장음표시 사용
341쪽
AD REGULAS IVRIS. Drram ut moris est e scalis protrusus, cepi ct pensilii φαri, confracto fune in terrum semimortuus concidit, sed uincul S rcfolutis, paulatim stiritum ducere cr rediuiuus elye coepit.Et quia uix semel aut iterum accidit, nes leugi , neq; ullo iuris scripto traditum est, de eo vel liberais do,uel rursus strangulando ulteriori supplicio, quasi per
numen liberatus,non iciebatur. Interpres de Lazaro Lazarus susina
exemplum usurpat,quaeritatis,nunqκid re ascitatim e sic bbz hoiuisu pulchro illo quatriduano, bona sua postlimini1 iure ab regredi. haeredibus illa tenentibus recuperare posit. Sed quia id paucis cotingit, ocio forum hominu potius qui quilius illas esse arbitramur, quum eorum qui rem publicam nos citraria opera,sed industria sua vera iuuare conantur. Praeterea multa quotidie emergsit de quibus nihil est coopitulusscdex alijs atq; ucrisinalibus locis,ad hoc quod iuris ratio patitur,nobu plerus in huiusmodi scrupulosio diribus uenit anhelandum:quemadmodum er i ςς ς μ' ciis ita tu, qui quo commentariensis mulierem custodiae suae traditam, iuuitaE uiuasi carceris mancipatam stupro uitiauit, non stitim appaαret qua poena sit asciendus:quia tamen iniuria illata est, non sola pudicitiae mulieris,sed etiam loco publico,quem propterea uiolari no decebat,siunt qui huiusmodi custoαdem acriter puniendum,ias lege Iulia de adulteri,s traα .
dunt,etiam si paru pudica luisset quae stuprum est p49 ,
praeter hoc quod ex Franciae consuetudine sustendium, atq; furcum tale crimen demeretur. Est apud Ioan. Fabriin β item lex Iulia. Instit. de publi. iudi. Et restri Paris Puteanus in de Hii dicatu. cap. adulteriam. Ego alilia . ω Iulianum Messe contenderim pace tamen eoru in qui iesiectus. X cundide
342쪽
sis IO. FER R. MONT. con M. eandide cr rectius de iure sentiunt nimiira quae raro si cidunt,exemplo nobιs esse non debere 1latim ad negocia peragenda,exorbitant siquide a iure: quare ut ab illo nocoprehenduntur,ita in agendis negoci s nostras no Dile debet copulari. Unde cum Iustinianus uideret multa perra iuria comitti mulieribus, quae ut curumpliorum habcrepossent,iureiurando affirmar ut sie iterum non nupturas, . Airi uti. Cr pose feri,ut nonullia id obsieruarent quia tame quod pientes non tu raro fit,comuni errori no debet patrocinari,nes perii orijs toties fenestra aperire, sanciuit siue iurisiuradi rellis glorie,ne secundu nubant,posse matres ad nnnom negoricia tutelamq; perduci. Proinde legimus Cr inter chrinia
anos principes conubia fuiste in gradibus iure prohibiis . tk CT alia quae semel aut iterum sint acta aliquido conis tigilseCsed quae temere roc est,sine causa,puta priuilegio
aut maiorii assensu imitari non debemus,ut puta iure minnus stequetia. De quibus prope tractatur er in c. quae a iure cornuni exorbitat.de reg. iuri in xl. Sic quae raro a cidunt,negorijs peragentis non debent temere copulari, Cr praemi uia consulari ingredi, atq; per leges negocinagere,et ad unius sorte exemplum,non ita securum. Quare no multi acto interpretis illud comentaem,quo interpres uaa temer modo pro temerarii modo pro case fortuito acricipit,cum pro inconsulte sit intelligendum Latina plana significatione,ut ex quo plus damni quam utilitatia posset emergere. Nec admodum nos remoranturquoriam
Decius commonefacit, de qs regulam usurpandam, qμα adeo raro eueniat, ut miraculo sint sinatima. Nam si nao tura acciderint,posse fieri ut a iure recipiantur:cu regu*la non
343쪽
AD REGULA s.IVRIS. 3αν la non uelit omnino restuenda ea esse quae raro accidui, sed negocks nostrκ peragendis non temere, hoc est, inm Uulte Cr causa non habita attribuenda, ut ea uelimus stitim sequi,cum praeter hoc quod legibus non exemptrinenit innitend ,etiam ad leges,non ad exempl- usu aut alterum,negocia sunt redigenda. nenio. c. sen. Crinterlocu. omnium iudici I. singuli. c. accusationib. crs sed licet. f. de olyc.praefidis.
Ea est natura cauillationis,quam Graeci oro ισμα appellant,ut ab euideter ueris per breuissimas mutationes, disputatio ad ea, quae euidenter falsa sunt,perducatur. PHILOSTRATUS in i. Sopbiwrum libro
refert, antiquitus fiasse qui distulandi libidine cuncta implere non erubuerint, magis sorte ostentandi ingenii gratia,quam ut ueritati patrocinarentur, quam nimiam arutercando amitti,etiam per Mimum illum Publium monemuri eos Pluto in dialogo qui Protagoras inscribitur,fuit sophiam coloribus depinges inbectatur, neq; in umbra interim differendo se tantum uenditabant, sed etiam in publicu proagredientes immoderatum illud suum ingenium dicendo ostentare circunfranei coeperunt, qua considentia CrGorgias Leontinus,cum in Atheniensium theatrum pro- μα dighet,de quacunque re uellent, sese Cy composite Cy ex cibam tempore dicturum obtulit. Sed cum illiusmodi audaculi variare solerent, aequum cum iniquo pariter miscere,CTiustitiam uiolurceos a iudichs suis Athenie es prohibueo
344쪽
3so Io. FER R. MONT. co M M. runt,ne immoderata illa ingenia reipublicae ex communi hominum saluti temere essent obsutura. Quo fictum, ut cum in nulla non prostylonis genere er staudes strui,CT alse ratiocinationes collligi queant, id quod Aristoteles nisi τυθ d ἄγχων σοφisitis docet. Factum est,ut prudentia quos ium,ab ea aspergine non ebi penitus aliena,
partim ob remm tractandarum multitudinem,partim ob locos no ex aequo perceptos,ut uerum esse appareat, inuventa lege, Jtitim Cr muta legis accesis. Quoties igiatur ex verta ea colligimias,quae evidenter fisa essee appa. Cavillatio quo rei, σό- incurrimus,quam nostri cauillatione appetita ' lantialiter ais Cicero in fecundo de oratore cauillatione
in primum jacetiarum genus ponit, nonnulli sublimitatetur.s, Iustinianus legum aenigmata prope refrre sentitur, , in l. si imperiaIn maiestis. c. de legibus. Et committitur ubi per uera,aliquibus mutatis,ad salsa transitu Acimus, quo appareat,ex ductu illo,versm ese,quod tamen singula ad ungnem excusis non ita se habet in hoc fustectum, quod nili ambagibus expositis ad uerum anheles a recti. tramite haud disticulter hoc quasi dilemmate traduci poteris,atq; ad iniquum agi. Unde non inscite Tullius in secundo Academicarum contorta cr aculeata ista sophise muta, allaces conclusiunculus appellari ait. Cautilationis Quod tunc maxime fit, si communem iuris locum aut et regulam, etiam ijs coaptare uoluerimuε, quae non regi lari, sed iure speciali censentur, ac d regula sunt aliena. Hoc modo, certifima iuris regula est, ex maleficijs pocunales actiones in haeredem rei non competere, ergo Critia quas desunctus contestatus est viden'ut ex euidenater
345쪽
AD REGULAS IURIS. 33rter ueris distulatio ad euidenter falsa perducaturi Verarmenta est quod praeponitur, sed illatum non cohaeret, cum rursus ueruam sit,poenalia iudicia semel accepta, in haereα des transimitti. Item bona fides non patitur, ut bis idem exigatur adeo fundum qui alias debetur, stipulatus, ubi uerit solutus aut datus, aestimationem eius non exiget: sed hoc non colligi antea ostendimus, cum Er aestimatioranem tundi iam accepti, iuxta stipulationem petere ius habeat. Porro idem bis non exigitur, sὶ ex eadem una uesd m bis no exiobligationis causa debeatur, secus ubi ex una atq; alte M' 'ra.l. fundum cornelianum. ij. de nova. Cr delega. Poterarissi Cr sic ratiocinari,id quod interpres Dit,quod in nulliua bonis es occupanti conceditur: Res igitur diuinae, puta sacrae, religiose cr sanctae occupantis erunt: quod magri verum apparere,quam sit, is intelligit qui adueristit. Antecedens de rebus accipi quae singulor sunt atoque ex uarijs causis cui acquiruntur. Onod constquitur autem illatum,de his non accipi, sed de diuinis quae nutilius sunt, nes dominio nostro ad ci possunt. Ex quibus
costa quomodo per brevisimus rerum non aeque accereptarum permutationes,cuuillatio exurgit. caeterum quod commentatores iuris ciuilis cauillatiounibus locum quandos praebent, ut malitqi hQmi' cidae, is bistore Philippo Decio) obvietur: non temere admiscrim, agere locus esuci in hoc qbet malum malo addere, Cr iniquu iniquo rotasiare, contra iuris nonri religionem, quae in hoc luco opus non habet. Et fieri potest, ut iudex per indutii iam quippiam sacere permittatur. Quemadmodum ubi imae
pensas aedificiorum quae in Dido imprudenter empto Dei ii,
346쪽
33α IO. FER R. MONT. cOMM.ci',restitui iubet,aut ex tecte uel reo connionem callia de expistatur,iuxta I.in fundo. f. de rei uendica .er Speri l. in de teste. si iam de interrogatori s. restri. Versim quod ille locus ad νομιuia ut regulam nonram temperet, redigi posit, non uideo. Postremo non procedit, quod Lauren. Valla cauillationem σνομμα esse ait,ut sieno ooporteat ab euidenter ueris ad fissa semper perducatur, contra iureconsultum,cum ad rationem Sophisticam, noad acetias Iocus sit rorrendus.
Marcellus ait,Desinit debitor is esse,qui nactus est exceptione iustam, nec ab aequis
Exeeptio facit ut iniqua sit piscutio.
in VI exceptionH rationem compertzm habet, laucum sine aliquo negocio assequetur. Saepius enim accladi ut quavis actor iustim perseecutionis causam habeat, iniqua tamen sit aduersus eum qui experitur, ut qui exceptionem est nactus,qua st optimo iure contra actoris inrisultus destndit, quo sit ut debitor es destiat eius qui dαctionem habere non videtur: cum perinde sit actioisonem quu ipso iure non habeat, atque si per exceptionem queat submoueri. Unde qui decem ex mutuo debet, delatum ab aduersario iusiurandum praestitit st ea solusest,uel pactus est,ne petantur:Actio certe qua intenditur, decem illa dari oportere, efficax erit, sid iniquum est te condemnari,ideos exceptio tibi datur, qua te uel iurusest,uel pactum es,ne petatur, ob cere poteru: nam uera lati obligatio naturalis pecuniae numeratione tollitur, ita er
347쪽
AD REGULA s IVRIS. 333να cr iusto pacto, vel dato iureiuranis ipso iure sopio tu I. exceptio. Institu. eod. f. Cr I stichum. naturalis obligatio. f. de solutio. Cr libera. quod idem per reliqua exceptionum genera Acile est deducere,aut sub incudem
Ex quibus apparet finem duntaxat co ecutorium hoc loci considerandin. Porro ad actorem quod pertinet,iue P pter e-s petendi causam habet,uerum cum exceptio quabam d.Mio esset'.
ctionis exclusio Ulpiano dicatur, quae actioni cuiusq; rei βη ad excludendum id, quod in intentione deductum est inisterponi solat, sit ut etiam cuius peteri ira habet,propter obstititem exceptionem consequi id non ualeat, sed quoties petierit, toties exclusionia huius praesidio repulsam patietur, ut sic non plus commoditatis ex hoc suo agere nancificatur, quam si id Aciendi ius non esset, debitorq; desinit esse propter exceptionem quam iustim habet,qui adhue est obligatus. Vbi rursus monendi sumus,opposita demum exceptiori ne debitorem quempiam non uider quod ad usum exce* 2 ' ke his,ptionum pertinere alibi ostendimus. Constit enim debia facit quem non torem esse,nes desinit ni sublata quodammodo obligra ψ hi Q tione:Cr buc poterunt quadrare loci per Philippum citati ex L Titio.f. de condi. Cr demonst l. nulls.f. defuis erlegit. heredid. er Iomnes. . desinere.ls usu ruct. quemaadmo. caue. alias ante positam exceptionem utis debitor esse incepit,etiamsi non se defindat,cotra quam ipse colligit: quamobrem ut tutus sit ab impetitione illa,oportet definsionis iure utatur,Cr se debitorem no ese ostendat. Exceptio quo ceterum quod exceptionem iustam ese oporteat, neqμe ciuir. ab
348쪽
314 IO. FER R. MONT. COMM. ab aequitate abhorrentem,sit propter replicationis beneis scium. Potest enim fieri ut quis exceptione habeat,eanis praetexat, ed iniustim,pofit tamen nocere,nisi alia alleis gatione per actore ruria impugnetur:sic qui pactus si debitam pecuniam ne peta post deinde pactrus est ut peo tere liceat, non proluerit debitori pactum de non petedo praetendere,cum creditor aliud pactum per quod petere licet,adiuuandi sui iuris gratia replicado obiecerit. Quo facile ostendit exceptionem debitoris iniquam esse, Crpropterea non definit esse debitor, propter exceptionem etiam oppositam, cum sit iniusta, er ab aequitate abhororens,utpote ex pacto sublata, quare utis debitor manet. s. exceptio. replicationes. f. de exceptio. Er Institu. de replicationibus.egregie tractarun
Quoties idem sermo duas sententias ex aprimit,ea potissimum accipitur,quae rei gerendae aptior est.
VERBA ex quibum orationes nostras confamis, hominum consilijs Cr autoritatibus seruire debent, apud vobis nolutas M.Tullium in oratione pro cecinna. Quandoquide uonostra exprimi no ira si tacitis nobis intelligi polyet, uerbis omniis no no uteremur:quod quia no potest,uerba reperta sunt, non quae impedirent, sed quae indicarent voluntatem. Et cum plures ressint quum verba,coepit unum verbiu pluribus quidoq- rebus coaptari. Vnde necesse fuit ambigui' sermones nocerentur, ubi id accipi corninod imm est, quod rei de qua Uitur, magis restondeat. In omnibus enim
349쪽
is,annitendil erit, ut valeant potius quum couellantur, Negociis ut vaer sane 'ustra esset gerendis rebus frina praeseripsisse, I p. 9ψηM
nisi per hoc promouerentur. Quoties igitur in ambiguauersuris oratione d de quo agitur,obseruare debes, atq; eam accipere sententi quae rem magis exprimit, etiam si uerba improprie usurpentur. Est in I. quoties. t de uerb. obli Ino puto.l mi herci t. q. c. comm. de Ieg. Cr restri Steph. Phidericus de interprem. Iegu.parte iij. Et hoc est quod uulgo circunfrtu Verba fecundum contractus natura accipienda,in hunc modu. Qui redeptori Bluum loca ita cauet: Hlua ne caedito,nesue cingitosse ue deuri rrito,nesue que cingere,ccdere,vrere finito. quaerit Alphenus:Si redemptor qui olua in certu u Cm pro annua pericunia, sed ex praescripta lege conduxerat, que quid earurerum Acere uidisset,prohibere debeat,an etiam oluam custodire,ne quis id scere posit Et quia uerbum inere, utrans signiscatione habet,ita accipi oportet, quae rei gerendae aptior fuerit:restondet,locatore potius id uidetari uoluibye,ut redemptor non solu si que casu uidlibet Hlovam ωdere,cingere,aut urere,probibere sed uti curaret dare opera ne quis caederet.l. in lege locutionis. s locati. Proinde Marcellus colono mercedes agri ob sterilitatem Pen ut intes-
uno anno donationis uerbo remsit, licet donatio rei ita ob actu 2 feri soleat, ut nec uillo casu ad donantem reuerti debeat. Quia tame remisio obsterilitate colano Acta, si annis sequentibus liberior frugii prouentus coligerit, domino no oberit,quin integra post ione etiam eius anni quo remisi exigere queat:contractus natura indicio est, eum non
350쪽
us Io. PER R. MONT.'cOMM. ueram donationem fuisse,sed magis tranfictione aliquam dis petitionis dilatione, donec ubertas annoru colon magis illuuret. Nam ut aequum est colonil ob anni filicitatem domino no plum pectonis dare,quam sit pactu, ita noiniquum, sisteriliris cotingat non etia minus, sed de peα tendιs mercedibus pactione fccre ut in tepus magis idoα neu m dilleratur,prohibet nihil, nisi postremus sit annus ductionis,cuius remisione locator etia scies 'cerit: natuc donare uidetur. l. si uno anno. ab exordio. f. loca. Sicubi filioru naturaliu mentio est,er negociust de patria pote*tesub qua sun de naturalibus er legitimis intelli
Filii nanirales gimus. Sindute de eo quod puter no amplius quam certam ηdo i si h persi quatime ipsis relinquere ualeat, de naturalibus tannu λςGP μμ μ ' - ω G-ere interprete accipimus. At Uiti de nupt. Cr iij. c. de nat. lib. curare enim magis debcmus, ut res de qua agitur valeat,et pereat. ι quoties. f. de reb. diib. er colligit si us Philip .Decius, lason in I. i5q putat. f. de peti.bare. CT Bar. in I. oes populi f. de iusti. Cr iur. Ambiguam la- Sed Cr in ambigua legis uoce edinsignificationem a vi MQς im cipientam, ces vi monet, quae legis uoluntate magis exup ' ' primit,er uitio caret. l. in ambigua β. de lego. σ ι,μtri f. de petitio. Foed. uidere est. A comuni uem Verum non temere a comuni verborum significatiois horum signisi ne recedendum id tamen quod interpretes iuris clam: temere uilis subindesciunt, is aduertentes ex uerborsi propriea dissς euius iureconsultus obseruantisimus est, cumprimi vim legis eruendi. Hinc est quod Accursius in Isellion
ius. item siquis imponura 'erit. f. de crimine stelliso nati impostari fare, pro eo habeat, quod est bonis uiu