, Hispanus, idemque diligens seripiqr, haud adduci potuit, ut crederet, Innocentium I. comprobasse instinitum Alphoi si VII. Castellae Regis, titulum non receptum, neque regio non
maiorem capessentis lib. X. c. Is de rebus Hulan. Ant Lunc R dericus Toletanus M. VII c. p. 'odericus Santiu pari. III. c. Alfonsus Cartagena cap. LIII. Luctus Marιπσι ι VII. Pram