Ioannis Ferrarii Montani Ad titulum Pandectarum, de regulis iuris, integer commentarius. Vna cum integra castigatione oculis lynceis reuisa

651쪽

ιη Io FER R. MONT. cOMM. tamen in solid sed magis pro parte,ut inplius restondet.l.si ut certo. si duob.f.commodati. Pl haerς 2 Sed quando plures ab uno haeredes scributur,no quia

duis ''' dem in solidum fiunt 1oe est,qu)d singuli in solidum deri

beat succedere led in partes iuxta distributionem unci rura,caeterum in partes haereditate non diuisa ex aequis partibus haeredes erunt.I. quoties. g. haeredes.f. de haereis do. institu. g. cr unum hominem. er satis enim costit. institi haere.insti. Ita quos in alijs' rebus quae pluriabus ex commodato,locato, atq; id genus alijs modio obaueniunt.pro parte enim singuli pol identi ueluti uehi istum commodato datum pro parte teneo cara esluctu tanis C,ωνl utis, 4. t ας omota loca vehiculi tenere no posivi. sed balneis dum tenet. porticus,atq; campi usium unumqueq; in solidum habere

constit,nes enim ego utor,quando alius uteretur,iuxta

ea tuae habetur in l. si er certo. 6. si duob. . commodati

- Qui tacet non utim fatetur, sed tamen

uerum est,cum non negare. E T hoc apophthegina inuolutum sensium habe ad selectas eas atq; breues sentetias pertines,quas rapias fiab, aliqui uocit. In hoc obscuru quod no aperi si quado uel costetis uel negatis loco quis sit habedus sed cu interini. cii ii ει'' 'Ngre medi aliquod Iureco ultis Itituatur, rnegare, est tacere, de quo late est apud DFnum in c. qui tacet. de reg.tur. in xj.glosis cleme.saepe., fide uerb.signi Iasin g. item ferula. Instide actio. Fel in c. cum M. de costi. er Socinu in Sil .regu cccxciij. ex cccxcv. oportet - -2 illud

652쪽

illud cum extremis nonihil participet,ut sic qui tacet noα nunquam pro constente uel assentiente, nonnunquant pro negante habeatur, quo fit tacetem no utis Atercsed tamen reuera etiam no negare. Qui locus ad G Ponti cum quos irrepsit in c. is qui tacet. de reg. iuris. in xj. Vtruns exempla manifrstire opera rectu esse duco. in primis quomodo qui tacet no utiq; Iatetur. ni seruitus in re quadi inuito duo no imponitur,ubi inuitu accipere debemus etia eurm qui expresu uerbis no cosentit,ex qui tacet nes satetur neq; cofentit. quare σferuitus contra μ' eum no ira costituitur. Unuitu.).deseruitu. urba. praedio. Procurator quos inuitus dari no solet,ubi inuitus dicitur no solwm qui cotrudiciised etia qui aperte cosin fenon probatur, quamobrem procurator quem constituis licet coram tacendo no contradicat, non poteris erum cois trocinior de pestere ut mandatum fusicipiat atq; negocia tua gerat, sentire. quasi tuens uideri debeat cosiensisse,cum qui tacet no I reaturil. inuitus. C. de procurva liuota .inuitus sis de procura. CT I. inuitus nemo .eodem tractatu. Similiter qui ad articulos atq; possitiones in praestituto termino nonre1bondet,sed tacedo praetcrit,non viis fatetur,quare ut

in confissum iudicium jtisui no potest,sed tunc demin si . iuibus fuerit restodere, Gr hoc colemnit, quasi id quod inpositionibus atq; articulis est, sit consillus, poterit con proruinciaiutidemnari,iuxta ea quae habentur in cf. de connis. in j. Deinde eum qui tacet etia non negare,sic accipe. Doriminu3 qui alioqui in serui contractibus priuilegiu habet quippe cum de peculio tantu teneatur d primo deducit quod sibi debetur. Quod si sciuerit seruum in peculiari R ince

653쪽

IO. FER R. MONT. cori M. merce negociari,nihil deducit , sed ut extraneus creditor Qui tacet non ex edicto praetorta iii tributum uocatur. Vbi quaesitu est, u dcxv v g si Ghlie negociari, neq; id prohibe toc tacens fieri permiseris,non ne costensi de uideri debeat, magιο est dicentem utis no Ateri,sed mine uera est,et non negare. Et quia sciuit is seruu negociari,i r no est protestam ea sibi mente no esse, neq; cotradixit,actionitributoriae subiacebit l.j. q.ficientiam.j. de tributoria. I de probamus in cotrabedo matrimonio,licet enim stosa diceat, en si uel uitulam uel tae quippia arrabonis sponsa tacen, loco accipiat,nciturnitas illa pro cosensu erit,etia si uera quando est ψ- bis id no sit testici,ut ficetia qui iacet cosentire uideatur

honoratur.xxxij q. q. CT c. qui tacet. de reg.iuris. in η Ηubes ut qui dicet,modo non Ateri,inodo non negraere,ueruntamen ese quod licet no steatur, tame no etiam negare,qui siemetia prope una Paulus tractare videtuir, quam ob id nos pluribus exempIn aperiremus si no tantiris esset ut quae maxime. quare ad alia pergemus.

Quod ipsis qui contraxerunt, obsat,ec successoribus eorum obstabit.

Q ni inter coueniendil uitiu rei cotraxit,id in successores quos trisfundit,et uti ex maioribus nostris morbi alique natura quasi haereditariu cotrahimuε ta in negorici s priuatis si quid autore nostru minus decebat,Iegre ratione fctu est,ut ex nobis qui in hoc succedimus obstet, cu nemo pins comodi ad altu transfrre posit,1 ipsie hobuit.

654쪽

suit. sic qui dolo malo induxit uenaliciariu ut straguluetium promercale daret, aut ut puluinu uenderet,inetucoegit: deinde alteri rursus cesto ure,dono dat,quaestiorinus est,is uel stragulu uci puluinudine aliquo impedimeaeto uendicare possit. Cr costa doli mali exceptionem aut metus et icere,ne profecutioi sit locus. na sicuti dolus uel metus ei qui primo cotraxit obstit, ita ex huic qui ab eo causam accepit,atque i uitiu succcsit.l.apud celsum quaearitur. .de autorta dolo. l. de excep. doli mali. Ite probarimus si is qui remuedidit,ei per sentetiam quae in rem iudicatam trusiuit,obtinuiset,er qui succubuit ius suu alteri uel uendit uel cedit.unde cotra ps ore aut emptore actio restiuratur quia uero exceptio rei iudicatae contra venditore qui uitius erat copeti ideo er successori eius obstibit etiam 'opposita ab eo qui autoris sui accestone utitur.l. si a te. . Iulianus scribit. ex IJi mater. . idem Iulianus.f.de exceptio.rei iudicatae. Ide accestonibus. g. si is de diuersis teporum praescriptionibus. cr Lemptoαri. c.de euictionibus. Proinde quamuis regula de ijs qui cotraxerunt duno taxat stituat,ad ea tamen uel per extensionem ut uulgi utar uerbo myri solet,quae ex testimento, uel alio su cestonis iure,quod lucruam rest icit causam acceperunt. Vnde haeres non usucapit rem defuncto scistiter ut ali , , navi posessum stet ipse ignoret alienam esse,adeo igηρ hiis iis rantia sua defuncti uitia non excludit.l. cum hgres.ff.de in causam h diuersis Cr tempora. praescriptio.I.j. c. de usucap. transis strina Cr ῆ diutina. Insti. de usuca. Cr habet Socinus inde fiden.regu.ccclxxxix.Praeterea si rem legatam dejunu

655쪽

IO. FER R. NON T. cOMM.elus dolo malo est consecutus, sicut haeres qui in uniuere sum ius succeditsubmouetur exceptione,ita er legatarius quasi unius rei successor, ubmoueri debet,ne quod aut

nobstit uitiam, ipsi quos non obstet.I. si rem legana. f. de exceptio. I. Pomponius. g. sed er legatario. f.de

acqui post

Habes quomodo tisingularis quam uniuersitatis urae4bor in uitia ab autoribus cotracta succedat,sed cu noα- nulla uideantur pugnare,ne in reb. confusanee Cr minus distincte expensis impingas,moneri sumim,vitiorum alia egerealia alia personalia. Realia dicuntur quib.res ca sum dare solent, quia furtiuae sunt, aut vi ablatae,aut alias contra iuras rationem corras quae sciui ut autoris culpa etiam fuccessorem comitetur,quare Cr Uucapi non p sunt.l.sequitur. g. quod autem.f. Uuca. furtiuae quos res. lnst. de usuca. Personalia uitia ex persona oboariuntur ut cutis dolus causam negocio praebet, quorsu pertinet Cr mala fides, si quado credit autorem μὴ alionandi ius no habere,item scientia rei alienae uti est in croditore,comodatario,Cr depositaris,que cin personae duα taxat adhaereunt, siuccessorib.non debent nocere ideos usucapere possum,quod autor meus usucapere no potuista sit ut in re quam haeres defricti haereditarium eum existia mans, m fit commodum uel deposita,bona fide mιbi diis cipienti uendiderit tempus enim quo ego possedi in proscriptionem perductum utis prodest ueteri iure sed reiscentiorib. principaem constitutionib.post xxx. annorum tempuη olum domno id ignorante destino existit Auritenti malaeside .de praescrip. Ionat tempori .D mora do

656쪽

REGULA s IVRI s. ossia cu eo quod autor meus interposuit, qui uitio in inistium habuit,non continuetur,Cr ita accipienda erit. l. an uitium .l de diuersis extempo. praescripti. Crest in I. poinis si de usuca.Cr sed tamen id aliquando. Inflide inuocap.Haec procedunt in rei singulari s successore. Ad eos uero qxod pertinet qui in reris uniuersitum Vniurio ἔ suo

succedat, sicut vitiu reb. inhaeres nocet, ita Cr quod pera uitia sequitur.

sonale dicimus,cum sint eade persona cum defuncto,quare CT eode iure censentur. I.in fuis.f. de liberis cir posthmis .C. usucap. pro haerede. Habes distinctionem pleri nivis apud interpretem etiam in I. uitia post fion . C. de acquir.posse er I.f. C. de longi temporis praescriptio. Cr Ddinum in c. possessori de reg.iuris.in NI.

Non omne quod licet,honestum est. I N L femper in conuentionib.moniti fumus non μα- quid licet,sed Cr quod honestum est,considerandum.

Quod ne que remoretur, quasi honesto semper coueniat in eo quod licet,la restondet,non omne quod sicelibonestum ese,id quod cometatores nostri vel omnino praeteragrediuntur, uel oscitanter plane traffini,cu, tamen lacussis,qui multis rebus ad unguem perpessiue,comodare pose sit. Hoc enim licere quod coceditur,Tullius autor est. In republica autem conceditur,quod per legem,lina gerenα dapis repu uniusti feri potest quae tibi ηοη g hihςtμ' iis, quod hori, impingit qui agere quid parat. Cumq; iuris ratio perpere stum est statuit.

tua sit,conflans sit cir bone',si quis ea quemadmodunnexposita est, uerit Uguab honesto ne per latum quidem L . . R I digitium

657쪽

IO. FER R. MON τι corim digitum aberrabit . sin autem iuris autoritate perniciori

se abuti in animum presumpserit, non potest feri quinalium callido atq; insidioso illo interpretationis praetexα tu licentius quam sit honestum circunueniat. Prostem ius nihil immodici, nihil inhonesti comprehendit , sed cum ex liberali atq; honesti hominu animo pendeat,si illiberaliter,Cr stcus quam oportet, uti eo nonunquam uella,snt per inum queat licere,quod nanias sit honestu. Enimis vero non omne quod licet ,honestum est. Quid enim si ut fundu tuu: quε te uendicaturum conripitusi,ufucupium,bonis uerbiis te fuste ro,donec legitimum procription tepus fit finita,er tu male cautus cunctando meis technis ad id perducaris,ut uendicaturo tibi exceptis obstet ' Quid denis si puteu in meo aperuero, qui sarit ut uena per quam in tuum puteu aqua decurrit, praescindatur,et id ea fraude ut tu aqua careas certe quia in meo I bam egi, terramq; aperui,non est quod damni insim tenear actione,nisi de dolo costet. nullus enim dorebis Io uidetur agere qui iure suo utitur. quo est in l. misii publicor . σι. Proculus. f. de damno instem. Vioden,ut iure optime composito tu pestae abuti poteris,

per quod tandem licebit quod non est bonestum s alteri siquidem scis,quod tibi feri non uelis,id quod cotra nataturae est lege. Et quia per lege tuo iure uteris,dis in amae biguo Iudex animi tui malitiam scrutari non potest, boomo siquide est,tu hoc tuo iure βcis, ut extra one ius positus, mi iniurii proximo in ras,cui sub iuris autoritam te noces.quod te interim tueri oportet, qui nihil praeter

in dies, laber Dudationes , praesentisinuu ciuitatum

pestis

658쪽

AD REGULA I IURI Lmster sub malevolo animo celas,cogus si minias Cr' summa iniurii fieri,Cr iniquitate tua conspurcari. cu nosolum quod licet cosiderare deberes sed bone, tite ipsum, tanquam 1peculum,ad cuius ligiem omnia tua negocia effigianda sunt,ob oculos habere,cr sie inter homines arigcre,ut tandcm uitae tuae ratione, ei cui omnia sunt praeo sentia uis exposita,reddere posis.. Ex quιbus conmt,per leges non quidem licere quod

mi ius sti bon6tura,sed abusum fuere,ut id quodamodo

fat,non secus atq; medicamentum, qxod ad hominis salistem natura ostendit,in ueneni causam malitia artis sepe conuertit. Nam quod er publice cr priuatim utile lege

est constitutum, nec feri potest quod idem non semper

honestum habeatur,cum utile ab honesto no separemus,

nisi per insidiosum inlustriam abusus hoc permittere leagem faciat, quod sit minus honestum,id quod ex in conuuentionibus inuicem feri supra ostendimus.

In stipulationibus id tempus spectatur,

quo contrahimu S.I N superiori l. quae legata mortuis nobis.banc regula quos interpretati sumus, Cr quare in legatorum causa non ita sit,exposuimus,cuius scopus est, In stipulatioibus id tempus acquirendo spectari, quo sunt contradix, qtq; Tempu, egi in ad omnem stipulationem reseri potest,sive pure sat .ue in diem,siue ad conditionem. Etenim quod pure in pia etaui.pulatum est perductum, stitim peti potest uel ab eo qui ipse stipulatus stibi dari,cum sui iuris fit, uel ab eo misius iuri est subiectM ι eum qui s.f. de uerbo.obliga. Lpromi ori

659쪽

IO. FER R. MONT. COMM. promissor. .si sine die.f.de constituta pecu. Cr pure I iistit. de uerbo.obliga. In eo tame stequentatur quod sub ditione aut in die nobis dari stipulamur.uti Er Paulus locu inducit. l.si Aliussi. f. de uerbo.obliga. Vbi filius A. quod sub coditione stipulatim est,etia si existente coditione sit emacipatus er sui tumobi tamen no acquirit. sed qui tempore stipulationis cotructae sub patris autoritate fuit,licet postea priasquam coditio eximisub nullius iure dupulando .l sit,patri id acquiritur. Queadmodusi in diciti esset prooz ai. νψμ,er emicipato filio dies uenisset,quia in stipulatiba si qui agiti nibres id lepus stinatur quo stipulatio est cotracta,patrino filio acquiritur. Quod er in seruo restodemus cotrata bente qui man tibus est ante coditione qui domino acquisiuit,non sibi. Eam ob rem quod stipulatio ex temtapore cotractus atq; praesenti uires sumit,licet petitio per ebditionem fustendatur Lufuluctu .f. de stipula seruo. s siue autem. Cr f. idem ium. Institu. stipula.

Nemo uidetur fraudare eos, qui sciunt di consentiunt.

muria unde. Consentietibus nihil iraudi est.

INIURIA Μαω ce Remus quod alteri cotra iure est traditu nocetur. Sed cu nemo mortali adeo supianus sit,modo animu bubeat satum,qui res suas ultro pesin sum ire,aut cupiat,aut uelit,recte fctu est, pro Dudatis no habedos qui sciui er cosientiut,licet enim dant aliquid per hoc sentiat quia tame id ipsi uoluerut,dumni umerono habetur,cu damnu per iniuria Cr inuitus nobis instrei pleraque soleat, io ubi er Ritu er consensus interuenit, 4 quam

660쪽

AD REGULA s IVRI s. 61 qum sententii ide Vlpianus usurpat in L qui aute. . praeterea illud sciedu est loquae in fraude creditoru. ad hoc,ut qui consentietibus creditoribum a debitore fraude struentate aliquid emit uel stipulatus est,uel quid aliud cotraxit, non uideatur in fraude creditoru stcisse,ut sicJer edictu

reuocari debeat,cu no si audentur qui cosentiu Ite vectistore qui rem struituti obnoxia pro libera uenu dedit teis ex eo,quod emptoris interest feruitutem no deberi,

est maninu. quod si emptor ipse sciat seruitute costituαnim,er patiatur re libera uedi cu sit strua,no uidetur esse fraudatus, ideo s exempto actione no experitur. I.j. .ueditor.f. de actions. empl. Ite ubi praedia in die addicitur, hoc ni,veditur,nisi quis intra caledas Ianuarius proxiis mis meliore coditione fecerit, quo res a domino abeat, Crius aquae concedatur,oportet CT emptoris Cr venditoris uolutate exquirere,ut siue manserit penes emptorem,sive oblata meliori coditioe recesserit praediu,certu sit uolui

te domini filia aquae cestone,ne dominus ignoras iniuria . accipiat,quam no accipit qui semel uoluit.I. in diem.f. de aqua plu.arcen sic er qui fratre habuit tutore ex admiae nistratione nonihil debente, er hoc spe futurae succei'oonus ultro remittit,deinde Iratre prole ducto licet succesionis ste sit fraudatus, de dolo in coqueri no potest, qui uoleti no instrtur,ut sic pristina obligatione refricare Acultatem habeat. I. cim donationis c. de transactionibus.

Videtur pugnare quod qui uirginem seu viduam elii Raptu, etiam uolentem raptu abducit capitis supplicio plectitur,proopter atrocifima illam iniurii illatam quae cr uolenti inufertur. Sed hoc ipsum uelle mitem ab infidi s nequisis m