장음표시 사용
251쪽
AD RE GV L AS IURIS. α3scum tamen princeps eo loci solum rescripsisse dicatur,m praetorem Vidente Ulpiano interlocutum esse. Nec tamen ex illimes uelim legem nostri metu ex nul la parte complecti, cum oporteat iusti causa sit propter rescamus quem. quam perhorrescimus id cere,quod Acto est opus. Vani enim timoris nulla excusatio est. I.uani. j.eo. quocirca neα cessim est iuste quis eum perhorresca propter quem noflcit,quod feri conueniebat. cuiusmodi est metus carceὰ C ste horro ris,excornunicatioms,TFrini,cir in uniuersum quaecus conmitte uirum adigere poterunt,ut aliquid facere perα horresca pro secto id accipimus. de quibus in i metu a cipiensi. Cr l. metum aute.c simil. f. quod metus.trdactatur c. f. de appel.c. cum dilectus.extra quod met. causglosin c. cum olim.de resti spolia. Cr huc proderunt quae Philippus cogerit. Quom ut no Dim ei sit accedendu,
qui allegans timore,dicit se no prouocaspe, qui gligi iti . ternusille Acie rased opus est iudicio, sit cognoscamin, fio duia metus inanis fuerit,an iustus. Nare si quis dicat se aliuperhorruisse, quo minus sit Actu, quod pro Acto habrei
uult,opus est id demostret ex indici,s,et coiecturis certis. - Videlicet cosuesse celauru illuseu magistratu,eos qui ideseerul,qSipse Iacere omisit,carceribus micipare,excoiαcutionis nota afficere, aut huiusmodi malo maiore stringere,ut sic iudex pro arbitrio suo decernat iuste ne pera horruerit,ut in fetu,pro ficto habeatur:apud Bal. in I. si1s nec genus. c. de epi.et cle.et I. interpoytas. c. de trisa. Lex X L I. Pomponius.
Furiosi, uel eius cui bonis interdictum fit,nulla uoluntas est.
252쪽
a36 IO. FER R. MONT. cOMM. DE FURIOSO insuperiori l. in contrahendis negocijs, nonnihil subiecimus, ut qui ad negocia ciuilia
parum sit aptus,ob cofensim quem in ipso desideramus, Verum ne in eo qui male striatus est,id solum 1titui quis. i. ' Ι' plitet, docet Pomponius: nullum cui bonis interdictum. s ' - - est,uolumitem habere: in quo nugmero est non modo si Wriosus, sed etiam prodigus. His enim lege duodecim ictularum bonorum adnunistratio interdicitur, ex miliu eis runt ambo in curatione, quandiu uel furiosus sanitatem, uel prodigus Onceros mores receperit. Furiosus qui . Neque nanus operae precium duco, de furioso simier prodigo nonnihil praesari. Est aute furiosius, qui prompter menin impotentiam rebus suis satis prosticere non
potest. Quare per curatores ex lege Decemuirali prouiissionem recipit. curas ius nostrum hoc solam cosiderat. quod propter dementium, rebus gerendta ineptus haberitur, morbum ex radice non discriminat, sed naturae exisploratoribus id relinquens, perinde habet si ob M in, φρονοτist, Cr id genus infirmitatis bus mente sint capti, quibus bonorum administratio inaeterdicitur. Omnes enim uno nomine furiosos atq; dementes appellamus,eodemq; ilιre censimus.' φ ' Et eu homo ab initio Elim rationis capax sit editus, non praesa imus quempiam luriossim, sed id inaniriti fui oportet. Probatur autem multis uariisq; modio: aut enim corporis uitium ad animum penetrans cautore Via plano ficit ut propter βbrem loquatur aliena:uti νκτικοι solent:aut per uicos di currens ridenda sutiat,
Cy nonnunqui lapides,at s alia proj ciat.Item si in compedibus
253쪽
AD REGULA s IVRI s. 23 pedibus detineatur uinctus. Aut fieri itiseri quod non ita sit humana, puta,cadauer suum in aquas pro ci, aut ino humatum bestijs exponi,medicamentano adhiberi. Quo numero quibusdam habentur, qui se absq; planctu er cugaudio more Thracum efferri uolunt. Illi siquidem pueα Thraces lanetarum recens natum planctu excipiunt,uita autem per an P ctum aeticia prosequuntur,referentes quot uitae calumitatibus sit exemptus, ut Herodotus in quinto, Cr Solin mscribunt. Unde Paulus Castrensis in I. non oportet. f. ijs quibus ut indig. Doctorem quempiam Paduanum hoc idem testimento constituiJe, quod propterea non modo non ratum, sed etii beniale sit habitu. Postremo qui doiscet que nominis fui oblitu,quod an in morbo fieri poests,inter furiosos erit. Neq; fusticit teste dicere furio linquem esse, nisi eius causam quos addat, quia uidit eum ut furio ,id uel id scisse,oculis enim homini uitiu subα Testis causam ijcitur deo necessum est rationem dare, etiam si non inὰ ψ 'Q subiugat. terrogetur,alioqui baud fidem inueniet. Est in I.ob quae uitia .f. aedit. edict.I. q. c. de Iudaeis. Idiuus.f. ollicio praesid .l. quidam in suo. f. de condi. in L prouidendum. dist. lxxxij. I. i. c. boed. insti. Refert Andreus de Barabat. in cum dilectus. extra de succes. ab intest. Cr I ason in I. uriosium f. qui testi. Scere posunt. Prodigus uero, inquit Vlpianus in I. i. f. de cura. βια Prodigus quin rios est,qui neque tempus, neq; finem expensarum habet, sed bona sua dilacerando cr disipando profundit. cicearo in ii. Olfi libro,notat prodigos,qui epulis er uisic rationibus,er gladiatorsi muneribus,ludorum, uenatioαnum, apparatu pecunius pro undunt, in eas res, qua
254쪽
IO. FERR. 31 ONT. COMM.mm memoriam aut breuem,aut nullum sint relicturi omis. . nino,quibus si aleam, scortationes, comessationes, popi nus,alios s incontinentiae modos,quibus o cra nostra eis me sua insumunt Cr dilapidant, annumeres, non ualde aberraueris. Prodigimus enim, ut Aristoteles quoq; momne quae intempestiueprolunduntur,eatenus,ut aliquatim do eorum desiderio post esurientes ducamur. Quemata modum Euclio ille senex apud Plautum in Aulularia, nos ne prouerbialinura restri:
Plautinus Eu' Deinde egomet mecum cogitare inter uiasino occepi:Festo die si quid prodegeris, Princto egere liceat,nisi peperceris. Sed cr prodigum quempiam et Dol θ esse probari Prodigus exu oportet,idq; ex factis itis profusioris uitae,ita quod tectis cto px0hλ μ ρ ρ uidis prodigum sua subinde beluando, ludedo,
scortando alijssue disipationum modis profundere, Crhoc ultra quam rerum facultas suppetae,apud Bart.in Lisqui. . dilιus. f. tuto. cura. datis ab ijs qui. Bald. in I.ubi
adhuc. c. de iure dot. Huiusmodi autem euersores rerum,
quia cr ipsi inutiles sunt,stponsi Penelopes, nebulones,
Alcinois, non ut vivant prope nati, sed magis ut heluetatur,fruges, immerito confumant,ex Iege xij. tabularum, curatores perinde atq; furiosi aut minores, utilit imo reiis publieae instituto CT utinam nostra aetate tam obseruato,
ut plures sunt qui in magnam Cr uxorum Cr prolium perniciem ei uitio fiunt obnoxij recipiunt: qu ubi bonis per magistratum interdictum sit, soli administrant, soli negocia gerunt. Et satis demondrauit uel furiosium uel prodigum espe, qui curatorem datum probat. Nec enim
255쪽
AD REGULA s IVRI s. x3'ambigimusquin per decretu sit datus qui bonis est praerimus, eas pro functione sua administrat. refertur in L
cum te. c. de proba. π per Alex. iii consit. uso Cr opportune discusso. Ixxxij. lib. f. Cr corneus consit in . libro. q. Ad dandum autem curatorem,tametsi citari ipsium cui da Asotus ad dantur quidam uelint, Philippus tame minus necessariam puri αὐTItat. Nam prodigus ut interdictionem illum bonori ,-tetur. lege cautum, Cr moribus usurpatam impedire no potest, ita nes curatoriS subrogationem. Praeterea furit quibus non solum bonis interdicitur, sed etiam aqua Cr igni. I.
eius qui M.fi cui aqua. f. de te'. Alijs solet interdici sententia, ne intra patriae territorum uel muros habitent: aut ne excedant patriam, uel in uias quibusdam ρ terineant,quibus tamen bona no adimuntur. I. relegator .
g. βlet. f. de interdict CT releg.
Quotquot autem fiunt, quibu3 bonorum adnunil ratio interdicta habetur, neq; promittendo, neq; contrahendo obligari poJunt,ut quibus uoluntas, unde constrisus oriuginatur,in collentionibus nonicis necessarius, negatur. In hoc enim conditionem suam deteriorem facere stitini possent. Quamobrem quod furiosus uel prodigiis dare Prodigus nec a promisit,non cogitur praestire vel tradere,unde Cr fido re potest' iussor si interuenistinon tenetur. Principale enim negocium ubi non ualet,nec accessoriam ualebit. Est in iis cui bonis. f. uerb. oblig. . I. Iulianus. f. de curato. furio. Idem restondemus in omnibus quae uoluntatis adnanicualum desiderant,cuiusmodi sunt, donationes, te, timentorarum ordinationes,ais id genus negocia, quae ab ijs quiabus bonis est interdictam, prorsus habentur aliena: menα
256쪽
te siquidem carent.I. is cui lege. f. de toti. t furiosi . C. qui testimen. m. pol furiosi. π , item prodigus. I nras litu quibus no est pernU fce. temmen. Id quod in ferro tenuam passi, hoc est, qui grauem sustinent sententiam, etiam obtinet. Sed quod rem prius quam condemnatur, etiam si post accusationem in custodia fuerit dorictus, geri aut scit alum habetur. I. eius qui. I si quiu π Lis
Furiosus perdi Id quod in furioso Cr prodigo diuersimode accipiis lucid3 i*Wxμδy iuvi pono mente eaptus si tempore resipiscetis, hoc σ, dilucidi interualdi testamenturm condat, uel tale quod ex uoluntatis usu proficiscitur sciat Iustiniano Cr retro principibum non improbatur. In hoc enim mente eum reae cepise constat. l. furiosium. c. qui testi. βω. pGI. Prodiis giu nisi moribos rectioribus sit restitutus, er in curatotaris potestae esse desierit, nihil talescit sed ad curatoris Ex tessam nio operum negocia eluis perfruntur. Ex testimento tamen 4...hz'-''8 acquirere,eπ sic rem suum auctiorem scere no prohibetur: sicuti nec mente captus, qui ob id testimcnti pelio. nem habere Marcello notatur,quia uel legatum,uel fici commilbum assequitur. Cum persionales actionis etia ijs qui compotes mentis sunt, ignorantibus acquirantur. L
flius β. f. de resti. σι. si a furioso. f. si cer peta.
Alias mente captus nullum negocium contrahere suo pia ostendimus. Sed prodigus melioris conditionis exia lit, ut qui utiliter negocium contrahere potest, eT rem. suum auctiorem reddere,etiam sine curatore. In hoc enim curatorem accepit,ut bonorum diminutione interdictant habeat, in qua parte pupido aequiparatur. Igitur prodiagiri
257쪽
AD REGULA s I V R I s. α rqui x sibi dari stipulatim sorori Forem obligatum Prodigus stipuhabet Epulando enim sibi acquirit.ths eui. f. de uerbor. 'μ' simi oblig. Cr I. certi condictio s.cti certum petatur eon dictio. ''' 'Ex quibus apparet,eos quibus bonita interdictum est,non habere uolantatem,ut qsae perlegem siit adempt in ijs potifimum quae ad hoc ut ipsi obligentur attinet, ne bonoaeri administratio tristem exitum sortiatur. Et quod ad usum lagis pertinet: Quisquis contractam, donationem, Vsus regulae. vel testimentum propterea uult conuellere,aut pessund re,quia uel a demente,uel a prodigo fluxerit,Cr furiosi aut prodigum fulse aduersarius inficis eat, oportet dotaceatur tunc temporis qui negociam celebrauit fuisse uiatio,aut mentis parum sanae,aut prodigalitatis obnoxium. Quo manifesto, ista repondebimus ex hac nostra reae
gula perinde atque e Sibue Aio,eius nullam tu se uois
lantatem. Lex XLI r. Vlpianus.
Non debeat actori licere, quod reo non
permittitur. VETERES reu quod uerbi a re derivat Aelius Gallus dicunt,qui cum altero contestium litem habet, fue is agat ue cum eo agatur. Teste etiam Antonio illo apud Cicerone in V. oratore. Verum in praesentia pro
eo accipitur,contra quem contrariersiam moliens exporitur,in cuius partes,cum natura fumus proniores. uorabiliores. j. eo.c. ra sunt partium iura. de reg.iuriin vi Cr Qex literi extra de probatio. recte V iduus tradit
Noli debeat actori licere,quod reo non permittitur:quasi
258쪽
x42 IO. FER R. NON T. coram velit dicere,Quia quod actori beneficio uel legis uel si
tuti permittitur,idem ex reost ut quod reo non pernum titur,nec actori liceat. explicatur abunde per D n. in cicnon licet actori. de reg. iuri in η. Quod sic intea M.Actius procuratorem, cui negocia fu gerendu mandauit ite iam contestam reuocare cor tendit Seius cotra quem iudicium mouere reclamat. sed
magis est,quia nec reo illud permittitur, nisi causa stprobabiths,actori quos non licere.I. post litem f. prora
Probatio post cura. Item reo destrisiones ob ciente conuenit, ut negata aperta testimo' dis doceat. Sed cum testimoniis semel in eadem re patefiu. ais ' 'U Elis id feri non queata actor testificatis iam apertis deinnuo per testes probare uelit,ei haud licebit. Auten.at quis etc. de proba.Cr Auten. de testib. .illud tamen.colla. sq. Sic per omnes ilim parteis qRe Cr actori Cr reo conrmodare solent, ine peruoliore poteris,er exempla tibi praescribere,ad quae semel restondere poteris. Non licere allor quod reo non permittitur. Regula affirma Q uamobrem exempla per interpretem Philippum, iue non im di es aliosώbune locum pasta exposin,quibus mani P ' ' stitu quod actori permittitur,nes reo denegandum,noese in loco quam primm apparebit,nes enim Vlpianus hoc isterit. Quandoquidem uulgati tum est,Quod actoriri licet,etiam reo permittendum. Quor pertinet reo eodem dilationes ficu inducias ad probandum exposlius Conuenito & superesse,quas actori damus Proinde si actor impetrasset econv*nxi ς' eausam fine prouocationis beneficio 'iri,ide ex in caum ' μ perenuentionis obseruandrum. est glos. in ca.ij. extra dot tuis petit is,bal.inc.1. .in qgibusia.de consuetud.
259쪽
AD REGULAS I URI s. a 3 rectistud. Quae omnia in alium lacum magis appositum
referamus. Actori igitur quod licet, π reo permittimus: sed non e regione nam multa reo permittuntur, quae abactore fiunt aliena. de quibus in adducta I. Auorabiliores. explicabimus. Ad exceptiones quod pertinet, actor potest alterium Ari or rei ord, c ordinar s rei acceptare,adteru uero recusare, id quod ' reo non peratnttituri nemo. C. iurisd.omniam iudici. cum claricum. C.de epist. Cr clari Praeterea reo potest fusi iudicem plane austrarier per rescriptum alium impetratare. I si quando. c. dila.Auten.lit omnes obessen. iud. haec considerantes. colla. v. Sed hoc reo non fit in di e diu ,puter hoc quod ante iudiciam impetratur,manenaetium reo exceptionibus fuissuluis: r potest feri,qu)d notam actori sit profuturum quam reo, ubi lites citius erpercommodiorem iudicem finiunt, que adeo regulant in pari rerum stitu accipimus, non quod propterea actor rei, er astoris vices confusanee tenere o idebeat.
In re obscura, melius est satiere repetistion quam aduentitio lucro.
I Ic rursus ad obscurum nobis redeundu est,ubi res obscura dicitur,non modo ex ambiguo orationis conceraptu sed etiam ex eo quod consequi studemus,ut puta derabitorem quis Seiu habuit,u decedens haereia Titiurni reriliquit, qui non est soluendo,er patitur bona auctioni notiorum sub ci creditores scii dicunt possester ut bona eius fusti ratio. ciain no ex ase, e ut creditoribus in aliquid satisfieri q queat.
260쪽
queat. Proinde fiunt legatarii Sei qui idem affirmant, Crob id bonorum Seianorum separationem a Praetore ut ui impetrant,ut separatim quantum cuis Cr creditorum,
ex legatariorum prae ri posit,inanistilum stat: quaerio
tu ex quo non tam creditores,quam legatae' separati nem obtinuerunt,num aequo iuresint censendi , ut sic ex Creditores tin aequo debitum consequi ualeant.Etcum in re obscvra,puI p - ti 'n eo tactu ub non constat si creditoribus iuxta ac legata ijs sati feri in solidum post melius est fauere repet tioni,quam aduentitio lucro. Et creditores quod ipsis deribetur repetunt egatarij autem solum quod ex testimento lucri causa aduenit,receptum est creditores prius solidum consequi, inde legatarijs,quaeri uel solidum uel portiorinem ut per separationem feri potestI1.er ι quoties fde siparat. Item qui temulentum 'it egatis hereditate adeo grauauit,ut in obscuro sit creditores folidum queatu illis, l Ri H es facto inuentario cum legatarijs, tum quiris sivionem haciet. busdam creditoribus detracta falcidiae portione satis facit, creditoresque pUuenientes repellit,qui legatarios conli Iliunt,eosq; modo hγpothecaria actione, modo indebiti condictione pulsent.Et quia repetitioni innituntur,4 l gatarijs qui pro lucro duntaxat ex causa testati aduetitio certant,quod acceperunt ab humede,recuperare, propter diualon constitutionem possunt. l.ficimus iam. .ersi prae, Iatam. sin uero creditores. C. de iure dclib.Et huc reforeti potest quod definctus id solum in bonis reliquise existita, matur,quod deducto aere alieno, funeris impensis ex soHae ct ui ore a- lati sperest. Vnde haeres creditoribus alijsq; quibus deis uinum solvat. functi seu haereditatis nomine debetu ausicere cogitur;