장음표시 사용
131쪽
carnosam, iam circumfluentiatdipe gravari, cuias nullo labore consequuntur procreationem, ac Pret sertim s optimi semper succi cibariis opipare n triantur, dg assiduh corporis, &animi otium CD sectentur, opimi sanh corporis salus, minus integris videtur, cum omni in loco glandularum genus adeo Decundam colligat adipis seriem, ut praeclarissimus adnotavit Marcellus Malpithyus πα- , pin Mime , adi sis ductibus , eamque tam uberrime separet, & eructet, ut illa, nedum temperet quae salsedine scatent, & ac redine, verum obliniat membranas, & fistulas contra ac redinem, di salsectinem, quae continuo suo transitu posset parere excoriarionem , quin potius, ut haec an meatibus interstitiis, & spatiolis inter singula
etiam minima filamenta interjacentibus, cum co
Poris incremento derivetur, & coalescat, Singula igitur minima, etiam penitissimas fibras compone
tia, ex naturae necessitate,&vasorum conditione,
illiniuntur, ac pinguem propemodum congerunt substantiam, quε occupat, obsepit etiam glandularum minima, & caetera peculiaria vasa sensum suis gientia , ut non obscvih demonstravit eximius Natura Interpres Malpighyus , sarcina veluta quadam , & prosecto non mediocri onustum opimi hominis corpus evadit, quia in unum ferhcollimat seges adipis,& humorum, quorum si pars altera turgida, ac veluti obsessa vasa reddat, altera organa sponth, & naturaliter, se se moventia suis ministeriis minus idonea faciat, necesse est ;Quare nimis adaucti humores, & substantia adiposa obsita, singulaque alia corporis partes pingui acer
132쪽
UNDECIMA. II 'tione ditatς, cum non possint, nisi succum nervorum crassiusculum, vel lympham, eadem substan. tia oleosa imbutam reproducere, nec in melius projicere , nec in eodem permanere , ac galescere , reliquum testimonio Hyppocratis sec. p. XIb. 3. ut decidast uela deterius., Mollitie ithm simul , & salacitate perditissimi
homines inculpatam incolumitatem minimh tuentur , quia eorum textura , seu partium unio, cui levis quaedam, ac facilis adstipulatur dissolutio, vim patitur Ron 'vulgarem , quotiescumque villieontractiles vasorum , glandularum, nerVorum, Viscerum,& musculorum consueto magis contrahuntur, ac nimis perdith distrahuntur, si vh venerea titillatione aded vellicantur, ut ex immodica, ac veluti libidine furenti,fibrarum proritationes oriantur I unaque spirituum , ac citerorum liquidorum impetus naturali crebrior, ingens particularum Concitatio, mutuaque solidorum,& fluidorum confricandi, ac in universum pro ratandi vis, ex in indeque vegetiorum eiaculatio spirituum . Noxiis his erg5 deliciis nimis proclives, & famulantes homines in adversam facith incidunt valetudinem , opemotuum, proph dixerim, innumerorum ditanae, videlicet, contractionis ; furentis distractionis, alia. rumque lascivientium vellicationum , quarum omnium intima vis non leviter coctiones impedit, per-lpirationem ultra usiam adauget, vires frangit humorum moleculas lacessit, ac ita urget, ut earum
nonnullae, & quidhm praestantissimae celerrimh perspermaticas arterias irrumant in testes, ut debita subinde ventilatione facessandin Acundum semen,
133쪽
& eiaculentur, eodemque simul tempore , ut earum aliae, exundanti alacritate percitae, universos villos contrahant, flectant,& laxent, usque ad cutis amis bitum , tenuissima filamenta summa cum eorum solutione, ac spirituum jactura, Tales itaquh motus, & quidem tanti momenti, spiritus humores,&organa impingunt diuque occupata tenent , cum humanae structurae noxa , caIorisque' nimio incremento, . cuius agendi facultate , singula minima , . Constituentia. singula organa, figuram vectis aemu Iantu unaque earum alteri inseruit , δε tunc vicissim
elevantur, simulquE flectuntur , indε per tot vices Tepetitas. elevantur, & sectuntur, illa placide, illae
violenter, ut aliquanto Iaxetur totius compago corin Poris, ac propterea tenuis, multumque rei utilis
proripitur , solidi nempe fulcimenti activissima pars, immo humorum optima, , caeteris- minus spirituosis secernitur,& manifesta cum solidi, fluidi jactura eliminatur hinc qui sunt jam ultima confecti aetate, si effraenatae huic morum licentiae famulentur, ultimam saepe diem praematurius
Et si dissicile vasdhsit, loqui ad ventrem auribus Carentem , ut monet Plutarcus SapientissimE in . Apophlegmatibus Romanis praesertam Helvonum , quibus omnino mos est bellariis , aIiisque gulae potius irritaminibus indulgere,. quam home Valetudinis praeceptis obtemperare, operς pretium esse, nihilominus duxi, hos proprii patrimonii eve seres conscios facere, obsonia, dulcia, aliaqu omnia scitamenta non parum saluti obesse, cum
dulciarii Pistores, & Cupedinarii in eduIiis P
134쪽
UNDECIMA. I 3 randis perpetuo multum sacchari , aromatum, adipis, acidi , aliatumque lapidarum , & calidarum rerum commisceant, quarum qpularum vi,&visu opplentur corpora , humotes scilicet magna in copia progignuntur , consuetoque crebriorem ita acquirunt motum,ut sanguis in omnia quantumlibet angusta corporis loculamenta derivatus , noxiis suis particulis igneis, dulcibus, salsis, aliisque consimilibus , quibus plus aequb scatet , irritet adeo lateritias vasorum fibras, & tumuluationem tam Validam aggrediatur cum iam congestis mole iis, ut in fluido , &silido distractionis non parum humana nanciscatur textura, 'uarh his saepissime contingere solet , ut in eishumorum miscella inepth Peragatur, corpusque ipsum debita virium reparatione non instauretur, adeoque in mimiam veluti incidat laxitatem; Nec diuturna consuetudo imis
pedit , quin maior salthm heluonum, ac lascivienia tium pars in praedictas incidat dissolutiones , eis laudabili valetudine perfrui videantur, quia in
tam longo cupediatium, ac nimiae veneris usu asia
suescit quidem natura distractionibus jam expres ss, & quamvis consuetudo illis laborem non faciat , noxiumque illis quod affertur, & imminet statim non persentiat , longo amen temporis tractu spiritus partium intima ,& recondita inhabitans,in manidas abit auras, nec illo, quo prius modo reficitur, sed moleculae solidorum, & fluidorum,serh cunctas, quibus naturaliter scatent,conditiones dimittunt; inusitatum idcirco non est i tueri corpora, non adhuc senio confecta, sed aetate adhuc norenti , rugis, sufflaginibus, laxita-
135쪽
tibus, eaque vitium debilitate affici, ac si m conis
C terum in hisce deliciis valdh occupata corpo ra, immodicoque saginata somno, aut diutino in otio versata, vel ea, quae nullis se negotiis exercent, sed quae mollem, feriatam q. agunt vItam memorata iam laxitate corripiuntur , si illis omnibus prεsertim simul coeuntibus utantur; Spiritus enim tunc depressi, S aliorum humorum copia adeo irretiti, atque involuti evadunt, ut vix emineant, & con .suetas vires exerere, queant. Captiosae autδm huiusmodi deliciarum tricae crucem animo dicendi plura cupido revera figunt,& silentium imponunt, cum ex nuper expositis pateat, non esse salutis consilium, nec rationem deliciis evulgatis ultra modum indulgentibus ho minibus; Quare hic omnia non inconsulto a prudentibus viris vitanda simi, tanquam gladius ilia manibus furiosi.
136쪽
Homo ne adiresa corripiatur maleturine, suum ita eo rus in non naturalibus rebus , recta cum rationek .dingat oportet, uispirales musculi intectinorum eam alvo, qua necessarias, pe mittant egerendi tibertatem. Iolatur,ut se pra innuebam,cor, poris salubritas, si mirifica hu, manae texturae unio, quae pluries in nimiam incidit laxitatem intimh pervertatur, ac tu quidae simul miscellae cohaesio non leviter dissocietur. Tune enim saevissimarum aegritudinum , atquae symptomatum genera innumera pro gignantur oportet , insaeviantque tam dirE, ut, eis correota animantia tandhm intereant; Ne igitur beneualentes commune debitum immaturh nimis Persolvere cogantur , in singulis. rebus non natur
137쪽
Iibus, eorum fabricet acc5modatis, ita se gerere debent, ut eis non abutantur, sed toto eorum vitet cursu unionem supra evrellam, cum .alui statuta egerendi vi,& miscellam indicata inviolath servent. Non ea modo meditor, ad quq meditanda me movet incolumitatis amor, sed valetudinis rationes expendo, accuratioribus observationibus con- fruentes ; Neminem etenim praeterire arbitror, Cupisvis aetatis, sexus, ac temperiei hominem , certa quadam alui gaudere solutione ,.quod naturae beneficium expromit, ne dum perintestinorum pervia, lateque patentem viam crassiorum excrementorum sarcinam, sed aliam quoque evomit inutilem colluviem liquidorum 1 glandulis consertis in crassis intestinis, per propria emissaria in loculamenta, a Iugas eorumdem intestinorum eliminatam. Magna enam humors frequentia, qua corpus ubique refertum est, intestinorum quoque fibras resperis git, easque adeo protendit,& laxat, ut necessitate sic cogente, supervacanea egerantur ,ideoq. opus hoc,
quod summi prosecto momenti est, peragatur opo ret vivida energia contiactionum, distractionum , Pressionum, atque irritationum fibrarum spiralium
intestinorum, nec non ab indesinenter repetito m tu circumpretorio omnium partium undique obsidentium abdomem, aliorumque Organorum, quε in abdomine, ac prope ejus regionem reperiuntur.
Ut ieitur quetlibet villi contractilis spira, Pr motu obeundo apta scateat humidi copia, quaa irroretur , di foveatur , debita simul, atque stcunda nervet succi, & sanguinis arterita quantitate perlustretur necesse est, ejus enim miscellae contacto
138쪽
intestina, immti corpus totum opportunὶ ad actiones suas exercendas idoneum fit. Ne authm conis grui motus , Megerendi facultatis expertia sint intestina , talis humorum copia esse debet in meatibus, spatiolis, & porificationibus filamentorum spiralium in villorum contractilium angustissimis
inanitatibus, ac in arteriisse& Venis contexenti
bus glanduIas, unaque cum nervis per intestina serpentibus, quq ea non quidem infarcire , sed illa,& alia instrumenta ita facilε pervadere, ac fovere possit, ut nullo prorsus labore paratiores sa guinis moleculae , & spirituum affluxus intestino
Tum contextum. Omni. tempore reficiant, & muniant, ac cetteraProindh liquida excrementa ,contractionum, premonum ,& distractionum vi 1 glandulis separentur indeque, ea, qua expedit temp xis brevitate, per emissaria hiantia , usque ad anum prolabantur , quem Iocum attingentes lymphae, non possunt non praeterfluerσ per omnes quan tumlibet exiguas rugas. crassorum intestinorum ἡeorumque singulas fibras irrorare, & madefacere ,
aliasque ab aliis adeo segregare, ac eas omnes it illinire , ut faecum congesta moles placide
colo, &. recto intestino apposita, aut eorum fibris, S rugositatibus adfuerescens depromatur a nec molaret internam membranam rugis. & quasi striis mucosis suffultam , mu Itum prεdictae lymphae a glandulis secretae imbibere, quemadmodum nomis haesito plurimsi eiusdem Iiquoris attrahere contentas feces, quς modo agunt in filamenta intestin Tum gravirando, premendo, oscillaque ellcret ria obstruendo modo latentias fibras, vel carcu serta
139쪽
serta vasa solicitando, tantamque idcirco liquidoriam copiam propellendo, ut madefacta intelli norum fabrica sursum, deor iam, & alterne urgeatur, vividoque egerendi stimulo affecta opportune laxetur cum ejetiione. Hic tamhn assertio, licet in adultis semper indubia sit, videtur nihilominus vacillans, Incerta, nec satis observatione firmata in Atu, cujus didretentae qces, nullum ex praedictis effectibus p riunt, ac aegrE sicuti oculus ipse testatur, coalescunt. Hujus discriminis authm rationem esse crediderim, quia in intestinis utero gestati infantis eliminatae
lymphae progignuntur quidem, ut in adultis, sed
Iono tamen minori copia,diversasque materiae particulis praeditae sunt, ideoque insima adhuc filamenta, ac villi musculares arteriae,&venae,intestiamque molliter contrahuntur, leniter distrahuntur,cqterique insuper debitae confricationis motus adapti caloris suscitationem, & ad illarum cohalitum attinentes vix exercentur, quin immo praevio exactiori examine, asserere ulterius aliquis solia
contendet, nuper incipia, nimisque in suis exo diis delicatula organa, in lymphae uteri lacuna natitantia circumobsideri, & sociari limpidis liquoribus, quorum cumulo flaccidi villi contracti-las glandularum, vasorum, parenchimatum imbecilla nervorum compago, & musculorum debiliunione, languidoque irritationis motu famulanis tur, ideoque nec tali caloris munimine fulciun. tur , ut lymphae iam ab hiantibus obstillis secre- concrescant, qua rhfqtus in toto gestationis tempore, numqukm egerendi stimulis afficitur, cum
140쪽
sex sese primis mensibus, experientiae testirnonio, parum, vel nihil ficulentae colluviei in sitibus reperiatur, quemadmodum per tres vices in ipsis aurte debitum tempus deiectis, quintum scilicet, vel
sextum mensem agentibus expertus sum . Τransmeat igitur, ut opinor, quod tunc secem mitur excrementi genus per patulum cutis, rarumq.
ontextum , illique in similitudinem strati , &superstrati, veluti fuligo quedam , seu furiar ad- hqrescit; Illos vero, qui post sextum excluduntur,
majorem organorum habere unionem,& molisinis crementum , suadet ratio,Sconfirmat experimentum, parum namque illud inutilis ,& faeculentae rei, quod preter consuetudinem congeritur, vil- Iotum ministerio, alibi expresso, per secretorios hiatus in cloacam intestinorum deistitur , Sed hoc temporis lato cursu , sanguis est a natura tam exisquisith elaboratus , nutritionique idoneus, ut stamina satus quae iugiter protenduntur, ipsum ita deis pascant, & absorbeant, ut vix observari queat friculentum quod superest , nihilo tamhm minus nonnullet lympnet moleculq, secernuntur, paulatimque Congeruntur, quae cum in intestinis degunt, fibras, &xugas disiunctas tenent, adeoque proprio pondere ita solicitare queunt tenellas adhuc, infirmasque e rum fibras, ut contrahantur, &distrahantur, indeque earum egestio sequatur usque ad rectum intem-- num. Clarior fortasse evaderet hete assertio, si muscuis lorum Thoracis Abdominis quietem ,qua frui *tum certum est, in uteri ergastulo respiratione destitutum, ad trutinam revocare vellem, a quo tamen