장음표시 사용
291쪽
AD REGULAS IVRI s. a svocat,quod ab aratoribus Siculis dabatur: er Publicais
nos decumanos,quos Cr Verrem exhausisse M. Cicero iissctatur. Proinde ex agris devictarum prouinciarum Vectigalia esiaclis aliarum, quod Cr uectigales dixere, redituum noti 'S δ'
mine sibi quid pendere iusserunt,quam pecunia uno noαmine uectigalia,ut in aerarium conferenda appellare coemperunt. Ea calendri Martijs consuesse locari Macrobius autor est. Et scribit Blandus in v. Triumphantis Romae libro. Et haec uectigalia qui conducebant, τηλῖνiτα aut Publieani fiunt dicti: nam publicos illos rediim, erueactigal certo confiituto precio redimebant,qui non erant pubiliatilis homines proletari), aut e lapide empti aeruscatores :ρd equestri odi plerans Equestras ordinis uiri, ut apud ciceronem uiὰ ' ' 'dere est,in oratione pro Plautio:Flos enim Equitum Romanorum,ornamentum ciuitatis, firmamentum reipubliis eae,publicanoru ordine continetur. Et pro domo sua ad Pontifices: Proximus est huic dignitati, ordo equester,οαmnes omniu publicanoru societates,de meo consulatu,ac
de rebus meis gestis amplifima decreta scerunt. Sed buisiusmodi publicanoru conditio, deinde paulatim vilescere PublIeani ila, coepit, ut non ampliM Equites,sed uilifimus qui': per 'do coad singula strine oppida uectigal conduceret,er hoc a man ' 'cipibus publicanora principibus, qui id a Romanis harubebat apud Paedianusue hoc ex pecore,portu, sale, lκα cis,agris,aquis,alijsq; rebus pensium est,eν hoc licituis
do,na qui plus precij obtulisset, uectigal conductu habcαbat,er eum iureco ultus licitatore recte uocat. Porro inductionandis rebus licitatio feri solet, praestrita inter plures emptores. Ut solent hodie impostqres nonnulli, s α qui
292쪽
IO. FER R. MoN T. co M M. qui rem uenalem habent, spinare aliquos qui liciteratur iacu inrt' merces,quus tame emere in animo non babet, sed magis alios empturos ea Dude adiciunt,id quod cic. in iiij. 0αficiorum,parum ex fide esse ait,monens ne uetitor lictantore in cotrahetis negocijs adhibeat. Ex quibus quid licinito,item quis licitator dici debeat,ne diutius cu interm prete luctari cogamur,apparet. Iusiurandu quos animi calore praestitit, similiter iis perseueratia interuenerit, ἡ ' ' non est ratu, praeterea quod confitendo quis dixit. notis tur in c. ex literis. de diuor. er colligit Iason in l)i filia. c. de inolyc. test. Item qui conuitio alterum ascerit, curitus mali lingua prope natura amica est apud Musu um:
iecerit: nisi id uel iterare sit ausus, uel adstruere, no o ligatur.c si quis iratus. .q.iq. em ne quis putet illato comvitio perpetuu tempus superesse, quo ira suggerente id fidium excipi queat, inter comentatores conuenit xxx. Convisi diersi inter capedine esse,intra quos id allegari posit, ης '' iniuriasu sit actis,ut latifime est apud Luca de penna. in I. omnino curialis. de decurio. in x. codicis libro. Nec obstit I.si non conuith. c. de iniuriis, ubi animo expenso iniuriae sunt illatae aut perseuerante. Insuper adelictis atrocioribus,puta homicidio,praeda, Cr id genus alijs,ira non excusat: cum publice ntersit, ne impunita maneant:id quod Philippm prosequitur.
Alterius circumuentio alii non praebet aevonem, DO Lus
293쪽
AD REGULAS IURIS. αννD O L V s malus nemini commodare debet, siue sit qui eum committit,sive aliud quicquid enim suo nomine
alicui non licet,nec alieno licebit. c. quod alicui. de reg. Dolus nemini
iuri in xj. Proinde si cui actio acquiri debeat, in qs renis e m*qMς βη sentire non uidetur quae fiunt illιci de in republica miά 'ma perferenda. Et facile esset per alim technus er doEliam struere, ad alterius res oblique interuertendum, ii Proconsul edicto non obviaret, praecauendo,ne alterius circumuetio alij praebeat actione. Sic procurator adminia strationem bibens,ex eo quod dolo depactus est,domino actionem non parit ed doli exceptione submouebitur. Lapud celsum. qxaesitum est .f. de exceptione doli. Itent quod seruus ex iusti causa aut maleficio apprehendit, ac naturaliter tenet,in peculi1 causa non est,ideo ad domini posse ionem per nere non creditur, tantin abest ut dactionem praebeat d. quod seruus. βι de acquir.p bes
Culpa caret si scit,sed Phibere no potest.
Μ V L Τ A sunt in iure nonro, in quibus scientia quempiam culpae insimulare, atq; nocere solet, eatenus ut nisi prohibeat quid committi,ine teneatur. Quemata modum, si don no sciente, Cr non intercedente, fervus furta fecerit,uel noxiam nocuerit, in solidum, hoc est ad litis aestimationem dominu obligat, siue maneat, siue deo ferit dominus esse. Cum hoc iudici caput non sequaα obetiti 'tur,sed eu in cuivi potestite est qui delinquiti si seruus.s de noxal.actio. Proinde si quis mensurus conduxerit,
eass magistratus At iniquo frugi tuferiis quidem scia
294쪽
Us IO. FER R. MONT coram Qui scient meri Rit iniquus esse, Cr stangi no prohibeat,ex locato datori iuras iniquM nem sectinere en manipnum.tatem quaeritur. g. 1i qui=N' locistisaud disinuliter in rebus incorporalibu3 scicii Seientia uadi tis traditionis loco habetur, si quis per fundum u*m arationi tu quam te conscio duxit, seruitutem lxemplo rcru immo bilium tempore acquirit: cum non sit ea struitutum nam tura,inquit Pomponius,ut aliquidsciat quis,puta ut uim ridaria tollat. ut amoeniorem prolectin praebeat, aut in hoc ut in suo pingat: sid aut aliquid patiatur,aut nonficiat aliquid. l.si aquam. c. de ferui. CT aqua .l. quoties. struitutum. Cr l.quoties via f. de seruitutibu3.
Ueruntamen ne ad id quis obstrictus es uideatur, quod fictu posibile no est, quandoquidem magu strenodum quam culpandum, quod mutari non potest, ut Pu α quod mutari' blius ille Mimus apud Gellium monet. Placuit tunc quiri
φη PQ m dem scire nocuise, si prohibendi sit facultus. Porro quistit, sid prohibere non potest, culpae insimulari haud
scienti eius si Recte igitur stientia eius qui culpam contrahere de prohibuς PQ - prohibere potest in omnibu4 ηρ libus actionibus scientiam domini complectimur, si conprobibere posset,lio prohibuit quod si etiam uideat notaxam ieri,objdire autem no queat,haud officiet. Quid eis nim si furtum faciens struus,aut homicidium comittens,
intercedente dominum non exaudials aut cum trans fuismen sit seruus,uidete quidem, sid inuito domino noxam' noceat rectius itas dicetur culpa domina carere,cum eis dictum eius stientia duntaxat perstringat, qui prohiberepotem si struus. g. is qui.l. in omnibM. er Lin delictu. ab exo
295쪽
ῶ exordio. f. de noxalibus actio. Nes dimen exinimes domιn uicet extra culpam sit,in noxali iudicio no fieti Dominus quari obstrictu:etenim in qs qua: extra crime in quod pu* dicio tenetur. blice animaduertendi di habetur, cum feruo non est iudicum. Quare si arbores furtim ceciderit nesciente Daemno,uel prohιbente, aut alienum agrum armeta depasciperi sierit,aut cum alterius berussim depalmare uelle inister erit in incit ut dominus noxali actione coueniri posit,ita tamen ut uel struu noxae dedere,aut condemnavitionem lite aestimata suferre, in potestite sua habeat. i. si
seruι. c. de noxalιbus actio. Cr l. i. f. eo. Item si potentior quisbiam ex aedibus conductu stne iras,aut alia suntilis Patientia cum se conductor qui nesti rhqtere,neqdon no dcnuncιare sustitati potuit ed grauit,locati actione non tenebitur. Similia
ter domnus qui intercedere no potest,quin colonus funαdo suo Di prohibeatur,mercedem solum aut remittere, aut data reddere iubebitur. Est in Litent quaeritur. . αα ercitu. Cr I si fundus. f. locuti. Et ne dominιs tantum regulam patrocinari arbitreris, in seruos quos Cr abiectioris frtunae mancipia redundidultina ut Cr cuilibet domus sua tuta esse posit, senatusve ullo Sγllaniano introductu ei de publica quaestione a fi lia necatorum habeda,qua strui qui don nis auxiliu Seius quin no tulerunt,cu tormentis,tum omni alio inquisitionis scis ' mμ 'nere puniuntur: Cr hoc quoties potuerunt aduersus uim opem yrre, siue exclamando, siue terrendo aggrefoα res ue obi ciendo corpus, Cr non tulerunt . quod si sciuerint serui domna periclitari,auxillum uero nulla ratione 're potucrant, sine culpa erunt,tantum abest, ut nons 4 dcbeant
296쪽
xso IO. FER R. MONT. coram debeant excusari.I. i. g.occisorum. f.ad Sγllanianum. sed cr illud subiungi sole ex quo alienus est a culpa, qui dum scit prohibere no poten,colligitur,eu qui prora hibere potest per locum a contrario, culpam cotraher nisi id fecerit. cum igitur ciuis eadem ciui suo debeat, ut nisi periclitanti asit, cum id facere queat, culpandus siter legitimis modu incesendus.In qua re si hoc quod somcialem uitam, Cr reipublicae absolutam strina cosiderare uoles baud dubitanda est, quin alter alteri et opem Crbeneficentia ex animo debeat, et si quid aduersi obtigeri
In er Solon ille νομοὸί m ciuitatu σνια παisast quandam esse rectifime uoluit,vel uno ciue ceu inebro so,reliqui etiam ciues Cr sic tota restub.uideatur uti,dis inuicem condolescat. Quocirca ut natura monemur, destnsioni Cluti sui opE qii μα intenti esse,in quos si ciuem cr sociatu uita debet. hominem laborare compertum habeamus,in ciuile plane stret num deserere, π non opem quam ob codolescena tium illum debemus,praestire: cum ad hoc mortalta moratili sit associatus,ut alter altera iuuet. Recte igitur Tuialius qui socium no desinest,nec obsisti si potest, iniuriae,
tam est in uitis,quam si parentes aut amicos deferat. Aster hodie hs Quia vero μὰ tuε illa inter homines nutare paulatatim coepit,atq; in vitam no sic ciuilem comutari,auaritia
: nisi me ADt opinio ac reru quaestu homines alios
297쪽
AD REGULA s IVRI s. α frugente, Actum est, ut honestum quidem nonri existimet periclitantem iuuare, sed no tam necessarium,nisi merceis de ad hoc suerimus conducti. Quasi lucellum illud si deus
vult non modo honesto ed etiam vitae,quam natura βαcialem Ube iubet,antiquius, Cr longo interuallo praelatu habere debeamu3. Sed ex iliam Minterim dum nos turito peccamus, idq; intra Cr extra muros, des straα nam oportet: er ciuitatem ad uiuum instructam, quia ut nunc ni terrarum orbis,asqui cum non datur,eam cum Platone saltem contemplemur, nosque sedentario illo reis publicae jtitu aliquoties lactare pergamus.
Ad institutum ut reuertar, quia alter alteri benefacere Quatenus h secundum opinionem comuniter magii receptam,quam tibi iuuienti '' publice expedientem non cogitur,ideo nes opem frre,
quasi utrunq; liberum elle debeat. Itas sine culpa lucrit,
imurius,aliud ue incommodum instrentem non prohibeα
re tantum abest, ut alterium periculi quis se participem ficere debeat,nisi ex oscio, aut costituta mercede id praeastire sit opus:ad quod tamen jtitutum municipale, quem obligatum reddere potest. Unde rursus eliciunt, permitti
ut pro defensione pecuniam paciscamur,quod satιs turpe Pecunia pro de foret, si alias ad auxilium quιs teneretur: quae omnia re potest. censentur Bar. in I. i. f. sed in eo.f. ad s.c. Sylia. σI. meα
tu. . licet. ι quod met. cau. Cr in c. quanto . extra debent. excom. Repetit Iason in I. ut vim. ι'. de iusti. er iure. σRoma. conii. cxxij. ex promissa 1tituti particula. Uerum quod ex iure Pontificio ulter alterum defindere debeat, iuxta siententiam Innocenti, eius nominis terti j, qui in c. quantae praesumptismi.extra de sen. ex m. eos delinque
298쪽
IO. FER R. MONT. cOMM.tibus auere interpretatur, qui cum posint, facinoribus
Ex iure Pon6- tamen desinunt obviare. Communiter apud interpretes: cit Izri quidcm refertur, sed inter ipsos necdum plane conuenit et alij enim magistratus id esse uolunt, cui in delinquentes est autorii: alij ad forum conscientiae solum comiciunt. Perinde non sit absq; culpa, proximum a delicto non dem hortari. Sunt qui in pronius hoc desiderant, siue lorus sit contentiosus, siue conscientiosus, quasi illi ad tutelam ex iure publico magis sint nati, ut latius est apud interis
pretem in adducto c. quatae. super uerbo,interpretamur.
c. sicut dignum. g. illι etiam. extra de homic. Cr c. delecto. de sent.excom. in γj. cum sirim quae Philippus Decins, is qui auctarium adiecit,abunde citant. canones quare Uerum si locos illos non per transiennam asticere ueli
ldum ubi ζc mu , sed intus magri contemplari, apparet sacrosanctos canones proste tum uoluisse christiano orbi,in quo fratres inuicems M, quos delinquendo nocere haud conauenit, sed magri dehortanti parere, ac resipiscendo more gerere. cum Cr Seruator ille noner uelit fratrem corriapiendum esse: aut si morigerus esse nolit, Ecclesie tradum
cendum. Hinc Eleuterius Pontis Max. peruersis non Obra
viare,haud secus esse putat, atq; malu fouere. Et Ηιeron inus: Non resistere,inquit, ecclesiam chricti destruetibus tantum nocet, quantum prodest merito ipsam aedificare. Cr quamus c. quantae praesumptionis. ad idem inculcari, Clerico uapu- ab subinde adduci soleat,aud tamen pergit: nam sacri Di heri, hi i. cμM fumi patrocissatur:quibus si uioletae manus fuerint ma sit. iniectae,non solum eos qui ipsi autores eius rus ese dicetitur,anathemate notandos,Innocetius misit: uerum etia-- qui
299쪽
AD REGULA s IVRI s. qui id fieri permittentes, no obuiarint caem id munifino potuissent pari poena,ut cosentietes plectedos pstringit.
Non uidetur quisquam id capere, quod ei necesse est alq restituere.
D V o illa uerba,Capere,er Restituere, ex integro cognita ensum tibi legis acile ostendent. capere Vlpiaα capere. nws cum ellectu accipi tradit ideoq; illud quu proprie capit,quod alij non est restitutum: sicut ex peruenilbediacitur, quod est remansurum, usq; adeo penes capiente itilud maneat necess- est, quod captu dici debet. Restituta Restituere. re autem est rem cum omni sua causa simul ex fructibus, si quae debentur,reddere. Et usurpatur non modo in iudici s possesorijs, uer etiam in rei uendicatione, atq; dactione in persona,vt payim videre est in libellis quat uuia gὀ eduntur,in quibus Cr post ioncm,Cr rem ipsam, ex creditum nobis restitui contendimus. Quod tunc si si orimne illud restitutum sit, quod habiturivi esset actor, si controuersia ei mota non fuisset. I. aliud est capere. I. restituerire autem A. π l. restituere uidetur. si de uerb. signi. Quocirca non inscite catus,capere quenquam id non videri restondet,quod alij restituere est necesse. Sibi enim in hoc non Iacit rem,sed ei potius apud quem rectitutum est permansurum, quare id accipit magis,quam quod cuispiat. Accipimus enim ea etiam, quae ipsison sinus habi Acc*tre. turi: quod sic intellige, qui in te)hmeto ex haeredatus est, licet legatum ut alteri restituat acceperit,inosticiosi tamequerelam saluam habet:cum legatum id no acceperit, lit
300쪽
xis Io. FER R. MONT. COMM. accusatoris horrebit, ut nullo nes publico, neq; priuato duci posit os icio, quo deploratum ad reddendum ratiorinem uitae uocet. Nam Cr leges ipse nihil uafet,nisi ad oris idonea uoce munitae, Cr si poenas sceleru expetere se non est,prope est,ut scelera ipsa pertilissa sint, Cr licenistium malιs dari certe contra bonos mores est. Itis ad des iidendum licet natura propemodum simus propensioα
res, quam ad accusandum,tamen in hunc modwm id teniri
perare iubemur,ne duntaxat defindere, er non item mcinora situs poenis destinare uideamur. Quare Cr defenso interrogaiori ribus, seu patronis reorii permissum olim fuit,testes quois Pxς' μ' - interrogare,ut explosa fusticione ueritatis fotu permcontatio fieret. Sic M. Cicero er M. Marcellus testes in edusa Miloniana interrogarunt apud Asconil Paedi num. cuius Cr vestigium aliquod in foro ciuili permanis Asye uidetur,de interrogatorijs ab eo,contra quem te fies producuntur,exhibendis. Tametsi accusatores quos teis stes quibus denunciatu erat interrogare solerent: de quo
Desendere si . sed ut impraestntiarum usurpatu defindere ciuile uerbum est,et denotat alterius causam tueri, siue hoc fiat per mandatura,siue citra mandatum. Publice siquide utile est
absentes a quibuscunq; defindi. Est autem destndere uuaetore Vlpiano,id scere, quod dominus in lite fceret:boeest, nihil omittere quod ad tuitione litis pertinere potest,
cui cr cautionem iudicatum solui annumerumM. l.fieri L ex contrario. l. sed Cr. de indere. f. de procur. quia. absente. CT Lalienam. c. de procura. Cr explicabimus in I. inuitus nemo.instrius eodem tractatu.