장음표시 사용
111쪽
na, naturali spirituum illuit ratione , destituatur,& perspiratione sibi consona privetur , denique incongruus hic motusi pirituu Π, innumera symptomata, que hic brevitati consulens, pratermitto, solet excitare, quemadmodum fatentur plerique viri, qui medicinam sapientissime faciunt; De quacumque itaque re cogitent hoc morbo affecti, metrent, qιεcunque vrdent, loquuntur, audiunt, tangunt, & mente concipiunt, quantumvis lata, horis rendae ipsis, atque funesta semper apparent, ac
propterea repenth etiam quanddque perterrefacti in novum , miri ire modis inordinatum spirituum, humorum, ac partium motum delabuntur. DisAlvuntur itaque in lingulis partibus corpora nimio animi mgrore gravata , lihi, qui, percussi num vis, que elicitur, nec humoribus, nec organis ipsis convenat , tum quia carent pabulo sibi comeruo , cujus inopia vires frangantuck ac unio su n corpus long., lateque , perfecta valetudine recedat necesse est, In hoc itaque sanguinis tardo, vel ceIeri motu, nulla servata proportione lentes Cunt, vel atteruntur partieula saraguineae, nec op- PortunE ducuntur ad organae, veI ita ipse de rivatae, tam affabrE villarum meatibus, Interstitiis,& porulis haud aptantur , veI ea qua oportet e
teritate , vel natiuua methodo , ira alimoniam con
Ingrata hec fore non puto observatoribns h ius nimis quidEm obviae assectionis, si s ulti empenderint motus nervet succi, totam corporiSaec nomiam evertentes, vel aurea medicinae praecepta
Laurentii Bellini de morbis capitis,& praesertim de
112쪽
que perspicub intelligent nervorum cohesionem esse tantam iii animi angore cruciatis, ut quamvis spiritus nitantur in nervis producere consuetas undas, id tamen exequi nequeant , ac idcircθ ner
vi ipsi, ut par est; restitur non possint , sed sibi jam
semel impressum tremorem perpetub conservent, veI quod idem est, menti recurrant semper eiusdem rei simulacra, illique eadem perpetim Obve setur opinio oDebet ergb nervorum liquor Iympha, veI consimi Ii humore irrigatus nervos ipsos jam alluere, &fovere, ut valeant, ea qua convenit ratione , Iaxari, aliter enim ob talis irrorationis carentiam , symptomata indicata invaIescent. Iur. igitur animi angorem , & ea simul, que illum possiunt promovere , vitare oportet, cum tot tantaque pariat incommoda, immo tanquam vaIetudini proximum est in usu habendum quod fatetur de se Tullius.
Interpone tuas interdum gaudia cinis; caret alterna quiete durabile non es.
114쪽
Somnum Amano eorpori esse necessarium , sed ut in lumitas diis perseveret, nec immodice dormiendum , nec plus aquὸ migriandam. Aborum levamem, vigiliarum re quies,lassitudinisque medela, moinde ratus somnus, ex Naturae inst tuto, litimanam tuetur incolumitatem, quae ni servetur, somnus,& vigilia Naturς modum, nolia excedere, sed decentem, ac humanae saluti, aceomodatam servare debent proportionem . Congruus proptere, somnus jure meis rito laudandus, quia prodest, unaque vigilia haud improba, minimE contemnenda, qui, exercitatione, vires roborat organorum; Sariti hinc opposi-ra , prorsusque corporibiis obnoxia nimia statuenda est vigilia, cum in virium labefactationem, ex perientia teste, videatur perpetuo versari , in liquNdorum, nemp. consumptionem, ac in omnium terh
115쪽
partium laxitate , Non dissimili itaque ratione immodicus somnus incorruptae Naturae jura violans noxius decernitur, quemadmodum memoriae prodidit medicing Parens Hippocrates DC. 2. aphor. his verbis; Somnus, arsur etragilia, utraque , si uodum
Mediocris autem, ac proficuus somnus videtur exoriri a statuto cumulo lymphae, ex glandulis prε- sertim cerinxi depromptae , ac oblidentis, subinde mollem sissis antiam nervorum, excurrentis intra eorum spatiola, ac surculos, qui a coeuntibus fila mentis nervorum procedunt, simulque a durae , N piae matris involucro emanant, agentisque poti- modum , idonea pressione , in alternas radiculasnerVorum, ac in eorum protensiones, subindeque sort sse meantis in interna filamentorum spatiola, loculosve inter plexus illorum intercedentes, via
exitimas villorum protensioneheidem lymphae pervias
Adaugeri auam semirum crediderim, interdum a sanguine, serositate parum diluto, vel a vasculis mentum cerebri contexentibus, ac liquidorum, copia refertis, quae quidem enunciatos nervorum surculos, eorumque spiracula ita ambiunt, urgent,
ac Premunt, ut nerveus liquor, tametsi suapte natura activissimus, consueta nihilominus libertate
praeterfluere non possit, ad motus voluntatis, &sensium instrumenta perlustranda ; Experientia..eiam docet ingestum pabulum . Iter valdb properatum , ac virium lassitudinem, rem denique quamcumque arduam, nimia animi elucubrati ne eae sim, P sertim Poaeduliorum ingurgit ,
116쪽
rumque conciliare 3 nerveus eten m succus ob novum lymphae proventum, ejusque pressiones, ac mitem alluvionem minus mobilis evadat, & quoin dammodo torpeat, ideoque nequit ad motus voluntatis, ac sensus eliciendos, ut prius, fluere, &refluere; Tunc siquidem sanguis in caput, ejusque glandulas cito intiuit, ac propterea majori in copia secernatur oportet humor lymphae, quae emis iaria nervorum hiantia alluit, unaque eorum Obruit interstitia. Verum enim vect non ex allatis tantum causis, sed quandoque etihm ex liquidorum inanitione, homines somno corripi nntur, tunc utiqud penes propter concidunt undique Circumeuntia vasa, ac idcirco agere nequeunt superstites liquores tria
glandulis, nec glandulet in illis pro spirituum,ac aliorum liquidorum opportuna separatione . Quarh corpora debita humorum quantitate destituta, ab omni ferh opere vacent necesse est; &spirituum animalium evanida substantia , & tenuissima , tunc expers virtutis facta , nequit vigiliae munera explere. In diutina authm indagine, censeo spiritus debito minus regenerari, qui Vero regenerantur,ualdh alteri, cεteros inde humores comminui, Leorum exilima vasa, adeo confricari, & instigari, ut corpus, ii non totum, saltem caput, magis per Vium evadat, proindeque spiritus magna eSparte evolent, & pauci, qui adhuc supersunt, consuetas
excubias exercere non valeant.
Mediocri etenim.in somno, in corticalibus, alii'.
117쪽
cerebri glandulis, haua aequo plus congessi ocy-
elaborantur , & 1 varicoss fila mentis, ac tortuosis vasculis, & glandularum anfractibus ith perficiuntur, ut tandem omnibus numeris absoluti in nervos derivent, ac ibi necessarias vires exerceant , hinc naturali sopore affecti paulatim se su quodammod6 privantur, vitaeque dum intermi tum ossicia, crebrioribus cordis vibrationibus proinsequuntur; quam ob causam sanguis, per omnes a terias descet dentes, & ascendentes, inde per c rotides ad cerebrum, majori copia festinat, & ib. lud celeritatis momentum, quod nane scitur cor ,. illud ipsum , servata proportione, sortiuntur ΟΠ nes arteriae, totidemque uenae, quae in capite r periuntur. Hoc igitur properato motu Caput sanguine obsidetur, quemadmodum tune rubentes PAnae , de re hac amplissimum perhibent test uncinium, eodemque iugiter, licundantur membrasne CIrmn vestientes singulos nervis, quorum tubitarnia, iam humoribus respersa, ac tympha latura, sensim. premitur, quouique intermissis vigiliae ministeriis spiMllitus sopore, corripiantur ,.am svio m Vis, 'osem qua pollent vi, ad thoracis, cordis, pol montam, enarum, & arteriarum muscusos illuit randos, &fulciendos convertantur ι Hujus vero celerisatis vis, sive contractionum, distractionum, & pies.sionum accestio , itae ini omnetes agum g Maesulas, ut
istae uberiorem quam in violis te sent lympham,ti per propriae incernicula, eam assio prcitrudant, ac praesertim tu nervorum meatus, ac interstiti, jam patefacta, Jurdi igitur consulturix fuit a provia da Natura, ut cum glandulis coirent Ιymphatica vasa,
118쪽
vasa, nervi, arteriae ,-venae, ut horum omnium congrua motionum vi, lymphae genus, quod pre- mitur , & se rinur, ea tantum Tatione in memoratos surcu Ios elutrietur, ut spiritus animalis, hoe humore aqueo circumpressus, & fere irretitus m queat operosiora tunc sensuum molimina obsee.
De re hac locu lenter scripsit Didacus Terillus, vir in omni re medica clarus, in suo opusculo, de somno , nondum edato , quo me docuit, i.m num ab ea lympha conciliari , quae secernitur in glandulis, ac praecipvi pituitaria, ex iuq eli. minatur, & in hiantes surcuris, latentes inter ne vorum filamenta init; quare ut Marius rem hanc perciperem , pluries illum allocutus, omniumque, ni fallor, maximam ei proposui oblisionem,'uaprobare nitebar, lympsam h pituitaria, altaque cerebri glandulis expressam, tam in surculos ner- orum, ad integram thoracis regionem , ad cor scilicet, arterias, & venas pertinentes , aca mus. culos, inspirationi, & eripi rationi inservientes, quam ad nervorum Cqtera paria, ad universiam ho minis, opificium spectantia, eodem prope modo, insinuari, Ille autem , eo quo pollet mentis acumine , dicendique claritate, meo judac o valdi rei accomodatum mihi responsum dedit, lympham videlicet, debita proportione, ad omnes quidem
nemorum transire propagines, at ipsis tamen ς qualem aditum, quo ipiritus meare valeant, non mispertiri, cujus rei discrimem ipse serio examinans, id contingere non hisitavi, ex vetuitistima con sietud me , quam nervorum paria inservientia Corael, arteriis, verus, di musculis o albus respira-O tioni,
119쪽
tioni dicam, a primis usque exordiis sortira sunt.
eorum namque alia, adhuc saltu degente in utero , alia vero statim exorto, ora spiritibus laxant sua, nec deinceps unquam occluduntur. Potissima autem huius necessitatis ratio , in eo videtur consistere, quod gem tura uterum inhabitans , non respirat, ficuti fatetur, cum plerisque aliis viris sapientissimis, immorta ins nominis Borellus, fractis vertiti teri claustris, ad extremum usque viis terminum animal respirare, aliaque innumera obire munia necesse est. Natura igitur velit, nolit perpetim de-het horum nervorum viam patefacere , ut nuper memorati musculi cordis, arteriarum, venarum, δε
respirationis , vi spirituum impulsi, ita circuitum agant sanguinem, in expirationem, & inspirationem ducant pulmones , & quod majoris pretii est ut sanguinis moleculae intim. simul commisceantur,
atque ita universas animalis partes irrorent, atque reficiant.
Ηεc authm vis, verenni in hoc insistens motu ,. in nervis vigens, & a spiritibus emanam , eorum fluxu, & refluxu, non obstat, ne vasa,&vasorum flamenta, se se contingentia, propria munia obire possint; quarE spiritus hos nervos accolentes perpetuo quidem, sed leni cientur motu, ac itaia placidh fibrarum filamenta illustrant, ut in somno voluntarii musculi, membraque ferEuniversa tunc distracta , magis quam in vigilia, illis inserviant ρhiant ergo semper c nervorum paria, spiritusque suos invehunt, quo vitae necessitas eos vocat. Mediocri equidem somno assueta corpora di
tissima gaudent salute, dummodo quale decet, in
120쪽
hoc , impendatur tempus, ad spirituum iacturam reparandam , ac tam placidE quiescant , ut humoris lymphatici series jam separata, nervorum consona loca pergat occupare , Somnus igitur a nobis optandus, qui debita proportione respondeatna turali nervorum pressioni, exortae a lympha, ex
eerebri glandulis scitissmh expressa, vel somnus
1lle valetudini consonus censendus est, qui respou det tempori, in quo multum supervacaneae lyn phε, nervos obsepientis deteritur 3 verum enim vero fi rem hanc accuratius perpendere arridet, unusquiscue inveniet, somnum tandiu nobis pro .ficuum esse, quandiu est necessarius, non modo ad corporis refectionem, verum etiam ad inutilium et minationem , valde itaque rationi consentaneum est, coctiones mediocri quodam egere somno, e
stilicet, quo reparationis opus, sine noxa absolvaqueat, & spiritus sufficienter valeant regeneraris A somno autem excitatur animat, quotiescunque non immodica lymphet copia nervos haud infam. cit, aut pripedit spiritus, tunc enim eorum subinstantia, innata ,qua pollet activitate superat resiostentiam lymphae nervos obsidentis, ex quo fit, ut
animal, discussa somni , causa, expergiscatur. Naturalis autem somni moram ct versam ess L, in singulis animantibus , sensu τὸ evincitur, cuius rei causam, si quis serio expendat, adinveniet pro secto eam exoriri s nisi animus anxiis solicit dinibus , vel aliis etiam causs torqueatur corporis varia habitudine, aetate , ac temperie, vel a maiori, minori ve liquidorum permixtione, copia, confricatione, & motu, sicuti aliis p ete