장음표시 사용
51쪽
AD REGULA s IVRI 2 3sm bane quasi rationem addens, breui er regulari inabo restondet,Eius esse non velle, ius er uelle est. Quoties itaq; id in iure truct m quod noluisse dici, moriante omnia inuestigadu eri si id noluillic nobii etia qui iis ista liberu fuerat. cu duo illi uerba nolle Cr uelle quod ondo relativoru more sese habea quoru alterusine altero non stata existit. Ex eo siquide no velle a liquid existita minur,quia hoc Cr velle poteramus,Cr sic ad arbitritu, licet diuersi coctus,liberu rimen ultro citros referatur.
Vnde stustra dicitur noluisse id, quod no potuit qs uelle:
cu relatiuoru natura sit,ut inuice cocti ut paria, habeatur,ut steph de Phedericis, de interpreta.legum colligit. Ex quibos acile apparet, adducti l. nolle adire. quae huc pertinet, parii bene ab Alexibo atq; alijs comunia ter per hoc uerbia explicari,quo dicimus,Eius esse priuatione cuius er habitus est:cum id ad ea argumentoru ruatione spectet,quae a cotrarijs ducitur, atq; priuantiu seu τ δε ρετιηυ natura Uurnit apud cis. Aliud siquide est relatuorum,aliud cotrariora caresis perscrutari. Proinde h. Vullia exepia I pater severinum Proculd.f. con. π demon. quod Burti inculcat,et Philippus Decius Hercules iuris, uenientipimu puntino admota quadrare is cognoscit, qui sens Iegre eruit. sane cum Procula illa priusqui uiripotes esset,die suu obieri no potest dici quod nuptios Helij Philippi uel uoluissi uel noluisse Cr boc,coditioin ne no exiliete e fideicamiorum perinde est,atq; sino tarit factum,nec potifima quaesiona pars est, si potuerit
nosse, ut sic locus aptus foret. Sed ex quo nes nupserit, ' - - nrige non nupserit propter uoluntatis impotentiam,pa '
52쪽
,s Ice PER R. noNT. Lo M.tris restitoris uolanditi non esse satisfctu, neq; praedi testimento designatum ab Helio Philippo recte peti piisse . . pinianus reston l. In nostra autem regula docemur, . . quatenus nosse debeamus, considerame, cuius ne mentio
Noli Re Mile Verum quod interpretes nolle F velle inter cotraris
uili V rcfrunt, uo more ficiunt:praesertim ob icut medium in quod cum glossatore inter erit, in l. i. g. scientiam j de tribu .actione. Et feri potest quod actu sint cotraria aut
diuersu. Nam velle contrarium est nolle. Quemadmodumer Boethiss relativa cotruria appellat in iiij. Topicorucommentulo. Sed ubi habitum fuerimus contemplathmagis relativorum naturam sapiunt, quando nemo dicitur nosse,qui non posit Cr uelle: alias regula nostra partim consisteret,quae utrumuis simul ponit:id quod contra naturam est contrariorum, quorum uno consistente relioquium cesset opus est: non enim bonus dicitur, qui idem malus est: neque sapiens, qui insipiens est. At Iureconissultus ait, Eius esse non uelle, qui er vere posit: non quod simul er velit Cr nolit sed quia libera sit cr nolleo uelle: neque aliquam ipsius nolle ratione in iure esse, nisi cr pinit uelle. I d quod in locis a contrarijs non coia ligitur. Non enim qui malas est, eum cir bonum fuissὸ opus est,atque e regione. Privatorum siquidem naturant sapiunt, in quibus hoc sola consideramus,quod convin Nes medium illud inter uelle Cr nolle, quod est, non nolle, admodum iure nititur.Vlpianus enim in I j. . scien tu inedia h5 imm l de troi . actio . praeter hoc , nullum intep
' uelle cr nolle medium Itituit solum docet quatenus doα
53쪽
. AD REGULA s IVRI s. Minus qui scierit serum in peculiari merci negociari,exhbe edicto in tributura uocetur. N imirum hoc scire, non ad uelle,sed ad non nolle, hoc est, ad patientiam reserendum, quasi non repugnarit domnus, ut etiam apud Laurentiis Vallum est in secundo dialectices libro cap. xxsq. quam uulgus interpretum uoluntatem tacitam coctgno nati non modo in tributorijs iudicijs,uerim etiam in similitum praescriptione, atque alijs pasta locis cera labrutam. Praeterea medim ab utros extremorum non nihil participare proprie debet, quod in praesentia non f ad usterutrum igitur redigatur.
Velle non creditur, qui obsequitur imis perio patris uel domini.
LO CUS hic nes priorem declara ut Pγrrhus senti nes in poenis solum stituenda cum Accuso intelli gitur: cum quod uerbi nosse mentionem haud Acit, tum quod uelle illud ad poenarum modos non rectringit. ses generalibus mod s ipsum cu Philippo Decio accipimus. Vbitans enim de hs in iure distulatio est, quae ad impertu uel patrta,uel domini sunt peracta, aut ab eo qui pubpotestite agit,in eius velle qui peregit reqci proprie nodebet,sed qui iusi aut sub cuius imperio agit. Adeo quae voluntatis sunt, libera esse debent, ut sic quempiam aia ipringant, apud commentatores in I. nou ime, ab exorario his quod albo tuti auto. gestum esse dicetur. π est in
. ex uoluntate. xτ. q.1. Qi. Cr D. Gregorius per oberidientiant,propriam uoluntate confici scribit,ut est repeti
54쪽
3s IO. FERM MONT. conuim viij. q. l. cap. μndam. tribus filios caelorum ut altius locum repetamus, constat veteri iucitum erat. Io iureolios adeo sub parentum potesate luisse, uti eos etiam uendere pro nec intepossent: ex hoc ex Romuli instituto, tametsi per Numam Pompiliam emendolo. Quod deinde,Halicarnalbeo autore, in leges Decemvirales quos relatum est. Sed cum parum humanitatis
prae se prae sit ut , placuit Diocletiano er Maxiamiano A R. id abolari: quo fetum, ut patri uendendi, aut quouis modo alienandi filiam nulla amplius potestis
fuerit relicta, donce constatinus ille cognomento narignus rursus temperamentum actibuerit, permittens in s ma alimentorum inopia atq; egestite liberos venire posse,ea tamen conditione,ut vel a se ipsis, uel ijs a quiabus uenunduti essent, aut ab alijs oblato precio, aliove mancipis,liberari,atq; ad priuinam ingenuitatem reduae ei ualerent. Et in quarto codicis libro, de patribus qui Obsdis dis filios suos dii traxerunt. tur liberi. Vnde introductum existimarim, er quasi usurpatio ne comparatum, filios pro parentibus obsides duri posse: cum alios liberae conditionis homines ab eo onere arisieni esse debeant, nisi quatenus consensum ipsi adhibuerirint,ut sic quod conuenit, praestetur, potifimum ob prae publice construandam, aliumve urgentifimam causam : quo pacto intelligimus ι. Dium commodis. f.de iure ci. i. obsides. f. de testimen. Cr cap. suppliciter. xxiij. q. 'iij. In pignus tamen flij pro patrium non reincipiuntur,nisi a credito quis cadere cr uerberibus subiseri velit, iuxta Anten.ut nasti iudicum. quia uero cos.
55쪽
rit, ob existimationem libertam, quam nullo precio censimus i. qui Alios. c. quae res pigno. da. pos ob aes alienaem. c.de action. Cr obligatis. CT L libertas. j. eod.tit. reliqua habes apud interpretes in siex rescripto. in uerbo, obsides. iureiurando.
Et licet a ueteri illo patrum iugo aliquitum sit it , ea tamen potestitis uestigia remansierunt quae filiam amiliti in republica Romanis legibus instrum praefertini
inter Quirites) omnis 'me ad patris ambirrium ais uti talas patri a trirem Iacere iubent. Quo sit uisitius a quidquid aequi. Vsti rit,patri,in cuiu3 potestite est, acquira L acquiritur. f. de acquir.ra.do.Cr hoc fecundum distinctionem Diui Iustiniani, in i .cim oportet. c. de bonis quae liberis.σ est Insti per quas personus nobis acquiritur. igitur. Idem de struis accipimuε. Ex quo iure noluntatis illius libertas filiorum qui sub votai, filiola potestae sunt, in ciuilibus rebus quodammodo coarctata. u.non issi r . est, s s ut ea quae ex patris imperio potetiaeue agunt , magis ad imperatim, aut elas sub cuius potrastae sunt uoluntatem refrantur, quam eius qui agit,
uel Iacit. Vnde ex actionis varie 1 ecies oboriuntur,modo ex edictis praetorum, modo ex iure ciuili, adauersus parentes, qui propterea ex morium negocks disque contractibus obligantur, quia sic ob potethrem ita
iam cui subsunt,pars parentum censentur, atque ab eorarum uoluntate pendent, tantum abest ut aliquid libere
uelle queant uideri. Recte itaque Vlpianus restondet, Velle non credi qui obse quitur imperio patris uel c 4 domini.
56쪽
domini. Quasi uelit dicere, Si tum distositionem, qμ' liberi sub patria pote, ite eIeiubentur, contemplari uera
limus,uoluntatem habere non creduntur: ut quae libera
ebe debet,atq; ab alterius arbitrio mirills pendere. Mopsi ut multa citra patrum consensum a filijs peram,aut nullius sint momenti, aut si recipiantur, patribus tamcncommodet,cum quibum peracta crearetur,non item flijs. Quae cum in ijs locum habere conflet,ubi etiam clum p tre aliquid uerit gestu,magis est ut tuc quos obtineat, , si isd imperium elim qui pote tam habet,negoci fat. x bifariam Qnsibus sic cognitis, jacile est ad legis nostrae intelleis ς py μ' peruenire: quam bifariam accipimus. In primit gaid uelle,quod habet,qui alieno iuri en subiectus,atq; eii imperio propterea obsequatur oportet. Fingamus igitur Sei , qui absq; patris consensu,in cuius potestae D Aretusam uxorem duxit, diem suum objse, Cr Arctu
sum exsocero donatione propter nuptias poscere. Nunu
quid ius e illae fuerint nuptiae,ut dotis appellatio esse possit, cr sic donationi sit locivis Et restondemus iure ciuiali matrimonium illud subsit ere non potuitye, in quod
pater non conse sit. I. nuptiae. f. de ritu nupti. l. n. c. de sentent. p cr. s aduersus. Infiit. nuptiis. quare nec dos connitui potuit.l. dotis appellatio.f.de iure dotum.Licet autem Seius sitiuua l. con ensierit matrimoαnio,inutile tamen hoc jit,propter uolutatem legibus βαbi ademptam, cum alieno jub iure habeatur, ais ex uoaluntate consien=- metiamur, quae hoc casu in Seio deis siderabatur, utile enim non creditur. Porro nuptias non concubitus, sed consensus facit, eorum etiam in. Do
57쪽
Cr conditio. nuptias.j. eod.Praeterea Sempronius selium.expeculio quod habet decem dono dedit. I. Titio, idque citra patris uolunntem: quia donatio ex libera antam uolancire proficiscitur,quam leges filiosi.non permittunt,decem inutiliterinidentur data, velle enim non creatur. L mussena donare nou potest. f. de dona. Sic per
reliquas iuris partes ipse transii nere poteras,atq; exemplorum Hluam tibi comparare. Deinde intelligimus legem in eo,qui ad imperium patris uel domini,hoc est,mandatin uel ius in aliquod sauci quemadmodum vulgo atq; a nonni hactenus mundatur,praesertim in causis poenalibu3. Nam ex quo malemcia atq; damna per dolum delinquentis censiemus, ut cvel magna uel exigua habeantur,iuxta vulgatum verba, Volunt er propositum maleficia dininguunt. l.1. c. ad legem cornei. I. quae iniuriae. f. de βrtis. Vbi uoluncilii Pater ex miraclum desideramim, qui in pote)hte constitutis per leges ' 'μψ' non relinquitur, sit, ut si filius, seruusque ex sese putris
domini ue minus atrociter deliquerit, is qui imperadi ius habui obligetur, cuius er uoluntati dum anum asscribiamus. Vti, Alius ad mandatum patris laqueos eo loci pois Dit, quo ius ponendi non habuit, Cr pecus vicinium in ipsos incidit. Quapropter actio legis Aquiliae ex plebia scito est,in l. quemadmodum. f. ad Iegem aquiLSed quia hoc damnis iniuria datum 6t eius ii Ju qui imperandi torinte habuit,iudiciam in eum erit qui it se non qui imperio obtemperauit atque alteri est morigeratus. Iliber homo, i ad legem aquil. σι ad ea. f. de reg.tur. Item
58쪽
4x IO. FER R. MONT. con M. nominis ignominia notatur duces in uxorem quae annuo
statio maritum defunctum non luxit. I . g. qui etiam. f. de hs qui no. inst. At si in potestite luctus sit ducere,quia
patris imperio obsecutus est, non nocitur, scd metri qui tufit.Iliberorum . . notatur. σι qui risbu. f. de iis qVinot. in i in qua parte no uidetur deliquisse aut damnum iniuria dedisse qui βcit,cian uoluntatu libertas in eo deis sideretur, sed qui tufit. Idcirco ne poena delictim eguridi uideatur, Cr peccata suos minus autores comprehenα dant uxta I sancimus. g. peccata. c. poetita. l. crimen .s
de poenis. σι. si femus. f. noxa actionib. u r. 2' β' S M'iii atrocibus ielictis, quae utcunq; ad alteriusta ' mandatis committunturit e,cum publicam pacem inuterruperint,publice interest ut in suis autoribus uindiceae tur,ne pernitioso delinquendi exemplo alij qsios ad nisquoddam audendum invitentur. Vnde siue filius m. sit, sue seruus, qui ad patris domini ue imperium hominem conmit, furtum commilit, piraticam exercuit,aut illis modi scelus enorme Iacere deprehendatur, impune hoc sibi non erit. I. serui ex delictu. cr l. seruum. f. de dei. Crobi .ernodita ad i. ad ea. f. de reg. ivri Quo casu comomuni regula lacus est. Mandatarium eodem iudicio incomit u delictis teneri, quo eum qui mandavit. I. non solum. si mandato. f. de iniuri L non ideo nanus. c. de accus er inscripti Cr in c. mulieres.extra de sentem excommu. Cr restri Marius in I lex est. f. de legib. Quod tuo. Proinde in alijs negocijs citra dolum contracti s si Iulius imperio patris obsecutus aliquii gesserit, patrem fouium obnoxium ficit, aduersus quem in solidum iudicium
59쪽
AD REGULA s IVRIS. 43 datur, ut quodammodo cum eo contrabatur qui iubet. Ea edicti parte comprehens , ubi quod iussu, exponiatur. Verbi gratia:Pater mandaui ut filius pecuniam crem idium acciperet:non in filiam quisem, sed iubentem p trem actio datur,cuius consensu intelligimus contracto esse. Porro filius non creditur uoluitst,id quod ad costilo sum pertinet. I. s. cr l. si tutoris. f. quod iussa.Vnde Cr reliquis actionum species quodammodo natis intelligerire debemus, puta institoriam, Exercitorium, Tributoαrum,atque alius eius generis,in quibus domini obligandtur,non secus atq; si cum ipsis pactio interuenisset.
caeterum quod filiis mil. liberum uoluntaris arbitrium iu ciuiu uomet ademptum esse diximus sumiter struis, igre ciuilι id perι austri. accipiendum est, quod ipsos aut patribus sius, aut domisms subdi uoluit, eatenus ut suapte natura veste non creadantur, sed per eos a quorum autoritate pendent. Porro ad naturam quod pertine omnes homines ab initio liberi nascuntur,er quisqvus suo arbitrio relinquitur: sed Iegibus in republica comparatis, oportebat ex personarudiscrimina essent, unde alij sui iuris habentur, alij alieno iuri subiecti ex hoebi viam:nam in patria potestite qui
sunt, liberam istam libertatem quidem retinent, sed pari trium potestitem inter ciues Romanos agnoscant opo tet. At in dominorum potestite quae sunt mancipia, non servilis codilin modo uoluntatis arbitrium,uerum etiam naturalem sucul fy' tatem,qua qui'; facere potest quodlibet, perdunt. l. IAbertas. f. demtu homi. g. ius autem gentium. Instit. de iure natu.gen.Cr ciuili. Institide iure perfo.ab exordio,
60쪽
4. IO. TERRO MONT. con M. planus in I. ait Praetor. f. quod cum eo. qui in alicipo ita filiis,qui in potestite est,etiam sua uoluntate contraxilbescribituri et siquide opponitur,quod iussu patria non con traxerit non enim eatenus velle es ademptum, quia librariam sit relictum, sed ius ciuile ad patris arbitrum illud retuli quasi hoc suo uelle iure fustragante sibi non proa uerit, sed duntaxat patri,in cuius est pote te.
Coacta uolun- Ponremo quod locum illum, Coacta uoluntas,etiam voluntas est ubinde inculcant,quasi regulae nonrae pugnantem,te non remorabitur. l. se priuatus coactus. f. qui cra quibus manu. Cr c. merito. x γ. q. i. cum vera volun
tu illa dici non queat, ut sic vobis aduersetur, sed quoudammodo Cr suo more,hoc est, secundum quid,ut in loαquar. Perinde in eo qui coactus facit quod animo non ita. haeret,ne in hoc adigatur quod tam di licet,ut quod maxime. Id quod locupletifime apud Decium inuestigares. sed quando illud ex glossa L in rem. g. lignum. f.
iussus ergo In li de rei veniassivunt,quasi hoc quod liber homo ad alterii, horpitis rius insudatum scerit,nonne regulae coaptari, atque sieno. excusatum iri posit:duobus non tribus ineptum est. Prismo, quia regula de eo saltem stituit, qui impcrio patris uel domini subiectus est, neq; aliorum aliquam mentionescit. Deinde,quia ab omnibus intelligitur in genere peram serum, quorum probabilis ignoratia interuenit, alius ipsi ut funt laboratores, qui conducti alienam fundum intrare atq; excolere iubenturi quam ficilime poterunt obstringi,atq; iudicque subdi: quia uel minus licita per gere,uel confici in alienis rebus uersari fiunt conati. M του obuiure videtur quod est apud Vlpianam in allegant.dit