장음표시 사용
11쪽
pium intrinlacu existeris in ipso:natura. r.est primop iu3 in aliquo per qb niouet et quiescit res ipsa exst.2.pbrsuop. 3.et dicitur prinio de sorma: lacundo de materia. r. ficor u .rq. Est autem formama gis natura o materia: no ν iratura suscipiat magis et minus: sed qractus principiandi et naturandinia sis ciuemisorme m materie: plectissimu.n .est caussare ui genere cause sor malis: vilissimum in genetre cause materialis: si ergo natura3 esse in omni a naturalibus notu3 est per se: et v mouens in istia corporibus aliud est a moto: non potest enim idem esse mouens et motu3.7.pbysicorii . .et p.imo capitulo de substantia orbis. . ratio principiandi motu active et ratio principiandi motu3 passure reipsa distinguutur.icum declaravit * omne motu per se babet mo uens in se:lunc corpus celeste cum mouetur palaaut peruenit ad moni3 per se. est motu3 per lauton per aliud:aut non:si per se: necesse est vi sit in eo incipium quo mouetur p se et q1 illud fit aliud a motor
ergo corpus celeste erit compositu o materia et sora ma: ergo gen bile et corruptibile. zm aduertendum oecorpora celestia et subcelestia ex materia componuntur et sorma: illor uramen compositio inueraest motu locali reum moueantur ex se per ser et ni bilidem possit rationem mouentis et moti: bor vero composivo comperia est generatione et corru/ptionervi de moueri ex se potest concedi elementis quatenus mouentur aliquo modo ab intrinsecondtribuitur animalibus sublunaribus: quoniam diui duntur in parto per se mouentri et partem p se motram actu: ratione tamen partis: qr musculus est prit mu3 mouens et primm motu corporeum et residuus corporis est motu3 per accidens:cdgregatu3 ex mulsculo et residuo corporis vocatur motum per pari sepe dici Met celu3 moueri durarat ex se: ia pars per se movens celum est in acturo non sit restituta in esse pcelum: et pars mota est fim se totam non m partem:mou tur igitur corpora celestia ex se p set et coponunt ex motore et moto:et apud me elementa et xia inanimata:cum careant intrinseca resistitia n4 moueanturm ex se P se: non dicunt componi ex motore et moto: l3 c5ponani ex ma et sorma.
si posuerimus bane forma3in, eo non coinentem p naturam. .non
causatam a materia: scilicris na3 qua declaratur in sine. 8. p coriari. 78.et. γ'.3 5 esse P naturam.i. non eductam de potena materie: quo modo igitur c5nncet ex diuerstate motus ut diuersetur natura montnatura enim moti no diuersat nisi propter diuersiato sue forme: et bocno inuenitur nisi in forma existere per naturam: verbi grana quia ignis non differt a terra in motu: nisi propter diuersiatem suaru3 formarum scilicet aeterra est grauis et ignis leuis: non est ergo intelligendu boc quod dicitur * natura in crepore celesti est cauti motus esse formam: sorma minabstracta non significat naturo corporis: nem incorpore celesti est sorma malaialis que si causa motus ipsius in quo Aristoteles dixit M. esse graue nemleue: queret igitur aliquis * s ita esset necessario corrumperetur corpus celeste tautineo rari potentia corruptionis.Sensus est quonam m6 potest inueniri diuersias mos spectiva mobiliu ex motori
celestibus:cu oes ipsi siti substantieseparate: tacantinuo aliqui diuersitati in corporibus que mouerit ab eis: nem in motibus qui sunt ab eis:sor intinas
uersitate facietes in motibus et mobilibus sunt que constituuntur in esse per subiecta:cu forme quas noniraliter cosequitur motus localis sint forme date a generate: de materie inueniunt diuerse p eas distinat formas iupra quas habent causalitate: no emgo intelligendu boc O trici ' Rcelesti est causa motus esse forma: forma. n. abstram n5 significat natura corporis: ergo intelligentie celestes non erunt forme corporii celestiu3:nem nature emudem: in n.materia sit causa forme: forma terie.2.physico*.3o.et orbes celesteo n5 sint cae trutellectuum celestiu: G erunt materie eorudem:erso intelligentia celestis n6 erit natura celi:ergo motus circularis non erit naturalis ab intelligena.Mem inquit Averrois in corpore celesti est forma materia que fit causa motus iosius: qb quide3 corpus celeste Aristo.dixit nem esse graue: nem leue:erso celano costituitur mesuper orniam materialem: quacumn.forma materiali componit ccupus graue aut leueret fi ita esset τ in celo esset Onia materialis nec rio corrumperet corpus celeste: aut in eo esset potentia corruptionis. .esset corruptibile: constat aulae
Aristotele celu3 neq3 corrumpi: neq3 e corrupti le. Est obseruandu.Aui.vltra intelli enud posuit
in celo animam sensitivam cuius ossiciuerat noscere .
circulanoes particulares quas intelligentia agninscere iid poterat: et*voluit niateria celi et lublum' um esse eiusdem rationis secit celii corruptibile pontiue perpetuari ab itelligena: credidita meidapis ficum via meibapbysicali babere potestatri Domini elligentias esse.Tum Ois aure non ponit in celo sensum: sufficit. n.ς mouens propter sine cognoscat finem principalem propter que mouet: Quis no cognoscat finem secundariu necessario et naturaliter aequente3 cognitione finis priniari, riscit ena Merro is materiam celi et sublunariu alimus rationis:et ar bitratur sola via naturali posse probari substitias abstracias esse: et bec est causa m. 3.capitulo de substam ita orbis declarant iste propositibeo: corpora vi covpus cMeditur virtus finiti vigoris: at corpori ut costitutum est ex materia in potentia et formacoceditur finitas temporis et vigoris:corpori celesti ut celeste datur finitas vigoris et infinitas durationis: nascit tanta diuersitas obboc:m materia corpora subcelerstium transmutabilia e de una sorma in alia3 so rinateruasit celi cum supra nullam sorma causalitate Ubeat n5 est variabilis o vna forma in aliam sorino ex orbe ergo et intelligentia consuluit celsi et quo cestum mouet E intelligetia: quo moues est orbis subio
subiectum simplex.Lorbis celestis subiectus forme abstracte corporis celestio: boc ipsu3 corpus nodabet in se formam corporalem.l .materiale et causatam a cellaret iste locus et fortior loco* facientiu errare opinantes τ corpus celeste componit ex materia et forma qua dicit no esse graue:nem leue: sicut exsorma ignis dicit ignis levis: et terra ex sua sorim gratuis.i. cadmodum forma ignis causata a ma ignis constituitur ima levis:clarma terre: terra gi Mnita forma celi constituta in esse per celu costituit celunem grauein 3leue: in boc igitur potamus eligere hoc nomen natura que dicis de corpore cele
12쪽
a Malas emporibus fimplicibus et erit in equitareides eicinenta inmutantur ira liter ranoMDisu:mum vero molis orbis subiren intelligenuerem baiu responsorient intelligentia non mimitura celi.
lanxit dicem'ς inme abstractessit forme adiu acie inausulmsi illo que ab eis molies sit cinienem graue: iuculaversic inare sunt ut motu ab eis sit istudiaet M vi Gia est sorma ignis ut babeat materiam propriam dicitur istitur hoc homo natura Di boc de latinarsicin dicitur de formis aliorum corporino simpliciu post perscrutabimur phis de bociet quo immodo innon deberniis intelligere rutura que non ea grauis neq3levis ni sinaturam corporis Oipium: non nanimn composu ex materia et frenaiunde colligubre sequela: c natura est natiiraconis non vivo et lavis:ergo est mirio corporis in Bucia: sed cri fit aliqua natura corporias is aut lavis simplicis et mutunon tenetbec consequentia bre est natura corporis grauis aut leuis: ergo ena intra corporis implicis:etiis expurialimus inquit Averrois sunt propitique.et ratio Ama ambo po/n ieiuninen componi ex materia et isma: con soldo enim est Averrois appellare celamor a se in ' simplex:quia caret materia in potentia: ir cum ut ne turn ex actu temtaret orbe et uitellismi me potest ergo esse diuersitas motiuini et mobilium sarmis non causatisreeluti et a saeuiis eductis dea Q, temta materie: formienam inestes diuermicam πίν rex diuerstate ordinis in distare plus vel mur priniataui diuerstiti respondet diuersitis ineruntiet diuersias motus insperis ipsis: ordine enim magni mirus celorum et ordine velocitatun in motibus manifestatur euidentissime ordo substinanim separataram: motores separati non indigitemporcinem moueri r po accidens: cum sint intel in is intus actitii mouentes. cinducit Albertus magii
M: - ei militudinem viter id quod miretur ab anima animalui subcelestium persectorum et illud quod mouetur amotori s separatis: qina corpus animalum dest non est nisi ubile motus progressi uirmo quidem monetam animalis periecti: ideo natura secum fila cordas perque trabit membra admoni et init ei nausculos in quibus sedent vir mea a te in membris que mouent ad imperium intrilectuat unius tempus autemeeli de se sive bile est motus luxi ei p suu motorE separa/ mquapropter non egent corpora mestia illis et evitaraut virtutibus organicis assidis istis pariudus moliret a talibus non indiget celum t ideo nullam babes mutemque sit corporis virtus et mus eius:sed totus ea separanis ita τ nihil accupita corporernecesse babet a corpordinem diffinitionem bu est eausam Commentator dicit .2.ceti timonia causa laboria in animalibus est ut aldat potentia moti super potentiam motoris: quo mam potentia moti necessario est opposta poten ne motoria toc igitur intendit per laborem: et en ama potentia moti in celo adderet saper potentiummotis: tune motus eius effet violo s. z- ν- sis est: potentia moti dicitiir addere supra potentnam momis: ando morum inclinarurid monam oppositum illi quem dat monenor et si por nua minu mens addai supra potentiam nisi omnite motus erit violemus: m ille motus endit tamam maiarurn in itis: et contra inclinationem mobilior motus progressin 'alalia est ab anima et corpore A. Gab anima tantu: ubi motus ali est purus auliaria sunt ergo in celo ligamenta corporalia: quia po/tentia moli celestis non addit aliquid supra potet motoris: partes aut Malis mortalis vinculis corporeis uniunt mionii potentia moti in alalibus sub celestibus addit aliquid supra potestam mouennsa motus ergo celiceniendus erit nalia ab uitelligitia non caulam aceto: pM quom esse diuersitas moratia mobilio a sormionen tactvisa corpore: bec de
- exponit Terim Aristotelistet primo i qui Ecaula diuissitatis motuu in gen'
autspecie est diuersitas naturam agenum et impost illa est unam et eande3 naturi tabere diuersos motus m mciem .i. non adest nistus naturalis alicui corporii per principuam existens in illo: minua iviolent ab extrinseco tantum procedit.Et solituosum assignare differetiam inter motu3 granio natu talem et violentum:proiecta mouent medii per in ' ut solum ab alio mota:mmotus ille comiue tardet tis diminuaturigraue aut in mom naturaluc ut
ab alio motu et per formo iubstantistri moueto ste effective nudi si moritur. malara ex se per sticum dividant m pari per se mouenu et partem p is motant lamenta uero moueri a seipso per sedensa
cumcareant ultrinseca resistentia indigeantisper se et necessimo medio.Et licet elementu nὁ moueas naturaliter fimpliciter et per principio lintrinsecu ad paries iatrariasind prohibendu3 tam vacua niduvetatipsum moueri versus omnes msurennas γιωεis: quemadmodu3 et latrum no mouetur natura/htersmpliciter ad paries cotrarias: sed qualem' ea alitratu a magnete nihil prohibet ipsum moueri surtiumdeorsum: ante: retro: dextorium et finistorsuvvnde serrum versus magneteret vaporea ascendemus: et palea mora versus lapide prenosuu et bumor agitatus versus mediant dicunti' dum ex serm bem qualitates impressas quibus mediami, mouentur versus attra ra mouentia motu locis ediuncto alterationi in moti a localibus violatis et preter naturalibus mouens potest mouere fine ab teranoM ret more: in quibus quidem monae uiolutis virtus imprimit medio: illud est quido mouia mouet M alterador in motibus superius dictis umprunitur virtus mobili: qua mediate potest dici incibile moueri ex se. o laserit in ait:non est castimandumq propter
ut ι ν niuisiones mapnitudinis super quo
est motus: diuidatur motias in ista duo: in morum inlicet rectum et circulares: sed propter Dimoni magnitudinis more is ista duo: scilicet τ omne moni necessario autest corpus rectarum dimentanusa rotia r cum nulla dunensio fit tertia. Sensus estiquemadmodu3 panus circulare M in causa motus circularis: itanec recnim recraret cu3 corpora fimpli cia aliqua snt circularia: aliqua recta: moe fimploralius erit circularis i alius rectus: et dicitur motus fimplex quando princidio activo inmnino mera
resin aliquod intrinsecu trabens ad opposuim. monis ea mixtus quando principio activo resistit aliquod intrinsecu3 inclinans ad oppositu. Est morus uniformio et difformis quo ad paries subiecti et gibe. celo et modo.
13쪽
redipo.Est regularis est et larisimide sciit Meri P -e regulares quMu molibrarium reclinqua. Mulemastensus et deuerisus mensurantialia circit/' inisqranieniuratur motusqurima: pendet tiami iuritas in moria ex magnam inregulari: dicit aut magnitudo reo laris vel vius ius citius quo hiret pars mDrmiter sequitur ad alim parteritam qiuli iret pars p5t supponi altor parti patri vilinea cireulari et remitiua rectat magnintilo auiure laris est cuntorioque libet pars sequitur ad parum unilarari iuravi patet in duabus luteis angulum rituumibus nuum una applicanir alterino in directum: quemadmodum paries unius hiue remma invicein in diremini applicantur: e ldeo monastircularis est regularis: et fimiliter moras rectus: qmotus reflexi et obliqui cimi angulu3 sicinni no sum in marma:necmagnitudine regulam: ves quicunm alius motus is per quicum magnitudinem l cuius exuid pars no coeniat cuicum pam per unis imitatem applicationis: vel cuius vira par id coue menter sent contingere aliam partem: .illa pars que coi inet angulum superminat illi parti que angulum n5 continet: no erit coueniens co tactus / de regulantaviniuit scem difformirate quoad Paries iubiecti. Ga .mmua celi regularis et disses 3. mis quoad paries subiecit:pantur et difformitatem quoad tempus: Enim descensus terre regularis et diffomus quo ad tempus: bis constat lineam elica 3 no esse lineam siniplicem in miris3 ex rem corcularare satur.n elit ut inquiit sulcius Ebomas ex obus monbus imaginatis: quorum unus ρ linee cireuenm eolim ia3: alius est puncti mon p linent si em3 vterm motus simul et regulariter perficianira constituetur elica linea permotum puncti in linea mota quare concludo motus simplices esse in subieteto moto simplicis magnitudinia lacios fim simpli/citatem illius magnitudinis et in ordine ad centrinnet polos mudi: et ita motus ignis orbicularis no eamplexmec motus terre transuersalis.
tus non iunicum medium quod est centrum tener . sed circa queda alia centra.Uicendu3 τBristotelea --. . non suit mus opimoius sed existimauit τ omnes motus celestium corporum sunt circa centrum teneri ponebant astrologi temporis postmodu mutari arcus et olomeus adii uenerunt moerere tricorum cepi ciciora ad saluandum eaque apparet sensibus in corporibus celestibus:unde non est boc demonstratu sed suppositio queda3:fi tamen voc verum st: mbilivinus omnia corpora celestia mouen/turcuca centru3 mundi fini motum diurnum:qui Emotus summe sme reuoluentis toru3celu.Possem itam boc ino sine reuerentia loqui de Alabro
magno qui audet dicere res oes celestes esse vinus nature et speculetum materie fi haberem QE centrum: et iniustissime Aue a m condanau veritas nim peripatetica est:* celum est in loco per centrua quo quidem corpora celestia distant: unum magis altero: bec distantia maior uel nunor lacu corpora celestia esse alterius et alterius rationis.
sus est:motus dici mr equalis cuius mobile rectata et equaliura dimensionum in partibus: circulano cuius mobile curuaru3eristit dimensionum: iumqtdem elementa rectarum dimensionu: si sint submica:quia sibi moturectu determinam. Et est omnis morus localis aut naturalis aut violentus aut indissereno: quo mora indifferente mouentur elementa media in suis regionibus:ego autE arbitror eleme/ra media naturaliter moueri in Uberis propriis: mascendere et descendere:cum fini narure medic: et
sebem fm suas naturas grauitate et leuitare.
- ' ius natura propter terminationem
me :motus miri naturales dicuntur esse termurao: ath aute3 momo circulares qui sequutur no niminaturales renueno babeam centrum terimnan :ideo videmus epici in quos ponunt astrologi sunt salsi et forte similiter e de eccentricis essentvs magis. nsus est:cian tantin unu sit centru3 corporu3 celestiue quia tantu unus est mundus:primo celi.so. bene dicit bic Averrois no dari epiciclos et eccentricos qui a quidem semium mat dematici planetam aliquido terre proxumi Meraliquando remotiore: sequitur eni3celu3 as endere et descendere: appropinquans eniri terre descendit: recedens a terra ascendit: nem valet rufio dicenim ad descensu3 et ascensu3 reqri edintra spera3 acnuop et passivo*:ar boc dato ruit r4 Aristotelis insta. 18 .qua mulcet M nd esse graue et leuerm no accedit ad centrum: nec recedita centro.
lineam recta3 est grave vel leue: eelum aut nd mo a uetur a medio ves ad medius per linea3 recto Conm: perit ratio Aristotelis infra. 18.qua conuincit:siecta 3 moueretur a medio vel ad mediu 3 esse terra3raca 3raad:vel ignoul incest*sanctus Ebonias dicit bic.Sed videtur m boc qi non omnia corpo
racelestia circulanter moueans: narrat Ptololii si
orbis vero iubie a intelligentie est natura que Eniateriauausat nam celu intelligentia formaliterior his vero materialium est talis ordia substitia sunt plex non composita ex materia et lamia: non est talmen materia proprie diciarcu non vi in potentia adtesmavsed materia ui actu nuncupari debeti neque appellari potest sorma: e fundaritor olo formananiralis principiu est alicuius motus naturalia et suaru dispositionii naturaliu:orbis auto celestis ex se non est principiu3 alicuius motus naniralis: non quidd rectum non sit graue nec leue: nec circularis: Siste sit proprius anime.2.capi nilo de substantia orbis: cultaque celian babeat motu circulare: et figura persectissima: aliasq3 conditiones que nulli conueniunt nisi ex fornIa: erit onus celestis materia aulis celestiu et subiectu: est si intelligentie: materiasu, luliariu est in potentia larina fixa in ea: dicitur aure materia fixa forme que causatur a larma formaliteri . forma fixa materie est que constituitur in esse P ma imaue: de omnes materie sustemitur per forma se non omnes tamen forme lastentantur per materias quia forma celi non sustentanir per celitv prio pretficorum .63. s. metbamysice. Ir. est iram celum c4 positum ex orbe et forma non educta: cum fit celu costiturum ex dia abus naturis:quaru3 pira est recipies
morum: altera est ueris motum prinio mutulo ot
14쪽
i si Nuntia orbis.s Contra: omiae compositum est. n λιχ.met Μω.39.cellam non est noulimur -- M. O celum esse iisdum novitate fingulariu circulationumon nouitate orbis et intelligemuniminet accidentium permaneta iiii .8u3brsicinu Is. Ceilam est eternum qiuintum ad subtantiam: corrupti tale vero quatum ad ubi .uel dico omne compotaui esse nouuidest dependensa suis partibus.
unda propositio est.maturalitas mutam uuia a nonis sepe inuenitur ex parte principi, acrius et passum sepe ex parte passim tantuo parie principq acuui tantu3 numa3 motus est naniralis. Unde celu3 quod est primu naturatu movetur naturaliter et per anima3 et per corpus: quia i telligentia mouet ut est apta mouerciorbis subieci' intelligentie mouetur vi est aptus moueriret ita im natur animal simplex quod transfertur in loco ex stadiuiditur eni3 celu3 in pariet per se mouente3 et pari per se mota3ui actu. ..ppystcorii Tr. est autem orbis pars per se mora ui actu: quia non est in formabilis forma ma3 non babet: et iacit illa actua litas ut orbis celestis possit resistere intelligentierem hient potentiam locorin quo intelligentia eum cupit esse in actu: potest nanm orbis propter suamquam babet actualitatem esse subiectum imediatu accidentium terminatoruMet cu3 varia ubi sint acindentia terminata: poterit illis orbis substemi: et mnon potest simul subhci ubi contrarus: iccirco proepter hoc resistit suo motoriaci teneo τ animal celtiste fit quatu3:moueas: intelligat: tamen orbis subiectus intelligentie non intelligit sed mouetur et est quamus:intelligentia aut neq3 mouetur: nem est quanta: sed intelli irit:etita ex boc qi animal ccleste moueatur: non colligitur intelligentia3 moueri: ne m per scinem per accidens: sorme enim non causa te a subiecto mouent absq3boc * moueantiari unde causa radicalis quare sorma aliqua per accidens moueatur: est quia est constituta inesse per subiecturprimo de anima.6s. veruntamen est q)sepe conceditur intelligentias dependentes moueri per accidia sed rudiu cule:quatenus scilicet orbes ipsis insormati mouentur a prima intelligentia: inotus ergo celi erit naturalia et per animam et per corpus:ergo reperietiar motus naturalis ex parte principii acti Om et passi uiaDorus aute3 elementoru3 naturalis:i5 est naturalis: ia ipsa babeat in seipsis principui3 passium talis motrintrinsecu:materia elemeti est pricipi si passivu quo elemitu subiicit motui forma elemiti est pricipiu passi uilichnaimur quo ede elenidium inclinatur moueri tali motu:elementa nam cu3 per se a medio moueantur: a seipsis vero duntaxat. per accidens: non erit motus elementorum naturaelis merito principu essemul. Gait mixtum inam essective localiter natura mouetur ab elemto dominante: cuius mixti forma est principiu3 passivum inclinantiumret cum apud me in mixtis ansmatis fit resistentia innaniscar quia gravitas corporis ale subiecti inclinet ad motu deorsum et illo motu mouere possit:resistentia boc modo intrinsecan5 reperietiar in mixtis inanimatis. Item cum resistentia ii riserasprie fit in bis 4 ex forma et corre cominuntur:etque dividantur inparie3 per se mouente et partem per se mora3:et nuxta mammata no constituantur ex forma et corpordinem in paria per se motam dividantiu et parto per se mouenio: est tenerudum inmixtis inaniviniora proprie reperinin emio intrinsecave bee est causa oesinitatissur
doctor Egidius romaniis dicebal.4. Ihrsicorum, motus animalia ab anima mediate appetitu in semo est successivus:at fi animal cadit b alto demonin vacuo: motus ille momentaneus existit. ibi. Ddii mei per O mobile resisteret moutaret in tali motu ide3 est iudiciti Malaligatus gravibus et lembria incest insoliesum aismare elementa dominam in mixto iid resistere Memeto domnanti:eam in myxto babere esse in potentia tantivi e queadmodum materia prima no refistit: quia suu esse est potitiale. ita elementa dominata no resistunum3 eoru3 esse inmixtis fit potitiale.Mursus pute:bruta et bomo tabem in seipsis principiu3 acti usi et passivu suoru motuu localiu3: qui sbi insunt ex ea pie qua sunt alatae unde animal subcelasse 's sistat rursum:ille mora
naturalis ratione anime tantii Met corpori vi est a matrusnon ut cordus graue: si autem descenditnue motus est naturalis ratione anime et corporis. tra.2.capitulo de labratia orbis: motus circularia
est ortus ale fini mala: ergo ala n5 mouet natura liter deorsu3:nem sursu&ito si motus sit 3 e nati alio aie:moe deorsu3 erit ei de molent'r et drim non possunt inesse duo motus contrare. oico itaq3 im quidam motus est ab ala non precedente cogit none: ut est attractio nutriment uet retentio superi tatis:quidam est ab ala precedente cognitione non tamen ς cognitio sit causa illius monior patet o motu mauacis quo recipit semen: et motu musti per pulsuo:et isti motus sunt naturales et n6 voluntaret motus aut ab anima precedente cognitione caiira illius: dicitur vere et exacte voluntarius: quare po/terit anima mouere animal motu voluntario adoridisserentia3positionis: licermotus circularis fit γζrius anime ut aia est.Uerutamen cum Ois morus Malis simplex sit aut naturalis aut molentus' es. motus naturalis aut violentus sit simplex: non erit motus animalis subcescius nar aliarcii 3 fit mirari causa aut mure motus progressivus est mixi' asis gnatur ab Averroi. racti. 7s. quia scilicet potentia moti addit superpotentia motoris. Contra: motus celi esset violem':si potentia moti celestis addat suppotentiam motoris: ergo motus progressta' existetmo: entus: 3 potentia mon addat super potet motoris. Solutio est: momoqinde teli inueniretur violentus si potentia moti adderet supra potentiam motorior quia ille utim esset ρm natura3 mouennatamu3:et contra inclinatione mobilis: momo I genhuus animalis E ab anima et corpore.t. no ab anima tantum. Vel motus celi esset violentus: idest conmseret celo labor et detingatio. tres ille motus egis violemus: la est simplex et non esset m propriam mobilis inclinationi:monis enim molario imo esses violemus fi esset simplexnnsta Comento. ro. Et licet ni bil sit ob possit moueri localiter nanirali ter nisi merito prici ph activi existetio in eo: possunt rami extrinsecus alterata naturaliter alterarimo ita iste due propositiones sunt vere. Aqua naturaliter lcalefit.Aqua violenter astidii: bis igit costat penes quid attendat naturalitas motus.
veris' propositio est.Simplicitas mortis lis Ha
talis in ordine ad cenπu sumenda eri . unde parteo motus sm prius et posterius: ni extentano mobilis et ille ex quibus resultat intensio mTibe. deceso et nitido. B r
15쪽
tua non interirentum simplicitatra motus. Dantur om simplicitas motiis di flamitatri quo ad rus
subiecit: est eni3 motus celi simplex: cuius tame partes versus circuserentia3 vesocius mouitur:is pantes polis propinque: permittit et simplicitas moedissormitate quo ad tempus: cii3 paue naturaliter descendens velocius moueatur in fine e in princiipio:et ita in partibus temporis equalibus sputumii 5 pertransitiar equale: sed motus ea ratione nucinpatur simplex:qua per linea3 breuissimi coimimur
in ordine ad centrin:linea recta mensurat ascensus vel descensiis: cimilari mesuratur motus spbem'ret bec est causa:quia conceduntur iste conclusiones. Duo grauia equaliter a centro distantia et centru3 pmotu3 equaliter attingentia: unu tamen per corda: alteru3 per arcu3 eque velociter descendent: et unumouebitur velocius altero: velocitas eni3 descisus mensuratur penes approximatione maior vel minorem ad mediu3 munduat velocitas motus atten vittar penes inaciu3 descriptu in tanto vel tanto topore. testatique corpus totale moueri motu sim plici cu:us quelibet medietas moueanu motu copo sto:capta terra pura descendente cuius punct' medius diit arat describat semidrametrii mundi:me dietatibus illius condensans vel rares actis. Veloicitas igitur motus localis recti et cir cularis inseq/tiirspaciu3 lineale aptum petetransiri a puncto veloicissime moto in tanto vel tanto teporta educta densatione:et raretici ne et cotralatione medur et ideo licet partes versus equinoctial circulia3 velocius moueitur is partes propinque polis: omnes tamedicte partes eque velociter circulit: queadmodu. n. Mi aliqua duo corpora eque velociter descendere et iid pari moueri velocitate : ita possunt aliqualiter circuire et n5 eque velociter moueri: oes ergo moesmplex aut est naus aut violente: si sit sim inclinationem mobilis est naturalis.Si contra inclinationem passi violemus eristit. propositio est.Flullum corp'celeste est eccentricumundo: cli 3 enim non possit esse motus circularis circa aliud Q circa cen trum totius respectu cuius simplicitas motuum corporum simpliciu dignoscitur:erit omne celu3 cocentricum insido.Sed matbematici quos imital tabertus magnus multos orbes celestes eccentricos iis cunt: sunt.n. stelle errantes alio terre Iximores: alimi remotiores et sepenumero apparent notabili maioris quatitatis O pri':et interdu eclipssest diuturnior tinterdui pedit.Sunt et planete uationam; directi retrogradi: et iste appareite non piit tamode saluari fine epiculis et eccentricis. Cur ut opinio matbematico* babeatur paulo altius exordici do.
Dico primorcelli ex octo stellans laberis integrataque qde buc ordine sortiunt: Sisera lune:ttercuth: Veneris:Solis: martis: ouis: Satumi .firmamentu in quo sum stelle fixciquas toga experi Elia et longa obseruatide deproeliu3 e oes equali moueri velocitate:et eq ualo distantia seme adinvicem seruare et xpinquitate situm et figura nul variare: at planete stelle errantes nominans cia moucans variis motibus velocitate et tardatate et situ distantib': quidam nam progrediuntur verius oruniri: et quidam tendunt ad occidente : nonulli ad austru3: aluad septimone mouentur. elerum quia comperium
est si tamenium moueri tribus motibus: ori te. s. occidMi.r boris: ab occidite in ori Ein.36 o.annis: et motu accessus et recessus seu tropidationis: inuenerunt eni3 ndnulli astronomi stelitas fixas ouandoq3 ad oriente3:et quandom ad Oocidente:ad septemone et austra moueri:veria ad orientci velocius ad occidente: ad septetrione3 qua docin velociusvi ad austru3: et interdu ad austru velocius Q ad septemon : quo apparenua3 non cofidentes saluare uno motu imaginati sunt in firma/mento varios molus: quoru3 primus est tardis 'in longitudine Udiaci ordine signorio singulio docentis annis gradu vno g. 23α . extendituri alter uero fit in duobus circulis paruis in capite arietis
et libre: quo motu stelle aliquando progrediuntur ad orientem: Urandoq3 vero ad occideniri: et septumon et austrumouenti et quando in illis circulina inbera mouetur ' ordine3 signoru3cobinatur cupriori qui etinest ad succession signoru3 et motus fit velocissimus ad orientevat quando est motus in reliqua parte circuloru3:com ordine3 signoru3: tardior fit motus ad occidente:eos primus motus in longitudine deficit ab isto: quare predicti auctores supra firmamentu posueriam nona3 et decimi laberam: decimam primu mobile vocantes: quo octaua motu diurno mouetur: ita existit m mobile quo monim recipit in luitudincoctaua autem proprio motu moves in circulis paruis: quem motum πepidationis dicunt: ue accessus et recessus: boc igitur prio dicio patet numerus corporu celestis.
tuor minores.Graior circulus is est qui in comera superficie subere descriptus spberam in duo equalia dividit:et stant: equator:3odiacus: coluriis equi noctiorum: colurus solstitiorum:meridianus et bori Fn.icirculus minor is est qui in stiperficie spbere descriptus: minime sp ra3 in duo equalia dividite enumerantur isti:circulus arcticus:circulus caimm:circulius capricornuet circulius antamcus: circii lus maior transit per centrum mundit circulus mi nor πansit extra centrum:et sicut circulus rectis lineis diuiditurrita *bera circulis vel p lanis supermiebus per eius corpule M imaginabiliter transtim/tibus in paries secatur: patent bec exemplo pomi cultello diuis .Est equator transiens per parte ori Eris et occidenufl diuidens celum in duas medietutes:quarum unam ponit ad polii3 septetrionalem: qm et plus boreus:et arcticus nominari solet: aliam ad polum meridionato qui et polus australio: et amtamciis dici solet resole existente in tali circulo ines et noctes in toto mundo equales existunt: et sicut primum mobile se babet ad alia corpora celestia:ita equinoctialis se babet ad alios circulos:et reperitur equinoctialis in quolibet celo: equinoctialis enuncirculus itelligit dundere omnes spberas usin ad centrum mundi in duo equalia. 3odiacus secat ecpiatorem in duobus punctis que sulit principia ariens et librercuius una medietatum ad septemonem: at tera vero ad austru3 declinat.Signa septitrionalia sunt: Aries: Taurus:Gemini: ancer: Eeo: diu Gigna australia sunt: Eibra: Scorpius. Sagittarinus: Capricornus:Aqiuarius: Ibisces: incer: Eeo Uir : Eibra: Scorpius: Sagittarius recte ascen dunt: capricornus aquarius: Ibisces: Aries: Tau
ino: Emim oblique: cum sol est in cancro est maxi
16쪽
vradior drinde m lacteideinde in viminet quam do est in libra est equinoctium:m scon ione minor: in lagittario minor: in capricorno minimus: indem aquario: ide i piscib':m ariete egnocnut i iam romior nocte e dies:in gemni adbire mim. Et ii 3 3Ocbie latitudine. ir. aduu:quo* graduu in relineti l mea Glipno versus septimos ieniristide Mus polii nuridionali. ollarias eqnoctiorudundit spberi in duas mes equales traius p polos msidi si mecas Udiacu in pricipio arietis et hinereto sol est in illis duob' pliciis dies equas nocii: G3em pricipio arietis secidomarii, est eqvinoctium Vrnalriin pricipio libra circa mediu stptembris e equinoctia tunale. Coluriis solstitiorum dividit humi in duas partes emalas trificiis p polos mu di intersemo M diarii in principio cancri et in pesticipio capricorni: scia in nummis solis elematidibus et declinan&b':c est solstitiu estiuala i medio iunu duta intrat cancrurest solstitiu bremala in medio deminis du sol itrat capricornu.ll ori on πέMp polos modi et psicta mitiis et occidetio secans citu i duas medietates quarsi uni ponit supra testi: et aliam imita terra: qua de re talis circulus notatiar determinator visumqr n6 mittit nisi N iuperiorE celi videri. Cimulus meridianus est circulias maior tristens p
distat undi vidi semp ut differat a colurior qui qii meridiano uniunt: traseunt p polos et Mitb:sed accidit coluris transire p polos et Mntib: et talio circu tuo ostendit puctu meridiei et medie noctis: cum sol est sub isto circulo in summi vemis cito e meridiesco est in inferiori est media nori imaginamur iram meridianum adsignandum illam partem bemispe ra ad quam cum sol peruenerit est meridies vel me
dia nox. Et civitates diuerse varios babes meridi nos m*magis appropinquant orienti vel occidenret tales meridiani intersecant equinoctialam ad Iersa puncta. Arcus equinoctialis interceptus inter meridianos dicitiar longitudo ciuitatum: et fidue ciuitates eundem rubram meridianum: tune equaliter distant ab oriente et occidenter et nulla est interras longitudo e tamen distarent m latitudii mequia una est proximior equinoctiali Q altera. Tropicus rancri est circuliis minor quem sol in principio cancri existens ad motum primi mobi/us describit te di solstitiu estius. Tropio camicor/niis e que sol tenta initiu capricorni ad motu primi mobilis describit: que appellit circulii brume. Circulus arcticus est ille quem describit polus Udixti ad motum primi mobilis circa polum mundi aricticum. Circulum antamcum describit alter polus 3odiaci circa polum mundi amariacumitorum omi mum circulorum immobiles inragmantur meridianus et bori Dii: alv mobilest et omnes nominali circuli sunt imaginam et non partes reales celi excetpto Ddiacoret fingendo et imaginando tales circulos deuenimns faciliter adcognoscendum propinquitates planetarum et distantias et esse eorum in D. ms: bec de circulio in sphera descriptis dicta sufficiant.
uentur planetermi motus complent circulis coccinricis:eccentricio: degerentibus:et epici clisu aliis rectimulis est elis tetra in duo equalia partiri intellectus centriin suum id
habet cum centro mundi .Eccentricus dicitur:quiae centru3 eius est extra centru3 mundi. Defferio deo . feri planeti:cuius punctus remotissimus a terra diaux:proximus vero oppositu augis: et deffert talis circulus planeta ab occidente in orienter colarcini' enim planeta moueri de ariete ad tauru mox adge mini: deinde ad cancriiret leone:et sic deinceps: post qui motu3 apparet planeta in oriente s o arietis in optimo mouebat existente in occidente. Em fculus est paruus circulus cuius centrii est in circularentia eccentrici: dicitetia sepenumero desserena planci :m centrii planete est in circuserentia epiri
cli: et nε solu3 mouet ad motu3 eccentrici: sed et ad motu uicli:eccentricus in dicit desserens simpli e I 'piciteri quonia desuriti epiciclues planeta.Quido igitur planeta est in parie stipiori ibi epicicli videtur
minor redicit directusem mouel verius pariEoriano.Quando vero est in parte inseriori apparet mυ .ior et dicit retrogradus: m tendit versusparte occυ re an in t
dentis.Quido aut incipit descidcte inlus Ne iseriorem:ita'n6 appareat moueri dicit stationamis . statione prima. Quido ascendit vocatur stationari' cstatione lectaa.Sit. A. punctiis metis. H. centrii. C. punctus occiditis. D.prima statio.f. directio. M.fecit da statio. U. retrogradatio.Dec sunt que matbematici sennui:de qbus abudannus Q par fit sorte dictum esse videbitur. Totus Cὁments.6.oismoi' et ricis . p . E
rectus deorsuv aut circularis circa mediu3:ficut en magnitudo corporea trib determinata estrita quomiet motus simplices mυ determinati plactim sunt reorpua ergo mb'psecta est:et ipse et motus.
duos motus retrarios.Sensus est:ptrarieto in ges nere apertior est O in speciericcirco Aristoteles livquil de motu in penere M in specie: et mmo reco natio partis inlatione a medio et ad mediu ad alias, ino positionis disserentias vel G est motus nos. vel coprebendit sub illis. mrium ainboc aut no videt in circulari: circula/ ris eni3ndc5traria circulari.Cdira: primo celi. 87. vuli Aristoteleo in motu celi esse aliquomodo c5uarietate:cum Ois motus sit de cdtrario inc5trariu3. Solutio est: in motu celi est Deras qua/k tenus celu3 mouet ab uno extremo dyametri circuli ad aliud extremu3 eiusde 3 dyametri. ll abet elid mo iariis eli cdtrariu3.Si imaginemur duos motus supeolari polos circa idem centra ad diuersas parieor et motus a dextro in finistra et ec6m ednnui ex reuolutione axis iid sunt iudicio meo superellari polio. inquite motus smplices sunt tres: quia ternarius est numerus pse oet corpus Q cὁponim ex mbus mensurio scilicet mrausa eccum eadem est: et est q)ternarius est nume rus perfectuo: n5 quia mensi ire sint tres inquantus mensure stant motus tres. Sensus est: mos finipli/ees sunt treo:nd quia mensure sint tres: sed quia tua ineruaternamio est perfectus: et talisvnm ratio E . . probabilis talarum. Albere magnηs ait in presenti lectione. Simplices mores locales in genere iunt
17쪽
alierest ad medicint te sincirca mediu m. n.
tos dimensiones corpus mouetur tribus motibuor quia clam dextrum et linistrum sit principium latini dinis erit illud principium moecircularis. Sist an et retro erit principium cuiusdam motus qui est muriorum motoru et mobiliu3fmirculum: sicut illo; quorum motus est super polos orbis iis inoru3: sunsum autem et deor stim sunt principia duoru3 motuuascensus et descensus: ratio est: latitudo in celo est ab oriente in occidentem:oriens est dextrum: occiddens est finistrum primi mobilis:ideo penes domi et sinistrum sumitur latitudo que sunt principiu motius primi mobilis: prosunditas est in celo a puncto meridici ad angulum noctis: et cu3 ante terminet avsunditatem:propterea penes ante et retro sumit rifunditas et sunt principiu3 motus circularis eorum
orbium qui mouentur super polos 3odiaci: surru3 et deorsum terminant longitudinem et sunt princimu3 motus recti sursum et deorsum: csententia Alber umibi non satisticit.Tum quia longitudo e in celo a polo ad polum : penes quam mensuram non sumi tur aliquis moe:ergo accidit latitudini celesti m peines illam sumatur motus circularis primi mobilis. Tum quia ante et retro terminant profunditatem et planete motu proprio m matbemalicos mouentur ab occidente in oriente: ergo penes ante et retro n6siam itur motus circularis planetaru. Eum m simplicitas motus circularia est in ordine ad centiu3: fluesit ab oriente in occidenti:sue econtra.Quare dicet
dum est q1 motus locales simplices m genus lani
duo: rectus et circularis: sunt vero tres: quatenus unus est circa mediu:alius a medior alter ad mediuenumeratur quatriam:quomi motus circularis mi mi mobilis est ab oriente iii occidente:alius e nido circularis ab occidete in ortium Astronomos: in uenitur et moe rectus stariu3 ignio et aerio: et mos . reci' deorsu3 terrescit 3 et aque.
motus: composito* vero et mixto* mixti:corpo
, με ra fimplicia sunt que solum unu3 babent fini locum
tura mouel pricipiu: vi ignis: terra: barum sue meo: respectu terre: barenosa:lapidosar glebosa: re spectu ignis dinis:carbo:et liar:et ea que sunt bimexpinqua:veluti sunt aer qui cu igne b3 assinitatem magna:et aqua quem3 terra multu couenit: verum tam8 motus corporii mixto 2 facti m pteperamentum pdominis reducunt ad inoffimplices: in sorte, ii se a simpliceo sic sunt moecorpo* simplicissill ntude elemeta unu immouidi principiu: mlari ii maeo*malis et instim pro uno pricipio mouediret is, L i putant: moecelli Epur' aialis. r. capsobra orbis.
tres voluit demonstrare ae ct motuu simpliciu e sinimicitas corpo* mouenti. Sensus e: posuit Aristo/teles motus tiales simplices sensui manifestos esse tres: nd m sint alii imanifesti:suem n5 rbauit motus fimplices esse ires ratde demonstratiua: et ex bot mea motuu fitripliciu est simplicitas corpo* mouetiucolligis elemcta mouere seipu p accides: queadmodu3.n. bd in navi mouet seip3 p accides ita elemcisi
in medio mouet scis3 p accidis. dicebat comitator celi. 22. ra. n. et nimia a medio per se movearista seipsis durarat movebunt paccides. questio m descriptio corpo, ris compositi est intellecta ex cetiam ς est quod in se babet pruicidia plura uno. Sensus
est:licet Aristotelea non dimi erit et non declarauerit quid fit corpus compostum explicite: tamen in telligitur bscriptio corporis comi sti ex diffinitivine corporis simplicis: cum enim corpus simplex solum unum babeat fim locum natura mouerim prinη με -- opium: mixtum babebit plura mouendi principia. Unde quando pruicipio activo intriseco motus resistit aliquod intrinsecum trabens ad oppostum illait, ori est motus compositus:fimbit resstat inclinauis ad oppositu est moesimplex:et ita apparet quo nam pacto corporu3 fimpliciu finimos simplices: coposto α. rii vero compositi.Cicotra: descensus lapidis esset motus fimplex: cum ibi sit aliqbintrinsecuto . . nans ad oppositu: leuitas. Lignis et aeris. Solii noest: vel talis imo n5 ea uset adeo fimplex:sicut diuscensus grauis sinplicis:Uel dico leuitatem imo et aeris ui lapide:ceterisv mixtis inanimans n5 in clinare ad oppositu3 motu motui deorsum: cum illo motu nd mouere possint. Sed bene multas corporis ale subimi mouenu corpus sursum inclitiat admotum deorsum et illo motu modere potest corpus informaru aia: et bec est causa oe teneo in minis iacimatio non proprie reperiri resistentii intrinsecam: mixto niq3 inanisi irato debetur lociis et motu s rcte elementi dominantis in eo:et existentia in eo acturnd ratione alioru existentiam ibi in potentia: alicui enim inquantii babet esse in potentia non competu locari :net naturaliter nec violetur:in animalibri, celestibus est resistitia intrinsecat quia grauitas coratorio anime subiecti inclinat ad motu deorsum et ilo motu movere potest: quare elementa dominata non resstum: in eorum esse in mixtis fit potentia te. Et propterea attentione dignum est: dicuntur M. orbes planetaru3 moueri effective ab intelligeniusvprii stet a prima: et cli motus eorum sint simplices lunt ab uno principio tantia:nem pugnant hec ad inuicem.Planete mouens ab uno principio tant et mouenta pluribus motoribus effective: dictiturn.aliqua moueri ab uno principio tantum quando pricipio activo intrinseco motus nihil inmitiscit mresistit trabes ad oppositu ure csi orbes planetarun6 iclinet id motu appostu motui dato fidi ab itelli lia dicunt moueri ab uno pricipio miret ita latataoia mouent ab uno pricipio tisi: cu i ipsis ni bil fititiisecti potes ipsa moue in oppositu mos dati sibi
ab elemeto ditante: at alata labcelestia moueri dicetura pn pricipvsrqr aieini Eden move circularuteriaut sursum resstit grauitas corporis inclutano
ret fimploret tale elemetum ditans inmixto ignis accedit ad simplicitat E: apud.n. Averroim grauitas
18쪽
ωi I Digat. Contra: idnes lociis totius et parvo ergo si incus deorsu3 debes lapidi mclito rencima alia ela mcta naliter deorsu; locabutur. Solutio est. Tenti doctores de via conir sicut ex qualitaties primis resultat Vlexio que est instrin pro multis orationi Mynciendas: ita er qualitatib' motiuis cdsurgat una qualitas que est instim pro copledo motu corporis mixti. Sed bee opinio n4 sanmcit Averroi ponenti elemeta formast in mixto remanere.Quare diri pri teme simplicis iid consentire lapidi: et dato maduertedii est muto inalato locu cduenire rene elemen dominitis existitis in eo ami: nd rdne alio* existetiu ibi i potetia: aliciat aut inquitii b3 eem potnia iid conceditur locari nec naniraliter nec
posset tale corp' motu recto simplici moueri noterret
staret aut surius aut inseri' aut i medio dum Di aeris.Letaqueret moueret in ceteris: qb nd inueniti Sensus est: ' Trusianii primo Tegni Comito. is. corrita c5mixtii nec sielceret nec moueret: nisi qesceret in terra: tuc vinceret in eo terra: si moueret a terra:tuc vinceret in eo alis allopi verba aute Comentatoris sunt sic aptida: si esset aliqb corp'cdpotidum equaliter contingeret* aliquod corpus non moueretur omnino: sed staret in quocunq; loco potinetur taut superius scilicet aut insenus: si enim esset staperius et naniraliter tenderet inserius: ibi elementum graue dominarcturi s erit inserius et tenderet superius naturaliter: elementnm leue do/mmaretur: cautem tinpossibile est q)quiescat in quocunm loco ponatur: quia si quiesceret superius elementu 3 leue dominatur: fi inserius: elementum graue aut si daretur equale ad pondus quiesceret in
medio duorum contrariorum aeris scilicet et aque et mouerenirm ceteris:quod non inuenitur:quonia 31i quiesceret in medio duorum contrarioru3 duo cε traria ibi dominareturi et moueretur in ceteris ergo
non eri equale ad pondus:c bec deductio plana d. Vel pdi ratio e d nictatorio sic sormari: datur equae te ad pondus ergo inuenitur aliquid quod quiescit inter duo opposita et mouetur in ceteris:cbsequens est salsum ergo et anteadens. in alvet cum moeri sit Adominite3 erit rectus m mimu absidantis:aut erit immaC: aut ad inseri' vi trurbines descedeteo ex aere ad terra: aut ad superius: ut turbineo ascedites: aut circa mediu ut mos ventoru3: et et sunt septimonales et dextri et finistri et ad ante et ad retro: OD.n. isti preter ad superi' et inserius sunt ppositi.Ecce q1 Auer.vult motu recisi simplia partiri in motu iurui3 et deorsuvet ad alias positionis diuo n5 ee mom3 nilem simplices
mi in molli existimam corpus equalis pom
dens inueniri posset illudet asserinnε quiescere in medio aeris et aque: iccirco non possu3-nnim expedit: negocio pbrficor non pertractatu dissicultatem de equalitate ponderali sub lare ui
nec circulari: qr solii celu mouet circulariter fimpla. Tu m n eet miras:cu vnu elemetsi ii eet dominis et alia dominata:vii elemeta i mixto existut equalia uirnate atque potitia:eqlitate scil3 geometria u arii bmeitica.i.elemeta sunt i mixto fini irexposcit forma mi/ .m: et e mixtii mediu iter elemeta primi patione3:npst
bile dominIs simpli puerte aliud i sui nam: mistibule dominso dominatu remanet mixto. fatet no da ri mediu tiperatu emali: neu scilicet quo ad qualitates monuas: neq3 quo ad qlitates alteranuas: sediuenit pplerio teperata iustitialis 'mexposcit spis aliqua. Mehbeditq3 ibide calensit et dicebat. r. cobliget capi nilo prio errord calent i boc fuisse parnae ldutat medici i cuti equalitatE ee p5derale. fili' credit equalitati in alteranulo et n i mortuis. Cdtrat 'ille sunt maeo:ergo et elementa:d et monue.Sgensem ni tm dat de sorma quaru de piequetiae tormam. Quare tenedu Endari equale ad p5dus neq3i mo duis:nem i alterativis ulitati :cu equalitate. n. lis 'tatu i utute n stat mixtio:l3 mixtio mittat equintolii litatu quat si ad gradus: O fi p possibile daret noni duraret nisi p instans:cui nullu conseruis posset api
1 introes determinationEgraues isurgo dis aes ii μω ficultates. Sria sit talis. Est dabile organu racst optie dispos tu pro tamὁe g esile naliter dispositiitquito. n.organu taco Emagis mediu tito Epsiecti':J:nat peratissimus tace uel Ee ilio pddetis et bi uetu:urdistis E ab equali podere: et si sic: distet P gradu vnu caliditatis: et sit organu taco calidux vis. pso. t et corpus calidu vi quattuor cu dimidior tuc optimus tace iudicabit illud corp' frigidu ii calidu:cu supereri frigiditaten in caliditate: ergo platmatissimus tactus decipietur in iudicando: et boc est
ctum in medio qualitatu tanetibilisi. CSolutio ἐ:iudicabit sensus ieriori tali Grecto esse modi taurnon tit illud obiectu3 esse frigidu:m boc pertinet ad altiorem virilitem.Ath dicunt tactum illum placus simum iudicare fim * sibi imprimitur: impressa autem stigiditas Neluti oculus cimnuo iudicat m m ista imprimitur: oritur autem deceptio in iudicandorqraginant qdm fm modii passi.Etescitu dignisu Amsi: nullsi post modicu tempus sentire caliditate bal/nei aut suetiditate aque qr caliditas balnea et frigiditas aque nsit Lictui c5niles: eque aut calida nostim
timus: aut stipda.stera b5 nε sentit caliditatricordis et in ditati cerebri: m sorte illa sitiit bominic3naniralia. Item smilis caliditas in neruo probibet representatione: et fim multos urit E spei a finibliqualitate: et 'spes Manta qualitate fimili: non
producitiir tamen operatio lacnua: quia requinitur species eu dissimilitudine obiecti et nd assuefactione eiusdem.
difficultas fit talis:mbiecisi stis v sub moditate suma si futurus fit iudicaliditate silma pri' pneniet ad ultrates medias statiqst inueniet illud subiecisi calidii et stipdu: bciduet siccum: ut quattuord equalitas in qualitatibus alteranuis ergo et in formis elemito*: m forme malas elemeto mundureret remittunt veluti qualita
19쪽
m erit emist graue et leueret emillud subiectui dispositurqm nil altera resura
lur.n.niliter ea que extrinsec alterant. Cdfirmatresficiat graue ut duo allevt.6.pri' erit graue utruattuor o et leue ut quattuor: jequale adponos. Uleu Pr esse equalis ponderis: descedit i duobus elementis: Me et aere:ascendit in terra et aqua. si Solutio est:vel p5t equale reperiri in qualitatib' quo ad gradus no in d-uirtute3: cu equalitate.n. qualitatu in virtute n5 stat nil inor vel tale cors equale p instas et in potem: n6 in actu et tine. 124tra:applicet colaruis. Ite tale corp' non depedet amotu et tre ergo p ips pol durare. ico pumis detvere esse simile et nulliani tale posse p ips applicari. I rem depcdet udri tale corp' amotu: qr est in trificia. Vel dico n5 pcth dari equale fim oes Oietates: citius .m deuenituntudo una ad meditam Q alia: et naturand pateretur m latitudines qualitatum diria rum pari filo inducerent. insup oleii h ascendat in aqua G in equaliter tranfitu 3 ruit fient sursu3: veluti in aere deorsu . tem olem n5 supernatat oibuo corpor ib' grauiorib' aere: ut est maiusestu de vaporibus possis in aere descedentibus.
Verrin diei has sit talis: equale ad pondus
in medio aeris amen3 ouiesceret: qr tria elemita grauitant et ignis est tin leuis.4.celi.2'. 39.Item cu labere elementop sint rotude aut undentes ad rotunditatE n6 possent tale corpus raponat quadratu cui' una medietas sit grauis et alia leuis: ptire i duo eqlia: g alin pomis esset sucum et ahq ps leuis deorsu3:g tale con ' ibi nast ii locaret. Solutio est: nunc noest sermo de equali ad pondus cuius una medietas fit paulo et alia leuis:' de mile5posito ex olbus plibus equalib': O si p possibile saret credit coner ipsum quiescere in medio aeris et aque:e bec Ppd:aer grauitat in xpria ubera ita in telligis: grauitas aeris est maior leuitate eiusdem in
loco Pprimm aer facilius mouet deorsu3 Q sursu3: dato τ equaliter expellat sursu3 et deorsuvab extrinseco nam impulsita facilius et cmodius deorsu3 impellis iis sursav nd m babeat nite3 inclutatidem ad deorsu3. .ad cenam: sue m i spbera expedite sertur ab expellete ad cduersi aque G ad cMauu ignia itaq) pars impelleda sicilius recipit i pulsione deor sumis sursu retrimpulsio fit culpeturque aut butaliqui grauedine facilius recipi ut petur id pars aeris inferior a stigiditate aque quo quo grauincata magis recepit impetu: quare ultimata loquedo resolutione forma malis aeris c6parata lame aque est
leuitas n5 grauitas:cbpata ut expelli potet sursum et deorsu3 est plus grauitas O levitas: quo nε obstite bueare leuitate simpliceno admixta grauitati. Cε tra ascctus est natis aeri ergo faciluis aer ascedit Odestedaudatoq)eqneuelociter expellas sursu3 et deorsum. Soluti. ersequela n5 colliςitrest.nascensus aenosurus ab expellite magis similis ascensui motui nili aeris in rosae motus o descisus:descisus inest magis similia i facilitate motui nili aeno.Q elei ruui Albere parii' arbitrat tale mixtu in Obelmoueri: boc tundameloror nullu elemctu trabit sursum aut deorni3 dui, est nast locatur qua de ci cedit m otu alique nile tardiord edin fine es in pricipio: posto muto l sbera ignis tria graduu quitatis terre et
totide a4 dum: gradusi leuitatis ignis et totidE aerIonstat Italem inuria mouebis a proportione
ocrupla: tndis resistentia meta extrins ivt vnu. erit in aere mouebit a rimnone dupla.m resistentia spbere vivitu et duo gradus leuitatis ignis erum resistentia vi tria: potetia motiva erit vis. ues stilicet gradus grauitatis aque et totide terre. Contra: si bec ratio valeret:rumuel motus a rpor λαος .nde minoria inequalitatis:m tale mixtu in aqua eri , .
potentie monuevi.3. tresistentiaeetutis. Quarem .cendu est motu nil E rectu semp ee velociore in finees in principio:vel illud fit re desideriu et impetum acquistu per motu: vel fit qr po medu in motu nati epotentior ad mouendu pnnue: cu moueat in virtute omnium pcedeuuaet in primis falsu3 e landam modernodi elementa scilicet in locis orus no biegrauitali et leuitate: biit nam grauitas et leuitas diis ossicia:quox vnu e mouere mobile ad locu nate: aufud e seritare mobile in suo loco nili si fuerit uitiare in exercedo quodlibet istop oisinop grauitas et lovitas merciis dici vel qualitates actuales:vel tormelabstantiales actuales' pcecidu e elementa me extra locu nate bie grauitate et grauitare: i loco Gubie grauitate sed si grauitare: si. n. talia elemita Πυ
uitarem irprijs sphino: nec lava possibilis emnatatio: c nos vivere i aere ponemus:reinui et
elemmiorqs regi&υ' desideritib 'et trabe omeoru silua nates: mutu ergo illud ptinue veloci' mouebis: ligneqdeleuitatis ignis duo gradus remiit mist et duo gradus leuitans aeris:et qd est in aeret ignis i pedit resisteni aeris existetis i otia in ubi pri' n tin i diebat:io minus resistit aer i spera aerio G i spbera ignis. Vel crescit potentia moti mixti: m ps medβ ptinue reddit poterior atm potentior: et plus Nortibabin auget potetia aciluas renstma.CInsup existunit moderni aliqd veloci' i - no moueri l l vacii oraccipiat mixtu3 quattuor ma
dusi grauitans terre et aque:et quattuor graduu remtatis aeris:muasit ignis:Mm vaciau acotauo ignisvsque ad reuu muduponat tale mixtu i igne cui ' resistitia fit τι vnu: descedet ergo ligne a Nornde duo de ista.Sed qu illud matu erit ad vacuu ubi deleted aer:tardi' mouebit qr a rportioe supra parsi te ternao. dico iram ad boc:τ tale ni xtu i vacuo iistiti mutares: et dato u pcesso m fiat motus i vacuo velocior logei vacuo celebrabis:nem eve* igno nresiste in a pria spbera: qninio ibi nugis resistit S m
eu fit simplex debet alicui corpori simplici: no quam elemens tergo pter quattuor elemeta tueant corpus smplex qb mapte na cimilariter mouet:e e aduerae du τ ubi tristano qui latim exponute pol alior
motus unius t necesse est ut eadem namta.i .corpus babeno vnM natura babeat eud .i.viis motu: et era
20쪽
iari quia tutare pluris vita necesse est vi habeanto plus uno motu:corpora insibus sunt plures una nacon ' on ut habeat plus uno motu. Sensus est:formiatur psequitie a Comentatore: pria est:vna na est 3 principiis 3 motus une ergo una na b3 vnu motum.. Scta est:corpus fimplexu; vGnam: ergo et unum motu.Tertia est:bec corpora bnt plures nas una erigo et plus uno motu:vii repugnat biis plures moi 'lesse uni 'natureret muria ta sit unius motus. Amri ait: r sorte si babuerint. s. plures nature unu motu erit fini corp'dominansiim
plex no in m est copositus: qm fiesset ita cotingeret mcdpositulit simplex: mo .n.vn'ndyuenit nisi ab una na:et biis una3 nn necessario est simplex. oenisus est: mos simplex si sit alicui' corporis copositit b boc est fini corpus simplexo meo dona nat: veluti in laude dominat terra m ' nam tendit deorsu3:mma ergo inauta biit iis unu motum et niouent vismplicia no ut muta:* si esset ita a mouerens m*ὰ ta ut mitra:et supte tu motu simplici: mixta ecnt sino plicia. Otra: motus simplex est in nuxto =m m mixtu3b3 elemetu dominas:'minu b3elemctu dominans quaren' mixtu ergo murruq tenus mixtu3 b3sbio: motu simplice. luno Erpntia no v3: qr nota redu, plicardis in minori dicit babitudine cause malifrine' pcmne dicit forma. Et si itera dicas ad ala originatur motus ad diuersas positionis drias:g ab una nameniunt multi motus. Solutio est: motus circularis estorius ale ut aia est:qu tu corpus subiectumate inclinat ad motu rectu potest alat varus moueri motibus:*i inclinat ad motu circularenon moue aiat nisi motu circulam veluti est aiat celesteret ceci τ Cdnactator dicebat.r .capro de ma orbis: more
celi est ab ala tm sed in salibus que sunt bu hientutar principia duo* momii: est.nanotus pregressiu'mus motui ad que inclinat elemitu predominas. viqintre cuboc positu est sic: timmotus sint simpliceor op3vi con d/ra fimplicia sint ri numeru modo* motuu simpliciuu cu positu est in motus circularis circa mediu e simplex:necesse esis corp' qb mouet illo motu sit simiplex necessario. sensus est. ot sunt corpora simplicia quot sunt modi motuu simpliciu:Aristoteles igitur cuposuitq)na est principis motuu corporu3 cmotuu 3 locali utet glosauit fic Averrois no m na nofit pr impiu alio* moritur 6m 6 erat uti ad xpositu. ait: sed in tacuit in prima rte littere piis istius visibio. moeci urio vi corp' simplex qni sequit a psequeti parte. la secuda parte copulative que est intona: videlicet om nis motus implex babet corpus simplex:etiam seu
tar ab boc quod potat precedes: et posuit cosequo cinc rus simplex babeat monan simplice: et motiso fimplex babet corp us simplexi et quod sequii abboc qb posuit precedens: et pol accipi pars sceden/tis sicut nos fecimusrmonia D acceptu mittit precedenti quasi precedis pcliideret pclusioni quesita.
Sensita est: c conclusio: motus circulario e corporis simplicio sequitur ex bis premissis:omnis moe plex est alicuius corporis smplicis: et motus cucularis est simplerret paulopostiliquit: et mcdclusio
ficut dixim' collocat i syllogismo risi Orpi P: narrauit illud qb declarabis ex boc. quasi dixerit a Mamactu: et s n5 dixitidi redo:manisme igit ex bis et diximus f nccesse ἐς corpus simplex qb per natura3
inenti octaui debebat esse ista: motus circulano e alicuius corporis simplicis:qr ois motus simplaxe alicuius corporis simplicis:et motus circularis est finis plex: tu in fine octaui posuit istam: aliquod corp' simplex naturaliter mouet circulariter: pp tr naturaliter differt a conclusione textus Edmenti octaui: quembilminus continetur ibi potentia spinqua. Sunt ergo due lusoes p fiderande. rima E: motus circularis e alicui' corporis simplicis: et E pclusioto comenti octaui. Secunda e: motus circularis e alicuius co Noris simplicio et inest illi p nam :c hic find/strabitur textu Comenii nom.
maticus in contradicendo xposi/noni dicenti τ ois motus fimplex ide fim specio est corporis simHicis eiusde3 m specu. Sensus Er brem ostio verissima elidit:idem motus simplex ' meri n5 pol cMedi diuersis corporibus fimplicies sinnam: neque diuera motus simplices eid corpori naturaliter attribuuntur. Cotra ignis et aermoni recto dii. sursum mouent. Terra et aqua deorsu3 ergo. Ite aer in spera ignis descedit: in terra et aqua ascedit ad lo cuproorium ergo.Solutio emiolus rectus sursum folia , . ignis specie secernit a motu sursu3 aeris: redit qd ignis ad prauu lune.Per vero ad prausi ignis.st ascensus aeris et descensus eiula ad eundo ternavnu p varia media recta eiusde penitus sunt ronis: at motus ex eode termino ad eundE terminu medeses spacio recto et circulari alterius et alteri' sunt ronis: et bec e causa τ motus rectus nὁ eado specie cu3 circulari ceudus t et * naturale et violania motus ii co/stituunt specie seiunctos:rectitudo nime curu rasmedy saciunt diuersitate motus specifici.Sed dicet peA Ao: quispiam nuquid augmentano et diminutio in eside desinentia terminu eiusde sint rationis.Sut Q vnitate specifici motus volui pedere ex unitate specifica termini a quo: ino placet illas mutandes specie easde existere ob termini ad que idesitate. Dicere au ru ego sum solitus nominatas murandes specie dis , ilantibacrauM:l3quatvas iidcdtranet quilitant in ut minor ex maiori b3 oppositu modum essendi et mystctiore-maior ex minori:saluat m peroptime inter illas specifica distinctio.Argumetuitam Averrois quo rest elemeta specie differre pr diuersitate loco* e a signo:a priori tale E:psectio motuu et loc e fim psectione sormatu: sorine n sum equalis perfractionis:ergo. Coira: supficies ad quas ted ut elemera sunt eiusdErbitis: ergo. Mndeo: ille supficies differat specie r5ne qualitatu in ipso existenti differen tiu specie.et si perastvsu si elemeia hient eusto
eue t eiusde spei Dico ν notorbes .n. celestes lo/ hcant eode loco scilicet citro: tu sunt diuersarur5nsirin diuersitate.n celop substanale sufficit a cetro in bes recedere unu in ad maiore distamiam altero. tertias Comen. . stati boc: tot' a Ll, L .-LLAE CEmen. 8.puincebat motu circulare eἐ subiecit simplicio: i textu Comen. .pcludi minos circulario b3 subiectu simplexna pter corra mota motu recto:et rdia ordinat: si motus circularios, test corpi moto motu recto:aut nil uer aut accideran et pleritanis nitit: cu corra mora motu recto beant motu nile rectu: debit corpus simplex duos motus
naturales: quod edstat esse salsu3:quia unius corporis simplicio tantu unus est in natura moe: si vero