장음표시 사용
121쪽
missis aetatib accidere animadverto in pueris, &in senibus, quorum corpora sidebita lymphae. , alimgumque . humorum portione 'Mateant , dormiunt quantum opus est,secus auitin, vel somno dissicuti ter corripiuntur , vel ipsi nimis indulgere conantur; :Si, vero succus nervem, nimia sui Tubtilitate Celerius, quam par est, moveatur, adeo comminuitur,atquealteritur, ut facile evat Acat , immolympha ipsa, quae tunc remanet, tam tenuis, & ipsa fit,
ut nequeat. amplius morar in nervorum surculis, premere nervos, eorumque spiritus retundere, ac
adcirco. animal diversh vigilare necesse est. Non paucis . autem dissipatis spiratibus, in vigi- Iiae curau laxatur. animal , quod somni deinM m dela reficitur ue in ejus enim quieris initio , supe stites nervolum spiritus , lympha devincIuntur, nec amplura, donec perdurat somnus, libere huc
alluc cursitant, In fine autem somni regeneratus Nerviem liquor, non modo excitat suam, ob lymphae irrorationem, & pressionem , quodammodo Ibpitam vim, verum, etiam eiusdem lymphae re stentiam superat, smulque vincula solvit, quibus ab ipsa ferh irretiinatur , idQque. statim ad intermissa munia revertitur; Tempore vero aptae qui iis, arbitror ego,omne coctionum genus, ac novi sanguinis elaborationem perfici,&percutis Pervia stamina, in ellia expelli, ex quibus profecto Inferisu ircet, somnum praecedentes organorum jacturas Teparare, novam pressionis A im qiquidis, novumque
et tractionis , S distractionis; momentnm contractilibus villis tribuere, humoribusq. singulis, aptio missaenaram, & motum, denique spiritibus u -
122쪽
NONA. Tryriori copia regeneratis vehendi, & revehendi promptitudinem , energiam , ac facultatem myrtir . . Contra autem patet,fugremhnn esse nimum sommim, causasque illum immodi h concilirantes, ei enim nimia diuturnitate exitima vasa per caput excurrentia, atque ad instar retis, mire inter se implicata, tum in glandulis, cum in nervis turgent,& quasi gravis quidam sarcina, premunt omnium
spirituum latibula, ex quo accidit, ut hες,. aliaque vasa cerchrum obsepventia, Plesia magis, ac adeo infarcita evadant , ut nequeant amplius quantum satis est, aptos spiritu, reproducere .. in hac
tandhm humorum frequentia, mulium bymphae s paratur ab omnibus glandulis,. qua' pessundanturipiritiis , ita ut si anima, expergiscatur, insolit debili rate, ac lavguore tepescat, atque aegrE spia
. Qua τὰ inviolabilis lex cuncta ferε naturae
immis in somno immodico depravari ab humorum serie, in tota cerebri substantia congesta, cuius e M lo,' nervorum s eus minus vividus factus , eo suetam sensus, & motus vrm amittit, Somn ergo, ac vetitia, debita vicissit me filiamur omnet,seacus enim deficit humana salus
123쪽
vires , ndisiamque organa instaurat.
Ationi profecto vales consent neum est, causam summae jacturae virium animantis esse , eXercere nimis organa corporis, &vigilare, quiescereautem ,& do mire, vires corporis, atque Orga'na reficere, Nemo enim reperitur in naturalibus rebus tam parum versatus, qua non noverit, maximi momenti esse ad vires instaurandas eduliorum suppetias, quarum debita copia in sanguinem conversa, membra universa pr vidh respergit. Quod eum ita sit ,haesitandum non est, universam virium exercitationem fieri , vigiliet tempore , a spirituum, sang'inisque ordinato moiatu, promovente villorum omnium contraditones, alias deindh Iaxitates vicissim consequuntur; Languescunt itaque vires ob eorumdem liquidorum , repetitas agitationes; Hic authin, quae alioqui ta indu-
124쪽
indubia sint, ratione etiam confirmari videntur, quandoquidem si peculiaria. naturae munia sedulo ad medicam supputationem, aliquis revocaverit, adinveniet utique spiritus, virium sontes, ab excubiis nunquam desistere, per nervos in musculos , in nervorumque Papillas, ac in universum corpus derivari, indeque fibras una cum sanguine proristare , contrhaere, comprimere, Omnes denique vi res in musculis, alibique sensationes exerce e. In his vero obeundis operibus, spiritus paulatim I
solvuntur , ea quo fit , ut Dorpus ipsum debilia et ur, di quodammodo languescat. Quard c*x si, Vel necessarii humoris plus aequo eructat , Vςt ς tius aequo ipsum absorbet, minusque apte hujinorum miscellam reparat , quinimmo coly
nimia vigilia fessum , ly raphae, Sanguini , spix tibus , universoque liquidorum, & solidorva
generi, multum detrahat oportet. Hinc merito trim Veteres, quam Recentiores medicinae Pro ei es unanimi consensu scriptum reliquere, somnu*repu--- , or vetitiam destrueret, Hac sententia docemur, vigiliam organis omnibus motus, S sensus, nonnihil iacturae afferre, ac impedamenti, ne humores, ea qua decet ratione, cribrentur ,& collapsas vires reficiant, licet non secus, ac in somno permeent
In vigilia namque, corpus varib Vires exercet suas, contrahuntur inetqualiter musculi artuum superiorum,& inseriorum, totaque humana fabrica
irregulari cietur motu, Videt quidem, audit, loquitur, tangit, odorat, cogitat,& meditatur, sed non ea ratione semper expendit, quod meditatur , P MC
125쪽
nec i'odem semper modo videt, audit loquitur, tarsingit &c, mod5 gaudet, angitur modo,indignatur,ambulat, currit, quiescit, S sexcenta alia, nunc violenter , nunc placide peragit, omnia hqc aliquando intermittit,sed non raro ad ea,quae intermisit,recurrit.
In hoc itaque tam magno rerum discrimine fluit sanguis, at modo tarmus, modo celerius nuat oportet, corpusque modo minus, modo magis, faecundet, ac propterea in labore nune magis, nunc minus perseveret, in vigilia itaque maequabili tenore di luitur,ac quodammodo destruat ut humanu opificium, non 'latum si in universum spectetur, verum etiam quoad singula illius organa, tametsi ob iugem quandam instaurationem machina tota, juxta leges aetatis, temporis, sexus, habitudinis, & temperiei serinvetur incolumis, quamvis non sine aliquo viriurnis detrimento, γε porrci vires mediocri somno simul Cum ipsarum organis reficiuntur; corpus enim tunc temporis laxatur , ac idcirco omnes voluntarios motus intermittit, removentur fibrae , mutuo contacta, ac inter lingulas aliquid intercipitur distantiq; laxiores aeedem fibrae, li,ngioresque fiunt, quam
. tempore contractionum, pressionum , ac innumerabilium confricationum &c; quarEtubuli, meatus, Sinterstitia sanguine citissimh opplentur, ac illum sine ullo impedimento in subitantiam vertunt: Hinc merito medicinte Princeps Hi p. lib. de aIimeπ- fusomno, inqtrat, alimentum faeris avouitur, facilegi. absumitur , hoc est in animalis substantiam facile transi. Tunc enim non filii et, non villi, non musculi sibi invicem adversantur, arteriaeque amplunt
patefaciunt aditum humoribus, quorum ope si lare
126쪽
dare beneficium recipit corpus, statuto itaque tempore post cibum, si moderath animal somno indulgeat, alimentum, ut fatetur idem Hi p. libro
superius mcmorato, nec di culter alteratur, nec ifficulter absumitvr, cum immotis musculis voluntati
addictis,& quiescentibus organis animae famulantibus, placide lympha, feralitatis sanguinis vera proles, peculiarem illis concitat soporem , cujus auxilio, nobis etiam insciis ,glandulet ventriculi separant humorem acidum, aliq alios , ipse ventriculus elixat alimentum, alis partes corporis sanguinem regenerant, & alia innumera, quae brevietati studens, omitto, naturae sagacitas peragit, juxta Plinianum illud Ignota sunt per quam 1mus, nobis non imperaras ; Praecipue autem proprias exemcem UIres cor, arteriae, & venae, a quibus usque ad extremum cutis, contractiones sursum deorsum,
is alternh, debita proportione , distrati ionibus,
ita respondent, ut per arterias omnes fluens sanguis aptius cohaereat, & in minimis vasculis per pulmones serpentibus cribretur , ac ventiletur Minc elicitur, somnum , statuto tempore a cibo, esse omni aha requie salubriorem, tunc enim , lbIsar cina gravatus ventriculus, corpusque idcirco no nihil labefactatum, sanguinis praeterea concitatior, motus, eiusque maior copia In caput derivata a requie ipsa mirifich juvantur uetita proindh natura exigit, ut sensuum munia universa intermittantur, ac interim vivida spirituum energra cor, arterias,& venas uberius foveat, ne nova humorum seges,. debito sibi motu destituta, in meandris glandularum astruentium viscera, & praesertim cerebrum, P a aequo
127쪽
aeqiro longius commoretur, vasorumque fibris siet adhaerescat, ut salus corporis violetur. urget enim chilus sanguinis moleculas, iisque admascetur, & simul cum ipsis fluit, premit vasoru in latera , eorum Pie fibras tum ad contactum politas, cum ex ordine alias , aliasque donec exa- corpus ipsum instauretur; Vix animo fingi p teli, quanta initio somni post cibum sit laxitas, organorum, eXorta , non minus a nova liquidorum
copia, quam a praevia jactura spirituum , quorum
superstites tanti. roboris. non sunt, ut valeanL Oin Portunas contractiones, & consuetos vigiliar sensus moliri. Quare provida Parens Natura, illa vitae incia tunc intermittat necesse est, quae resectionem, . humorumque omnium secretiones,&elaborationes, si non omnino impedirent, non parum saltem
i Oportuit igitur animal somno corripi, a quo Cum expergiscitur iners est , tum quia , ut puto, sanguiu,. qu, iα organorum alImentum transit, eam
ad motum proclivitatem, facilitatemque nondum assecutus est, qua ejusdem sanguinis particulae , quae ex ipsis organis jam evolarunt, ante, fruebantur tum etiim quia nervorum surculi spiritus in vigilia ducentes, lymphae adhuet gravati, licentia non concedunt spiritibus i s, ut tam prompte fibras, villos, & musculos pervadant, ex quo fit, ut paulisper etia post somnum,spirales musculi coriadis , arteriarum, & venarum, eadem, qua in somno, Celeritate moveantur, quae sanh celeritas su det spiritus, non statim ac expergiscimur , omnino revocari, ad perlustrandos nervos, ac musculos
128쪽
volantati dicatos , veI emissaria nerUorum non.
dum esse satis pervia , sed potius lympha adhuc oppleta , plusquam in vigilia fieri solet ; Spiritus
enim nondum sunt adeo destrati, & luti, ut satis penerrent, atque illustrent mustulares fibras, sensuumque instrumenta, quod profecto prius non consequuntur, quam frequentia vibrationum cordis. ad pristinam moderationem revertatur Τunc squidem excitatur magis spirituum vis j quorum regenita copia k Conureta vigiliae munia incipit exercere , novisque' viribus commuis nitur; sympha enim'nervos obsidens , ac cIrcum primens paulatim profligatur, ac propterea spirituum impetus superar vim aliuentis symphae, m . neque auferr impedimentum k ideoque spiritus per nervorum hiatus in musculos, ac instrumenta sensuum , ad corporis machinam attinentia, opportu- nh permeat
Si itaque ab edulsor I suppetiis , aliisque
enunciatis causis placidh prematur corpus ,& som- no corripiatur mediocri , tanremque idcirco nan- cistatunquietis quantum opus est ad' coctiones, liquidorum miscellam, spirimum regenerationem, inutilium secretiones , aliaque consenilia rith Pe 'agenda, manifesta iunt, quae proposui.
129쪽
cavrea detistis nimis emollita resismune. Ecet oratione magis, ut loquar cum Divino Platone I 6. de regno, animal nimiis deliciis emollitum describere, quam exibere. Ea enim omnia, tanquam Incolumitati minus conducibilia vitanda sunt, quibus utitur mollis homo. Hic namque, ut nemo non novit, omni tum animi , cum corporis etiam, v lege valetudinis declinantia , in deliciis habet, sit gulaque persequi studet oblectamenta , singulosiue eOrum motus, ad quos indiscriminatim natura Ue git, conatur consectari, ut Venerem sequi, arciliasmo ad utramque aurem somno complecti, cor Poris plena quiete potiri, dulcia, aut grati saporis Obsonia anxih conquirere, & alia hujus generis, quae delicatum virum reddunt, & recreant, de
quibus plusquam satis loquitur talentium, investi-
130쪽
gare, quamvis haec solidorum unioni humanae machinae, & mixtioni suidorum non parum obesse
Hujus vitae rario , tot oblectationibus perperam delinita, non immerit5 damnatur, qui, nimium cutis stamina, & forsan totius corporis singula fi- timenta laxat, & eorum inter terminos, unaque omnium minimorum astruentium solida, & con gerentium fluida, interlicit aliquid, valetudini minus idoneum, minusque operationibus respondens, nec tantum hominum fabricae tribuit firmitudinis, quantum contractinbus villis, aut saltem musculis vim exerentibus censetur necessarium. Mollis igitur hic vitae tenor, a valetudinis leg1hus, εἶ naturae conditionibus valdh profecto ali nus adeo pervias plerumque texturas facit , ut multae quoque per illas, ex utilioribus, ac praesta n tioribus, humorum particulae transmeent,corpusque idcirco reliquis humoribus irretitum praepediatur,sasthm ad tempus, nh vires suas vegeth , ut mos erat illi, exerat, vel aliorum humorum complexu adeo obruitur, ut delata continuo per vasa alim niae pars, in itinere minimh elaboretur; sive ut quodam veluti sopore assiciatur corpus, ad proptere consuetam motus libertatem amittat; Garh munia illa, qu4bus antea longδ languore pollebant
singula corporis instrumenta, mirum in modum depravantur, & partes iusto cititis Raccescunt.' 'Multoties veth obversatur ocu hi naturae explorizatorum , imm6, abimpetitis etiam ipsis plerumquia 'agnoscitur, homines Geliciis nimis deditos, ac plu&