Philosophia pyrotechnica. Wilielmi Davissoni, nobilis Scoti, doctoris medici. Seu Cursus chymiatricus, nobilissima illa & exoptatissima medicinæ parte pyrotechnica instructus…

561쪽

ad Lectorem

ederitatem suam abutentium vindis a redemptam, debitis honoribus perso uat, Cr a putatilia illa vulgi infamia professores suos uberet, inter tiaberaliores artes posita nominis huipraestantiam agnoscat. Hanc artem Reges meditari re exercere quondam non dedignabat tur. Inter quos fuerunt Sabor re Giges Medorum Reges, Sabid , Geber Reges Arabum , Mithridates Persarum Rex , Rex AEgyptiorum Hermes, Othagoras , Empedocleae O multi alij diuini viri, ream' est

huius aetatis Romanorum Imperatores multi, tum Principes in hac arte praecessuerunt. Quin etiam tiri docti, Phil phi in Medici eam co&re cir amare incipiunt si ijs artis commendant , Ur usum instituunt. Pari sios nune ex tota Gallia ingens

dioserum non stam sed et Medico

562쪽

jo Admonitiorum numerras conssuere incipit. Ne

que ex Gallia solum, hed O ex ipsa

huius artis nutrice Germania, n-glia talia , remotioribus Europae locis assatim concurrit: adeo vinullus hodie Medicus in pretio sit , ni, si qui Peripateticis cir Medicis Ch

mica itique adiecerit. Sed quum haec ars a notioribus nobis incipiat, et absque operationibus, qba igne di aqua , ut heparationumirumstrumentis , perficiuntur , tractari nequeat : idealem hanc omnium operationum formulam discentibus obie - , per quam infinitae aliae, hic non a me memoram, leui negotio,parco um ptu, nulla molestia, vel ab imperatisii

mo famulo perfici queant. Ex his

enim constabit de et v m, priusquam ad eta 1 an, et rationis reddensi modum deuentum fuerit. Non inquam ca

ptanda laudis gratia , sed potiui ut

563쪽

ad Lectorem. Si' importuno auditorum meorum in

scribendo S dis ando libori parce

rem , mutando horas olim disationi harum operationum ( it mediorum

demonstrationis) insumptas, in fu-blimiores, Philosophico,tum medico genio gratiores mutiliores exercitationes, utpote in reddendis in initorum phaenomenorum ex encheirest dis olutorum mixtorum perpetuo enascuntur, rationibus , tum persoluendis reconditis imp huius artis debitis , quq haud unquam, nisti unici;

persolui pol se possibile e p.

Tam stricte enim uniuntur inter se foeculatiua Cr praesica , Tt nec imagibatione violenta ilirimi possint. Unde fit ut in turpissimos errores incidant,qui ex suis aut aliorum experientiis superficioriis veritatem huius

564쪽

set. Admonitio ciunt. Proinde ut studiosae iuuentuti

prodessem, ciet fludes illorum in hac

parte pro virili consulerem post a T. a me multorum precibus susceptum

curricuilum , et cum uniuerso auditorum , tam Philosophorum , quam Medicorurer in ignium , tam conterraneorum, quam peregrinorum in hac

celeberrima Parisien ciuitate, ob hu- imgeneris ludij occasionem tunc de gentium applausu, celebratum) eto sui

in eorum tantum priuatam grasium hi ecprimarer u Cyrocinia edere. licet ab aliis multis, qui ante me in hoc genere claruerueti, edita fuere, tamen

( absque iactantia dixerim vix ab

ullo huius saeculi chymico,mimus arvris ipsius philautia prcoccupato, uat diuersorum Philosophorum variis opinionibus addi fio, aut falsis operationum inexpertarum hypothesibus inni

xo , bucusque edita sui peperstexet ,

565쪽

Immo norunt quamplurimi silari probi di do ii, quorum grata in dies consuetudine fruor, me h3 non ex nuda Authoram lepesione huc transtulisse, neceX vanis cerebri imaginationibus ( ut quamplurimi magnorum voluminum Icriptores, non sine artis dedecore so

lent confinxisse: sed ex ipsa multoties

repetita experientia promulgasse. Tres enim p ilicis sapient:bus humans Tito duces constitu iter. Porum prima est ratio, diu fligenterque examinata

Secunda expertentia , rerum diuturna consuetudine confirmati et Tertia authoritas antiquorum, eorum scilicet,

qui tui' fuerunt,ut neque ab alio facile decipi potuerint, neque ipsi decipere alios voluisse videantur. Magis enim ut tendendum es quid egerit q ii que, quam quid dixerit bene loqui multo inrum est, bene agere paucorum. Euare con ultiore a multo optarem iuni redd iis

566쪽

s Admonitio

Chymicos, quos in hoc laudare non possum , dum artem hanc, per se quide laude dignissimam, portentosis, miris,

in longe ultra omnem rei evidentiam di veritatem encom is extollunt: hoc

non est Chy miam colere, sed ipsam ludibrio sannis malevolentiu e ponere. Alii corruptum elephanticorum hepar remediis suis hac arte paratis in integru restituerepollicetur. Alii morbos dis cillimos,ut hydrope diphthi

fim, ab hominibus in bruta animalia Splantas transferre se iactitant. Alit,ut fiolychni author , lampadem exsanguine alicuius ita coni Alam venditat, ut sibi de sanitate corporis, Hibus animi illius, ex cuius sangbine confeci afuerit lampas,facile iudicare pesse somnient: di eo imo tempore,quo lampadem in f Ficiunt, de eius vita aut

morte certos reddi , neque, uenquam

posse extingui, nis eo ipso momcnto

567쪽

ad Lectorem silli, ex cuius sanguine fuit confecta , exstirauerit: eo enim ipsissimo

instanti extingui lampadem asserunt. Sed ri boni t quam horrendum mendacium, fabula anilis, comoedorum scenis vix committenda e Deus

saniorem mentem ipsis instiret. Sed quid dicam de istis, qui nullo alis quam Philo ophorum nomine insigniri volunt , quum tamen nihil

minus quam Philosophi sint 3 Phi

lo moros potius vocarem, dolorum

que Ur fraudum amatores, qlium pollicitis ingentibus decipiant incau

tos , montes aureos iis promitten

tes. Sed heu i quam sit ipsorum do

linia conditio , quam inanis mens inexperta manus t Tales sunt,

qui nihil niJ de leone viridi, aurrubeo , de serpente deuorante suam

caudam deblaterant. Plieroglyphica certe sunt ista, a veteribus

568쪽

ss Admonitio

Philosophis non absque ratione vafur eata, sed ab isti a moerrimeprophanaia:nec equidem sine magno huius artis praeclarissimae damno ' dedecore. Horum ingenium paucis cognitum in apertum propalatum est. Neque im dimerito damnatur , irridetur , sannis excipitur: cum continuo ipsis obecia tur,quod per portentosas eiusmodi rerum analogiat famelicam auri p ebem decipere pudeant. duum illorum tale sit ingenium, Tt quoties vera loquvntur . di quibus fidem experimenta conciliant , clare suos exponant fensui, verbis usitatissimis utantur. ubi ad imposturas dilabuntur, ver

borum portenta euomunt, aut innovata, aut ex alieno petita idiomatest

quia nihil significant ulli alii non pol sint redargui; aut impossibilia qu dam

exigunt, vel cert talia, quae vix qui f

iliam exequi possit. Ex quo semper

569쪽

ad Lectorem 3

effugium habent, rem non esse ea ratione 'flam, qua ipsorum ars pracepit. Talesque sunt , ut si manum operi ipsi admouerent , ne mel adaptare vulcritum fornaci, aut gradum ignis temperare , aut Facillimam aliquam

operatiunculamperficere, absque materiae , remporis valorum iactura valerent. His obi ci merito pom

t J , quod olim in belli tumultibus

-- quem gloria Turni,

Obliqua inuidia, stimulisque agi,

tabat amaris,

Largus opum, lingua melior, sed

fricida bello

Hi tales sunt,quibus omnis animi et i rus est usa a centro ad circunferentiam in linguam penitus ex baBritur.

570쪽

s8 Admonitio Qui , artem in lingua, pedibusq;

fugacibus acrem Semper habent. Sed hos non moror , quum meum sit institutum non magnorum promisso,

rumsse , aut lyeciosis voluminibus auram popularem captare: sed viros probos dosios , qui ha Genus ab artificum impossura fuerunt ab hac

arte deterriti , in veram rerum naturalium cognitionem allicere , di

Cbmiam iptam, per se artium omnium iucundissimam laudatissimam , ab infinitorum operariorum , di destillatorum, tum vanorum speculatorum , simul fingentium credentium fraude , ita liberare , ut nec decipi , nec decipere alios patiantur. Neque enim satis es nudis rerum sensibilium experimentis inhaerere , nee solis vanorum jeculatorum

a thuritatibus siem adhibere , pi