장음표시 사용
241쪽
AD RE GULAs IVRIS.mus culpa carere,qui sciunt, Cr prohibere non possint.
culpa.j. eo. Ubi eam rem commodius tractasimus. Posti emo ne ob hanc regulam a communibus olfrijs Quomodo albdeterreamur,Cr alter alterius nomine negoctu subire de
trecte aduertendum est, quae ossic causa inuicem geria stunt. mus,non prorsus aliena este, ut iis culpae habetur sed iuriris dis ositione feri quasi nostra, quo modo alter altorius negocia subire poterit,me hoc fit ex mandato, siue
absis madato:unde curarem,tutorum, procuratoru, Crnegocior gestora ratio initiu cepit: Humanu siquideest,hominem hominis beneficio astici, Cr teneri. l. seruus ea lege.f. deseruis expor. l. non mitu.f.de appeICr l. litnim. f. de iust.er iure. Quisquis enim ad officium imperidendum mouetur ue hoc iuris autoritate, siue humaniantu intuitu Ae immiscet se rei quae viis ad ea pertinet, tantu abest,ut culpae sat obnoxius,at ex regula peccet.
Nemo,qui condemnare non potest, abG soluere potest.
D U O B V s uerbis Vlpianus innuit quidnam iuris dicundi autoritate habens in negocijs definiendri facere sentenisa dexdebeat,nirinum ut uel absoluat, uel condenet:usqueddeo nix,μὴ omnis sentetis,quae litibus finem imponit aut absolutiori nem,aut condemnatione,aut quod ex his alteri aequipol Ieat,cotinere debet:iuxta I si praebes. . deben. Cr interlo. omnim iudici Cr notatur ad l. in summa. f. re iudica. Vnde qua autoritate absoluere iudex potest, de Cr cora
242쪽
α1s Io. FER R. MONT. cOMM. ab ait o quos alienus erit. Quapropter no in cite cotiligit Iureconsultus, ut in omnibus, Nemo,qui codemnarare non potest, absoluere potest. Legatos Pro o Quo ratiocinationis genere aeque utitur in I solent se Di GR lip - Gri illae officio proco fui. cr legati. Licet enim Pro β- custodiarum cognitionem hoc est reoru,qui in custodijs detinentur per quandam ιι ποπιι legatis suis mandarire solean extraordinarium tamen hoc esse, cum praeduis ditas custodias pro liberando innocente, ad se remittant, oportet: ut qui liberandi reos ius non habent,cim accurisuri apud eos non posint. Nec enim potest quis gladijs ii, o i,&s, potestae, uel cuiuJlibet alterius coertionis ad altu tristaeiss. non nisi h sere id quod regulari iure ita sie habet. I ii ijs autem quae demutatuti ''- priuilegio personae concesso,ucI speciali connituistione aguntur,poterit feri,ut quis non ualeat codemnatare,cui tamen absoluere sit permis , uti uirum patriciuaut alias clarifimo nomine fulgente, propter publicum priuati s crimen postulatil, si cin per procuratorem respondere no licet,Diuus Zenon Imperator noluit quia
dem per cognitore a principe datum,graui fientelis, nisi ab ipso talitii principe,condemnari posse, sed magi, abosolui. I. quoties. c. ubi Senatores uel clarisimi. Item clerimens V. Pon. cauit,ne inquisitor cotra haereticim sine Dioecesano Episcopo grauem sententiam strat, nec Dioe InMisitor hae' resanus absq; inquisitore. Tumen absolutoria sententia
42 7 e Mur sine astero prostrre non inhibetur, ut efi glossa in
eum libς i. cla. 1. . propter quod. de ba reticu. Fauorabilius enim est absolvere,quam condemnare. l. cum Arrianus.f. de acti.
er obliga. er I. morabiliores, instrissa eodem. Quare
243쪽
AD REGULA s IVRI s. at emendatione iuris in obscuro minus morabilibus astriabere olimus. Sunt tamen qui Iegem nostra ab afirmatione astruis. Visic:Nemo,qui condemnare potest,absoluere non poαtest,quo coueniat cum I. qui condemnare. f. de re iudici Vbi Paulas ait: Qui condemnare potest, tu absoluendi Aiuitssio. quos potestitem babet. Sed de lactionis ueritate,impraeae sentiam non contendo, satis nobis uerit cognoscere, id ex iurisdictionis autoritate descendere,no tantwm ex noctiione quam in causa habuit. Ridiculum enim foret,eo latacium torquere,quasi perinde liceat ias dicenti, innocentEcondemnare absoluere,G rursus nocerem Iiberare,
ac graui sententia fontem mere, in haec non esset iuriis eis functio, qui cuis quod furum est reddere debet : fedimquifim ueteratoris, qui non quod iustin ect iuriis eure in animo haberet, sed potius omnia miscere, Cr ussurosanctum pro libidine sua prostitutis Acere.
Sicuti poma ex delicto defuncti haeres teneri non debet,ita nec lucrum facere, si quid ex ea re ad eum peruenisset.
I SS I M O iure sectu est, redem ex deae functi delicto poenam no subire, quam suos modo autoα cio uo tenetur. res coprehendere, nec ulterius progredi est costitui .l.
si poenae, crime.f.de poenis. π distinctius in Isancimus. c. poenis. Quod non solam prosinis legibus ach in eiu te adornanda compara m est, sed etiam in ijs quae diuini uindicti expectit,ut si anima ipsa quae peccauerit p α moria
244쪽
xis Io. FER R. MONT. co M M. moriatur,er filius iniquitatem patris no portet,nes para Filius non p0x ter filii,sed iustitia iusti super quens erit, ne ex uua tua 'ΣΙ - .cerba quam comedise dicuntur,suoru dentes obstμpe ' scant. Hiere.xxxj. Ezechielis xxxiiij. Regis 4. de cosiccidf.iiij. c. quaeris. Cr de poe. disti .cquid est. Veruntamedd ius ciuile quod pertinet, propterea haeres poena ex defuncti delicto non tenetur, quia actiones poenales adhaeredes non transeunt,praesertim criminaliter institutae, secus ubi ciuiliter Cr a principalibus personis sint conteis tae,ut insta tractibimus ii l. pupillum. Mn haerede. est Instit. de perpe.Cr temp. actioni. . non autem. in 1.l. v '' ' A f. de psiuatis delictis. In hoc tame lege id praecipue non expendimus, sed uti ex indubitato colligitur,quemadmoα' dum iustum est ex delicto defuncti haeredem non teneri, ita aequum ut ex defuncti maleficio lucrin quos no μαciat. Et hoc en de quo Pomponius restondet,mal cum nemini lucro esse debere, siue sit haeres ad quem aliquid Fructus etia is peruenit,siue is qui delictum commisit. Ideoq; lun do,q*x haeredς rini μμ Eufi ui ablativi fuit,restituto,stuctus et ac βρος aliquot ad haerede de oris peruenerunt. Verum ne exui illa Cr haeres lucri aliquid participet, renis auctiore habeat, ad interdicti exemplum actioni in βctum subi rebitώonec redituat,quod ad eum peruenitae ui pulsos.c.unde ui Cr l. ulti. is de ui ex ui armata. similiter C ddictio surii duod furto ablatu est dis ad haeredem furis peruenit, v i' h ψ' adusionὸ lis tuta quia rei persecutione trabei repς ti potest. l.si pro iure. g. codictio rei furtiuae.f. de codici serti. Item qui rem controuersam apud tribunal agit,uel
testes Ob Asum testimonium, uel iudicem ob
245쪽
AD RE GVLAs IVRIL trygratiosam sententiam data pecunia corrumpit, aduersam
rijs causam aequioribus modis nitente calumniose preae init. Quandoquide constutu en inquit Vlpianvi turpia Calumiae caulacra ab haeredibus quos extorqueri, licet crimgna morate delinquentis extinguantur,quicquid ex ea pecunia ad in haerede uel lenium,uel iudicia peruenit,ab eo repeti pomtest peractionem' in Actu,ex edicto praetoris,cui negociucalumniae causa est jactu . I. Cr generaliter. illud erit notandum. Cr I.in haeredem. f. de calumniatoribus. Item ecunia decem aureoru quam Dionsius per uim atque metum Cato extorsiti haeredes orant peruenit. Quia 'turpiter uelscelere quaesitaem ad compendiam fuccelloru qm pertinere non debet,per actionem quod metus caulis,nisii restituatur etiam ab haerede haeredis quod ita peruenit,
quadruplum repeti ex successoribus potest. I. si cum exoceptione. f. Paedius. I. quod diximus. β.in haeredem autem Cr caeteros. Ur I uideamus. st de eo quod metus causa.
Ad qVM exemplorum figuras Iureconsultus una senis V qms''
tentia,Cr quasi αντιθετω restondet,sic ratiocinando. Si cui poena ex delicto de illicit ad haerede transire non deaebe ita nes lucru,ne ex scelere alterius quis iam rei suae compendiu facere libera habeat,er si cium uicini iactura locupletior fat. Vnde Cr caeteri loci uidentur enati, Crperinde ais e fonte quodam proman e: quibus variae
actionus ecies fiunt proditae in id quod ad haeredes su
cooress ex aliorum delictis peruenit,repetendu m. 'bi monendi sumus,non hoc tantu uelle Pomponium,
uti delicto quaesitu esset,sed etiamsi rebus defuncti decesὰ Si haereditas
scrin ut scri potest quando res familiaris comparatur, Σαμμ' p s debitu m
246쪽
23o IO. FERM MONT. con M. debitum soluitur,unde haereditas locupletior ira re pocliui nam Cr ex eo haeres tenetur. Verbi gratia: cladius ex pecunia furtiua creditori aes alienum soluit, quia per hoc reliqua bona inexhauiti manserunt uccessorem obα ligatum Iacit. apud cuium I.in haeredem.f. de dolo marilo. Praeterea quod dicimus haeredem ex causa huius legis de eo teneri,quod ad ipsum perueni accipimus si ex dρα lo defuncti conueniatur, ex suo enim dolo aut maleficio in solidum obligatur. QMmadmodum in l.toties. instaeodem tractatu uidere est. σPoenalis actio Et crim locus hic breula sit,ueruntame generalis,oporatebat alijs modta exponeretur,ne ex breuitate illa obscua
rimi occisis feret. mare in l. toties. Cr l.ad ea. cognoαscere est,ex de uncti sola dolo in haeredem dari actionem in id quod ad eu peruenili ei. Tum ut eius habeamus diis scrime quo haeres tenetur, oportet illa actio sit ciuiliter instituta, cu actiones poenales quae ex maleficio funt, inhaeredes transire no solent, de quo habetur in I. pupita.
in haeredes. Postremo si actio sit ciuilis,er per eum qui
Ex lite excepta deliquit, iudiciu susceptura,sis contestita,no modo quate. h. . 'f' qq-ad haeredem peruenit,obligatur,uer etiam in soliis dum id quod in nemo enim prosequendo. . denis. Cri. poenalia iudicia. er ita singula puta locιs exponemus. Ideo assitur interpres quado ι toties . nostrae simile esse Myrmat.In hac enim lege ratiocinatur Poponius. Quare obrem ex delicto defuncti successor copendium rem Ram
rura facere non debeat.In illa aute moriemur, tunc quempiam in id conuenire,quod ad ipsum perveni quata ex
defuncti delicto postulatur, non quando ex suo.
247쪽
In omnibus cati sis pro facto accipit id, in quo quis altu phorrescit,quo minus fiat.
E Τ hunc locum Hsoander secus legit, nimiru in oαmnibus causis pro ficto accipi icin quo per alium mora est,quo minus fui. Sed haec cunuatio Iureconsulto non Locus deprauarcstonis πήm si per alium quis impeditus sit uere ali 'φῖδηψς quid so semper pro Iacto habebitur. Sed quod ex remorara illa damnum patitur, plerans ex eo qui impedimeto fuit,quatenus fua interest repetit,ut in eo putet, qui inius uocatus, propter alterim exceptionem aut mora non
uenit in jactin enim actionem aduersus eum qui morum scit,ex edicto habet, in id quanti ea res est ab actore aera , .stimam,de qua controuersia habetur:tantu abest,ut pera
inde sit,atq; si strepraesentarit,et sic pro acto habeatur, quod minus est ictum. I. sed eximendi. Cr l. si per alium.
. in emi ne quis eum qui in ius uocatus. Sic procuraritosiqui ct aduersa sententia,de cuius iustitia no est ceratus , superius tribunal non appellat, ad id quod clientis propterea interest tenetur,no facit illa sua mora,ut proouocationem existimemus factam. I. si actor. c. appet. ιβ procuratorem. si ignorantes. ι madati. Cr L inuitus. atq; ibidem onus. c. de procuratoribus. Ex quibus ut oluam exemploru praetermittam, proculdubio appareabit, can utionem illam male cecidisse, ais monere ne tuis stirim subscribamus. Potest enim feri,ut illatis ina lus intonpessenibus quod aiunt in locos iuris desolatoria tintum ' φq- opera irruentes, dum nos eliminationibus illis nostris
248쪽
13α IO. FER R. NON T. con M. intempestiuis legi subuenissee putamus. Vim eius non μα Ium deprauato loco impediamus,ucru metiam plane supra peditemus. Maneat idis Pomponij no bri resto rum perpetuum, Cr incorruptu,quo vult, pro secto accipi id, quo quis iniusto timore est,ut minus quid fat. Quod iureconsultus uerbo admodum significanti Cr appositam insinu hao utata, Mib. bessit dolassa it. Ea qitidem perhorrescimus,quae no seis
cus atq; cocepto quodi intus pauore timemus ceres ob id postbabemus. Sic Ueta in iij. Aeneid. uerba usurpat. Is locus urbιs eri requies ea ccrta Iabor . Nec tu mensariam morsim horresce luturos. Fata uisminuenient,aderitq; vocatus Apollo. amuis enim magistratum comem qbe oporteat, atq; eum qui semota crudelitate, anucis benicere, inimicos
autem amicos βcere studeat, iuxta Aristotus sentenis
Magistratus tiam zω ρια β του; μ. piras ἰvvFlust , nius χε εχ tu comis eise de se. id quod Onexandrum quoque ad Q-Verantiam, in optimo imperatore exigere , Blondus V II. Triumphantιs Romae libro autor est. Sunt itamen qui functionis suae obliti, adeo erga subditos intasOIescunt, atque seviunt, ut minus luissἰt sub Lγcaone
illo,non bonane amplius, sed lupo in media Arcadia uia . . vere, nedum alia orannorum mondra in medium astris
ram,quam in republi. huiusmodi grusatoribus comnus D. Q not mediusfidius esse putas, uel inter eos qui nomin magistrita bilitatis sese nomine uenditant, atque a proaups stemmata tyrannum. ita insignia perantiqua sciunt, quibus nes regum mi tio,quam nullum habent, aes iustitiae amor, quem nunα quam
249쪽
AD REGULAS IURIS. 233 quam conceperunt,nes Dei Opti. Max. unius malorum vindicis timor,a quo omnia alien fimi sunt, obstit, quin nihil non in suos ausint quibus afflictorum uincula,cui lodiarum situs,et reliquae bonora direptiones delicis sunt,
ut tormenta,interneciones,ais alius id genus immanit res taceam. Quorum tyrannus ne perpetuo hominem taeaedio clyciat, damnumq; una cum molesti s deuorare solucogat,recth ime per legulatorem ac proconsulem ubstidia comparata sunt modo re1titutionum, quod metus causa,modo repetundarum,Cr id genus caetera,quae per vim circumuentιs auxilio 4Je solent, ne in medio Icgu pesbundati,sine legis beneficio desolati succumbant. In qua rem Cr nostru regula prodi,t, nimirum si quis alium perhor. Vsus regulae. rescens quippiam non jacit, pro facto illud haberi, quod1titim intellige qui exempla quorum interpres mentiorinem facit,ob oculos babeat. Etenim qui propter iudicis Cum obuimia violentium coram superiorem non appellauit, sed libet. 'peqlos publice proposuit,a D. Seuero uenti accipit, Cr caura sum appellationita perinde atque sit prouocasset praesente iudice deinceps agere permittitur. l. cum quidam propter uiolentiam l. de appel. CT relatio. Deinde propter uim si Protestilla qua
qui . non prouocabet, sed prolemtione inter legitimos :bi: bib '' dies quibus appellari licet, publice interposita, exposiveorit animum suum esse ut prouocaret, sed ex quo iudicem perhorrescat,absq; periculo se id acere non posse,ab παpellationis udo niculo haud uenit prohibendus. Lis quo tempore. qui uero. C. de his qui per metu iud. non app. Cr c. i.extra de appel sokt Cr illud adduci,quod Vlpia
250쪽
Io. FER R. MONT. conmubi qui praetori aut magistratui opus noua uelit nuticiamrsit mri debet, se interim non posse nunciare: quod pponea sit fletum, a prote, titioim die retro .ed catum,
destruendum esse, ais id quod non est A lum, pro feto
haberi. Quod 1i nunciatio propter metum non fuerit inmterposita,exemplum in Ioco erit. Sin te quia magistraratus durante functione conueniri non queat.iuxta l. magiα strutus. st de iudic. l. nec magistratibu3.f. de iniur. uti passim accipitur,er verborum contextus non ualde relumistur, quonia alium non perhorrescit quino nunciat, sed iuris ordine obj te id scere impeditur,non quadrabit. Alia ratio est te Sed quod nonnulli ad metus causum regulam torquet,llis tutis ' ' μο more Aciunt. Unde etiam Philippus inductus, nihil frme quod ad legis explanationem pertinet ob oculos ponit, sed propemodum quod ad metus rationem conducit, non satιs tempestiue corradiimum ex eo quod metus
causa gestum est,inpelu,pro Adto non habcinus,sed praetor id ratum no habet. Vnde uelio personalis in rem scris pci competit, Cr nisi restitutio fui in quadruplum, conudemnatio erit. l. i. Imetum autem praesentem. l. si cum αα ceptione.f. de eo quod met. causifui. CII.si per uim. c. eod. tit. Et non modo adtio ex metus causa descendit, sed etiam exceptio, uti ad cautionem pollicitationes, quam campani metu cuidam illato extorserunt.Diuim seuerus
autore Vlpiano rescripsit in adducta I metum aute praeo sentem. , sed quod praetor ait. f. de eo quod metus causubi non possum silentio praeterire interprctis Burioli Crocus salia N aliorum errorem,dummodo ex eo loco infrunt, interkα