장음표시 사용
71쪽
yis De Canoniratione Sinctorum
eri potest, illud ipsum , sed multo uberius , multoq
exactius quam miles inui medicinam optime cal-Ient, Angelos omnium Medicorum scientissimos temporis momento principij natu ne med ijs facere post fatendum est. Angeli enim, silue boni, siue mali, exactissimam omnium rerum scientiam bene penitus cablentes, penitissima'. morborum causas optime cognoscentes , materiam sibi biectam mira facilitate ac celeritate ad sanitatem suscipiendam disponunt, impedimentis, quae Medici vel ignorant, vel amouere nor queunt, amotiso quidquid enim natura medicamentis Print ijs ac magno temporum interuallo effecisset, vel agnorata morbi causa, Medicus nunquam escere po- inisset: Aia geli, principij naturae medijs , naturam imsam adiuuantes, actutum effciunt atq; hunc in modum sua ipsorum virtute sanitatem conferre dicuntur. Hu- us generis morbόrum curationes miracula re vera non
sunt . quia aegritudines illae principijs natura medijs curari possunt. Quae autem ijsdem principijs curati non queunt, si senentur, tunc effectus ipsi miracula re ipsa dicuntur sunt. Huc spectare videtur quod Cornelius acitus scriptum reliquit de Vespasiano Imperatores, qui monitu
ex pidis , Ixier 'us vocat Aesculapium ,
s ita hia pollinis filium, O medicinam 'ab ipsomet ampliatam: λὰ . in ζψxum numerum sente superstitionibus addicta,
receptuma cuidam oris excremento , alteri vero pedis contactu usum manu , temporis momento , si Tacito credimus, restituit. Ait enim Tacitus hisce verbis:
72쪽
Commentarius. Vn plebe Alexandrina quidam oculorum Comet. tabe notus, genua eius Nespasiani scilicet aduolui hatum; remedium cacitatis exposcens gemitu , monitu Serapidis alias Serapis Dei, quem dedita superstitionibus Gens ante alios colite precabaturq Principem, ut genas- oculorum orbes dignaretur rest ergere oris excremento Pylius manu ager , eodem Deo auctores, ut pede ac vectigio Casaris calcaretur, orabat Ues Umnus primo irridere, a pernari aIq. illis innantibus, modo famam vanitatis metuere , modo obsecratione i orum, ocibus adulantium in
θιm induci postremHastimaria Medicis iubet,
an talis cacitas, ac debilitas ope humana sup rabiles forent Medici varie disserere. Huic
non exesam vim luminis redituram , sipe erentur obstantia iis elapses in prauum artus, si salubris vis adhibeatur, posse integrari. Id friasse cordiet eis, es diuino minisserio Principem electum . Denique patrati remedisgo riam penes Cafarem irriti, ludibrium penes miseros fore. Igitur Vestasianus cuncta fortuna pura patereratur, nec quidquam ultra incredibile ni ipse utiu erecta, qua stabat , mu nitudine , usi exequitur Statim conuersa ad
73쪽
Haec Tacitus, cui Suetonius Tranquillus in Vespasiano breuiter subscribit sanata loco manus, oculis crure sanatis loquitur hunc in modum:
E Plebe quidam luminibus orbatus , item Suetoniti, alius debili crure sedentem pro tribunali pari-
no procul ter aierunt, orantes opem autu is demon
Iratam a Serapide per quietem re lituturum ocuos si in puisset confirmaturum crus, Ad, gh aretur calce contingere. Cum vix fides esset, rem et o modo s9ccessuram , ideoq. ne experiri quidem auderet extrem horlahlibus amicis,
palam pro c0ucrone, utrumque tentauit nec e
Ilx Taciti atque Tranquilli verba si perpendantur marmonem ob facilem superstitiosorum hocninum credulitatem sub Serapidis nomine in Vespasiano, dum camus ' manu seu crure lauus curantur, operatuΠΙ csse', illa l. opera, etsi mirabilia, miracula tamen non fuisse quis fateatur necesse est aegritudines namque ille testimonio Medicorum, ut ait Tacitus, ope huma na superabila erant, hoc est curabiles, impedimentis, quae a Daemone. fortasse non a Medicis, noscebantur, amotis Curationes autem fuerunt mirabiles, non quantum ad substantiam facti, nec quantum ad id, in quo privstita suerunt , sed quantum ad modum Mordinem operandi, horuinibus tantum uno tum, non a Pag. 8.ωturae quia hoc modo uillet altem miraculum illud, : suiu quod inter mira ita infimum tenet gradum, uti suo iam loco explicatum fuit . Quamuis enim in Vespassiani sputo
74쪽
sputo .calce virtus sanandi egritudines illas reueranon fuisset caecitas tamen, manus siue cruris debilitas in intrinseco medicamento per amotionem impedimentorum praestito curatae non fuerunt Impedimentorum nanimi amotio intrinseces, non ut denter, aut non visibiliter operata , medicamentum quoddam est. Hunc in modum oculum equi cuiusdam viri, nomi-rie Lenari, dextrum ictu quodam laesum,' officio suo priuatum, a De mone sub Serapidis nomine restitutum in pristinum fuisse censendum est, ut Aelianus in libro xi. de animalium natura testatur . Is enim Auctor post multas equi laudes enarratas , ac studio immam Lenaei precationem Serapidi habitam ; equum, ut ipsius Aeliani via verbis, eximium , sed oculo laesum , Oq. captum, fomentis denique ad Serapidis iussum redintegratum fuisse narrat hisce verbis
Tum Deus, utcunque magnus, non nego dixit neque contempsi brutum mulum' ammale i
s pariter ipsius supplicantis misertus , remedium diglath iubet'. oculum equi, non ut dem perfundi siquido et remedii, fled fomentis per meridiem in ambitu templi calefieri. His pera
ctis, qui oculus redintegratus e I, 9 Lenaeus Deo, ut gratum se declararet, acrificauit.
Equus iam integer saltabat. hinniebat circa templum, iamq grandiora sormosior idebatur , sq. veluti ostentans ad aram et que non sine ambitione accurrebat denique circa gradus
se volutans , Deo seruatori, quo posset , modo
75쪽
76쪽
Commentarius. AE Ies Vespasiani curationes, unde digressi sumus, reue
Aegritudinum itaque curationes, ut finem huic rei imponamus, a Daemone sub nomine Vespasiani , Serapidis monitu aut consilio praestitae, miracula re vera non sunt, quia egritudines illae iudicio Medicorum ,
ope humana curabiles erant . Quamuis interea temporis momento curatae videantur, praeuias tamen dispositiones, impedimentis amotis, aliqua item temporis intercapedine, & non sine aliquo medicamento imtrinseco sensim factas fuisse credendum est. Aegritudines igitur ex accidenti contractae, principijs
autem naturae curabiles quamuis curatu dissicillimae, a Medicis desperatae, a Daemone tamen curari possunt, ita vero repente , Cabsque ullo medicamento extrinseco , aut morbis apto, congruenti, ut curationes ipsae miracula videantur. Huius generis fuerunt curationes illae a Vespasiano Imperatore, a Serapide, arte tamen Daemonum, exhibitae; quas non sine medicamento extrinseco , aut saltem intrinseco sensim factas fuisse dicas oportet. Altero item istorum saltem modorum curationes a Medicis forsan ignoratas , ac desperatas , a Da mone autem omnium Medicorum scientissimo coonitas, in Aesculapi Templo sub falso siue ficto Aesculapi Dei nomine praestitas fuisse censendum est, sicut
Graeca inscriptio marmore incisa , in eodemq. olim Templo , ad insulam Tyberinam, ubi remedia morborum , vel gratia impetratae scribebantur inta' nunc vero in antiquarum totius Orbis inscriptionum Libro, quem Martinus melius edidit , Graece ac Latine impressa. superioribus annis in Aedibus Bernardini Cardinalis Mai et Graeca extabat, in hanc ipsam vel borum testatur formam, Graeco ad verbum Latine reddita:
77쪽
ΗISCE DIEBUS CAIO CUIDAM . CAECO ORACULUM EDIDIr UENIRET AD SACRUM . ALTARE ET GENvFL CTERET A PARTE. DEXTERAUGNIRET AD LAEVAM i. ij iiET PONEχET . QVINQU DIGITOS . SVPER . ALTARgET . ELEVARET MANUM ET SINERET SVPER PROPRIOS OCULOIET RECTE VIDIT . POPULO . PRAESENTE ET CONGRATULANTEQVOD . GRANDIA MIRACULA FIERENT
I LvCIO AFFECTO . LATERIS DOLORE ET . DESPERATO AB OMNIBvS HOMINIBVS ORACULUM REDDIDIT DEUS VENIRET ET EX TRIBOMO . TOLLERET CINEREMEr. VNA CUM VINO . COMMISCERET ET PONERET. SuPRA LATvs ET CONVALUIT ET PUBLICE. GRATt AS EGIT . DEO ET . POPULUS . CONGRATULATUS . EST ILLI
VENIRET ET EX . TRI BONO CAPERET NUCLEOS PINI ET COMEDERET .UNA . CVM . MELLE . PER TRES DIES ET . CONUALVIT ET VENIENS . PUBLICE GRATIAS EGIT PRAESENTE POPULO VALERIO . APRO MILIII. CAECO . ORACULUM . REDDIDIT DE vi VENIRET ET ACCIPERET SANGUINEM . EX GALLO ALBO ADMISCENS MEL. ET . COLLYRIUM CONFICERETET. TRIBUS DIEBUS UTERETUR. SUPRA . OCULOS ET VIDIT ET VENIT. ET . GRATIAS EGIT PUBLICE DEO
78쪽
Caium caecum, primo Inscriptionis commemoratum R,.co, a Daemone sub Aesculapi nomine, ut monet Inscriptio, aliquo saltem medicamento intrinseco, impedimento scilicet amoto , sanatum fuisse censendum est Ceteros autem homines infra enarratos ab eodem ficto Aesculapio medicamentorum virtute, a Medicis eo forsan tempore ignorata, sanatos fuisse fatendum est, veluti fuit medicamentum illud ex nucleis pini cum melle consectum , quod sanguinem revomenti , ut nostri aiunt Medici, plurimum prodest, pectus purgat atque Bilthisae item omentum illud lateris dolori utiles; collyriumq illi Plancti
praesertim oculorum morbo idoneum ac praesentaneum
principij natura medus fuisse Medici omnes aifirmant.
Haec de admirandis Daemonum operibus , quae t me , si recte iuxta normam a Theologis prefinitam , suis'. iam locis a nobis explicatam peniit en pag. 9.tur, miracula non esse quis fateatur necesse est. Qua ἰῆ 'de re huius generis opera alia item multa perpendenda sunt, veluti trutina quadam diligenter examinanda, ne Daemonum fraudulentis operibus , si uelisis sui veris , ab Hypocritis , aut Pseudos anctis decipiat nur. Cetera vero miracula, quae principijs naturae med ijs fieri nullo modo possunt, quatenus natura facultatem omnino superant , cuiusmodi sunt
curationes citca agritudine a natura contractas, o tuorumq suscitatiun es, tantam inquisitionem, atque
in uestigationem non postulant. Qua sane miracula a ,' Prophetis, a sanctis Apostolis & a Christo Domino Matth-9-
facta in Scriptura sacra passim cernuntur , quae quivi irrue
lorigum esset narrare, nunc silentio praetereunda censemus. Num autem ob miracula, que a Deo, vel ab ui' η' alijs virtute tantuni diuina fieri possutita velicti arriasi . I9.1o propter fructum scientie, ac donum prophetia canoni , hy laetari queant, hoc loco inuestigandum censemus.
79쪽
nihil sum. Quamuis enim vita aeterni, qua Sanctis Miuri, scientia donum habenti videatur promitti iuxt Eeel. 1 illud Ecclesiastili dictum, Qui elucodo me a viri mn m habebunt; scientia tameta, aut dodtrina non ex se tantum, sed igne charitatis accensa, praemium illuc sternae vitae promeretur, iconsequitur. Huius en ris erat doctrina Pauli Apostoli, qui in fideac veritate Doctor Gentium fuit nam sicut ferrum ignitum a Io Chrys. non esi aliud, quam ignis, ut Beatus Ioanneschryses di) stomus in Homitra de Beati Pauli laudibus ait rata iPauli. 'eius doctrina igne charitatis accensa , aliud, quanta, charitas i eodem Chrysostomo attestantes, non elat. Nomo itaque propinv scientiae donum canonigario Greg.ix test. Hin Gregorius. ix. de sanctitate sine scientiata, quam doctam imperimam .s-niinperitam doctrinamipomimus eleganter appellare , in canonizatione statim, x irarietati A - Dosse triplisi
uit ad Dominum, multos praeueniens scientia praeditos scienter ne
Hucusque Gregorius qui nolo inat Franciscum Sera- Creo. ix phicum clamctielcium, sapienter indoctum, quip- is sui perim Ierum Christum crucifixumi cuius stigmata suomuein, in corpore impressa gestare meruit, ob idq. ab Alexan-
Vω distin, scribentis verba: Non ivdri s ci Munu inimurn vere scit Christum, in quo sunt om t.Cor ne thesauri sapieratis ac scientiae Dei pretiuari prae'
80쪽
hominem nostrum cruci affetum distimam, a stilint 'in si
destruatur corpus peccati,&vltra non set mus peccato, hoc est , ut amplius diabolo seruiendi necessitarem non habeamus , ut Glossa in hunc, locum ait si ergo inquit accipiεndum est ibin, duit Anoto-
Iasilicii Em ea iunt disraris, o Di imo sed stam obseruanda tam in vita ocli a ripus abest rius accedit ad compagem corporis Chri=ti vel ut ait L s NicoLranus , qua pertinent ad salutem per crucem. brVti factam, Ly
Ictino Christianus Poeta quidam dixit:
Dil Ilum discis, satis est,si cetera nescis.
Si Christum nescis, nihil es, si cetera sis.
Haec igitur de Christo crucifixosset entres non illa huius mundi est omnium scientiarum regina severa sapientia i , ut ait S. Paulus, in mysterio abscondita, qua san- .Cor. Σ.ctus Franciscus imbutus insignitus, scienter nescius, sapienter indoctus meruit appellari , hoc est sciens sapiens Christo, nesciens indoctus mundo Hanc item de Christo crucifixo scientiam sanctus Thomas Aquinas, Doctor vere Angelicus , splendidissimum vis h. Ecclesiς catholica lumen , prester ceteras ientia in Vielm li. eo angelice interpretatas de quibus Ioannes XX l I. atri
masse fertur hisce vcrbis: NFu est de eius Miraculus v. be Gersone menter curandum, quippe qui ιο miraeulisti it i qm quaestiones d terminauit diuinatus edoctus, ab imagine Christi cruci iri Gihi, arsXa, dum ad eam ardenter orare t huc me it miracu- in vitalose audire Bene scripsisti de me Thoma quam ergo meraedem'i'sem accipin 1 Cui ille L Von aliam Domine , usi et mm, Haec etiarn
de Cliti sto se lentia ab illa disserti quia illa peccatorem interdum admittit ita ιγ vero nonnisi Sanctum illa timelanctitate stare potest, haec autem non item hinc sicut litterarum ignorantia sanctitatem interdum admittit;