장음표시 사용
221쪽
sensio in sacto consistit: 5 quia vulnera ad mensuram non daniatur: quia, inquam, Defensor atque propulsator non habet stateram in manu, ut possit reverberare ad certam mensuram, vulse adaequilibrium tueri. CCXIX. Iccirco moderatio inculpatae tutelae certa regula comprehendi nequit : sed judicis arbitrio est committenda. qui arbitrabitur, an quis in meris defensionis finibus stiterit.
CC X X. Qua de causia Menochius, moderationem in culinpatae tutelae, inter illos casus retulit, qui arbitrio judicis committuntur tib. a.de arbitrar uae quaesiss.ca II.
Defines effectibus defensionis.
C C X XI. Explicatis prioribus defensionis causis,restat ut de fine &cffectibus agamus. CCXXII. Sicut autem unius actus, juxta Thom. Aquinat. duo possunt ei te ines, unus ex intentione agentis , alter praeter ejus intentionem: ita etiam defensionis nobis duo videntur cile fines.. CCXX ill . Primus & principalis est tutela r quia iccirco vim Sc injuriam Dei elator propuliat, ut Ic, suos, α sua tuca-
CCXXIV. At alter cst occisio aggressoris. Dum enim Defensor animadvertit, se non aliter vitam luam lucri potio, quim ut aggres rem interficiat, jam praeter intentionem primam, eo defensionem dirigit, ut invadentem occidat. CCXXV. Ex quo a Scholasticis movetur quaestio, SI
quis te armata manu, & tanta vi invadit, ut metuas, nisi alterum interficias, ne mortem evadere possis, an ne tum eo animo, eaque intentione
te defendere possis, ut aggressorem interimas λ
CCXXVI. Et quidem Tuomas Aquin. Cajetanus, Tu
222쪽
recremata, Fr. Victoria Sc Abulensis opinantur, non licere Deis sensori ita se tueri, ut occisionem, tanqua necessarium defensionis medium, sibi proponat. CCXXVII. At contrarium statuunt Dominicus a Solo, Sylvester&alii, tesse Rinfelio in tract. de ivur. se damn. dat. q. s.cooc I. ver errtem o mantem: quibus S nos subici ibimus. CCXXV III. Estectus quoque defensionis alius est principalis, alius accidentarius. CC IX. Principalis est, qui ex intentione Dcfensoris per se oritur: ut est Salus proprii corporis: item Salus aliorum, & re
C C X X X. At accidentarius effectus est, occisio alterius. Defensor enim per se corpus vitamque suam tueri cupit. at dum in hoc occupatur, interdum accidit, ut aggressorem suum interficiat. CCX XXI. Ex hoc autem secundo effectu oritur tertius. Quicnim in detensione adversantum mutilat, vcl interficit,nccde expensis, nec de ullo damno occisi heredibus tenetur: quia
quod secit, iure fecit. CCX XXII. Ex quo occiso potius , quam De senseri, damnum datum est imputandum. CCX XXIII. Quartus defensionis effectus est, quod de issensor non incurrat poenam fractie pacis, sive haec poena legalis sit, sive conventionalis: item quod donatarius, . donatorcm in sui defensione interficiens , re donata privari nequcat: quia cum defensio omni iure permissa sit: merito nullam poena meretur, qui hoc urc utiliari.
De iis aua defensioni repugnant. .
C C X X XIV. Restat ut de iis quae defensoni repugnari
agamus et quia. contraria juxta se posita magis elucescere so
CCXXXV. Repugnat autem desensioni, si quis moderationem inculpatae tutelae egreditur: hoc est, si non inculpate
223쪽
vim atque iniuriam propulsat: quia tum id agir, quod defensio
CCXXXVI. Et hoc quatuor fit modis r Primus est.
Si quis alteri minanti, & ad se cum gladio venienti, sine necessaria causa se opponit.
C CXXX VII. Si quis enim stat pro foribus suis, & minantem, ac ad se venientem ad vertarium, occlusa janua arCerepotest eat mavult adversarium opperiri, & illi coram rc sistere: istane modum de sentionis excedit . quia illi se opponit, cui se Opponere non fuit opus: di quia illius vim propuli at, quam occluso ostio vitare potuit. CCXXX VIII. Eodem modo si quis ex aedibus suis videt adversarium sibi minantem, aut te ad Ccrtamen provocantem: si ex aedibuε in illum lapides jacit, vel si cum illo digladiatur, certe iterum se ultra modum defendit: quia cum verbis tantum fuerit laesus, facto se illi opponit: & quia septis aedium suarum defenderetur, haeC sinc ne staria causa egrcsius, vim alterius propulsat. CC XXXIX. Et propterea qui hoc casu Evocatorem interfecit, arbitrio judicis puniri debeti quia revera nullam vim sensit: Sed quam passus est, sibi ipsi accersivit: & quia sinc justa causa alterum occidit CCXL. Alter modus, quo non servatur in culpata tutela,
est, Si vis & injuria sine armis infertur, at armis repellituri
C C X LI. Si quis enim te pugnis invadit: non debes illi gladio, vel alio teli genere, resistere: quia regulariter pzr pugnos vita hominis non periclitari solet. CCX LIl. Qua de causa constit. CaroIin. arta I O. requiruntur missicia oba C C X LIi l. Excipimus duos casus : Primus est, si alter, qui pugnis percutitur, gladium, vel hastam, vel aliud telum in sinu finem opponit, ut tantum caveat. ne verberetur: alter vero nihilominus
224쪽
nihilominus pugnis insistit, & eegit. C G X L l v. Sane si tum pugnis caesius, gladio,vel hasta audacem & temerarium aggreliorem serit, jure fecisse videtur: quia illum serit, qui, cui pide gladii vel hastae monitus, recedere noluὶυ de quia illum ferit, qui vim fecit: quia denique jam vi alte. rius impuIius. non immerito se ipsum quocunque modo tue
C C X L V. Nec ad rem facit, quod alter sit inermis, alter
vero armatus: quia nemo inermem coegit, ut armatum aggrederetur, & pug ita percuteret, inque illius tela caeco fui ore irrueret: & quia aggressor xem rario magis corporis objectu,
quam alterius defensoriis telis laesus atque offensus intelligitur, ex sententia Salomon. d. L .n p. D. dejus. Mur. C C X L VI. Alter casus est, si homo senex, vel valetudinatius, vel qui imbecillo Corpore est praeditus,a juvene vel viro robusto, pugnis ceditur: Vel si quis manu tam robustus est, ut pugno quemcunq; interficere possit, ut fuit quidam Perusinuet, qui unico pugno in capite, & homines, & boves interimere potuit: mesenb. Cons. U. me. 17. versse iadversaravi voLI. C C X L VII. Tum enim cedentem pugnis, recte quis a mis repellit. quia eo res devenit, ut pugnis cauus aliter se defendere hon potui. CCX LVIII. Ideoq; tum armata de sensio,non immerito pro iusta habetur: &conlcquen ter talis armatus Defensor poena homicidii non tenetur : quia vim illatam eo modo repulit, quo potuit. CCX LIX. Tertius modus quo moderatio inculpatae tu
telae exceditur, est, Si quis graviori vulnere,vel etiam
cum caede alterius vim propulset: qui leviori plaga, vel sine caede eam repellere potuit: quia tum
vim propulsando, & se defendendo plus facit, quam oportet. CCL. Nam si quis te levi baculo percutit, tu vero hasta, vel gladio ictus non avertis, sed percutientem in capite graviter
225쪽
vulneras, vel omnino interficis: sane vim passam longe excedis quia ultra ostensionem, propulsationem intendis. C C LI. Sic etiam is puer aliquis, vel mulior te fuste percutit : tu ira incensus gladium arripis, & eo vim illatam propulias puerumque, Vel mulierem occidis: iterum vim passam long.egrcderis: quia pueri, Vel mulicris ostensionem neglιgere, Vel eam sine gladio atque caede propulsare potuisti. C C LII. Sccundo autem, & hoc tertio modo, is qui minde ramen inculpatae tutelae non scrvavit, non poena homicidii, sed citra morium arbitrio Judicis puniri de boc: quia ab initio iuste egit: & quia vis alterius,subseqilotitia mustae actioni causam dedit.
CCLIII. Non enim incipit qui per iram resistit, sed qui
provocavit: quia ille est princeps culpae: a quo incipit malitia teste Baldo : de quia provocato dissicile fuit iracundiae calorem comprimere I. adulterium II. f. Imperator D. Ad L. PI. de adul. CCLIV. Quid ita ' Quia ira vix consilium admittit: ut quae secundum Ciccrone & Ennium consilio & rationi contrariain initium insaniae est:& quia primos animi motus vix aliquis in sua potestate habet: quia denique secundum Senecam, dissicile est, ut injuria cum patientia con Veniat. CCLV. Et propterea irritati animi merito habetur ratiotqui cum mavor ι .9 silibertus D. de bon .libera. quia in contuitus Calor dolo caret LI. f. quaeri D. AdSC. Turpil. & conscqucntcr propria carct criminis nota. Nullum enim crimen sine dolo est.
C G L VI. Quartus modus, quo quis moderationem incul
patae tu ictae excedit, est, Si quis cessante offensione,
adhuc al teri per vim insistit.
CCL VII. Offensione enim cessante, etiam offensus propulsationem sistere debet: quia inter offensionem & propulsi tionem est mutuus respectus & relatio: ut uno sublato, etiam alterum tolli debeat.
C C L VIII. Et propterea si aggressor post vim illatam am
226쪽
fugit, & alter eum fugientem sine causa insequitur, & occidit:
Certe is moderationem inculpatae tutelae excedit: quia cessante vi, se non amplius defendit, sed vindicat atque ulciscitur. CCLIX. Et propterea quoque si quis contra te manum gladio armatam levavit: tu vero ei manum, in altum subhuarn, gladio amputasti: tum ejus vim atque ferociam satis avertisti atque fregi sit. CCLX. Quod si post manus amputationem, cundem I
mentantem, & D E i hominumque opem implorantem, amplius insequeris. &non solum vulneras, sed etiam plane interficis: omnino mod crationern inculpatae tutela: egrederis. quia Dfensione cessante per vim insistis: quia, inquam, eum adhuc amplius vulncras, vel plane interimis, qui te offendere magis nec voluit, nec potuit.
CC LXL Et in hoc casu Decius & alii contendunt, Deo sensorem poena homicidii teneri, arg. Dominorum & praeceptorum, qui si modum c mendationis excedunt, ut homicidae puniuntur LACHemen serv. D I sed etsi s.f.ul. D. AdL.Aquit. CC LXII. At nos in hoc quarto modo, idem quod in secundo, & tertio modo, statuendum dicimus. Semper enim imritati animi habenda est ratio: Se inconsultus calor dolo caret. C C L XI I I. Nec eadam inter Dominos, & Praeceptores Corrigentes, εἴ inter eos qui contra vim & injuriam alterius is defendunt, est ratio: quia correctio, vel emendatio, tranquillo& bc ne volo animo fieri debet: at defensio sine animi perturbatione fieri ncquit: & quia Corrigcntibus lora tantum & flagella Concessa sunt: at Dcscia res quibushunque armIS contra aggressiores uti possunt, diximus supra thesi 3 o. CCLXi V. Itaque non immerito diversum ius inter eos
statuitur, qui injuria lacessiti, iracundiae fervore dc justo dolore perturbati caedunt, & inter eos quin ut i a inj uria provo cati Leviunt, in Salomonis Id. n'