Scripta clarissimi mathematici m. Ioannis Regiomontani, de Torqueto, astrolabio armillari, regula magna Ptolemaica, baculoque astronomico, & obseruationibus cometarum, aucta necessarijs, Ioannis Schoneri Carolostadij additionibus. Item. Obseruationes

81쪽

is o Altitudo stelis

82쪽

L s teps to.mor. imidiae morae. Anno 146I. Fuit Eclipsis Lunae uniuersalis in oppositione Iuminari aeum,quae fuit die 22.Iunii,habuit autem in principio morae Vultur uol ns altitudinem graduum altitudo Lunae uisa tune gradus 6. minuta 3 o. in sine totius Eclipsis altitudo Vulturis gradus 47,in.3o. Altitudo Lunae uisa Madus 17,m. 3o in Oppido Viennensi Austriae considerauitM.Ioannes de Montes regio. Fuit igitur uerissima oppositio luminarium una hora, minutis 21 post medium no 'is transa stis. Numeratio per i bulas dat illud horam unam,& i. 2o .post medium noctis,diseserentia unius minuti.

Eodem anno die 2.Decembris in initio noctis,uidit Io.de Monteregio Romae Martem 5c Saturnum qui secundum longitudinem Zodiaci censebantur coiiiuncti ex numeris AD manata,quod tamen uisui non apparuit. Tunc enim consideranti mihi, duae stellae fixae, quae sunt in capite cum stella Martis aestimabantur in una linea recta, Vtram autem harunt stellarum fixarum in fine 27 gradus se deprehendebatur, si uera est modernorum de motu octauae Spherae positio. Saoturnus autem tunc habebat 29gra. γ,quemadmodum calcu tus edocebat.Distantia autem inter Saturnii & Martem,aequa hat eam,quae inter duas stellas dictas est, distantiam,quae quis idem duos gradus fere complectitur. Si itam locus harum duae tum stellarum fixarum bene comprehensus fuit,tremi locus Saturni gemino iuditio,oportuit Martem esse in fine 27 grad. di,qui tamen per numerationem in sine 29. quemadmodu Saciturnus reperiri debuit. Ecce error in duobus gradibus. Die s. Decembris, aduerte oculos, tunc enim uisu uidea hantur coniuncti: Aspexi hoc die,sed nubes impedimento fus ere. Veru in principio noctis 5 Decembris aisitiens,indi Mar rem iam praeterluiue Saturnum per gradum α dimidium, dis

i iii stantia

83쪽

Sc LI P. ccUM E T. P L g tr. Ac P IX. inter eos erat sere subsesaaltera,ad distantia,clus in te is stellas capitis, sent.Luna tue aspectui uidebat cu duabus stellis,quae in lauda sunt,costituere triangulsis atera Die 14 Decembris post Solis occasum uidebantur mihi Venus & Saturnus tantumst secundum longitudinem Z diae aut statim coniungendi, accedente Venere ad Satum Tuc i habebat de an a. grad.&yiδε. reper numeros Assonsi, a veroo.24 .Ecce differentiainis. m. Tardior igit erati ad aspectium quam putabatur per mamersi. Fuit aute uter eorum meridionalis ab Ecliptica,Venus tame mericionalio1 Saturno quantitate Solis geminati secundum cstimarionem, hoc est unogradu, quod5 numerus ponebat Alfonsinu Initio nocius sequentis diem ir decembris Luna oriebatur seclipsatam go. digitos diametri suae, Verum uidi taxat,s. Finis autem eclipsis ex computo Alfomino erat hosra una,& minutis post solis occasum transactis. In ipse fine Eclipsis repperi altitudinem stellae Alliatocli antemαidianam rh.3s,se.3o. altitudine autem stellae Aldeharan graduum antemeridianam,Locus Solis uerussemiadum computatione s. 24 Haec in urbe Romana,cunis latitudo est gradisq2m. 2,quamuis alii ponam 42.gra-1om. sed in proposito acci Piam 42 gradus praecise, ut medius sim inter opinionem si xum, & considerationem meam.'3s 3o avitudo itelis F99:s Sinus huius nitora cosior tiOiS altitudinis. ao Ircuq med .estus 33 a Simis altiti

4s. o ptentrionadinis consideratq sor dia sinuum l93. o ergo tal. mari Sed in taedus est a hahes altitudine multiplicat perper

est ine summitate caluus ad Romam. piisset pori areticu, 44Fsse sinus altitu. d hoc non uariat modum operandi isF. o Altitudo stelle maxima

84쪽

ditatie stelli a meridia ets.4o natiois stelis.

no ut lamidiameter sq, 442o cosemet. decli

ta S

lti altitudininis poli. 4oi4s sinus altitudiis nis pollin urbe Ro,

ut semidiameter parat θ Issos,et semid. diversi

hor. 4 29 m. Tepus

semidium Q. FA Teps trafacta ab casu S ad finet,so ii distatia D anielesip. huius.Sed numeridiano o seeuda stella ratiohabet ho.i.m FG

scilicet Aldei Vide ergo Ggente

tis stelis ameridiano.

4ut semidiameter squa rioris est socio O. Q in latitudine 4F

lays 4 sinus huius dis 4 41ss sinus Gyleme

meratione 17.2. . m.

to tard , ' in libro p

85쪽

FcLI P. cΟΜΕ T. et L AN. Ac . limbus Veneris Orientalis tangere uidebatur linea rectri,quae

transileat per & stellam die am. Distantia autem a stes

la praedi sta uidebatur sesquialtera ad diametrum Verirans. i.

Die 27 Septeb. in mane hora W.rres stet di 'quidebantu triangulo salatero, Venus em .re essita stella mina uersiis ori Die 3. Octobris in mane uidebatur Mars scintilla te. oncti Dieis Octobris inmanebo. Mioctis Mars nondum secutus erat uigessinamquart1 n, erat quNe into ipsum ocdustam stellam spaeiu squale secundum sstimatione 4 diannersi Veneris, Mars erat meridionalior 4 diista itella, Cometa esse in eum vigesima quinta n. Die 1 O si ris in mane hora H. uidi Martem iam praemuisse stellam Dictam. Videbatur autem distantia inter eos esse se talter distaritiae hesternae Mars meridionalior Die ai Octobris in mane hora is ec dimidia noetis copter, noda cosecuta iust sexta Rii, sed distabat ab ea uersu cidente secundu quatitatesqualem semidiametro Lunae.ατat aut Luna tunc uetus coniuncta secundum longitudinem zodiaca ipsi Veneri,uerum septentrionalior erat minio quam Venus .

- Dieas Octob. in mane uidebat eoiuncta secundu longitu dine septimae m. Venus meridionalior ipsa stella induabus sua metris Solaribus secundsi stimatione. Die M. Nouemb. in ca meridie cosiderauio eclipsimprincipia eclipsis noeosideret Ii,du aut aspicere,uidebant duo digiti diametri Solaris Iclipiari ex parte meridiei. t tuc habebat altydineas.gradu 5c dis mQq,ec erat recte meridies.In fine aute Eclipsis, quam di ei

ter notauhSol habuit altitudine 24.35. Gradus aut Arimuin Solis i merid. uersiis occidentem erant i5 5c x .m. Quantum autem tunc recenti coiectura cocludere potui,uidebat tem pars temporis totius eclipsis transiuisse a principio eclipsi rei' ad instans primet cosiderationis . Nam parsi ante prima coliderationLquq eralycise in meridie,aspexi Sole nondu eclipiatu.

Omnia Viterbii apud Romam. si Anno 1464. Fuit ipsis c uniuersalis in ea uid licet oppositione, mriit dieii Aprilis horis tr. mi 19.postmeridie copletis,secun

86쪽

tempus aequatu ad meridianu urbis Patauuiae, cuius Iam do dicit grad.4F.m.24.ue S lo 4 S gωO.m. 2. V D numeros Atlansinos. Lunae autem in opposito. Argutiatulatitudioris I uersi Latitudo I sept.in medio eclipsis O. 24.ς

Mo.Semidiameter uisualis Lunae 3γ. 49. Semidiameter utrishrae46.32. Puncti eclipsata 33. 27.

v - , ,, - h '' ' lin principio huius talio Initium eclipsis 3 C .l sis inuem altitudine coruidis' antemeridianam. Initium eclipsi

Initium morae

Medili eclipsis

Finis morae

Finis Eclipsis iaTemps semidiumuo γ

l uuadrante magnil omni

Temps semidiumsso γ, F Quadrante magnil omna Duratio totis eclipsis 3,2s diligentia possibili. Omnia periundameta Alsonsina. 1 L. secundum uisumsuit in linea redi et mnana & uigesima secuda o,aequaliter distas abris , H.Pecemb.inmane ho.uidelicet i3.a Solis occasu ecim putata,stella et uidebanarin una linea recta cum duabus stellis lis.12.schicet&MErat autem septentrionalior ipsa vi suma tertia Nam stantia inter 5 dicta vigesima tertiam amerebat quadrupla distantiae duarupdictant stellast fixar secundum computu habebatama.& 1 iii. Δ l rudia

auto. 4n. sementrionale ascendat . ni .habet in to Δ, in latitudine septentrionali.γ.3 I. adi. ἐ

87쪽

tecedente Septentrionali stesta fixa profundior in Zodiaco 'quam Mars, profundior quam a Distantia inter M. αδε uidebatur quasi iesquitertia ad distantsam inter 8c stelae 'lamvixam. Mars ualde parum recessit a re stitudisse uersus septentrionςm .s Anno ι4γI. Strigonii,is. Martii, stella a uidebatur inter duas Vira ginis,quarum lucidior est circa medietatem Alae sinistrae Viro finis, alia obscurior circa oculum eius,uersus seonem, appares at autem distantia a a stella secunda obscuriori esse, quasi duae quintae totius intercypedinis stellarum. Verum stella M. ualde parum recessit ab hac recta linea, quae est inter stellas

fixas uersus occasum . .

Die 2. Iuli 3 in nocte fuit Eclipsis Lunaris, in cuius initio

Cor Scorpionis habuit altitudinem postmeridianam 14. 1F. Delphin autem uel Muscida Pegali habuit altitudinem ante meridianam 22.3 o . quatuor digiti uidebantur obscurari. Nam postea uidebatur Luna repleri Apinis uero non apparuit nubis Dus interuenientibus Norimbem Die 26. Iulii,mane hora 3. post medium noctis Norimbere ae, Mars uidebatur in recta cum duobus oculis,id est a 4.& is ' auri, id est,cum duabus Hyadibus supremis, uerum parumsper ab hac recta emouebatur ad Orientem semper quans tum ferme est quarta Diametri Lunaris.Pistantia eius ad oba scuriori duarum fixarum, quae sunt in fronte Tauri. id est,am Tauri,suit aequalis intercapedini duarum fixarum V. &14. 'Μuus stellarum fixarum secundum Alfonsinum compus tum a Ptolemeo ad annum 14 i. est 17.2s. quem si adderis mus locis stellarum, quaescripsit Ptolomeus. 13. Tauri stella habebit as. Es. 's,latitudinem meridianam s. o, quartadecisma.id est oeulus Australis,quam uocant Arabico Aldebaran ,

88쪽

Ius Borealis o. Is . Tr. Latitudo meridiana 3. o. Itam Phabiis it O. 4 , IL, latitudinemerid. . F. per compinam Alsonsinum. Locus uerus in longitudine l. r o. Π, Latitudo meridiana O.33.

Differentia loNitudinis o. 3o. Differentia latitudiniso. 32. Verum si loca fixarum ab Alfonis mutuabimur, quartades cima Tauri, id est oculus Australis habebit 2. 4. Ir. Cetes mio loca sua augebunt per 1. 16.quare mars per inspeetione fuisset in. 2.3s. II. Sic copulus deficeret per 3. 26. qui prius superauit 3o sexagesimis. Quare uide ne nimium cofidas inani ealculo,& quasi mnio Atlantino,qui radices motuum ad praeterita tempora statuit, in quibus etiam imprudentiam suam arguit. Sed potius cum Ptolsme Hipparcho, Timocharide,&al aspriscis Philosephis,stabis. Nam hi oculis suis steis larum motus perpenderunt.Quare si assumis ea loca,quae per instrumenta sunt accepta ad tempus Ptolaemei,& potissimum Solis di Luns uidebis quanta sit discrepantia inter Alsonsum re coelum. Et sic facilius intelliges,ciuam friuola sit illa Alsonas compago. Alsonsus etiam locis stellarum fixarum Ptolsa smei plus aequo addidit in uno gradu & ss. minutis. Nam ipse usus est numeris Ptolemei, perinde quasi in principio anno Christi fuerint stabiliti. Tantus itam error est superabundans in locis stellarum, quae sunt apud Alfonsum, quantum ferme motum est coelum stellatum in 14 o. annis, quibus Ptolsmeus posterior fuit Christo. Haec quidem secundum computati nem Alsonsinam. Die nona Augusti uesperi fuit distantia inter 8 s. 13. Per radium sumpta Venus per computum Alfonsinum habuisitas. - Iupiter 3. s. ει ΦDie s. Septembris mane, Mars ab humero dextro Orioariis 21 . 574. a capite Gemini praeced. oci plent. 21o .ssa. Eadem hora a decimaquartata. 3o. 'γ. dc tantundem a

quintadecima eorundem.

Norimbergae die 2o. Ianuarii, hora 1o .a meridie, Cometa

m ita uideba

89쪽

ΕcLI P. COMET. PLAN. Ac FI π.uidebatur in recta linea eum ciuinta Bootis, prima informatarum iuxta ursam maiore actantia* eiusdem Comeis a di .cta quinta Bootis subtrisa ferme erat totius ductarum stellais intercapedinis,cauda porrigebatur adstitium prope Leonis, . citra* para destinerulo sub prima informata ad meridiem declinans 9 3. 1so. Distantia Cometaea cauda Ursae maioris, s=3. 21o.. distantia Cometae a prima earum, quae non sunt informa.

nno 34 4. Numbem die septima Martii, Mars orientalior Asulio septentrionali per diametrum Lunae, sturiis uidebatur subcumiicit incipiebat dirigi.

90쪽

O B SERVAT 1 BNES FACTAE PER DO

prima die Septembris,hora quasi 3. post medium nod is de mane accepi rectangaeo instrumento intereapedines, ut sos itur: Sinisti. Sin secim. eaput Gemini anteeedentis aio lγγα nters es' Sc eaput Gemines sequentis etfo in o Duo capita Geminorum so lses' 3. Nptembris hora ut iupra . in re caput mini antecedentis Moo' &eaput Gemini sequentis 2ro

later o ' et Cane mino. LAuom iam 21ol in et primam Carus minoris 2lol. Fixarum inter se so4. Septembris hora ut supra .c o 8c minorem in cane 22o

moeavita. Duo interualla soν. Septembris inter secundaei tertiamst mediu noctis. in Bi eaput Gemini antecedentis 21o Inter ρεc eaput Gemini sequentis 2Ioὶ Fixarum inter se iterum so Duobus interuallis so'