장음표시 사용
281쪽
DECLA. I. VI. CORPORIS PROIECTI 247XVII. Non debet dolere quippiam qui potest gloriari,
quamquam cuiuslibet et quacumque causa hunc incursum passae, levius est tamen malum feminae: non enim navigatis , non legationem obilis, non frequenti per grinatione variatis adspectus : non militaris vos, non serensis ratio deducit: alioqui semper estis intra domum , uno plurimum in loco, levibus ossiciis aflixae. Iuum quidem asseclum si bene novi, nulla magis causa caecitatem doluisti, quam quod ad redimendum mari
tum ire non posses. Haec tua calamitas erat, aestimemus meam : nulli quidem gravior visa est quam tibi :audi tamen quam multa in illis epistolis uon scripserim.
O fili, in quibus te mulis reliquit Iam illa principalis ac
maxima dono deum concessa libertas, nec hominum Solum, sed serarum volucrumque sensibus fixa et ingenita, primum spolium fuit: me ipse perdidi, teneor venale mancipium, et civis romanus merx fio, et liberta-
bet ex quacumque causa habet in eiarsuParassem let ius etc. Leid. pr. Cuiuslibet et q. e. h. incursum Passa , V M. Me. Giuslibet et quamctimque eiausam h. incursum parassem . IU.; ego mallem, milibet et quacumqtia crausa h. l.
yerasae: nam in MSS. serihitur milibet: sed superponitur saepe s. hoc modo cuilibet, qi od imperitus quidam Iibrarius , credens Passae, et feminae esse genitivi castis. fecit levius ergo malum est seminae etiam enilibet, id est pauperi etiam et miserae, quae non habeat ealamitatis ista levamenta, miam reo iam et e. et quaeumque de causa, id est licet non honesta, ut propter amorem et desiderium mariti , passae. Nam non ita egent oe iis ut viri, quia non navigant et c. BYRM.
Legationem J Legatione , M. De est Distaeia, Ed. Pith. male ededucit a domo et patria. ita lis deducia ad fortim , Phaed. III. I 3. nhivido Sehesser. Sie dedi, este ad aliquid
id. see. seriptum nempe suerat τι- altilis. unde saepius erratum. Et ita mox iterum . et deel. 9, 21.
ximum iitrisprudentiae veteris deeris. Ant. Sintillingitis malle se legere
282쪽
lena senex dedisco, et natus ingenuus, vaenire opto: mi ni ianum est, habitamus in fluctibus, hiberni nos seriunt venti: non Sicilio, non sedes, non quieS, sed, quod malorum meorum maxima portio est, tam miseri sunt
etiam domini mei. Sed cito praetereunda est memoria propter me uxori gravis, mihi propter silium. XVIII. Transeo hirsutos hostium vultus , et immanium barbarorum seros fremitus, tantumque mihi quotidie esse metuendum, quantum pati captus, audere
merx sio, mihi ostendit, et recte. Merees enim est. quod pro re locata vel opera datur, et ita non potest diei
ervus merces , sed recte merx; quia in forum productus, ut reliquae me res. venditur; et hoe inde eonfirmatur, quod mercis VPellatione homι-nes non Gintineantur , ideoqile non me Uratores , sed mangon vocentur
venaliciarii, leg. 2o , T de V. S. leg. l. S. I, st . de Tribat . acti Vid. Torrent. ad Suet. Aug. 4a ; et vales. ad Λm m. Mareel. XXII , cap. 7 ; si
quis merces tueri vellet , praesidium ille in autiquario Sallustio reperiret,aPud quem me ex Pro merx Ponitur, teste Charisio lih. I Gramm. Inst., Pag. a , eodem modo ut dixere trabes, Hebes, pro trabs . plebs; vide Serv. ad Virg. Aeneid. l. 587 ; eerte in Voss. e. hie erat mercis , nam et haec terminatio variabatur, ut Mulaea, util-
με, ροπω, mr a. Vid. Sem . ad XI Aeneid. . Saa. et Pier. ibi et ad II, t 98. vel quod propios accedit ad merx ,
me is, ita dicebant Grus et Graia , Pes et pedis, mens et mentis , v. Ritterati. ad Phaedr. l. Lb. 8; ita et nux et nucis et v. Muri Ler ad Hygin. sab. 339 , rex , lex et legis . regis, frux et fusis ' de quo itis. Mecl. x3, is. Vide Voss. Art. Gram. I. at . quae omniat inle vruiuiit, quod celeritate loquendi haec contracta fuerint in pauciores syllabas. Nam pro legis et regis . ut olim esse rebaut, Postea dicebaut ires, rees , i de lex, rex nata; sed declamatorem nostrum antiquitatem ais classe non puto; itaque merx admisi.
Minimum est An istud, quod dixit, minimum est y atqui prinei pale
et maximum ante ipsum dixit : Aia . mmmatim est quod habitamus. Λα , deleto est. Nimirum habitamus, vel mirum est habitamus. ScΗvLT. In margine Leid. pr. erat scripta, mediahreme halitamus insuetibus. Sed rectum esse quod vulgo legitur, ostendimus ad deesam. a principio; vide et in se. cap. 2I. Bvari. Feriunt Ferunt, Leid. see. Voss.see. fert, V. s. pr. Non quies , feci quod Lege , non quies, et quod e te. ScuvLT. Nos statιο,
Sed esto Sed non est in m. Leid.
Barbat ortim Dubilo . an non praestet Barbatorum; nain nautae et piratae horreutibus barbis terribiles; vide Petro u. c. 99, uihil tanten novare libet ; licet immanes barbaritiυn sali fi placeant. Bustri.
283쪽
DECLAM. VI. CORPORIS PROIECTI 24 9 pirata potuisset: nihil est desiderio suorum gravius: li miti ne quem ex meis viderem : nihil tempestate minacius, quotidie naufragium optavi: nam mortem, Confitebor , senili inertia una causa minus cupiebam, ne defunctum nemo sepeliret. Quam vestem relictam captivo putas, nisi quae praeda non erat Z quales epulas cibosque praebent, qui ipsi rapto vivunt 8 Nam illa qui
dem satis digne quis dixerit, udum carcerem, et in undatam sentina naviculam, et impositum nuda trabe irrequietum latus, revinctas post tergum manus, alligatos, tanquam esset qua sugeremus, pedes 8 solae in carcere tenebrae iuvabant: saepe de auribus questus Sum, quae sonum flagellorum gemitumque caesorum, quamvis impexis obrutae comis acciperent, dura metus sui exempla. Miserum me, fili, nempe morbo peristi' Compara terram mari, domum navi, lectulum carceri, libertatem servituti, desiderium oculorum totius corpo-
Quem ex meis 3 Quem de meis. H. etiam bene I vide ad Petron. 4έ , et
75. Ex meis Mettilerem, Coib. sec.
Senili inertiaὶ Gronovium maluisseae ili notavit Cl. Sehultingius, quod nee ipsi displieet , quia ipse timor
dominus impotens. Sed ego vulgatam ervo. Senes enim timidi et inertes , et magis timent mortem, quam solent iuvenes. BV M. Praeda non erat in Franeius volebat yraedae, et ita loquutos Ciceronem. Iustinum et alios constat.
Satis digna Lege . satis digne
Post tergum ) Post terga, W. mne
tergo, Voss. 1ee. Tanquam esset Desunt Leid. see Tenebrae isseabant in Tenebrae deest W. voss. Me. te tenebrae, Coib. see.
Hura metus Mallem dira. Buari. mya moeso peristi IIaee ita ae .eipi dehent, ae xi eas illaretur adversaria. non calniniti te , aut aevitiali ostitim filium perisse , sed morti . Quint quam sit verisimile ex praeaee- deviibus patet. Scu LT.
284쪽
25o M. FAB. QVINTILIAM ris damno. Quo nos longius ducit calamitatum nostrarum misera contentio 3 caeci etiam litigare possunt, captivi nec vivere. XIX. Verum haec etiam si in aequo ponerentur, multum lamen in alteram partem debuissent habere
momenti, quod plus mihi poterant prodesse, quam tibi:
ei labori incumbere oportet, ubi eflectus promittitur :fit ulla cura est, quae spem non habet: ego redimi poteram , tu sanari non pol eras. Qualiscumque ista cal mitas , inemendabilis cecidit: non remedium accipere, non vicarium potest, assedisset scilicet lectulo inessi-Cax Sedulitas, et acceptis epistolis meis iuvenis filius nihil aliud , quam cum matre flevisset. Quia prosectus
est, alterius tamen parentis calamitas emendata est: si remansisset, et matrem caecam haheret, et patrem Ca
ptivum. Adiicio quod tibi non necessaria filii praesentia fuit: assidere enim, cibos ministrare, manum porrigere quilibet poterat. Mentior, nisi factum est, me ab illis Captum, tam dura conditione venalem, quod utique in consesso ut, nemo alius redemisset, quam filius meus. Et ego sic ago, tanquam haec tantum filius propter me secerit, quamquam in hoc litigatu quodammodo tibi
Mentior nisi Mentior tibi. Coth.
In eonfesso In eonfessione, Vos .
285쪽
DECLAM. VI. CORPORIS PROIECTI 2I Iipsa excidisti; et quamquam id agas, ut merita tua iniuria vincas, et novum induisti rigorem, non prohibeo tamen testimonium. Ad redemptionem meam filium ipsa
misisti, quum sic Plangeres, quum mortem precareris, quum te omni viduatam voluptate Clamares, quum fia pius gemeres captivitatem meam, quam caecitatem tuam. Non erat illi serreum pectus, nec cor silice concretum, ut haec pati posset aequo animo. Tu filium prima docuisti si hi non parcere potius, quam plus flere, potius quam ipsam rescindere caecitatem. XX. Profectus est, maritum tibi reddidit. O crimen gravel si hoc ante fecisset, viqeres. At retinere non potuisti: non dicam tibi, habet pietas impetum suum, nec ullum dominum novit ast eclus : nec ille te potuit retinere , ne fieres: audi quod est verius, aliud pulavit:
Tihi ipsa ereidisti Ohlita tui es .ntia saeta atque olim eras I Senec. uipp. Sso : Quam bene excideram mihi, Tertul. de ieiun. VI: Quo ipsum
νιδι hominem exeidere solemne est. Ima vero deest Lurae. Bu iri.
Id agas Quia praecessit exeidisti,
et mox induisti, videtur potius legeudum, agis.
see. VOM. see. Lucae; et quamquam
n um , Grypti. Cosin. Vidov. Pilli. No m Id est ante non visum Iita decl. seq. quasi nOMis inusitatisque viremus insidiis p et initio decl. 7 : -as; Maee. Dedi p. 44: Tristis qua mundus nullis yestet noDO. Scuvia Li.. III, 33 : Adeo notium sibi ingenitim in ervi; et lX , i 8 : ex habitun Mosis etruriae, voseique tit ita dicam . ingenii, quod sibi in Leriat. Buam. Non prohibeo ὶ Forte, hoe verhibeo
tamen testimonium. ScvvLT. Si quid mutandum , mallem . non Prohibeo tamen testim mo, quod latiuius; perhibere autem suspectum esse hoe sensu, docuimus ad lib. I Inst. Orat. I. BV N.
Rescindere ea itatem) Mallem ita legere : sibi non Parvere. Potius quam plus fleres; mittis quam ψsam rescinderes eaecitatem , profectus est. Rescindere vero eaeeitatem, intelligo, situ conatu quoditiano Iacrymas ex oeulis iam obduetis et elausis velles exprimere, et ita obductam quasi ei tricem rescindere in Leid. pr. Illa, Potitia quam ρtua fere , deerunt , et sorte sunt glossatoris exponentis quid esset. rescindere eaeeitatem. Restandere pietatem est iu Coth. see. Bustri. Non dicam ne uievim . W. Dominum Domi utim , Leid. pr.
286쪽
non erat credibile obstare te redemptioni meae r interpretatus est maternum metum, et maris domui nostrae male experti periculum credidit, timens ne, si tibi non paruisset, nemo non vos putasset colludere. Ceterum me poterat non redimere, quum tu Clamares, caeca Sum , oculos desiderio viri perdidi, solitudinem serre non possum : ita ille ad redemptionem meam excusatius prosectus esset, si me minus desiderasses ' Dubitatur an tua causa secerit 8 et filium et virum habere non poteras :reddidit tibi quem magis amabas. Siste iam lacrimas , maritum reducem et incolumem accipe: quid irasceris' quae tinnia mutatio est y quis hoc crederet' quereris discessisse, quem odisti, quum eum rediisse nolis, quem diligis. Atqui si, ut supra probavimus, is parentes in calamitate deserit, qui opem non fert, et, ut nunc ostendemus, optimus filius corpore suo adiutoria matri redemit, profecto opem tulit, id est non deseruit. Nam si, ut ante dixi, ne vestigio quidem abiisse a miseris licet, ne ipsorum quidem causa, qui adiuvantur, discedere fas erit, nec cibos saltem petere, aut alia usibus
necessaria parare continget: si vero, dum adiuvatur Pa
rens, nihil refert, ubi sit ille, qui adiuvat, quia praesens cura exhibetur; quidquid tibi ego praestiti, ad ali-
287쪽
ctorem muneris, id est, ad redemptorem meum transferendum est. Non assedi, non consolatus sum, non
ministravi, non tuli, non denique lotus tibi redivi: verum fatendum est, si desertam te putas, mea culpa est. XXI. Sed iam tempus est ista, quae non excusata debent videri, verum pulchra atque magnifica, animo maiore defendere, et quum iudicium agatur exempli, tandem causam suam intelligere. Hoc saltem habebis, miserrime fili, quod honoratis contingere funeribus f let, defunctus laudaberis. Omnia licet huc revocemus praelerita, et ad canendas unius laudes universorum vatum scriptorumque ora consentiant, vincet tamen res ista mille linguas , ipsamque, si sit aliqua corpore uno, facundiam materia superabit, etiam si nihil dixero, nisi quod obiectum est. Lucem liberialemque patri filius reddidit, et, quod ante inauditum est, magis me amavit, quam vellem: ingressus est maria, in quibus iam
Non tuli Non portavi te , explicat Ascensius. Quod non videtur hic Convenire, ego mallem subintelligere , nou tuli manum. Nam supra plenius haee esserens dixit, cibos mini- Irare, manum porrigere. BURM.
Non ex sata debent Non excu saga modo debent, Leid. pr. Schuli. malebat exeusanda. Animo maiora γ Animo maior . id. PraQuo u honoratia ) Quod honoraris contingere et . Leid. pr. Coib. sec. Ista mille singuas ιιa ster mille linguas , et in marg. aIii omnium m ue linguas , Leid. pr. Λberravit sorte librarius, et vocem Omniam Donauo loco posuit; quum de ret ita
legi: uniseriorum Matum, acrimorum quae ramnium rara consentiant. Bu M.
Ingressus esι maria lementiana locutio Hecyr. III. Sc. 4: nescis quid mali praeterteris , qui nunquam es in- Messias mare. Suet. Calig. 23 3 Quod
ingressum ae turbalius mare non es-
ael sequutus. Florus II . a : o Claudio Primum fritim ingressus est. et lib. II. 7 : Primo igitur Laisino consula Populus Romanus Ionium mare ingresstia λ de L 2S': ego periculosa maria ingressus sum. Quod si eleganter dicatur , non video . qu specie Pollio apud Gellium lib. X .a6 iu Sallustio reprehenderit , quod transgredi maria dixerit ; na certa Livio, XLlI. in Corsieam transgressus. Intrare maria dixit auetoederiam. s. Sic et stimen ingredi i Dielys Cretens. Ill, ib: Tum ingredi
288쪽
254 M. FAu. QVINTILIANI minimum periculi tempestas habet, et quod inter ista dissicillimum est, amore mei vicit etiam matrem Suam. Tace, nefaria lingua, ergo tu ista Iaudes' obtulit se captivitati , quia sciebat grave esse alligari; malis patris successit: subit libens poenam pietas etiam sceleribus
gravem: tu melius, uxor, quae facturum retinebas.
Comparate nunc, si quis patrem per hostes solus tulit, qui quum venientia in patrem tela excepisset, simplicitamen morte defunctus est. Unum legimus, qui vicarias pro patre, non quidem piratis aut mari manus o tulerit, sed ubi redimi posset. Me miserum i dicendum est, quod hoc ipso admoneor exemplo, in honorem pietatis etiam damnati sepeliuntur: haec alii laudant, ego
XXII. Te quidem, iuvenis, omnia secula loquentur, et admirabile exemplum tenaci memoriae traditum, in ipsa astra sublimem pennata virtus feret: sed mihi ista laus tua care constat. Non erat satius lectulo matris incumbere, et in huius ministeriis deditum secura otia
sumen oecipientem eiseumMenit, unde
firmari P set suspicio G teri . qui apod Vellei. lib. II. s , ubi vulgo
legitur: cum alis Rh num Petere ingressus est, delendam eenset vocem merer quamvis enm non male asse rat Heinsius. Buam.
Si ι iiis Quia mirum . Ed. Pith. Aut mari ut in mari . Gryph. Colia. Vidov. Sublimem ) Sublima mallet Sellulli irgius, resPiciens, eredo, illa Vit-gilii Eel. IX . 2s: Cantantes sublima serent ad sidera CFeni. Sed et vulgata Deile defendi potest; ante oculos autem hie declamator Horatiana illa ex lib. II, Od. x . habuit: IlIum
nee tenui ferar Penna, biformis pertiquidum aethera Vaso - ; Et de- nimie in primis illa lib. III. Od. 2: Virius udiam vernit . humum δε--giente Penna. BURM. Care e stat 3 Caro. W. Leid. pr.
Et in hiatis Et hia ministeriis, W.
Legerem in huius ministeria . iit Liv. I, se dedita. eo mentes, sed Passim hos cnstis antiqui confuderunt. SO . Vera sunt, quae notat Vir Cl. et mala
289쪽
DECLAU. VI. CORPORlS PROIECTI ab Simpendere ' soli tibi contigerat, ut posses patrem excusare, non redimere. Me interim, ut coeperat, tabes lenia consumeret: me, quae debebat sola, Senem mors redemisset: et quum exanime corpus in fluctus esset
abiectum, si contigisset similis tempestas, quod aequius erat, tu me, fili, sepelisses. Fefellit te ingenitus honestis animio gloriae amor: spes tibi perpetuae laudis imposuit. Vbi virtust ubi pietast peristi, miser, et male
audis. Non morienti pater assedi, non aegri caput mollioniade composui, non fatigatum latus mutavi, non spiritum excepi: absens, extinctus, eversus,mortem tuam inveni. Nemo aegro vincula laxavit, nemo manus ferro sordidas ad accipiendos remisit cibos: tantum catenarum Causa Solutus es, neglectus, despectus. Quidni vialis senis vicarius t inter tot ardentissima febrium desideria, non habuisti quem posceres: quomodo te vincula composuerant, iacuisti: matrem, patrem, propinquos tantum cogitasti. Numquid indulgeo mihi, quod te puto exspirasse in carcere meo i nondum matri satisfactum est.
Lipsius tentabat Livii loeum, et legi volebat, electitae in eo mentes, contra Omnes libros . teste Gebhardo. Lucretius vero et alii, cleditus in rae dixerunt. Vide Gita . Indici in deditus, quare hie nihil moverem. BV M. Exeusare Eacusata , Leid. see. Cl. Schult. notat, Patrem hie respi- me ad redimere. Quare legebat, matrem excusare, Patrem non redimere. Ascensius iam lentaverat, Patiet te excusare , non Patrem redimere. Patrem ea sa , non te redimere. Voss.
Me, quae debebat Meque dAsiae,
Vos . see. Meque ut debebat, Leid. pr. Io quoqua . Lucas.
Pr. See. mule ἰ nato spes imposuit tibi . est . te sesellit, ut Cicero. P tronius et alii: quod iam recte Λseensius notavit. - Pater assem Paverassedi. Coth. see.
Indulgeo mihi Vide ad lib. VIu
290쪽
XXIII. Quoniam poenas a cadaveribus exigis, audisequentia tempora. Mors ipsa filii tui naufragium fecit, per tot fiuctus volutatum corpus intumuit, tot illisum scopulis, tam spatiosis tractum arenis, nunquam tamen infelicius, quam quum venit in terram. O quam grave est mori, quanto gravius, quod ego vivo Superstes filii mei l vivo omnibus diis hominibusque. sed ante omnes mihi et invisus, et infestus: et uxoris quoque pietatem perdo. In lanere filii divortium fecit: video haec rerum naturae bona, quae filio abstuli: omni me
aetas mei admonet luctus: Senectus, ad quam non pervenit: misera pueritia, quam nunc transivit: adolescentia, in qua periit. Supersum, ut, si felicissime cesserit, rogum meum Videam, et edaces Circa Corpus silii mei flammas: si hoc non contigerit, nigrum Cadaver, et deforme etiam ignotis spectaculum. Inter haec mala credetis, pulo, si dixero, Vellem oculos non hahere: quid nunc amplius' ad te uxor preces convertam irritas, male tentatas' tu vero perge, et bono tuo uterer felicem te, quod in hac fortuna tua irasceris: ad hos confugiendum est.
Quoniam Poenas Quae Poenas'. Voluta m Voluptaιiam , Vos . Pr. solemni permutatione. Vid. ad deel. 3, 33.
r,it glossema, et naullet, Per tot Iliacitis Molutatum, interoenientibus tot illistian minutia , sed solent aqua mersorum eorpora intumescere ; deinde male-Lut , nur Pam lamen inf
viritum dixit Flor. III, 5. Et, quod
liuic loco accommodatius relenim'.
fave Preces , Ovid. XIV MeL. 38a . et lentaνου deos. Horat. IlI . Od. , ubi vide Torretilium. Bustri. Felisem te Felicemque te, Leid. pr.