장음표시 사용
151쪽
strae salubritatem , sed etiam ad utilitatem cloacaarum abluendarum. Explicitis quae ad ordinationem aquarum priuati usus pertinebant, non ab re est quaedam ex iis quibus circumscribi saluberrimas constitutiones in ipso rei actu deprehendimus, exempli causa attingere. Ampliores quosdam calices quam impetrati erant positos in plerisque caro stellis inueni,&ex iis aliquos ne signatos quidem. ἰQuoties autem signatus calix excedit legitimam mensuram , ambitio procuratoris qui eum signauit detegitur: cum vero ne signatus quidem est, mani festa culpa omnium, maxime accipientis deprehenditur, deinde villici. In quibusdam cum calices leagitimae mensurae signati essent, statim amplioris moduli fistulae s ubiectae fuerunt: unde acciderat ut aqua non per legitimum spatium coercita, sed per leves angustias expressa , facile laxiorem inio proximo fistulam impleret. Ideoque illud adhuc, quoties signatur calix, diligentiae adiiciendum est, ut fistulae quoque proximae per spacium, quod S.C. comprehensum diximus, signentur. Ita demum enim villicus cum scierit non aliter quam signatas collocari debere,omni carebit excusatione. Circa collocandos quoque calices obseruari oportet, ut ad lineam ordinentur, nec alterius inferior calix , alterius stiperior ponatur. Inferior
plus trahit, superior minus ducit, quia cursiis aquae ab inferiore rapitur. In quorumdam fistualis ne calices quidem positi fuerunt: hae fistulae λώ3o lutae vocantur, & ut aquario libuit,laxatur vel co a tantur. Adhuc illa aquarioru intolerabilis fraus est,
152쪽
praesidiusti aquarum abuhdatius. Tam amplum numersi triviq; familiae, s lihil ambitione aut negligentii praepoli ibi litii in priuata 6 pera di ques; reuου- eare ad aliquam disciplina δc publiea iiiiiiisteria ita instituistulf, t pridie quid esset actura dicta remili re iiid qua te die egisset actis ebmprehendefetbriC5moda publicaε familiaῆ ex Aefario datiit, quod
idipendi uim exoneratur vectigalium rεditu ad ius aquaru pertinentiu ga ebstant ex hosti, aediffiisnει quaesitiit circa ductus,aut ea sibila alit mulier ι xuia o litus, que reditu prope sestertiu eet .mijisi,selietissae vagii, proximis kero teporibus iis Dbni j iiiii ld.culo, vel sum, iustitia Diui ueruae populo restituit; hbstri sed illitis ad certam regulatii redegit, cdi stifent,quae essent ad hoc vectigal pertitiεtia ibis: Caεs risfamilia ex fiseo accipii cohamoda ,-fide de Uim ne plumbum,& omnes impensae ad auctus , te eistella, ill lactis pεr inentes erogatur. Quyhia quaῆ videbatitur ad familia pertinere, expo ibimus, ad tu-tElam ductuum, sicut promiseramus, ditiertimus, rεδ0 fini, i6 te cura dignam, cum magnituditiis Rominiihi rii id fraecipuum fit indicium. Multa atque ampla 6 pera ltibinde nasciitur, qitibus ah te subcurti tab Et quam magho auxilio Egete incipiant, pletaque taliten prudenti tertiperamentb sbstinendi sunt,s bHi n6hsemper opus alit facere, aut amplia-hε qtaerensibus cledenesim est. Idcoque non solutii sciεntia peritorum, sed di propris usu in albi th. stilichus esse debet . hec se ae tantuni stationis archi tecti, uti, sed flurium adtib cxie hon minus fidei iquestri subtilitatem; ut iesiit Et quae repraesetita da,
quae: digestassat rurssi quae p. redemptore
153쪽
effici debeant, & quae per domesticos artifices.
Nascuntur opera fere ex his causis . nam aut vetα-
state corrumpuntur, aut impotentia possessorum, aut vi tempestatum , aut culpa male facti operis, quod saepius accidit in recentibus. Fere aut vetuis state,aut vi tempestatum partes ductuum laborant, quae arcuationibus sustinentur, aut montium lateribus applicatae sunt ,& ex arcuationibus eae ro quae per numen traiiciuntur. Ideo haec opera solicita sestinatione explicanda sunt. Minus iniuriae subiacent subterranea , nec gelicidiis, nec caloriabus exposita. Vitia autem eiusmodi, aut talia sunt, ut non interpellato cursu subueniatur eis, aut emendari nisi aversa non possint, sicut ea quae in ipso alueo fieri necesse est. Haec duplici ex causa nascuntur, aut limo concrescente qui' interdum incrustam durescit, iterque aquae coarctat, aut te horio quod corrupitur,unde fiunt manationes,qui. bus necesseelblatera riuorum &substru chiones vitiari. Pilae quoque ipsae topho extructae sub tam λψmagno onere labuntur. Refici quae circa alueos sunt riuorum, aestate non debent, ne aquae intermittatur Usus, tempore quo praecipue desideratur, sed vere, vel autumno, & maxima cum festinatione, ita ut ante praeparatis omnibus quam paucissimis diebus rivi cessent. Neminem fugit per singulos ductus hoc esse faciendum , ne si plures
pariter aue stantur, desit aqua ciuitati. Ea quae non interpellato aquae cursu emci debent,maxime s ructura constant, quam suis temporibus & fidelem fieri oportet. Idoneum structurae tempus a Kal.
rilibus in Kal. Nouemb. ita ut optimum sit im
154쪽
termittere eam partem aestatis, quae nimiis caloribus incandescit: quia temperamento coeli opus est, ut ex humore commode structura combibat & in Unitate corroboretur. Non minus autem sol acrior
quam gelatio praecipit materia, neque ullum opus diligentiorem poscit curam quam quod aquae obstaturum est . Fides itaque eius per singula secundum legem notam omnibus , sed paucis Obseruatam exigenda est. Illud nulli dubium esse crediderim, proximo ductus, id est, qui a sexto miliario lapide quadrato consistunt, maxime custodiendos, quoniam & amplissimi operis sunt, & plures aquas singuli sustinent; quos si necesse fuerit interrumpere , maior pars aquarum urbem Romam destituet. Remedia tamen sunt, ut hi difficultatibus' inchoatus alueus excitetur ad libram deficientis. Alveus vero plumbatis canalibus per spacium interrupti ductus rursus contineatur.Porro quoniam fere omnes per priuatorum agros directi erant ,& dissicili, videbatur futurae impensae praeparatio ut alicuius constitutione succurreretur, simul ne accessu ad re ficiendos rivos redemptores a possessoribus prohiberentur , Senatusconsultum factum est,quod iub. ieci. Quod Aelius Tubero, P. Fabiuv.Maximus C os s. V.F.ideriuis, specubus , semicibusque Iuliae, Martiae , Appiae , Tepulae , Anienis
reficiendis, m D. E. R. F. P. D. E. R. I. e. Vt cum
ii riui , fornices,quos Augustus Caesar se refecturum impensa sua pollicitus Senatui est, reficerentur, 30 ex agris priuatorum'terram , limum , lapidem, testam,arenam ligna,caeteraque quibus ad eam rem opus esse unde quaeque earum proxime sine ini
155쪽
3rbitratu aestim ta darentur,tollerentur, sumerentur, e portarentRr;& ad e s res Omnes exp0Π-das, carumq; rerum reficiendarum caui , quotie opus esset, per agros priuatoru, sine iniuria eprit,itiner actus paterent,darentur. Plerunq; Vtem viti oriu-tur ex impotentia posse um, qui pluribus modiati uos violant. Primu enim spatia, quae circa ductus aquarum o S. Consulto vacare debet,aut aedificiis. aut arboribus occupant. Arbores magis nocet, quarum radicibus & concamerationes & latera soluuntur deinde ricinales vias, agrestes Re per ipsas f mai dirigunt: nouissime aditus ad tutelam praecludunt equae omnia Senatusconsulto, quod subieci,
prouisa sivit. Quod elius Tubero, P. Fabius
Maximus v. F. aquarum, quae in urbem venirent
itinera occupari monumentis & aedificiis, bc assim ribu constri. F. P. D. L. R. l. c. Cum ad reficiem riuo ,specusque,per quae & opera publica cc rumpuntur,placere circa tantes,& fornices, & muros utraque ex parte vacuos centenos quinos denos pedit patere, & circa rivos, qui sub terra essent, de specus intra urbem, & exua urbem continentia amdificia,utra que ex parte quinos pedes vacuos reluia qui, ita ut neque monumentum in iis locis, neque a dificium pin bootempus p*ner neqye conse re actore1 liceret 1 si quae nunc ess- a bores intra id spatium,extirparentur,praeterquam siquas villae sontinentes di inclusae aedificiis essem. Si quis ata Versus ea qoenisserit,in singulas res in dena milia M.' nas esset. Ex quibus pus dimidia praemium accusa. 'tara daretur, cui tu peta maxime covictus eskt, qui
156쪽
aduersus hoc S. C. comisisset: pars altera dimidia in aerarium redigeretur,dcque ea re iudicarent cogno-icerentque curatores aquarum. Posset hoc Senatus. consultum aequissimum videri,etiam si ex rei tantii publicae utilitate ea spatia iudicarentur, multo magis,eum maiores nostri admirabili aequitate, ne ea quidem eripuerunt priuatis,quae ad modum publicum pertinebant.Sed cum aquas perducerent,si da Dficilior possessor in parte vendenda fuerat, pro toto '' agro pecuniam intulerunt, ac post determinata necessaria loca rursus eum agrum vendiderunt, ut in suis finibus proprium ius tam reipublica quam priuata haberet. Plerique tamen non contenti occupasse fines, ipsis ductibus manus attuleriit per senibi assolutas passim,& rursus ius aquarum impetratu habent,aquarii quatulacunque beneficii occasione ad expugnados nunc abutuntur. Quid porro fieret,s non uniuersa ista diligentissima lege prohiberen-mrq Oenaque non mediocris contumacibus inten- δ' tuetur Quae subscripsi haee sunt verba legis : T. Quintius Crispinus coss.populum iure rogauit,populusq; iure sciuit in foro pro rostris aedis diui Iulii Po. Ro. & Iulias tribui Sergia principium fuit pro tribus sex. L. F. Varro. Quicunque post hanc
legem rogatam rium,specus,fornices,fistulas,eastella,tubulos,lacus aquariim publicarum, quae ad urbe ducuntur,earumve quam sciens dolo malo sorali rit,ruperit, foram,rumpereue curauerit, peioremue fecerit,quo minus ea aqua earumve qua in urbe Romam ire, cadere, Di,peruenire,duci possint, quoue minus in urbe Roma, & in his aedificiis quae urbi cominentia sunt, erunt, in bisque hortis, praediis,
157쪽
locis,quorum hortorum,praediorum, locorum d
minis, posse ribus, V .F.aqua data vel attributa est,uel erit, ut saliat, distribuatur, diuidatur, in costella, lacus immittatur, is P. R. c. milia dare damnas esto & qui clam quid eorum ita fecerit,id omne sa
cire, reficere, restituere,aedificare, ponere & celare, demoliri danas esto,sine dolo malo. Atque ita om- nino, ut quicunque curator aquarum est,erit, si curator aquarum est vel erit,ium is Praetor , qui inter ' 'ciues & peregrinos ius dicit, mulctam pignoribus
cogito, coercito , eique curatori, aut si curator non erit tum ei Praetori eo nomine cogere & coercere,
inuictae dicendae,siue pignoris capiendi ius potestasque esto. Si quid eorum seruus fecerit, dominus eius centu milia populo det. Si quis circa rivos,specus, fornices, fistula tubulcis,castella, lacus aquaru publicarum,qua ad urbem Romam dueuntur & d cetur,terminatus steterit neque quis eo l oco post hanc legem rogatam quid opponit, molit, obsepit; sigit,statuit, ponit,collocat,arat,ierit, neue in eu lo- 2ocum quid immittit, praeterquam eorum faciendo- tum reponendorum causa praeterquam quidem hac lege licebit, 'portebit. Qui aduersus ea quid fecerit,&aduersus ea repserit,ex iussu causaque omnia rerum omnibus esto damnas, utique atque uti esset
esseque oporteret, si is aduersus hac lege riuu, specurus illet, forassetve, quiq; specu forati et rupissetve, quo minus in eo loco poscere herbam, enu secare
sentes , vepres, caprificos, curatores aquarum qui nunc sunt, quique erunt, circa sontes,& fontium& murprum curam, riuos, & specus, terminatus; Τ' arbores, vites, vepres, sentes, ripae, maceria, sta
158쪽
licta, b arundineta excidantur,tollantur, effodianditur,excorticςn Rr , utique recte factum esse volet, eoque nomine iis pignoris captio m Alcta edicior utique esto:Idque iis sine fraude sua facere liceat ψus potestasque esto quo minus vites arboresque villis,aedificiis, certisue inclusae sint. Maceriae,quas curatores quaru causa cognita ne demolirentur dominis permiserunt, quibu inscripta ins culptaque essent ipsorum qui permisissent curatorunomina,maneant,hac lege nihil abrogato, quo mi- ' nua ex his fontibus,riuis,specubus, fornicibus aqua haurire, sumerς iis quibuscunque curatores aqu*rum permiserunt, praeterqua rota,calice, machin liceat: dum neque puteus , neque soramgn nouum fiat. Eius fac lege nihilum rogatio. Utilissimae legis contemptores non negauerim dignos poena quae intenditur.Sed negligentia longi temporis deceptos leniter reuocari oportuit. Itaque sedulo laborauimus,ut quantum in nobis fuit, ςtiam ignorarentur qui errauerant.His vero qui admoniti ad indulgentiam Imperatoris decurrerunt , possumus
videri causa impetrati beneficii fuisse. In reliquo
Vero opto ne executio legis necessaria sit, cum officu fidem etiam per offensas tueri praestet. .
159쪽
OPS POEI. IN. IVL. FRONTINI e. mment.de aquae uadus P. I,V. 3. Vetus editio praesert hunc titulum,D EA VIs QUAE I N URBEM IN UvNT MEER. nec enim in duos libros,ut Florentina,et eam secuta
Basleensis,hunc commentarium distribuit v. I 2 .Eadem habet cammissee rei instget. & statim, rei'. in imper
V. 2 o. Eadem, omnis actus certitudinis fundamentum P. c,,V. 28.Seneca epist.ΣL I. Magnorum fluminii capita eneramur,subita ex abdito Us amnis eruptio ar se habet:coluntur aquarum calerium fontes, Cr stagna si a Zam delopacitas det immense altitudo sacrauit , 27.v. 1. Vetus editio, P. Decio Mure. 8c ita Fasti
qui t meri nόn xx ut est in Frontini editionibus)ωd xxx. anno post initives belli Samnitici, M. Valerium Maximum,P. Decium Murem cosules ponunt. Eutropius lib. I 1. hist.Rom.scribit,Tito Veturio&Sp.Posthmi'co' qua Claudiam ab Appio Clau- rodio censore si auctam esse; qui bello Samnitico biscisnsules fuisse reperiuntur, primum anno belli x.
iterum xxia i . Sed in nostro auctore tutius est annorum numerum den rio apposito explere , quam consulium nomina mutare V. 4. Vetus editio,cmi postea aegro fuit cognomen V.7. Collegam habuit C. Fabium. Ita tres eoitiones. at Liuius & tabulae Capitolinae Appio C. Plautium collegam adscribunt. Liuius Lb. Ix. Censura clara eo anno Appii Claudii CV C. Plautii fiat: memoriae tamen δωfelicioris adposteros nomen vii, quod iam muniuit,
160쪽
u. 8. Vetus editio nomen .ptae omittit:& mox te git:sed is si intra&c.abdicauia a censura: nomen φῆς v. 13. Eadem 'on agnoscit vocem huiusio, Rii. Hic infra aliquoties Amon. nimis,ini vetus more aliorum uctorum Anienem & Anienis pere nectiti V. 2 q. Vetus habet,ad miliarium )num
alueo ad portam P. 1 8, .In Vetere est, Spurio Clauso,L. P tyrio cos male recte inFloretina Iocundi,v.Cambo,ἶ.Papiria