I. Bodini Methodus ad facilem historiarum cognitionem

11쪽

IOANNIS BOD IN I

ra ex patrae leges populorum , qui militami umba que disciplina claruerunt, undique cori ctas a nectimus: quam quidem ad rem , Imri consuriorum simul edi Historicorum ponderibus utimur, ut Persarum, Graecorum , --yptiorum, non mium quam Romanortim I Iibm tribuatur. ex Hebraeorum quoque ramde iis, potissimum ex libris Sane rim,optima quaeque haurire proposinimm: in quo mihi semam operam Ioan. strinquarborein. ae Mera m , Hebraica lingua regii doctores, mihi non desituram spoponderunt. Hispanorum quis dem leges es Britannorum,atque omnino et riorum Italia ae Germania rivitatum jura nobis ne desint nam obscuriores conquirere in

mirum st) esse rum me non dissido ut cumnsrus id conjungantur. optarem Agud quoque ut Turcarum Iure civili perinde fruere -Naut certe μη publicum, quo forens istud ac praepotens imperium sabilitum ea, quo

dammodo teneremus . his accedet forensis δε- ctrina, hummaque auctorisas rerum , tum in vestra, tum in imperiadi Curia decretarum: qum partim nostrorum hominum, partim

Guarini, er Mynfingeri opera consecuti sumus. sc enim Polycleti norma leges, legis actiones: Lesbia vero aequitatem, se judicis

osscium examinare decrevimu3. Hac igitur omnia Iurisconseritorum , atque Hisoricorum probara o confirmata sententiis artem illam esciunt o clariorem 'augumorem, quam se ab unim popu i Romani arbitrio penderet et tametsi Graeculorum Igmenta esse qua hab

min , magna' sevi parte comperiuntur. nam' quindecim viri legibim constituendis a Ium- .iam creati, cum foeda barba ris omnia pre

12쪽

merentur, legum fontes adeo conturbarunt unihil fera a sordUm O luso p rum hauriatur. ex quo secuta est immensa de aqua legum copia, tum iu legum inter V di re

pantia tosteretur: tum etiam ut ab integro corpore avulpa membra, utcunque coagmentari possent. ex quo veteres interpretes magno

ingenio, labore vero pene incredibili fuisse imieuigi potest: tum etiam ex eorum scriptu,qua tot ac tam mi ita est uderunt, ut omne fluum tempud in scribendoposuisse nihil ad legendum reservasse Udeant r. sed cum in miserrima tempora incidissent, quibω nec bonis artibus cras nec humanitaei locm: senis scriptu pleroque ab hac scientia deterruerunt. cum enim juventus a suavissimis eloquentia ac philose phia foribuι θ hortulis, aa ilia senticaa praeruptaque saxa vocare tum , animum Mane δε-jiciebat : quo quisque elegantiu erat a n tura, uberius etiam a doctrinaperpolitus, eo magis refugiebat ab em scientia aditu , qui veprib s acdinis interes , tenebatur. onea vero quam perpurgari coepit tum legibus Romanorum sua prisca densem restitui visa est. Ex iis ergo interpretibM , quorum detectum habemme, quibusique ad leges describendas mtimur, quatuorsunt genera. um est eorum, qui in s olis perpetua disputatione legum m moriam comprehensam habent: sed tamen sine ustu est exercitatione forensi . siquuntur ii, qui diuturno rerum forensium ustu paucis quia

busdam praeceptis audicandi prudentiam sibi

compararunt. tertium genim ese eorum, qui

ab hu quidem usium , ab istis pracepta didicerunt: quales inter nostros habemus vectit torem, Fabrum, Guidonem , Challaneum,

13쪽

Boerium, Baronem, Conanum Tisaquetam ei que popularem Missonium, Pegii nosHaeci s Molinaeum; ex quibin uberes in causis

civium disiceptandis ac judicandis percipimmutilitates: ex istis prope nullas. Nam qui a forense disciplina Iuris scientiam se adeptos a Nbitrantur,plane confimius seunt iis,quiseipsssin patitura semper exercuer-t,nuuas tamen acies viderunt, nultis militia labores tia

runt, itaque hostium sectum ferre non gi possunt, quam is qui inscholis Biturigum tanta cum gloria florebat, id est Mabo intere cos acutisme cernebat: cum in forum v nisset, de levissima quasione consissim obmutuit, non me acerba mandi reprehensione. Tales ergo Iurisson tos D. Ferrerim tuus collega , vir omni laude cumulatus, is qui, nunc legatum apud Venetos agit, P avi testia monis . de fassa illa, quam de sis conci piunt , juris opinione depellere solebat, cum multis audientibus ingenue fateretur , se Ius Ante ignorasse, quam in vestra Curialiteras forenses ae binatorias useu diuturno comparasset. non aliter atque Demades orator, qui

Reipublica gerenda scientiam , non in scholis otiosed in clarissima popidi luce didicissa

gloriabatur. Extremum genu est eorum, qui non modo praeceptis ac fuserenti, verum et iam praeclaris artibuου, solida philosephia imformati. Junitia naturam non ad hominum volunt res mutabilem sed alema lege definitam a linuntur: qui noremam aequitatis perite trioant: qui juris origines ab ultimo principio deducunt: qui omnis antiquitatis c gnitionem accurate tradunt : qui principis, si in natur,popvsi, magistratuumque Ado morum

14쪽

in perium ae potestatem Mane tenent:qui phia

H losophorum de legibus es Republica asputationes ad Ius interpretandum asserunt: qui , ' Graecam Latinam linguam, quibus descria tu pia sunt leges , minime ignorant: qui deniquem artem universamsem sinibus circumscribunt, ' generi ου notant, in partes distribuunt. verbi' si designant, exemplis Humant. Has dotes exi- se mias si halerent interpretes icti veteres, haud se dubium est, quis icta, quam terimm , comm meruariorum quassos silis auiu adolescen-

ar tibus jucundior fuerit, ct Lipublica uit'

se futura.ex ea tamen aureas definitiones ad m-ρ fituti nostri rationem legimus, es magnam A gratiam illis habemus,quo uorum suaiorum qualescunque seu 3 liberaliter ad Re m

i ilicam detulerint. Atque utinam eorum e

- empla vestri quoque Papiniani, scavola, L - beones s neque enim aliis viminibus appellam i di sunt) quos ad aquitatem natura genuit,dias sciplina informavit,UM .ssuefecit, quantum

s valent, tantum velint. quid enim tantam μ' pientiam latere potes' aut qui merito magore i post homines natos Iuriscon torum nomines fruunturineque enim ulla pars orbis terrarumi aque foret omni disciplinarumgenere, ut Eumi rapa: nec usia pars Eurota legum scientia δε-- rior fuit unquam, ut his tempori Gallia. id quod etiamnum peregrini homines conmi tentur ) nec theatrum Gallia ornatius ultam hac ipsa urbe: tum propter lumen hujus Cms ria , tum etiam propter urbis cum uniores a terrarum orbe communionem , s quasi soci - tatem. Qua cum snt, non exit timo, id, quod a Platone deflanandis populis consor u mandis legibu scriptum es, a Solom Ο

15쪽

curgo insumma legum inopia , diuturnaque peragratione susceptum : ὰ decemviris tota Graecia qua itum neque enim Adriamo, vel Iustiniano cura fuit iuris alieni) commodius, aut facilius quam his eruditis temporibus, ct

in hac forensi schola consci posse. neque du'bium est, quin Franciscin m or , si diutius vixisset hoc quoquesuscepturu fuerit, es ad

exitum perducturus.non enim e Gracia Iuris consultos arcessere, nec aliunde Legumlatores accire oportuisset.sed tali ac tanto Rege nobis abrepto , miseranda conversio secula est. cumen sementem in literarum agrossparsisseisii qui forentem mentiarum segetem, ac fructu

pendentes leges e debuissentJ utredine corrumpi maluerunt: sublatis scilicet agricolarum praemiis ut ignavissimis ac turpissimis homini-ώud tribuerentur.neque enim sine acerbissimo

sensiι doloris reminis possum clarissima iri

niorum lumina, qua tota Galli uigebant,

squasiore sinopia extinctafuisse. 'Di triarur ut vos,quibus ni itam tempud minerepublico vacuum datur, Semelarios, Portas, Cana ros, Man nes qui ου otium porris rerum

omnium assuentia pro vestra,quasumma est, auctoritate urgeatis: ut buta quoquescriptis bene de lexibim mereri deant, vel polim grariam referant bene de se merisis, quarum ope tales ac toti eva erunt.quod enim suu consei. roribus assidue cavent ne capiantur , faciunt quod'a virtute ac sapientia dignum est: sed est humori virtutis ae sapientia cavere, ut divina ista responsa , qua in vi vim manare patiuntur, quaque famam non modosempitem nam, sed etiamsalutem Reipublica pariunt,

a seros etiam deri ripossint. quod ab iis

sistrari

16쪽

kerari non debet,quos nemo de jure constudere velis. qui se grammaticos malunt,quam Iuris' consimios haberi.qui falsamscientia, nullam aequitatis opinionem induerunt, qui Deab e rum momentis Rempublisam servari, jud, tia constitui ites dirimi putans.quasne testu is grammaticalis , in intimos omnium discipli- .narum aditus usique eo serpere coepit , ut pro philosio his Oratoribus, mathematicis, theolo- sis, minutos depchola grammaticos ferre cogἄ-- mur.nam qui labes ac maculas de tabulis -- liquis leniter detergere debui ssent, ut pictura, 's verus agnosteretur erreo Dis turpes notas, θ, . quidem indelebiles,tam alte in libris omnibus V impresserunt ut nuta pene antiquitatis spa-

' reis imago. sed iis omissis, qui sua se voluntat, te ex albo doctorum hominum exemermnt ad

historiam. unde nostra Luxit oratio, relabo', - Ex Eae igitur veterum ιeges huc Huc di, spersas costigimus. ut huic quoque veri con-' iungamm . quidem in historia juris uae, - - pars optima latet: quo us ad leges optime siudicandis magni ponderis est ac mo-

menti , mores populorum, ac rerum omnium, publicarum initia, incrementa satus, conver fiones, exit που ab ea derivantur. in quo praci-- puum e I hujm methodi argumentum , pro- e porrea quodfructim historia nudi siunt tiberio-- res, quam qui de tu Rerumpublicarum det copi consueverunt. Atyue eo de genere plura

i quam de reliquis partibu scripse , quod eam

i disputationem tam nectariam ad inlinigen-ς dum auci, se quidemstigiae tractarunt. qua- distulatio se nimis ampla cuiquam, ac dis sa, videbitu r, cogitare debebit ea quae nutam ex-s itum habent cujusmodi es historia rεrum hu-

17쪽

manarmn non posse breii methodo continem

quia se Gad nim de sola methodosua artu,

qua certis regiombus concluditur , tibros plus quam triginta: Diomedes vero de regrammatio sex mi sita librorum essuris: profecto non debet id quod de universa historia sic γι-psimus. copioseum videri . quanquam susquisauid est quod jam pridem ad te detuli, moris ommbm exiguum fore confido , pra sita fama, quam de sngulari eruditione, deque

virtutibu tuis concitasti. quarum virtutum laudeseximias , nec in tam obscuro loco detegere,nec apud te priascare decrevi. Bene vale.. l. M. H P Lx v I.

a uplex. o-II. De ordine historiarum. 33- III. De loeis historiarum recte instituet M. 2I. iv II. confutatio eorum qui quatuor monarchras, aureaque seculamituunt. 3 io, V III. i. temporas miυersi ratione. 323. 1 X. ratione populorum originei haberi psi sint. - 3 9.

18쪽

ad facilem

HI S TORIARUM

COGNITIONE M.

PROOEMIUM De facilitare, oblectatione or utilitate

historiarum. Vm historia laudatores rubeat

complures, qiii veris eam ac pro priis laudibus exornarunt, eX ormnibus tamen nemo verius ac melius, quam qui vitae magia stram aprillavit,nam ea VOX --nes omnium virtutum ac disciplinarum utilitates amplexa,significat hominum vitam universam ad sacras historiae leges, velut ad Polycleti normam, dirigi oportere , cene philosophia quae ipsa vitae dux appellatur, propositis ianorum ac malorum finibus intermo tua jaceret, nisi ad rerum piaeteritarum hist rias omnia dicta , secta, consilia, revocarentur : ex quibus non solum praesentia commode e Vlicantur : sed etiam futura colliguntur, certissimaque rerum expetendarum ac fugiendarum praecepta constantur . Itaque mirum mihi visum est in tanta scriptorum multitudine, tamque eruditis temporibus adhuc fuisse neminem, qui majorum nostrorum claras historius inter se, dc cum rebus gestis antiquorum compar ret. id autem fieri commode poterat,si collectis omnibus humanarum actionum peneribus, ad haec exemplorum varietas apte Oc suo quidque

laco accommodaretur: ut ii,qui se stagitiis pe-

19쪽

nitus dedissent , justissimis maledictis proscinderentur: qui autem ulla virtute claruis sent, suo merito laudarentur, hic enim historiarum fiuctus est vel maximus , ut alii quidem ad virtutem inflammari, alii a vitiis deterreri possint , tametsi enim boni per se laudabiles

sunt, etiam si a nemine laudentur , nihilominus tamen praeter ea , quae virtuti praemia proponuntur , hunc etiam laudis fructum , quem plerique solum ducunt, vivos ac mortuoS con-1cqui par est : ut indigne serant scelerati bonos cui ab ipsis opprimuntur , in caelum usqtie tolli.

se vero tuorumque nomen aeterna labe maculari : quod ctiamsi dissimulant, non tamen sine Mcerbissimo sensu doloris serunt. n ue enim vertim , ac ne verisimile quidem esse puto, quod Trogus Pompejus de Herostrato , T. Livius de manlio Capitolino tradunt, magnae quam bonae famae sitisse cupidiores : sed alterum, Opi- .nor , vitae desperatio mentisque suror ; alterum

majoris gloriar spes impulit, ut suis popularibus

Imperaret, aut sane fatendum sit homines gloriae cupidos aequo animo contumelias serre, quod sibi ipsi valde repugnat. nam si recludantur im- Piorum meiates , ut est apud Platonem . atque verberum ictus & laniatus , atque caeso corpore cruculae vibices, aut serri candentis impressiones

aspici possint; dc qui inter eos gloriae cupidiores sunt,quamquam verae laudis cultum nullum habent, sed tamen qui gloriam inanem captant, incredite dictu est, quantum eos laceret & consciat infamiae metus . ac si qui sunt adeo stupidi, ut animos una cum corporibus interire pii-rent, 'uamdiu tamen vivunt, plurimum sua interesse arbitrantur , qualem de se opinionem posteritas sit habitura, saepiusque vota faciunt, ut se mortuis, quanquam Nero id optabat, ut se vivo, terrarum deflagratio consequaturiargume

to sit Tiberius Augustus , qui etsi multa crudeliter ac libidinose animi quadam impotentia gessit, sceleratior tamen futurus erat, nisi famae curam haberet.itaque flagitiorum latebras in re-

20쪽

mota quadam insula quaesiit, cumque imperio se minime dignum judicaret, patris patriae appelia, lationem , dc imperium obstinatissime ut lota Cuitur Tranquillus ) recusavit: ne mox majore ei dedecore impar tantis honoribus inveniretur.exit ' tat ejus oratio habita in Senatu , qua unum aita, Principi comparandum , prosperam sui memo' se riam, alioqui famae contemptu contemni virtuita tes. tant epistolae magno cum gemitu ab eo ose scriptae, quibus de anteacta vita misera conque-τη ritur , seque posteritatis graves contumelias alli, jam sentire, nec tamen mores mutare posse. hic a P autem infamiae metus in principibus , haec utili- ea . tas hist iae Cornelio Tacito tam magna visa est, re- ut vel sola homines ad ejus lectionem dc scri- res pilonem debeat inflammare. At illud quanti est, et quod omnium artium , re earum maxime quae bo- in agendo positae sunt, inventrix dc conservatriae p- est historia i quae enim sisnt a majoribus usues diuturno' percepta re cognita , historiae thesau-3us ris commendarunt, tum nosteri observationibustia praeteritis futuras annectunt, causasque rerum f. abditarum inter se comparant, earumque esse-m- ctriccs & cujusque fines quasi sub aspectum p

ue sitos intuentur. id autem ad immortalis ire Dei gloriam , quid ad veram utilitatem ma- aes jus esse notest , quam quod ab historia sacra, io, religio adversus Deum , pietas in parentes, charitas in singulos , justitia in omnes propali I, gatur unde vero prophetarum voces re ora-OP cula, unde animorum aeternam vim ac potesta-ipi, tem , nisi ab historiae sacro sonte haulimus t pa Sed praeter utilitatem incredibilem , quaeque duae res in omni disciplina quaeri selent, faci-μ--α oblectatio , ambae in historiarum coci gniticuae ita conspirant, ut nec facilitas in ullari, scientia major, nec par voluptas inesse videatur, tib facilitas quidem tanta est, ut sine ullius arde- tis adjumento, ipsa per sese ab omnibus in itia telligatur; nam in aliis artibus , quod omnes in-ma ter se aptae & ii silem vinculis colligatae sutar, to altera sine iaterius cognitione percipi nequit,