M. Tullij Ciceronis Orationum pars 1.3.. Cum correctionibus P. Manutij , et annotationib. D. Lambini

발행: 1570년

분량: 701페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

521쪽

RATIO iniri oculis ne imprκdensis quidem alici' s, non solum a steria uirili, sed flagitio luproque uiolarit, in con. cione de religionis neglecilis conqueri. itaque nunc proxima concio eius ex tectatκr de ρκdicitia. quid enim inser, est, utrum, ab altaribus religio imis fugatus, descris,et religionιblis coqueratκr, an, ex sororu cubiculo egressiis,

hoc recens de fremitu in concione recitaur: in quo cum

aliis nudiis scriptum etiam illud est , id quod audistis , locatsecra, er religio, prona haberi. in ea caussa esse dixit domum meam,a religiosissimo scerdote P. Clodio consecratam. gaudeo mihi de toto hoc ostento, quod haud scio an grauissimum utatis his annis huic ordini nciatum sit, datam non modo iustam, sed etiam necessariam causesam esse dicendi. reperietis enim, ex hoc toto prodigio atque restonso nos de istius scelere, ac furore, ac de impendengibin periculis maximis prope iam uoce Iouis Optimi Maximi praemoneri. sed primum expiabo religionem diam mearum, si id secere uere ac si ne cuiusquam dubi-eatione potero. sin serupulus te migimus residere aliquis uidebitur; non modo patiensi, sed etiam libendi animo portentis deorum immortaliam, religionis parebo. Sed quae tandem est in hac urbe tanta domus ab illa religionii μὴ i-cione tam uacua , atque pura i quamquam Mestrae domus P. C.' ceterorum s ciuium multo maxima ex parte sitim liberae religione: tamen una mea donuti iudicijs omnibus liberatu in hac arbe sola est. te enim appello, Lemule, πte , Philippe . ex hoc harusticum res onsio decreuit senatus, ut de locis secris, religiosis ad hunc ordinem re erre

ti . potestisne reserre de mea domo i quae, ut dies . Foti in

522쪽

DE. HARVςp. RESPONII s. 239haec urbe, omni religione omnibus iis diciti liberata est :quam primum inimicus et eis illa te pestate ac nocte reip. cum cetera scelera sillo illo impκro Sex. Clodius conscripsisset , ne una qnidem attigit litera religionis. Jeinde eandem domum populas R. cuius est summa potestas omnium

rerum, comitis; centuriaris, omnium aetatum ores msso fragili eod in lare se iugit, quo fuisset. postea uo , P. C. non quod dubia res esset, sed κt huic furiae, si diutius

in hac urbe, quam delere cκperet, incineret, uox in erdiceretar, decreuistis, ut de mearam, adium religione 'ad

ponti icum collegiκm refrritur. quae tanta religio est,q a non in nostris dubitationibus, atque in maximis super litionibus, unius P. Seruilis, ac M. Luculli restonsio, ac Merbo liberemur ρ de suaeris publicis, de ludi, maximis, de deorum penatiκm, Vestaeq; matris caerimonijs, de illo ip

so secri cio, quod si pro salute populi R. quod post Ro-

mrim conditam huius unius castitutorii religionum scelere uiolatum est, quod tres ponti ces flat i sient, id sim perpρρ lo R. semper senatat, semper ipsis diis immortalibus salii sanctκm, salii augu lκm, satis religio Am esse ni ome'. at κero meam domum P. Lentulus conful, ω' ponti' sex, P. Seruiliisue, M. Lucullus, in Metellus, M'. Clabrio M. Messalla, L. Lentulim flumen Martialis, P. Galba, in cipio, C. Fanniis, M. Lepidus, L. Clandit rex sacrorum, M. Scaurris, M. Crassus , C. CArio, Sex. C esar flamen Quirindlis, in Cornelius, P. Albinoua nus, Q. Terentiuύ, pontifces minores. caussa cognita,

duobus locis didia, maximis frequentia amplissimorum ac sapientissimorum ciuiam adstante, omni religione una myrte omncs liberanerunt. Nego, umqκam post secra

523쪽

RATIO ed η'tutu, quorum ead m est antiquit ,quae ipsius urbis Iulia de re, ne de m piae quidem uirginum Vestalium, rem freqκen, collegitim iudiσίβ. quamquam aὸ facinoris diasquillitionem isti rest adesse quam plurimos: ita est enim interpretatio illa pomi icum, ut iidem potestatem habeatu iudicum: religionis expiatio uel ab uno ponti ire peritore cie fieri postst : quod idcm in iudicio crepitis ὁκrum, atque iniquκm est) tamen sic reperietis, frequensiores pons cesde mea domo, qκam umquam de caerimonijs uirginum ,

tuairresse. Postero die frequensi si mus senatus, te consilli

designato, Le:κκle, sinsentiae principe, P. Lentulo, Netellom s. referensibus, statuit, cum omnes pontifices ,rui erant huius ordinis, ad pire, cum s alij, qui honor us populi R. an e cedebans, multa de milegh iudicio uerisba stassent, omMsque ijdem scribendo adessent, domumnaeam iudicio povi icum religioue liberata uideri. De staloco sacro poti: gimunm Ridensκr harMyias dicere, qui locus solim ex priuatis locis omniblis hoc praeciρκe iuris babet, ut ab ipsi , qai scris pra unt, sacer non ese inscretus sit uerum referte, quod ex S. C. facere debetis. aut uobis cognitio dabitur, qui primi de hac domo sien evitam disse pis,'eam religione omni liberastis: aut sinatus ipsi iudirabit, qui, uno illo Aolo antistite sacrorum dissensiente, freque tu muι anisa iudicreuit: aut lil, quod certe fiet, ad ponti ires re ij ciet Ar, qκorκm anctorit ut, sidet, pris densiae maiores nostri sacra, religio uesq; priuati , publicas Oommendarunt. qκid ergo hi possint aliud ita

in re, ac iudicπκe u timvilis sunt domus in hac urbe,P. C. atq; haud scio an poene cuiκre opsimo , sed tamen inre

524쪽

re nexi. nego

atque optinano, σ diuini ex aκAloritate sinatim pecunia publicta: deinde contra ui nefarium huiuι gladiatoris tot S.C. munit sintque saepta est. prim uam negotium a sidem magistratibus est datκm anno DFeriore, ut curarent, ut sim ui mihi aedificare lineret, quibus m maximis periculis κniuersa rest. num mendari lolet: de nde,cum ille saxis, et ignibus, cr ferro uulstitatem meis aedibuι intulisset, decreuit sinatus, eos, qui ii Iecise sent, lege de vi, qκα est in eos, qκi um Aersam remi'. op puna lent, teneri. uobis Mero referent ibin, o post homi- m memoriam forti imi, atque optimi constites, decreuit idem senatus frequenti 'nmuS i qui meam domum κω- lasset, contra rem p. esse laeturum. nego nilo de opere publico,de monumento, de tem plo tot sinatus ex lare consist ea, quot de mea domo: quam senatus limam post hanc urbem constitutam ex aerario aedificindam,a pontificibM libexandam, a mori si ratibris defendendam, a iudicibus puniedam putaret. P. V alerio pro maximis is rem p. beneficῆς data domus est in uilla pablari: at in hi in Palatio restitκ- tu.issi locus: at mihi etiam parietes, atq; tectum. illi,quam ipsi priuato iure ineret Ar.mibi,quam publice magiis rati cmues defenderent . quae qκidem ego si 'At per me, aut quealijs haberem,non F raedioerem apud vos,ne nimis gloria uiderer id uni sint mihi data a uobu ci ra attententκr eius lingua, cuiaue antea manu euersa uos mihi π liberis nuis manibus uestris reddidi lis: non ego de meis, sed de uestris factis loquor; nec uereor, ne brec mea uestrorum benοι- corAm Irariotio. ποηοrMa fotilis in qnam mos-ω - . 7. HARV P. v. EsPONςIς. et oesse ullam domum aliam aeque priuato iure, lege, publico uero omni praecipuo, et huma, iure m initam. quae primum aediscritur

525쪽

- ORAT Iol 3 dratur. quamquam , si me, tantis laboriἴm pro corax ni salute perfunctum, elberret aliquando ad gloriam in refutandis maledictu improborum homi m ammi quidam dolor ; quiue non ignosceret uidi enim hesterno die quendam murmurantem , qRem aiebaris negare , ferre me posse , quia, cum ab hoc eodem mp righno parricida mgarer, cuius essem ci itatis, ressondi me, probantibus nobis , er equitibus R. eius esse, qκα mrere me non potuisset. ille,ut opinor, ingemuit . quid igitur restonderem' qκaero ex eo ipso, qni me non ferre potest) me ciuem es si Roma m i literate restondissem. an tacuissem l desieritim negotium . potest quisquam uir in rebus magnis cum inuidia uersatus , satis grauiter contra istimici contumeliam senesiua laude restondere ' at ipsi non modo res Onder, quidquid potest, cum est lacessituι; sed etiam gaudet,st as amicis, quid restondeat, admoneri. sed, quoniam mea crGya expedita est, uideam; nunc qvid harustico dicant. Ego enim fateor me er magnitudine ostenti, ergraκitav restonsi, σαna atque constanti barusticum Moce uehementer esse commotum; neqκe is sium, qia, sicuisorte uideor plus quam ceteri, qκi aeqκe atqM ego sunt occupati, uersari in stadio literarum, ijs delecter, aut

utar omnino literis, qκae nostros animos deterrent atqae avocant a religione. ego uero primum habeo auctores, aciniagistros religionum colendarκm maiores nostros: quoxum mihi tanta fuisse sapientia nidet r, ut satis sperspr dentes sint, qui illorum prudentiam, non dicam a s

sossemneis caerimoniis pontiscatu , rerum benegerenda'

526쪽

DE. HARVsp. REspo NsIς. et r Apollinis, ubri ,portentorum explanatis es, Eluscorum viscipli mi contineri putarunt:q quide tanta est, si nos ira memoria, prim si Italici belli funesta illa principia, poli sγ adni,cinnanis tetoris extremum pone discrimen um hanc recentem urbis infamn ndae elendis imperiij coni rationem nonobscure nobis paullo ante praedixerint.deinde ella cognoui malia homines Aesigimos a

rientissimos sedidi se scripta de deorum immor

lium immine reliquisse:quae quamquam di initus perscripta uideritamen eiusmodi sunt ,ut ea maiore; mistri docuisse illos,non ab illis didicisse uideatur. etenim ciliis est ta vaecors,qAi aut, cu se stexerit in cadu,deos esse non sentia eaea,quae tanta m/ntesiκnt, ut uix quisquam di te u da ordinem reru ac vicissitudine persequi pol it, cαμ feri p*tri;

aut cum deos esse intellexeris,non intelligat eorum numine hoc tantum imperium esse natκmaκctum, tentam quam uolumus ste P.c si nos di minus: tumenmc numero Histanos,nec robore Gallos,mc miliatate Poenos,nec artibus Graecos, nec denique hoc ipso huius gentis ac terrae doni stico natiuos sen' Italos ipsos ac Latinor, sed plerare, ac religione, atque hac una sipientia, quod deorum immortaliκm n mine omnia regi g bernari sperJomin omnes geres nationes φ -peraliimus. quare, ne plura de re ministre loquar dubia,adhibete animos, mentes uestras non solum aures, ad harusticam uocem admouete. Quod in agro Latiniensi atauus est strepitu; cafre nitu. tio har licet: nitro illam ueterem, ab ipsis diis immortalibuι,ut hominum sima est. Et rκriae datam distiplinam:nos non ne harustices esse possumu, exauditus in

527쪽

trimus matrim lis si terram non tenuit, aut tensim, aut lorum omisi avisi aedilis uerbo,clut si tu aberrauit, ludisiant non rite festi,ea erratu exp&nsur, em menses deorum immortaliis ludoru is tauratione placπntur: si tu i ab laetitia ad in tum trudurii suiu ,si non intermis,

sed perempti,atque si blati sans; si duitati uotiuersae scelere

eius qui ludos ad luEium non erre uoluit, exstiterunt dies

illi fili paene funesti dubitabim quoi ludo, ille fretinius

nuciat esse pollutost Ac si uolumim ea,quae de quoque de*nobis traditu Ans,Vemriltari, hanc Matrem magnam, cuius ludi uiolati,polluti,paene ad caedem, σad funus ciuitatu conoersi sunt,hac, inquam,accepimus agros, et tremora cum qμodam strepitu fremittis peragrare. haec igitur Robis,haec populo R. scelerum indicia osendit,er periculorum simi patorcit. Nam quid elo de illis ludis loquor , quos in Palatio nostri maiores anse templum, in ipso Matris magnae cos ectu, Megaleolbim fieri celebrari s voluexuim qui Arpi more institutus maxime milisollemnes eligiosi: quibus ludis primum ante populiccnfessum sinat i' lacum P. uricrentis iterum consul ille maior dedit: ut eos lis dos haec lues 1mpura pollueret ' quo sit quis liber aut d Eladi,aut etiam religionis musse accesserat,manus ectere' batur: quo matrona nulla adiit propter uim xon essμm psemorκm. ita ludos eos quorum religio tanta est, ut ex ultimis terris accersita in hac κrbe cons ederit; qui uni ludi ne

528쪽

ATIO cierbo quidem appellantur Latino ; ut κοαῖκLU o

appetita religio externa,et M tris metnae nomine puscepisdeclaretur. Os lκ8os frui stoeruxi, strui ne fauerunt, taru denique hoc aedile seruorum Megalesia fuerunt Pro dis immortales, qai magis nobis vim loqui posetis, si es iis,stiersareminis nobiscum ' lados ese ροθμως signisi retis, ac plane dicitis. quid magis deformatam, inquinatum , peruersum, conturbatum dici potest,sitam omneseruinum, permissis mugi tr tus liberarum, in aberam scenam int- missum , aloeri propositum,ut aeter confessus potestati seruorum obiiceretur, alter fir rwm totus esset ρ pexamznapii l dis in sinendm uenisse harust ices accietis ex Et via ρκtaremus: uidi s uniuersi repente examina tam sertiorum inmissa in populum R. saeptum, atque inci sum, cr no commoκemrtatqκe in apum βraesse examine nosaetruscorum scriptis harustiora, ut astruitio mueremus, monerent: quod igitur ex aliquo disiancto diuesos monpro signiscatum creveremus, id cum sibi j ῖm monstri cum in eo ipsio periculum est, ex qM perindu portedimr,non pertim emuit istiusnodi Megalesia fuit pure tuus'illiusmodi patruo i, mihi etiam reueris sui mentionem facit cum Athenionis,aut sparturi exemplo i dos si cere maluerit,q am Caij, aut Appis claudior Hi cum ludos facerem servos de inu a exire iubebat: tu in alteram feruos immisist ex altera liberos eieci ii iisque, qui anteas a praemnis a liberis femouebantur, tuis ludis non uoce, sid man liberos a silurudavi. Ne hoc quidem tibi minensem ueniebat sibγllino sacerdoti,haec sacra maiores nostros ex uistris liberis expetisses illi iam uesti hquoi tu impiamense cuniliaris, Molais oculis legis, cummis ira

529쪽

batur, quin dia Claudia, cuius prisca illa siAeritate sacrisich tua soror mirisice existimatur imirem . nihil te igitur naque maiores tui, munesi cu bis religionibuι,neque merdotum ipsum, quo est haec tore religio constituta, neque mrsilis aedilitas, quae maxime hanc tueri religione olet, per moκit, qμο minus aliginoi ludos omnifagitio pollueres,dedecore maculares, scelere obligares ' sed quid ego id admirorquia accepta pecunia Pessi me tu, sede donis Elius matris deorum, inflaruis Brogitaro Gallogram, impuro homini,ac nefario,cuduι legari te tribuno diuidere in aede Castoris tuis operis nummos flebant,tota istu torsi fanum uendideris acerdote ab ipsis aris puluinaribuιs

detraxeris omnia illa,quae uetustas, qκα Persae, qμα Fri,qκα reges omnes,q i Enropa Asias tenuerunt,iver 'mina religione minerunt, peruerteris; quae deniqκe nostri maiores tam sincta duxerunι, ut, cum refertam Arbem atqκe Italiam Ianorum haberemus tamen nostri imperatore ,maximis re periolosissimi, bellis, huic deae uota faceren eas in ipso Pessinuns ad ilia ipsam principe ara ,

er in illo loco, fanos preseMeretiquod cu Deiotarus relirioue si a castissime tueret 'quem unum habemus in Osede terrarum siduissimum huic imperio, auae amansigi m nostri nominis,Brogitaro,ut anse diai,addictum pecunia tradidisti. atque hunc emen Deiotarnm, sepe αρ- eram rea si nomine dignam existimulum , clarissimorum

530쪽

Imperalarum tegmoniis ornatum, tu etiam regem appalari cum Brogitaro iκbes. sed ali ν est rex iudicio senatus per nos, pecunia Brogirerus per te appellatus.alterum piis rebo regem sit habuerit, de tibi soluat,qκod ei per ongrapha credidisti: m cum multα regia sunt in Deiorum,tans sila maxime,quod tibi nummum nullum dedit; quod eam parte legis tuae,quae congruebat cum iudicio senatus, ut ipse rex esset,no repudiaum,quod Pessinuntem, per Ad a te uiolatum, et sacerdote sacriss Joliat m,recuperauit, ne in pristina raestione seruaret; quod caerimonιαι, ab omia Metustate acceptra, a Brogicaro pollui non sinit, mauulis generum sinum muere tuo, qua illκd favum antiquitate religionis. mrere. sed, ut ad haec harusticum restonsare

deam,ex quibus est primum de twdis: quis est, qui id na totum in istiuι lados praedictum, et restonsim e*e fateat HSequitur de locis scris,relu u. o impudentiam mira. de mea domo dicere audes'inmmitte uel consalibus,uelsenatui,uel collegio pontificam tuam. ac mea qκidem bis tribus omnibus iudiciis, ut dixi antea, liberata est .atm ssedibus , quas e , Seio, equite R. uiro optimo , per te vertissime interfecto, tenes, sacellum dico Isisse , aras . tubulis hoc censorum . memoria multorum firmabo , ac iacebo. Maiar modo haec res, quod ex eo s. c. qκod n perest fictum , referri ad uos necesse est:habeo, qκα de locis religiosis uelim dicere. cum de domo tua dixero , in qua ta 'men ita est in ediscretum sacellκm,ut alius fecerit , tibi παe m modo sit demoliendum: tum uidebo, num mihi ne sese sit de aliis etiam aliquid dicere. putans enim non luαd me pertivere,armamentarium Telluris aperire. nuper

SEARCH

MENU NAVIGATION