M. Tullij Ciceronis Orationum pars 1.3.. Cum correctionibus P. Manutij , et annotationib. D. Lambini

발행: 1570년

분량: 701페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

511쪽

o RATI

uiri fartes aera nis non ita cri delem fκlbe, ut in ui-heu iam stirantis crepat bre tu in si,u naamb- -ρου et . quiant nihil dixit,aut,si lecit, omnino poeniam hanc marernaeremtritatis tulit, ut murum in delicto perponam , nomen se praeberet: ant,si dixit aliquid uerbis haesi tremibus,postem serem tanda manu tetigit, certe vibit rite, mhil craste, nihil more, in lirumq, ptrfecit. Riderat ille Murenam,ituri- cum situm , oonsiolem designat , ad me consulem cum Allobrogibus commanis exiiij indicia afferrCaudieνate

istose a me bis salaxm acapisse, separatim semel, iterum

Concordiae dedimndo ad ponti iram collegium remitisse, eiq; M. Aemiliκ pontifice maximu pro collegio reli ondi seir; si eum popAlM R. nominatim praejecisset, atqne eius is susceret,non uideri ea recte posse dedicari. QEidi cla Liciniqui o V talis summo loco natasancti Iioω sacerdotio praedita, T. Flamnino, in Metello cos ara,et aedicRU,

er put inar subsaxo sacro dedicasset, no eam rem ex an-eloritate senatus ad hoc coilegium sex. Inlim pra&rritn

512쪽

PRO DOMO. ςVA. A D. PONT. 23 iit'cum P. ςcaevola pontifex Duax mou pro collegio re tondit,qκod in loco publico Licin a C. F. iniussu populi dedi rasset sacrum non uideri esse . quam quidem rem qMnta seueritate,quantaq; diligentia studius sustulerit, ex ipso S.C. facile minoscetis. recita. ς x. Videtisne pratori urbano negotiu datu, ut cur arct,ne id sacru essetfrenisi quae essent imi aut insicriptae literae, tolleretur ρ O tempora, o mores. tum ση orem, hominem sanctissimumsimulacra Concordiae dedit dire pontifices m templo inaugurato pro hibuerunti, post autem sinatus in loco aligusto consecrata eam aram tollenda ex auctoritate pontificum censiuit, ne que ullum est passus ex ea dedicatione literarum ex ture non mentκm: tu, procella patriae, tκrbo,ac tepestra pacis, atque oti ,quod in naufragio reip. tenebris ollusis,demerso populo R. euerso, atque eiecto, senatu dirueris, aedif-

inruireligione omni uiolats,re . tantum nomine contami

naris; in ciuis huiusa aedibis, σin urbe,quam suis labo-xibiu ac periculis conseruasset, monumetum deletae rei' colloinris ad equitum nota , ad dolore bonorκm omnium,

sablatoq; Catκli nomine incideris ; id sterasti rem' diutius, qκa 3κoad mecu simul expulsi mreret bis moeru bus,esse laturus At si,ponti res, neque is,cui licuit, neqNe id, qμ 4 93IDi dedimuit, quid me attinet iam illud tertia ἱμοd propos eram,docere,no iis histitutis,ac uerbis, qui-iu caeri motus postulant,dedim He dixi a principio, nihil me de scientia uestra, nihil de sacris, nihil de abscὁdito iure potiscu dies ri . quae sunt adhuc a me de iure deditandi

disyκtata,no sui quaesita ex occulm aliquo geuere literaru, sed siumpta de medio ex rebus pala per magistratus actis, ad colletiums delatu, ex s. c. ex lege. illa interiora iam

513쪽

vestra sint, qκid dici, quid praecipere,qκid aetat, quid teneri ius fuerit. Q vae si omnia ex Corunmnii strenuus,qm per illimus pons ex fulse dicitur, adia esse oonstarent dou si

propter inuidiam si iis religionibus impedirens, restitit, constansignna men e Capitolium dedimast, huiusnodi alicui dedicationι praeluisset , tamen in scelere religio non ualereti. dum ualeat id, qκod imperitus adolescent,nouim sacerdos Ororis precibu ,matris Onis addκ- Eius gnarus,inuit ne collegissine liberis, sine auctores te scriptore urtim,mente,ac lingua titubate feci se dicatur praesierim cu ille, inpurus,atque impius hostis omni u religionu,qui cotra su inter uiros sepe mulier, o mter mulieres uir fuisset, ageret illam rem ita raptim, turbRle7ue, ut neqκe mens, que uox, ueque lingua consiste vel delatam tum e i ad κos, potu es, post ominium fiermcne celebrarum, quemadmodum ille prae popleris uerbis, ore iubiu obscen. ensidim si ipsi reuocando,dubitam m-num,haesitans,omma aliter,uc uos in ymnumentis habetis, prom nciari fecerit. qκod quide m nime munm est, in tanto scelere , tunsas dementia ne audaciae quidem locum ad timorem comprnnendum fulse. eten , si ne mo umquam praedo tam barbarus , atque inmanii 'it , qui,cumsena stoliasset,deinde arum aliquam in litore deserto, somniis stimulatus,aut religione aliqua consecraret, non horreret animo, cum diuinum numen celere uiotitsi placare precibuι cogeretur:qua tandem istum perturbatioue mensis,omnia teptoris, atque tectoru, totiusq; urbis praedonem , baisse censitis, cum pro detestatione tot scele-νκm umam aram neserie co raret non poterat nilo mo

514쪽

PRO. DOMO. IVA.'AD. PONT. 23 Sdo am in olentia dominat lis extulerat ani-mχι erat incredibili armatus aκdacius non in agendo ruere. ac si se peccare, praeserim illo pomifice, mogi sim, qui cogeretur docere, ante qua ipse didicisset. magnatiis est cum in deorum immortalium utimine , tum uero ira

ipsa rep. dij immortales, uoru te plor si cristode, ac prae fide scelerati lime plisitim cum viderent, ex sis templi s in eius

ades immigrare nolebat: itaque illius Maecordit imi metem cura,metus terrebant. res uero publica, quamquam erae

exterminata micu, tamen obuersabatur anse oculos exter

minatoris Ai, ab illius inflammato, atque ignito furore iam tu int,siel repetebat. quare,quid est miru, si ille me tu , si furore in lines με, scelere praeceps, meque institntas crimonira persequi, neque uerbum ullum follemne potuit est aris uae cum ita Dr, pontisices, reuocate iam animos uestros ab hac si stili nostra distulatiora ad uniuerissam rem p. κam antea cum uirit sortibus multis, in hac uero caussa selis uestri, ceruicibus si iuriis. nobis uniuersi serrat As perpetua auctorit , cui uomi metipsi praestanti Ii-mj sim per in talea caussa praefui iii, nobis Italiae magnificetissimus ille motus, municipiorlims concursius iliosis campus,centuriarlims ima uox omnium, quarκm uos principes, atque auetores fuistis,uilis omms societates, omnes ordines, omnes, qui aκt re,aret si e denique s sit boni,οmue uobis erga meam dignitatem studiam, iudiciκm non modo commissam,veru etia commendatum esse arbitrantur.

denique ipsi dii immortales,qκi hanc urbem, dique hoc imperilim tuentκr, At esset omnibus gentibus polleritatis persticuam, diuino me numine esse reip. redditum, iccirco

515쪽

si ille sub sideratissimis mambus tecta edesque coaelli:,dἀcibuues consulibM,ta quam urbe myta, hac unam domu, quasi coerrimi propngnatoris,sibi deletam puta κit: tamellii diis penates ac familiares mei per uos in mea domu mecum erint restituti. Quo circa te,Capitoline, que propterbeueficia populus R.optimum, propter um v λi-m no nauicteque, Irmo regias, ' t custos urbis, Miueras, quae semper adiutrix consiliorum meorκm,te lis laborsi expit lis ,praecor,ac qκ so: uosque,qκi mraximae me re petistis, atque reliocastis, qnorum de sidibuι haec mihi proposita est contentio, patris penates, fat uliaresque, quibκic urbi, reip. praesides estis, uos obtestor, quorum ego a teptis ac

delubris pestiferam illam et nefariam 'ammam depnii: teque, V est a mater, cuius cristisiimas secerdotes ab hominil amentia,furore, scelere defendi, cuius q; ignem illum sempiter m no sium p istiG aut sanguine ciuium restin

xui aut crim totiug κrbψ incendio commisteri: ut, si in illo

paene fato reip. obieci meu ιαρκt pro uestris cieri non ijs, atque teptis perditissimorum ciuium furori,atque ferro, 'si iterum, cu ex mea cotentione interitim bonorum omnι usquereretur,uos μm testatim, nobis me ac meos commenda Mi,mel ac melim mput ea condicione deuont,ut, si et eo ipμ tempore O' ante in consulatu meo, comodis meis omni IM,emolumentis, praemijs praete r missis, cura, cogitatione,

i iiijs Ommbivi nihil,nisi de salute meorum ciuium,laborassem, tum mihi rep. aliquando restituta tiaret frui; sim

516쪽

PRO. DOMO. yVA. Λ D. PONT. dolorem ηκusus a meis sit linerem:hanc ego deuotlane inpleis mei,cum ero in sides mera restitutus tu denique couidiae se c mictyam putabo. nam nunc quidem,pse ises, nosolum domo , de qua cognoscitis, sed tota urbe inreo, ira quam uideor ese restituti . ursis enim celeberrimae σνniaximae partes aduersum illud non monumentum , sed Mulnus patriae contuentur. 'κem cum mihi consteelu more magis ustandum, seriendumque esse nideatis: nolae,quaeso,eum,cuiuέ redita restitutam remρ fore putastis, no sola dignitatu Oruamentis sid etia urbis partibuό uelle esse pritiatu .no me bonoru direptio, κί te Elorum excisio, non de popκlretio praediorum, non praeda consiuium, ex meis fortunis crκdefigitne capta permovet: mducri semper, et ma-bilis haec esse duxi, nsi uirtutis,atque ingenij. ed fortunae, temporum munera: quorum ego non tam facultatem qκam, copiam expetendam putaui qua in κtendo rationem, in carendo patientiam. etenim ad nostrum usum propemodum iam est definita moderatio rei familiaris . liberis autem nostris satis amplum patrimonium paeeνni nominis,cle nostra memoria relinquemus. domo per scelus erepta, per latrociniκm occupata, per religionis nimsceleratim etiam aedificula;quam euersa,mrere me maxima ignominia reip. meo dedecore, ac dolore non possμm.

Qua propter, si dijs immortalibus, si sienatui,si populo R. si cu lae statis,si prouinctis 1,si exteris nationibus, si Mobismet ip*, qui in mea salute principe semper locu auctoritaremq; tenuistis, gratum, er iucundi; meu reditu intelligitis esse:quaesio,obtestors uos, pontifices,ut me,quem audioritate, sindiosententi s restituistis, nunc quoniam senatus M nnsi, manibus quoqκe uestris in pedibim meis collocetis.

517쪽

DE HARUSPICUM RESPON-

sIS IN SENATU

ORATIO XXX. ESTERNO die, P.C. clim nestra dignita , et ' frequentia equitum R. is quibus senatus dabat r,magnopere comouslset,putaκi mihi reprimenda esse P. Clodii impudicam impudentiam,ca is publicanorum eausiam stultissimis interrogationibus impedi

P. Tullioni Syro nauaret operam, atque ei sese,c istius uenierat,etiam uobis imJeeiantibus uenditaret. ita-qκe hominem 'retem exsultantem scontinui,simul ac pexiculum iudicii intendi: duobuι inceptis uerbis ommemimpetum gladiatoris, ferociam s compressi.attamen ignaria ille, qui consules e eris,exsanguis, atque aestuans, si e curia repente proripnit, cum quibusdam fraciis iam atq; inanibus minis, o cum illius Psoniani temporis, Gabiis Dianiq; terroribus. qκem cum egredientem inseqκi coepis sim, cepi equidem frustκm maximum oe' ex consurrectione omnium uestrκm, er ex comitatu publicanorum . sed vaecors repente De suo uultu,sine colore, sine uoce constiti deinde respexit; ρο- ρ l ad cn. Lentκlum con*le adstexit,concidit in cκriae paene limine,recordatione credo Gabinij sui,desiderioq; Psonis,cκius ego de effrenam praeripiti fnrore quid dicam'haud potest graκioribus a me uerbis uulnerari, quam est statim in faho ipse a grauigii

Riro P. Seruilio confectus, de trucidatus . cκius si etiam

518쪽

DE. HARUSP. REIPONSIς. 237 assequi possem; tamen non dκbito, quin ea telAgreae con 'Darit inimicus,quam ea, qκα collega patris emisit, leuiora, atque hebetiora esse uideantκr. sed tamen mei saeurationem exponere illis uolo,qui hesterno die dolore me eis elim, iracundia longiκs prope digressum arbitrabantur, quam sapientis hominis cogitata ratio postularet. Nihil feci iratus, nihil impotenti animo, nihil non diu con

sideratum, ac multo ante meditatum. ego enim, P. C. imi

micum me sim per esse professiu 'm duobus, qκi me, qui rem meam, cum defendere deberent, serrare possens,cus ad consulare Uscium ipsis insignibus illius imperil, ad

meam salκtem non solum auditoritatem, sed etiam preci bκs ue iris uocarentur, primo reliqκerrent,deinde prodiderunt, postremo oppunali rκns, ramijsq; nefariae paelionis funditκs urus cnm rep. oppressAm, ex lineiumq; uom ruerunt ; qniq; 'o d A, m imperio cruento illo, atqMsunesto supplicia neque a sociorum moenibκς prohibere,

neque hostium urbibκs inferre potκerunt excisionem, n-pammationem, eversionem, depopulationem, vastitatem eam sua cum praeda meis omnibus tectis,utque agris istulerum. rum his furijs,re facibus,cum bis,inquam, exitiosis prodigῆs, ac parae κiκs imperij p tibus bellum mihi inexpiabile dico esse susceptum,neque id tamen ipsium tanenm, qκantum meκς, ac meorκm, sed tantum, qnantum Mester atque omniκm bonorum dolor pol'ιlauit . In Clodilim uero non est hodie meum maius odium,quam illo die

sui cum illum, ambustum religiosissimis ignibus, cognovi muliebri ornustu, ex incesto stupro, ea domo poni cis maximi emiss . tum, inquam, tκm uidi, ac multo anter strat , qκ ta tempesta eacitaretn qnania mpende

519쪽

ORATIOνet procella re'. Videbam, id κd si lis rem is pormnum avidacium tum immanem, adolesentis urentis, nobu,uid rati, non pose arcari oth finibus; erupturum i ad rium aliquando , si impunitum Lis', ad perniciem ciui- min. non multum mihi sene post ad odium accessu: nihilenis nontra me sim odio nis , sed odio fueritatis , odio dignιaetis, odio reip. non me meis lilabuit,qvim sina tom, quam equites R . quam omnes bonos, quam Ioeliam clinctam : non denique in me scelerarior fuit , qκam in ipses Jeos immortules. ω' enim illos eo selere uiolavit, Ane; is antea: In me fuit eodem animo, quo etiam eius semiliaris Catilina si uiose falsit: itaq; eum namquam a me esse ac ηdum putant, non plus quam stipitem illum ;qui quorum hominum esset, ne iremus, nisi si Li urem ipse esse diceret . quid enim hunc persiqnar, pecudem, ac

Delluam, pabulo inimicorum meorκm, glande curru

pium ' qui si sensit, quo si istere druinxerit; non dabit'

qum sit m sterr s: sin autem id non uidet; periculum που si stuporis excusetione defindat. accedit efiim,quod, e elatione omni , Νm'mo: clarissimo urro, T. Annio deuota non tituta ista hostia esse uidetur: cui me praeripere des ovim iam,m destinatam luκdem,mm rose eius opera, dignitatem, 'stutem remperarim, valde est iniquum etenim,ut P. ille ςcipio natus mihi uidetur ad interitum exiti ums Carthaginis, qui istam a multu imperatoribis obsessium, oppugnarum abesectatum, paene mptum,aliquando quasi finii euem μlus euerrit e T. An-γmus ad illam psem comprimendam, ex linquendam finditus delendum natus ese uidetur, quasi diuiso murari do tu rel. ylus ille cunonit,t coeadmodAm Mina

520쪽

mi contineret, qui urbem totam, qai curiam, q i forum , qui tempti omnia cade,incendi is terreret, non modo umri,uerum etiam κinciri oporteret. bllic ego in tuli, iis de me ac de patria merito uiro, numqwam.tnaea κoluntute praeripiam eam praestram reum, cuius ille inimicitias non

selum βscepit propter sal tem meam,uerum eti1m appeti. Ait . sed si etiam nώnc, i laqueatas iam omni ligum periculis,irretatus odio bonorum omnmum, exste latioue Applicii iam non diκtκrna implicitus, stratκr tumen basi mn , T in me imperim fmpeditus facere conabitur: resi

m natum refutabo: uelat hesterno die, cum mihi stanti α Cens minare Ar,κoce tam si attigi legum initium, re iudi-

xij. concidit ille: conticvi: diem dixisset, ut fecerat : feci' m,ut ei statim tertius a praetore dies diceretur. atq; hoe siemeditetur: cogitet, si oemen ussit ii s Leleribuι,quae commisit,iam si esse consecratum Miloni, si quod in me trium intorserit latim me esse arrepturum arma iudiciorκm,ais legum. Gqni paullo ante, P. C. conciorum babκit, quae est Ed me tota delata: cuius concionis primum uniwersiam argumeruum sententiam φ a Uite. clim riseritis impκden tiam hominis,lum a me de mire concione audietis. De reli gionibus sacris,m' caerimonys est mna natus, P. C. Clodius: P. inquam. Clodius acra, T religiones neglighκio lari,possκi,qκ tis est. non m rum, si hoc ucbis ridiculam Midetur.etiam sua cundo risit,ho uem,quo modo ipsi gloriari solet, ducentis confixum ς. C. quae sumi omnia m

res illsi pro religionibus factae, honuvem; illum, qui pul vinaribus Bona de stuprum intulerit, eaqκes cra, i at

SEARCH

MENU NAVIGATION