장음표시 사용
31쪽
tes e . . celi. 67derit equast graue elaueret erit illud subiecim nare dispositurqm nil alterastaturitur. n.niliter ea que extrinsecI alterant. Comnafrefficiat graue ut duo grauevt.6.pri' erit Naue utruattuor ergo et leue ut quattuor: g equale ad pondo. Uleii ut esse equalis ponderis: descedit i duobus elementis: igne et aere:ascendit in terra et aqua.
C Solutio est:uel p5t equale reperiri in qualitaties quo ad gradus n5 tn d ad virtute3: cu emia blattan. qualitatu in virtute no stat mixtio:vel tale corp'erit equale tam p instas et in potEtra: n6 in actu et tine. isdtra:applicet colamis. ste tale corp' non depideta motu et lex ergo p tks pol durare. co psemas dethere esse simile et nullum tale posse pipa applicari. urem depecitudo tale corp' amotu: qrest in militu. Vel dico n5 posse dari equale sm oes orietates: citius. deuenit latitudo una ad mediiim o alia: et naturan δ paterenir* latitudines qualitatum diria rum pari filo inducerent. Insup oleu lli ascendat in aqua rasit equaliter transtu3 sacit sicut sursu3: veluti in aere deorsu .stem oleu3 n5 supernatat oibuo corporib' grauiorib' aere: ut est manifestu de vaponbus possis in aere descedentibus.
erri' di incultas sit talio:equale ad pondus
in medio aeris camen3 ouiesceret: m tria elemita grauitant et ignis est mi leuis. .ceh.2'. 39. Item culabere elementopsint rotude aut undentes ad rotiandi ratE n6 possent tale corpus raponat quadratu cui' una medietas sit granio et alia imisertire i duo edita:g alin ps duis esset sursum et ali et ps leuis deorsu3:g tale corpWibi nast ii locaret. Solutio est:nunc ndest sermo de equali ad pondus cuius una medietas sit grauis et alia leuis: 'de edit
foret credit couer ipsum quiescere in medio aeris et amae:ebec Pp5:aer grauitatinoria subera ita imtelli sis: grauitas aeris est maior leuitate eiusdem in loco orto: n aer facilius moues deorsu3 G surni3: dato τ equaliter expellat sursu3 et deorsu3: ab extrinseco nam impulsus facilius et cmodiuo deorsu3 impellas m sursuvndmbabeat nitri inclinati deni ad deorsu3. t. ad cerum:' m i spberaria expedite sertur ab expelline ad couem aque que ad corausi ignis itav pars impelleta iacilius reopit i pulsione deor sum is sursu3: m impulsio fit cu ipetur que aut butaliqui grauedine facilius recipi ut impetu: i5 pars aerio inferior a stigiditate aque quo quo graui ficata
magis recepit impeturmare ultimata loquedo resoliatione forma malis aeris c5parata Drme aque est
lenitas no grauitas:cδpara ut expelli potet sursum et deorsu3 en plus grauitas O leuitas: quo n5 obstite b3 aer levitaia simpliceno admixta grauitati. Cε tra ascisus est natis aeri ergo sui luis aer ascEdit Odestidaudatoq)eqneuelociter expellas sursu3 et deorsum. Solutio ersequela n5 colligiti est.n.ascensus aerio factus ab expellite magis fimilis ascensui motui nili aeris in rone motus o descisus:descisus inest magis similis i facilitate motui nisi aeno.Q Uet rutii Albert'pam' arbitrat tale nuxtu indlibet noueri: boc tundameto: m nultu elemctu trabit sursum aut deorsta 3 du3 est nin locatsit qua de ea Medit m oin alique nile tardiord eἐm fine se in pricipio: posto muto l ibera ignis triti graduu guttaiis terre et totide ad duo* gradusi leuitatis ignis et tondE aerIonstat Itala munitui igne mouebis a mn ouimaeocrupla: si triaci resistentias me medo extrinseci 'ut vitu. erit ui atre mouebita nortione duplar m resistentia spbere ut unu3 et duo gradus leuitatis
ignis erunt resistentia vi ma:potetia motiva erit ut 6.ues stilicet gradus grauitatis aque et tonde tare. Contra:si bec ratio valeretixumiret motus a rportide minoris inequalitatis: m talem xiv in aquaeri , potentie monue vi. .eresistentiaeet vl.s. Quare mceiidu est motu nil ρ rectu3 semp ed velociore in med in principio: vel illud sit re desideriu et impetum acquisitu pis motu: vel fit qr po medu in motu nau epotentior ad mouenduptinue:cii moueat in virtiue omnium pceditiuuet in primis falsi 3 e landammimod op elementa scilicet in locis rprus nobis grauitate et leuitati: biit nam grauitas et leuitas duo officia:quo* vnu e mouere mobile ad locu nate: ab ude seruare mobile in suo loco nili si fuerit uitrate in exercedo quodlibet istop officio* grauitas et lis vitas merens dici vel qualitates actuales: vel forme substantiales actuales: et pcedidu e elementa media extra locu nati bie grauitate et frauitare: i loco naubie grauitate sed st frauitare: si .n. talia elemita Πυuuarenti xprh. -s:neci aqua possibilis esset natatio:nec nos videre i aere possemus: resistut etiaelemmiorijs regi di desideriti et trabe Graeoru situs nates: mutu ergo illud ptinue veloce mouebit: ligneqdi leuitans ignis duo gradus resistramist et duo gradus leuitans aeris: qn est in aemignia ipedit resistitia aeris eristitia i oria in Graves pri utinipediebat:io minus remi aeri, pera aeris v i*bera ignis. Vel crescit potentia moti mixti: m ps medη ptinue reddis poletior almnor:et plus omittabist auget potitia activa in re stitia. nnip existunit moderni aliqd veloci' i pleno moueri Q i vacuoraccipiat mixtu3 quattuor gra dusi grauitatio tene et aque: et quattuor graduu levitatis aeris: mu aut ignis:stet vacuu a cocauo ignisus 3 ad citru muduponat tale mixtu i igne cui' refistesta fit ut unu: descedet ergo lagne a Wornde duo la. Sed qu illud mutu erit ad vacis ubi deretee aer:tarde mouebit:* a xpornde suprampam te ternas. coitam ad boc: τ tale mixtu i vacuo iistin mutares:et dato n cesso ν fiat motus ivacuo velocior iise i vacuo celebrabis neci e ve* igno nresste in oria inbera:qnimo ibi magis resistitvim acre: aut vacuo: tu qr viri' unita sortior e: iu m impedit resisteria aeris:tuqr aucta Epotentia acuua: et dit minuta resistitia:si isti via elemita eret equa gradu .e vtute mi; tu fi posset dici mure rpterea pcludeo ο en 6 daret equale ad pddus: c de digrestide. 4
- or et Eta recto motu Glit mota: ealis ρο- , corp' simplex O na circulari ter mouet: varva roni bus ab Aristo.pprodat: et ui primis: mos maeulariora sit fimplex debet alicui corpori simplici: G sitium elemens: ciso pter quattuor elemera iureis corpus smplex qb suapte ni circulariter mouet: e aduerudu τ ubi ii istatio qui latini exponut e pditionaliorterius Cdnitiatori secatbegoricus. arti Proici diriuet m rade nI. l. a:est
motus unius t necesse est ut eadem natura .i. corpus babens utim natura babealeta .i.viis motu:etec6uerso.et quia corpus simplex est babens rando nainiam oportet ut corpus simplo babeat eundo mo
32쪽
iam quia nature plures vara lucessit est ut reant. is uno motu: corpina inubus sunt plures una naο ν θ' op3 ut baludi plus uno motu. Sensus est:formatur varie psequeti ea Comentatorer pria est: unam estu principiu3 motus uni' ergo una ni b3 vnu morum. Seba est:corpus simplis b3via nanir ergo et unum mora. Tertia est: bec corpora but plures nas una eriso et plus uno motu:vii repugnat diis plures moi 'lesse viu'nature:et v vita na sit unius motus. ait: Isorte si babuerint.s. plures nature
unu motu erit sin corp' dominans sim plex no fm φ est copositus: qissi si esset ita retingeret
vicopositu iit simplex: mot'. n.vn 'noMuenit nisi ab una naret bus una nn necessario est simplex. 5en sus est: mos simplex si si alicui' corporis coposititi boc est fim corpus simplexqb meo dominat: veluti in laude dominal terra sim cui' nim tendit deorsu : muria ergo inaiata but tisi viiii motum et mouent visimplicia no ut mixta: m si esset ita τ mouerent m Q. , ta ut mitra: et supte tu motu simplici: maia eint sim cito plicia. Otrarmotus fimplex est in mixto fim si mixtu3b elemetsi dominis:wminub elemm dominans quatere mixtu ergo ni Mu qtenus mixtis 3 b3 iis: motu simplici. Solutio E:pntia no us qr nota redu, plicat dis in minori dicit babitudine cause malis: in pclane dicit forma. Et fi itera dicas ad ala originitur motus ad diuersas positionis diras:j ab una namentum: multi motus. Solutio est: motus circularis estorius ale ut aia est:qn ui corpus subiectumate ut clinat ad motu recto potest aia i varus moueri motibus:qn inclinat ad motu circulare non mouet aiat nisi motu circulari: veluti est aiat celester et cera m Cometator dicebam. capro de ima orbis: mo
celi est ab ala tisi sed in aialibus que sunt bic tuentu
. Dus motui ad que inclinat elemitu predominas. inquit: et cuboc positu est sic: crimmotus sint simplices: op vi corpo ra simplicia sint ρ3 numeru modo* motuu simpliciue re positu est . motus circularis circa mediu e simplex:necesse est in corp'qbmouet illo motu sismi pleriaecessario. Sensus est.Tot sunt corpora simplicia quot sunt modi motuu simpliciu: Aristoteles igitur cuposuitq)na est principiu motuu corporu cinomu 3 localiuret glosauit sic Suerrois n4 m na nofit pr inpiu est motuur 6 qr 6 erat iiii ad xpositu. ii licet ait: sed tu tacuit in prima rte luiere
Upiis imus albis. mos milaris vi corp' simplex qssi sequis a pscquis parte. la secuda parte copulative que est in textu: videlicet ominis motus implex babet corpus simplex:etiam statur ab hoc quod positit precedes: et posuit cosequesboc incorpus simplex babeat motu3 simplici: et motruo simplex bain corpus simplex' quod sequit abboc qb posuit precedens: et pol accipi para seden/Iis sicut nos secimus:quonia qn acceptu suit cuprecedenti quasi precedis pcluderet pclusione quentia.
Sensita est: c conclusio: motus circulario e corporis simplicio sequitur ex bis premissis:omnis moesmplex est alicuius corporis plicio: et motus circulario est sinploret paulopost inquit: et mcoclusio sicut dixim' collocat i stilogismo potitia ni marrauit illud o declarabito boc. quasi dixerit ipsam actu:et fino dixit:dicedo: manu estile igit ex bis des
menti octaui debebat esse ista:monao circulans e alicuius corporis simplicis:qr ois motus simp lex ἐ aucuius corporis simplicis: et monis circularia est fimplex: tu in fine octaui posuit istam:aliquod corp' simplex naturaliter moues circulariter:q pp ly naturaliter differt a conclusione textus Edmenti octaui: quembri minus continetur ibi potentia ἔpinqua.Sunt ergo due pclusi4es psiderande. ybrima Elmonis circularis e alicui' corporis simplicis: et e pclusioto comenti octaui.Secunda E: motus circularis e alicuius corporis simplicio et inest illipnam: et dic find/strabitur textii Comenti nom.
Q inquit .Et laborauit Iolaeo gra
M mancus in contradicendo pposi noni dicenti moto motus fimplex ide ρm specio est corporis simcticis eiusde3 m specie.Sensus ii brexpositio verissima existit: idem motus simplex m specie n6 pol cMedi diuersis corporibus fimplici smnim: nessi diuera motus simplices eid corporina . turaliter attribuuntur. Loti a Mis et aer motu recto sursum mouent. Terra et aqua deorsu3erso.3te aer
in spera ignis descedit: in terra et aqua ascedit ad lo rarium ergo.Solutio e: motus rectus sursum solo 'ecie secernit a motu sursu3 aeris: tedit qd i iis ad pcauu lune.Her vero ad pcausi ignis.st ascensus aeris et descensus eiusde3 ad eundo termitnu p varia media recta eiusde penitus sum rdius: at motus ex eode termino ad eunde terminu medites spacio recto et circulari alterius et alteri' simi ronis: et Me e causa τ motus rectus n5 eadri specie cu3 circulari cEsedus t et q1 naturale et uiolentu motus ii co stimum specie seiunctos: rectitudo nim et curu omedij laciunt diuersitate motus specifica.Sed dicet peri : quispiam nuquid augmentano et diminutio inrede desinentia terminu eiusde sint rationis.Sut u unitate svecifici motus volui pidere ex unitate specifica termini a quo: multis placet illas mutan5es specie easde existere obtermini adque identate. icere ais ri molam solituo nominatas mutandes specie dis ferre:bacrauM:l3quilitas n5cὁuanet quintati eta ut minor ex maiori b3 oppositu modum essendi et implactiore iij maior ex minori:saluat os peroptime inter illas specifica distinctio.Argumetuitam Puerrois quo mat elemeta specie differre pp diuerstat Eloco* e a ligno:a priori tale E:psectio monau et locope fim psectione formarsi: sortite ii stant equalis perfractionis:ago. Coira: surficies ad quas ted ut time οι - , ta sunt eiusdErdiustergo. Mndeo:ille supficies differut specie r5ne qualitatu in ipso existenu differen
raeent eiusde 'ii' icosti nor orbes .n. celesteolo istant eodE loco scilicet citro: tii sunt diuersarii r5nsit ad diuersitate.n celo* substanale sufficit acinorebes recedere unu ni ad maiore distantiam altero. tertias Comen.'. stati boc: tot' est Comiti.8.puincebat motu circulard eὶ subiecit simplicis: i textu Cometi.'. ludif*mot' circulario b3 subiectu simplex na pter corda mota motu recto: et r5 sc ordinas: si momo circulano φν', test corpi moto motu recto: aut italiter aut acciditat hesiternim si nilit:cucorpa mora motu recto beam motu nili rectu: bibit corpus simplex duos motus naturales: quod cδstat esse insu3: quia unius corporiis simplicis tantu unus est pni natura moesi vero
33쪽
s is inestur hin corpora mora mi otia
milia pes ta buctu motus circuli inpuos: Ono babest duos motus nilo: bitur subucis3 ruimus rus circularis.C Dubius si motiis circulariu est in celo no molanter no meter mωὰ nliter: quo potera dicere coinciaiora.reb.6 Nisasilino est is. istinctio dena que ara et quen5 est ara tollit multas appariles Maeninus in m ora Hiierrois: cvin .itellisera et tia et ara et volams penu auro inpelles:motus ab ea origiliat et nauae aialis et voluiari' nominπι pM.
laria neces a ui est alicu corpori r aut igit moram quattuor: si quinto: babel interituris a
ri mauu aut iraruraliternut non naturalucr scu. . accidentaliter et extra nauirant violenter: cenimo aciem sunt in peripatencos: fiubest accideniabs sed lapis tu nius: c&viceret ut baberes duo. . ninas scios sursu Let deorsuum illi duo erin non nilo seu acciditates elemento illi cui moras circularia uterumhiems erior aut rano de cere ad c vincorpore ianisci essent duo niwnares: nvero fit acci alia igin:ergo dimi nati: et cu munnali igitis orietur motus deorsuvum aut duo conuaria: superior aut ratio fuit ostensiuadpetit alernentis utra acculetaliter ergo datur labiectu cui nati ier' inera: et bec duo dissimina inter ronem Put et predictam intelligit Efinierator ex verbis Bristotelis licet dissicilia:tandri ex olb'bi aromb et ostenvia et ducitibus ad impossibila pala3 babet τ m tus circularia nδ est milis: neu violanis alicui quatramesentento .cinde sint posta in Emuista pro postrio: motus circularis est simplex ad denotadum elaniata n6 moueri circulariter nisi equore: melanunt circularis cisola' est ex recto et cuculi
rum partib' descendinino fi mos elemento* preter nam esset simplerroporteret cetu circula na motnn esse elenientis: sicut fi cessi 'eret moni rerio preternam:corpus liter motu motu recto fotre celo 'iu: nopol. n.moesmplex ee malici pternim: qn sit ibi di naum si moe fimplex sit preter num aliquo subiecio: est nilis corpori illi prio et i5 non poemotus simplex circularis esse mede inter rectunale3 et rectu uioletu: mbit erit que mouebit motu circulari sit ilici preter celuu et tunc addo τ n moUcircularis simplo eri orius recto simplici:eet quide usprietate extremi ad extremu3ristatuntq Cωm'aior mi esse grauia et dissicilia.
pria fundata est supminor: inoo circuisis est simplix: scoa est et ois mot' simplet est corpis simplicis: steis scis dif*mocciitularis necessario e corris ii plui sp
n4 intestiςit Auer. demostratoci mmctus. ouatisico ludebat motu circulare esse lubiem m/plicis:et iid ut in dicit: et me circularis N i subiectu simplex pter corpora mota motu recto: li purinpositis illis duab' xp5mes fuit demMratu in Te
s adincorpori imis motu rectoraui natura:aut pre
nistus rurales vero mero nanum et accidentaliteris omne sic inberena babet aliquod si cum cui in se inemerso preta corpora mota metu recto quoruntam potesse subucrumtus metula mptais naturalis Nditur subiectu Murru me cum auste 'llogisnus partim e ostensuris: par duce ad impossibile: pars ost aptitas rariise εγών. subiectura luis motus naturalia m ere disti Ma quonia subucio nisis motu alio. cesse subiems motus circularis inplicis naturaliarergo celitin citdistinctum a subiecto moto alio ni et in circulammior patri in Toni contenti octaummam vero deducitur muriurgibile: et me demonstra pru
mi corporitam alicui elemti quattuortam codipon quintorsi abcui emporu quam vere gratia . iani ut dicunt antiqui erit acideialis igni:m si none es accuuialtas, nilis:pnngem in ciet duos mσtus cotrarios:scilicet motu ad inseri' et ad iuridici dictu e munustrarium: cu accideialis e Naita . .m quattuor: cessario e traus corpori sinis.Sema e: si motus circularia enaniralis igni e sibi accidimlis: qm findest accidentalis sed naturalis:morus circularis ignis inriduos morus contrarios rotu , scilicet rectu furin et deorsit 3 et ro ergo in fic-mo cucularis necessario inest alicui corpori aut is a corpori quinto:am alicui quattuor: si sint oHitem disi alteri quattuor: aut naliterram accituraliter:finaliter: ergo ride subiecto fimplici inerunt duo mwles: si accidentaliter ergo coungum pirarias naburgo uni duo erant cinaria: in qua quidem deductoe
ad impossibila G disseribet demostrano a pris ccte ad impossibile: fidica f*moe circularia ustalicui elemtionaliterindulari fiduat motu cum elementis messe accidetalitre: Oti ducit ad vo
sibi inprior vero tactive argumitabat usi elem ira accideian ς des subiectu platemidininugit Cεmentator in demtaratione esse ad mincne piis mandam primi syllogism pota textu Coim nomo extrabilo rei logismo tractie ad i possibileremus
sullogismi ostrem minorinum coue celesti inenam circituris nilis:modus aut quo illa minorem
firmat dini fi elatu dei ν mina circularis no am
cora' smplo et oraviqbdi pol dupliciter exponimno m4 τ fit cois: m fit pclusio uno spilogismi et principisi alterius: itam i tam ramis octaui sun principiu ad Mendu motu circulari bie subiectu inplore pes esse cMlutabre salicet:oercedem a natura fimplici ri subiectus simplorois motus simplexe buiusnodi: ergo: tunc vlva:li motus in ris e simplu:ergo babet subiectu si lex:est igit fice5iMvel Comentator intendit hanc:ois motus m
conuictibilem in terminis fimpliciter: cii maiori lolismi posin intextu Commenti noni:que sint omne subiectu motus naturalis simplici sedistinctim
amitabet moto alio mauulla cum propones
34쪽
tiusdem ista est et o sylla inis qui intrair
tii Tona Tomiti noni:et e cos huic syllogi sim mcennad impossibile quantu aditim partem motus nilio alicui et me o*: in idem beret duos mos naua simplices m quidd est falsu3:ritis aure salsitas exista maiori decuras:*oisinoo simplea Mirabere labiecta fies proprium.
wmipla potatomos quo mouetur corp'fi non ea ei naturalis est extra nini. Deinde posuit m illud quod est extra naturam est in ultimo egregionis: quotest aliquis dicerem motus cimilaris est isticoripori accidentali simili est igni et aeri:e corpus illo est ignis vel aer: ni istam pirarietate quod est modium n5 sequitur positioni the m corpore moto mocimilaris cerpotibus reciso M torpereret derere bocnd est a pueras alicui quattuor corporsi con/traria nanitati.i. motus circularis n5 ἐviolentus ali elemento: c ipse e naturalis:sicut sequebat ex sermone babito de motu simplici Nortionato quat/tuor corporibus:m ois talia momo vel e violemuo
ti filii in ultimo remotionis vel distanueret pti fitu in ultimo remotionis vel distantier et pro pter boc videtur si motus circularis corporiae motio motu recto est medius inter moru3 naturalem et edtra nim:m lapis mole idim induost femtra natura3r ad sursu3:et circularem: est quasi medi'. - D ter duos motus.Sensus est:inducerinir due cosequentie. Dria erat: motus circularia est accidem talis alicui elemento: ergo est contrarius suo morulnaturali: e non videtur valerer quia ignis incon eam mouetur circulariter accidentaliter: et tame ibis motus non cdtrariatur minui suo naturali. Secu' daedsequitia erat ista: monis maeularis est dirari' motui nanarali ergo in ultimo egressioni oridest contrarietate extremi ad ememu3: quia fi mos circula/rio est c&rarius motui nanirali elementi: cui etiam aduersatur motus rectus ergo duo moe uni 'iabuturiqb d3 intelligi in ultimo egressionis: aliter mil
lum oret incoueniens Nirtuti. n.duo vina extrema
opponunt: et albedini multi colores prians: M tum duram opponitur maxima metare qu&Lest ex tremi ad extremum.Et siquis assimaret moru3m cularem coirmarri motui elementi naturalicdtrarietate medβ ad extremu3et no in ultimo egressionis: pnua illa nullius tui rei momenti. rat si a rite Mi dicimus*ex isto sermo Μι ιιιν ιι Mapparet miste mot' corpori ius mona motu recto non est nem naturalis: nem extra natur . . violemus:et boc quia n5 est simplornam ii suisset extra naturam sequeret q1 mi esset contrarium pluin unu3: quia motui recto naturali ali cuius elementi oriarentur et moe circularis et alter moerectus: et hoc est quod dicitem illud quod est mra nam unicuique eoru: est pirarim naturali: γνα cu3 posuit m oes motus simplices istis corpori quattuor sunt pirarerquia ista corpora sunt pu ariat oportet v si aliquis istoru motuu simpliciti umeniae in alio corpore cui n. inest naturaliter: ut fit nam quia quado est naturale coirano suo est retrariu suo
motin naturali.l. motus naturalis unius elenam est
Guari motui naturali alterius:quia corporu conuarioru3 motus sunt contram: et sin veri auii boc de inmae simplicissi' pertinentiae istis qui sunt in plicestet un' uni scilicet consentitinon abierit quin Nortio negetur ei fim mim.t.erit talis in 'alicui violentet si aut contra nam oportebit Oeesse plura
c&rariari si est mnam: necessaria erit corpori sim plus inesse duos motriqb est imporbile: mos autecircularis iunio: atris et aque dicitur equoce: mea
ni tuo scientie ς motus circularis est simplex. is motus elemens torculariterno est simplex:neq3 circulatio.Costquenile igitur iste aperie colliguntrmoras circulario est accidentalia iam et est fimplexe ergo violemus:ergo motui recto simpliciter sursum plures motus previantiergo moecircularis erit naus alicui elemento: ergounu corpus simplex bibit duos motus nates simplices:ergo cum Oius m cyraris simplex nd possit ee medius inter motu fimplici ter iurium et smpmdeor stim si erit prarius metui tecto fimplici erit sibi conarius pumerate extremi ad
extremu: motus.n.rectus et circularis no pueniunt in una ratione contrarietans: ideo eis non possunt H, , uariari.Ete aureone dignissimaeo admodum γ ignis et terra pirariant pirarietate exiremi ad extret .i mum:m ignis in tribus elementis ascidit. Terra ini descEdit. Ita aer et aqua opponunt oppositione extremi ad extremu:φ aer deic reidit in uno et ascen idit in duoes: aqua ascedit in uno et descedit i duobra I
at elementa media elementis extremis aduertabunι ptrarietate nudu M extremo. -
a celo sum labere quamue poli sunt
perforatirer arii corpora sunt psorata: que i impoυ sibile:m impossibile eae abb moueat circulariter mnam nisi spera:et sperab3 cen et duos polo cortrimi r in loco uno mouenar circulariter: polos: quia mouetur ρm unam dispositioni: et boc manifestum ein planete sum paries corporis rotundi:nec mouentur motu locali peris: stilicet variado lota: sicut om istis opina g
esse qui aliquis opinantiar. Sensus LExistimat ibi taci polos esse perlaratos fim imagirration et mira imaginantur celu volui super acrem intelligo lem transeunt E:et per polostet a centrum:et l3 Intol
meus n4 dixiret polos perforatos uni veritalem: inposuit epici los et eccentricos no vere spemcos: erago fi potuissem epiculi e eccenmci moueri motu cuiculari sinplici:cu no extitisses eoru motus circa cen/Irtini mundi:ergo variassent planete locum: m v centro mildi nimioris modo essent: mox non emirne ergo destruatur celoz psectissima spetimas:et ne uoluanir aliquod celu supra cenπu non ipsus mun di: et ne planete locu3 varient est necessarium stellas omnes et erraticas et fixas paries esse continuas et integrales aeorum orbium et ita epiricli et eccent erunt vani cmmerici et imaginati solium: nequam existentes in rerum natura: sed debis.2.ceu uaria
rarii in bustis loci Oltariuυ ore stilogismum ad impossibile
evius cathegorica con ostia est mis: et propter boc potuit propositio to et a propositone maiori que est in uno e LN gismorum cat gQicorii pcludentiu impossibile incrus: dico autetia τ motus naturalis emi acciditati: E ista propositio in
35쪽
ε, i tuo circularis est accidentalis et Prum'. elamento:et omni monil accillantali contrari' in motus naturalis et violasimo alvem elemento est contrarius motui naturali eiusdem e ciuesua ex bocm circularis est contrarius natur litium remoto. gruis' informas Ilogi sin 'imotus circularis est violentiis elemctor omnis inmtus violemus et emento est contrarius motui natu ealueiusdem ergo monas circularis est contrari' milii naturali et mentiri est syllogismus in tertio m me figure: maior propositio est secunda: priina emnor: nuta remus Averrois minio priorum camre quinto. IIbrosemimar Averrois: quddo mili ad tu et ut ei cim corpus motu motu resto b motMreciu accidentalo: et a dentalis est contrari
nitu qui est ut ipso. cvnumergo si ripuariu plus G vmium motus no nilis seu minuis almii' istarum corporii est viis cotrario illius corporis: filiina momoret ista coinquentia valere maestiticularis dacculentalis imaergo est naturalis tenet e cuidem n5 relut de motu cuculari non simplicumnua nidi inementorsi cucularis no i violentiast nem naumlis: iuia iis est Diplo: si oso M alimis morus accidentalis et sit inplex ta violemusta fistaccidentalis n4 simplex: in violemus ἐ: non ratis alicui corpora immis itaq3 circillaria simplex nulli corpori est violamis: bucuin a posueries eurius melantis sinu decurate.Et etiam moni. nualis contrarius emolin accidentaliutior i. tiis naturalis ellemento ecdirarius mouit acciditali.m re laeti iam:m iamri4 babeat contraritim nisi unum.t. si motus incituris suisset accuuiua inememorem constat semper alique moturumscontrariari: ninc motui naurali et lamenn opponodin duo motus conmrh:qo est falsus a pier regula niaximi dicentem unum no babere contrarium ni β--.Et ν motus circularis e simplex. i. si det tu;
cium sibi uiolentu ergo quodlibere curemii Mi inlis simplex. . . . A
motu rectu sibi violenniniret ine syllogismuρ est queris Penici in lusu: citan mos lari. si
euo plura sunt m retrariareoiulino est impossibilis:ergo altera prenus aru:non minor t ergo maior rM qina monis rectus no sit contrarius molin recto ergo quia salsta 3 est motu3 circularem esse contra motui naturali elementi: si si dum sit motu circinis rem esse retrarisi motui naturali elementi t non erit motus circularia violentus Hemito: ista ergo carbe sorica: motus circularis erectus sum contrara motiunatiarallelem que est maior vltimi stilissicomposita est. .colligini rex duobus syllogi ina, conclusiombus duo* Wilogismoru:ex M s.cmo tuo circularis est contrarius motui naturau elementi.Gquodlibet elementu babet motri rectum sibι violaniu3. Prosequitiir dicensiet O recordatus laerit proponnonis maioris: ius.Loia motus violetus elemento et c&rarius motui naturali eiusdem:
eumpsit propositione Listam: m G babetumriu3mn sit cuius retradictoria est illarposito ad quam ducit stillosismus ad impossibile. .merito manifeste salsitatio istius propositonis: plura suntvni contraria per 'llogismu ad uti ossibile cocludimus mora circularE non effectuariu motui naturahelem et dilat Aristoteles oe in canone maiori est
ee. II.Talis etiam proposito est logicalis: boc st ν dicebat Euerrois primopbris . s.lo a vutatur in scientilo duob' modis: aut sim et est instrii/menta distinguio verit a filis' bic est modus privprius:aut fim * illa que sitim declarata in ea accipiutur pro mariniis in destruendo aut etaru do ali i
positio que fit paro syllogisini ad impossibile bic pelinas posta mit illa prop6 ut cognoscere. Pe νmosso quo dixit ei est simplexi et O moe sensibilia elemento* circularis no est fimpicu et cimia in ri
tute i istis emporibus m moueant motu ortalin acicidentalitertergo O mouebit eo est motu naturatuet est corpus quintu. anotus circularis finipuit climnd infit ellementis:nem natura: neq3 preter natura geratus motus simplex fit sicinus corporis inplucis: er morusci alaris conueniri cmpori alima matrum ellementis in natura, moeri sinis sinus br poteruus antecedis contradictoria uini consequens aut rem motus sinum e contrari' minini deorsum t scilicet si pommus ' istud empla ν fit
ignis: aut econuerso: sim terra:deinde tacuit sit intentione O E consequia antecedentis v manifesta
boc ν Aristoteles dicii: motus ad superius e con momi ad inserius:n4 contrarius motui circissatri e consequens unius stilomisi: cuius antecede est contra tortu salsi: et e imi nos apposito: n. est vermo monis circularis et motus rectus conserat
nu naturali abcinus ellementucolligit. n. c se V d ' la: no est Mia τ motus circularis et motus rece contrariens motui naturali ellementi: ergo motus adolperius e conuarius motui ad inferius: ra contrarim lmotui circulari. einde tacuit sui intenti Auno positioni istavmotus circularis colaniit corpori mnaturi alteria quattuor ellementis: que xpositio eae sequens antecedentis O manifestatur: istius delicet motus circularis simplex M inest ellementis , - m naturaliterinem contra natura . optando in summa quibus Aristoteles et Auerrois Hunt: e '' mdine di sumantur. Prima e. cuiuslibet coipona fimplicia unus erant m mnaturi motus.ineudariaratus violentus contrarius e monii natural Tertia: Tantu3vnus motus simplex uni motui commmatur.Quaria: amus circularis e motus simploremnia enim motus simplex aut rectus sursum et amreo' deorsu3: aut circularis:bec de Chrito. D. boc: motus circularis fi Eacis dematis cellarer celii babet motum rectum nam
36쪽
- tenet:quia omnis motus simplex est aut reci' aut circularis. Dicit ergo Aristoteles: si quippiam
aliud corpus adsitqpreter ruram circulariter seratur: erit alius quispiam motus ipsius fim nam ιram: at idere non pol. nam si fit is motus quo sursum itur:ignis vel aer eritisi is quo deorsum tendit temerit vel aquaret boc estv Averrois au in finec lenti rapuit dicere si aliquis dirum iste moC potesse acci statis ath corpori preter ista que recte motuentur: necessario ptinget ut boc corpus babeat monim naturale preter motu quattuor coruoru rsed boc est impossibile: nδ est.n.mothece natis muli 4 superius aut inferius. dicit: talisis dicere me accidE talis alucorpi pter ita corpora
mota motu recto:et oio non erit naturalis coν uisto =m circulu: c enim possibile est poni ui locori positionis minoris ductis in prima demdstratione iste motus circularis est nilis corpori nati in sit misso dicere et est ei accidetalis siue sit unum elemettorum tae aliud:aut naturalisi sit vim elementorum quattuor.Sensus e: potuissem negantes dari quintu corpus smplex naturaliter motum motu circularitas mare primo motu cucularci non esse alicuius corporis simplicio: et ob boc texis comenti octaui fuit deducta ista conclusio: motus circularis est alicuius subiecti simplicis. te potuissent asserere secundo illu motu esse naturalem elamento. Terno esse elemeto acciditate3: et rpterea tenu commIφ.suit patefacta ccoclusio: moe circularis neq3 est natis elemeto:neo3 eid e violetus. Quarto dice potuissent motu circuisi ed accidentale cellaret bacde ci suit inducino textus coniensi. itam ostenderetur celum esse denumero quattuor elementorum si motus circularis sit ei accideralis:dedit ergo Hrυ stoteles ires demostrandes c.iradicentes isti mo/disri quedi eap auserui dubitauone i minori: i bacs. moe circularis ἐ fini ploret iidi i maioriri bac vuoia ino simplex est alicui 'corpissimplicis: et fini. boc itelligere debemus buc locu:vi quelibet illaru
demonstranonu sit suisicies p χ:Hexcludenduli ci alique illo* modoptaei fit alia lectio talis: queliri istis demostrationii ii , sit sufficies ad c5chiduum, dancors ut tu motu ' nam motu circulari. Ce- η tra: rbas bre quintu cois' ee j ps subiecima subiecti libri de celo bat esse:b comentatore. .de alaa nec labiectu: nec pies ei'subiectimas ee xbat arim:.CMndeo a posteriorisplurgismo Wpotetico educete ad impossibilen dimouenit aruncerbare etsi abiectus vi eo subiectivas esse syllogismo aut ca riserico nec a priori nec a posteriori id fiat psit.
et psectior recto: cu fiat finiriectius spativicusit cir lus lincarGrapsecum: igit motus circularis do ut Grina priorio sint ea corpora quibus ii
radatur motus recrus:idaulcis iis aliud. erita qualinoi elementis: nem motus circularis erit coisoru mixto*:cucor pamixianaqueant pinnimelenienti dominatio: ergodas corp' sinplex qb cu culanser amoves. Quare et queda3 est orpea sub Omia celerispersectior elenientis et corporiae natruralibus ex eis copositis.
tu celi res miles pendent Mauri ad Nuci:constriuari et operari: binc est et mos celi quasi vita olbos. que y nampstitudiis nucupabat.8. Drsicota prior quo se et orationes viventiu naliu3pseritat. motus circularis mesura morus recti: cdilat asit me sura3 puctiore esse mesurato. DCotra: mensuragi ob in o :mensuratu debit ei eiusdironis. io. meimp sicci
γ.pbysicop.24. CSol uno: primu mensurarumcu . t circularis est motus circularis:α3 totu prius mentsuretur a parte sua O aliud sibi extrinsecum. Arena ait: niolus circularis est in eo ore pse cnoris figura:et q5 est placuoris est soctius: ergo motus circularis est psectissim' motuit. CContra:gnatione:augmento et alteratae psectiori
acquirit termiti' ad que di motu locali: ergo.Qm , tu luno est: nobilitas motuu atten dii si sun i eiusde gelneris penes terminos ad quos tendunt: si fim ancilrius generis penes subiectu et sine: mores .n .celi celteris est pstantior: no obstante*ubi sit implacitust formis in quas desinunt alie mutat des.
dimitia ait: 31 positio dicens * circulare 'ει est placitus fim figura3 recto non sit
manifesta: incepit declarare ed dicedo:corpus circulare differt a retro que est finitu: et impossibile e in eo additio:corpus aut rectam diniensionu3 est dimininium: siue sinus: Maend. Sensissest: si ra circulatris maxime est capacitatis et cotinentie: est simplicio sima et psectissima cui additio sim iis potest: cu3 idepunctus per totu3 circulum si principili et finisum pus spericu perfectu est palam ex parte coinua et est . dubiu in gibbositate.Coninataucia gibbositate celi: λ. . crescit et cocauitas :ergo si est dubiu de uno: est etiae . . dubiu de alio.Solutio est: b cocauo no est dubiu:m m. sensu perspicii gibbus vero iid. inquit: corpus rectum sinuu3 dimi M 'nutum est et possibilis est in eo addi
rio inquantu corp'. pol.n.crescere in connens:et dicitiir ut corpus:nὁ vi i, corp': ut Albert' ex planat: m maxima dimenfio quo babet materia in potentia
est dimenso ignis.2.de anima. 97. corpus si eri in
finire esset eis Munperfectu. Contra: hest infinii illi non potest fieri additio.Dico infinitu3 esse inter cirminatu3: et quodvis interminatu ut sic esse termina, bile: et bacrande infinito dicitur fieri additio: qua
tenus terminari et compleri dicituri circulus igitur
ubim vnoo est et comiar:citi nem addi quico Gunem subirabi:manite circuli ratione: fecta linea novisq3 una est et cotino:cu3 extremitates babeat n6 adinvice coninus et ei pὁt addi quici aut substrabimanenteeadem linee ratione. et
posteriorii 1U ' motui .s. recto: nisi qr inuenis in
eo ex kcedentciet ideo motus iste est necessaruis inpudente et posteriori naliter. Sensus est: moi'celi est ca olum isto* inscrio*: et si moe rectus incitele mentis naliter. hoc estoter corpus celeste: quanto isti magis necessanim est ut motus celi insit illi na noliter: ideo dicit Averrois: bocria colin v. i. motus rectus adest natura et emion6 perauit drnisi m ri boca Medemea.a motu celuiccirco de necessitate cocludis et linter motus predes sinalis: Eibe.de celo et mudo. C
37쪽
practior fit naturalis. 33.celum vocat corpus diuini r*Ul 1 1 H M spinuisu et gloriouini. Elcri iant v et partes: m tam materia in por .in tam caducasum et pinioni et rinpari numera n totu3 et qualibet pariἐ simul generari vel corrumpi
non possunt: nem vi sic gnabilia et corruptibilia exustunt. Data tamen qua uis parte elementi: illa aliqnperibit:vnde elementu fini se tolli ri ad aliud omtionem equalitatis:a oortione aut equalitatis non celebrat actio. Contra tigni inc5cauo tune existinii hibit retrarias:σςo no poterat ibi coraupi: nem et m alio corrupetur: m non pes descendere natural tnecd violenter:cu nullu3 si ibi violentans: neq3 fm natura possit esse aliqbibi i em deors,3 violenter Uellens:qm oportetillud violentis vincere celsi et
terra3 in centro ex stetiti eterni esset que ude ienarcuin ibi nullu3babeat c&raritim crit elema: n5.na celo: nec a seipsa: nec ab aliquo alimito:cu nullu ele .l-- metitu attingat illam partem corrupi pht. Solutior est: corrupet ignis incocauo nonacotrario sor mali sed aceto connente: est virinaliter coirariu igni: n6.nim qualibet sui parte celum est intcnsissimi calloris conseruanuu:n5 pdia sit data pars ignis: per seuerante motu celi euadere: quin aliqfi lapponaturparii celi calorem intensissimi remittenti: et copletur illius partis ignia descisus ple ignis leuiore locum ubi illa prefuit subitatrate.Item pars terre centralis
post longissima tipora req3 in supticii terre adducetur:terremotibus:multi 3 atho adiuuatibus. Textus Comenti. t oismo 3 - latus simplex aut est filii natur raut preternatura. Et motus qui viii mobili violete coit enit: alteri fim natura3 colentire natus est:quod licet intueri in bis motibus quibus sursu3 itur atq3 deorsu3:alter enim igni: alter terre nature et preternatura3 est: quare cu3 motus circularis respectu ele
mento* sit preter natura: ath cuippia3cdpeterem natura necesse est:cmo preter quattuor elemita ponendi i3 est cou uo simplex quod natura circularitervolvatur.
tio qua declarat si si motu3 circular n5 esse accideri talem elementis: nec naturale3 illis: cest quinta: fi vero alia dcmonstrat de si deductim motu circulat trem io esse accidentale3 elementis:alia: motu cum lare n5 esse nanarat elemiti siec demostratio erit sexta .llbrima est in Textu Comenti. 8.et. 9.Secuda et Tertia in Term Edmenti. ro. Quarta in Totu Comenti. II. Quinta in Textu Comenta. Ir.Sext.
vero talis existit. inoius circulario elemctis couenit accidcnt aliter ergo est natis celo. m.n. motus eircularis nulli elementoru3 natura coueniat:s quo igitur pacto eis coeniret:id esset preter naturo. ali: et est propositio minor mune demon
strat olus super quam sustentatur in docloco. Sensus est: c ratio non colli minus circularis est accidet ualis elementio ergo est naturalis celomis antece&nti hee proposito reddatur: moerus circularis est simplet:que suit minor den dimitionis lacte Textu Commcnti octaui: et reparet in quit ex ea q' est demonstrauom consessionem a FGisarh: non quia est demonstratio in se: et non est ita:mii G id uisim nisi tali mὁτ si fuerit res pau
tis psemue: absolute. n.psequetia ista no valet: mo tuo circularis e acciditatis elemens ergo naturalis celo: m motus celi fimplex est: elemenioru circularis mixtus:nulli enim corpori molus circulario est
violemusret bac de cd dixit Tristoteles:et si aliquis
proeli rei dixerit * omnis mei
aut est iraturalis aut accidentalis: et consessi fuerimus: suppletum monas circularis stviolentus igni et acri: tunc in quolibet modoru inmtu si erit motus naturalis et alius extra natura3. iae peritur metus rectus ad mediunabo euiolio. militer mos rectus a medioralius est natis tali iolentus. ariter et moe circa medio: alnis E Glior alius molitus: simonis circularis elamem fit vio/lennis elemento.
u- . nis specie si fuerit accidentaliis alicui corpori est naniralis alii: auis magistern5 posuerit nisi reuersiam.Est cosideriindum*textusque3erponit Averrois fici acclamotus aut naturatiis quibusdam corporibus erit accidentalis alicuisti' corpori at translatio latinor strecta est: et eu3 qui ath preter naturi: alteri m naniri. . olomot violetus uni est alim natis:est asit ista xposito vis vera
apud omnes: omnis morias violemus i est na turalis alter at non omnis motus natis uni est vis lentus alim:verutamen m illos qui tenebam in quolibet modoru motuum inucium morum natura/lem et motu molentum: ista proposno erat vera: omnis motus naturalis uni est violamus alteri: et boeest quod dicit Averrois: cs.n. postrum fuerit *oio motus naturalis alicui corpori necessarium est ut in alio corre sit accidit alis.cin eodem modo motuum
idest loquendo de motu simplici: ita . ois moena natalis cum fit violemo alteri:cdtinget necessario plocu a digniori τ si motus circularis mem in aliquo corre et sit naturalis in aliore snd cttinget ut hi smotub ect fim accidens tantum non naturaliter omnino: quod est impossibiler tiaturaletnun est prius
nnonem. .molus quieu naturallis alicui est accideialis alteri: nolinti pum conuidere m esse motus circularis in corpori o nimis recte fim accidensequ intelliget ex accidente motus cEtrarius motu naturali:cotinget ut idem babeat phara contraria uno:ut dicit Aristotelemideo videt mus m costra inducit istam demdstratione scit 3 τε concessum est ab aduersario incorporibus violis recte est motus circularis accidentaliter.Sensus es Divicena bene rennuebat bae rpositolia inest sest inturalis uni est uiolentus alteri:m motus circularia naturalis celo non est molitus igni: cu tibi eoueniatis eni3 motus circularis erit accidentali igni: intelli do p motu accidentalem momni coamtra naturi: plura uni essent cotraria.Propositio autem subdit Averrois dicens* motus accidentalis quibusdam corpmibus necesimu est ut malis alii corporicredet vi rest enim vir uera mentius moi
38쪽
m igitis in cimii tu movetur' accillans: titiliter aer:idest violente et contra naniram: ideo consessa propositione quam rennuit Avicemia continget
lentiam: motus. n.' ius nati non iuenit nisi in uno quarnior corporu simpliciu:oppositus enimnali in/neninaran pluribus v .l.unus motus violeiusmuno reperit corpore:cui attribuis motus tolta' riuo molento: unus motus preter nim plurib id ceditur corporibus rignio enim et aer in circuitu moueritur: curuerit positum hoc accidense semina rutvn'visum est motu circulare essenilem celo. Wo positio aute dicens si mores accides alis Mira
turalis alteri:est vera 'Nc iundamem nile in aliqua sucie est pr ius accidete: et non pes nosterius ei finemioru aliquod esse accidentali ninis e nasti.bectbsequitia: motus circulario est accid talis Luiolimo igni: ergo est naturalis alteri coepitomi maestri e rundameto: quia Ois motus violentusum est natis alteri at ista:motus circularis est accidentalis. i. nd essenii alis et preter nim igni ergo estnnsalieri torpori :revera n b colligit: in cineularis ignis non essennalis nulli corpori e naturalis:in talis inequina poterat Muci pation5 pdt posterius esse sine prioruet alique esse Modentaliterret nun 8 essennali: ' bre mora Mainturl .nε possit alis esse accis rea.violenter et nil quMessentias .f.nast: itamen alio esse accidentalitera. ter namte num eis: aliter. l. tirali
teri non enim omnis morus pres ruralisvm est alteri naturalis.
in fine cEnim aitus, in non vi
tulario fimplexo in aliquo accideritaliterimi enim circularis simplex ita naruraliter conuenit colo:* nulli alteri conlanitimem et dentaliter. . violenter:nem accidentiliterat inreter naturam : mos ni v elementoriun circularis non est simplem si xtuorquapropter ηε est verum m omnis mores naturalis uni fit accidentalis atheorpori: ttonderat est verum: scilicet om motus acadminis uni enaturalis alteri: mfiintellicatur ex accidente opinv filo essentiali.1. ista propositis est verarumnis moeaccidentalis idincontrarius ineri motui et violemtus uni corpora estnaturalis alterit sed ista est instronimo motus accidentalis idest non egistialis uni est naturalis alteri: quia motus elementoriundi. laris est elementio non effinialis et nulli corpora ἐnaturalis.Quare ultimata resolutide loquendo di m ista cosequentia valet: motus circularis inac A ci talis elementia ira fimplex: emo naturalis Nevitat ista nε cotuludui motus circuisio est sub viricilio elemino ergo naturalis celo: mfism illos utabant motum circularem elementorum esse sinplicem. Et obstruande sunt iste propositionis itotam rem declarantes. Ibmna est: omnis motus lv mma uni est naruralia alteri. Secunda:n5om fma monis naturalisum est violentus alim. Tenina: non omnis morus preternaturalis vim est natis lalteri. Quartainimo motus fimplaxauinaturalis iam violentus. critima:omnis motus preternino est nuxtus.
talem alicui corpori: quia motus simplex accidentalisum est eidem uiolentus:causa. n.quare me circularis ignis no est naturalis nec violener in m Mest simplex: sumammenio. D. ergo fieri simplexi foret nilis vel violent':colligit ei bis easdeminime suturnu uno tantu3 motu moveri nota: ad mentem Auendis: sormet ratio boc modo. inonis saturiit ocis ab oriente in decidente fi est ab intelligemia xpria: habetur intentae si nδ: vel erit preter talis saturator vel naturalis a natura uniuersali: si dicat τ est fiernitis: eum fit simplex:ergo erit violentus: m omnia motu. simplex preter nilio alicui corpori ea violentus illi:gratio est: qr motus simplex existe malis quo corpore n. a natura propria illius conuenit necessario alicui corpori a natura propria illior nemvalet responsio duentis banc colaquenna3t motus circularis simplex est accidetalis elemeae: ergo vim lemus: valere in elimentis:nε tamen respectu platnetaru3:m Averroia dixit in fine i menti. I4.eso morus accidentalis uni est natis alterit si non intelli tur ex accidente opposito essennalir emo ista positio est vir vera: ois motus accidentalis implex .vm corpori est violem' eide et naniralis alteri. O .firmatur bucdsequena: motus ab oriente in occudentem en planilis saturno ergo est naturalis pruno mobili: non tenet rasi doc mediorqr ille nio est smplex et violentus saturno: fi.nasset no violemus et no simplex colaquentia no teneret: vi patri instatia de motu element odi circulari. si dicat inest nata , ratis a natura uniuersali: uisero illum mota3 M esse ni inclinatione mobilis: percoseques noeerimn iri univordius iundamentu est: si aqua pro tando vacuo astendat: ille mos est a natura uniuertuli violentusaque no potenseeeter oret. Helia 26.dicebat Averrois: G est motus ignia maeularis naturalis: quiandesta iratura propria is seergo avd unum motundcdcurrat effeci e frena pro alituiua corporis: ille motus Minniballu: et distinctio de motu nanirali a natura propria ta namra uniuersali rid satissacit peripatetitio.CSunt qiudicum saturnumturaliter moueri ab oriente in occidentem minutorius celi diurno:em proprio occidente in orientemta asseret Demimediate mouere totu3a regatu exoibus orbibus motu uno . . numero fimplicissimo. CCoirarergo prima intelli
gentiai em mira meimie orbib' planetostilis tu illo aggregatu erit vere utili vereat ala tali alae cum illud cui approprias prima intelligena sit primum mobile: erjo totum aggregarum erceliserit primu mobilet ergo istu illud rem tus crit votan urcapaedocblimium pro eo rinus mores eamus numero:sed qrnbnulis hio nostris raudibus . . iuperati asserueret taliandinei dumena. DCεtra: state aggregatu esset comitu isto modo: nulla qua3 urielis nasceret diuersias: quia equalite meprecasecomplerent oia corpora celestia reuolii nonem ab oriente in occideremiticium rotaromates partes qualiter precise circulit: licet nε eque veis citer moueanturiunde valet vecthsequetia: imo
tum aggre tu respectu prime itini ne est mmodo dicto ergo orbes planetam uim partes into Eibe. celo et mudo. C a
39쪽
malas busus cὁunui: et cum c lim 'id moueatur nisi motu simplici nε bab t orbes planetaru3 motus proprios saluata retinuitate. I tri esum planete in
loco ratione totius aggregati: quia mouentur morutouus aggregant et esset aggregatum in loco ratio ne punctaria 3:quia planete mouentur motu iis quithus non mouetur totum aggresalum. trem p
vid ier eis in remotio 1M in loco: ra remmio Duarum inarum abitavicci in substitia est sicut remotio earum in loco: apropter videmus τ vile est terra:et nobilius est ignis et non tin elementa rucedant fimi in bot: sed ena in corribus celestibus: et stoteles dixit sit na lime est similis me terrei destillam celo infima est. Terra est sex elementoriucunma intelligennaassistens P duersariu toti aggrega . . m: terra est natissime locata ui medio firmamin: erito mouens illud motu uno numero intendit ut oes . go nobilissimum est elementiam: locus iniq3 mede . eius partes equaliter circuat: quemadmodu3 et it et Lmpo debes nobiliou. Sotimo est: agnoscit perse
Issentia salumi moues scom mobile id muli: et iliblaciti sed pruna itelligetian ud facit ut oesorbes equali ter circvant motu duimo: ergo intendit quodno facit ergo otiosa est et vilis. C3ierum unaqueq3 intelligentia est forma specifica viii mala ergo dat revilinum3 ergo saturnus composiliis ex intelligena propria et orbe proprio babet esse ubi matu3 a xpria intelligentia: ergo nullius potesse pars integralis ergo cum corpora celestia sint animalia propino distincta intelligemus no poterui costumere uniri alat aggregatum etcdimitu ex onimbus illis. Quare cutis aggre tulit in loco per partes et no P centi u3no poterit moueri uno motu numero: verum dissicultate diffuse tractaui. 8.pbrsuop.s2. - insta quoq3 ad propositumacia li quemur.
- tuo circulans est unus:ptines et perpetuus ergo puenit alicui corpori rin naturi: elementis ergo celo:ogo preter quattuor elemetaponedum est alius corpus simplex circulariter rinatura motu: tanto qui de elemetis nobilius: quato illis supereminentius: sublimius. conspiciti dicit primo: impossibile e ut istea uti ', ' motus sit accidentalis corpora rotundor declaratum est enim ς iste motus est connu'e perpetuus et impossibile est morum continuum et perpet 3 esse accidentalem:ratio est. Siquid 3niona a dentali moueatur: potentia mon addit supra potentiam motoris: ago nibit erit quod tali mora cierno tepore moueri potem: ergo fi mole cinculius sit perpentus: quod movebitur illo more ficie sebebit m potentia mori non addet supra potentiam motoris:ergo talis motus erit nisis et ex pariemouentia et ex parte mon.
arma ait:celum non videtur corruptibile nem, vii, consit pubile in sensum: boc auto est
de propositionibus de quibus dicit Albumastro non inducunt ad prime certullduus ordinem sed tamen nullus sensus convada cinnem ratio:idest pro hano bec no est efficax: licet concl-t veritatem:et talis rano potest dici sufficieim: cu fit cofirmata per
sensu3: insta.D. ratio.n. demostratura cui attestanir sensus notanir stafficientia. inquit: si celum esset imiis: moecardi culatis esset iςm accidentalis: idest
violentus: me tenet stante predicta propositione τmonis circularis sit simplextet omnis inde fimplexst aut naturalis aut violentus: et clam motus ignis naturalis fit ascendere superius: et in eodem corpo re G siti duo motus naturalas et cum non babeant nisunam eandem naturam:aqua quidem non potet eruenire nisi unus moi': monas euolaris erit violentiis celo et igni si cel uni si ignis.16. alte 'eianast et terminia
mo et unpcrlectio elemetorum m approximatori et distantiam aceto:et quia icria est centriuii et nauis me clogata a celo:pro tanto sex est elementoru3: coapora vero eclestia ordinant m magnitudinem Urelocitatem morus eoru pro tanto quia luna paroactet ni motu siro tarda sex est planetaru: et dicebat Arrestoteles primo meibeorum: que quidem igit astro/rum velox quidem: longe autem: que autem lunereor simi quid uarta auro: et propterea dic Bue rotis.1.celi. s. propinquitas in loco illis est smilis xpinquitauessentiar dinuicem que est propinet ias in scientia et in interluctu rationali: qiiamo enim magis uitellectus primi moti est sortior tanto segis desideriu3 erit persectius: ius velocior:re so intelligentia superior est maioris intellectus:enso maioris desiderii: ergo maioras vi mitis moliue ergo motus proprius producitis ab intelligetia taperiori est v or: ergo motus producruo ab itelligentia tune erit tardissimus molias circulans simplex: o penes ordine velocitatis motuu celestiopumano acutiore et intcsiorem:minime persectioin
Uel dato s lux solis fit inusior et ructior luce utunni: iovis et mamo: sum tamen alie orietates luce sublimores excellentiam trium superiorum plancitarum declarantes.
Onm sim approbate pudi u . nones iste. De quocum est verit 3 dicere τ est corpusnseverit est et affirmare ee nis bile fim locu preis. Inuenis motus fimplex et recoet circularisaestoruomin lacum coiemperamdium elemem dominius reducunt ad motus finiplices. imus corporis simplicis est θ' moesmplexioniscirculans est placuor motia recto. crum et clementa sunt alterius et alienus reis: opoemensiestantes ad quinta summi descendamus re itinus n5nullas inducere dissicilitates ad excitandum ipsema vestra. In prunis bec propositio videt salix larumne corpus naturale est pre se mobile.Tu quo
firmamentum est ut loco per accidens: m po cem tuum: ergo moueturper accidens.EM quia pariesceli acqivriuit diuersos fit ni imme diuersa loea ergo motus celi est silualis: non localis: ergo non unu Muisnanirale corpus est mobile localiter pse.Tum quia celum esset in polentia ad quietem quia ad terimnum motus qui est quies:est elimvistus ac sentis inmutitia 'τ in potentia. 3. phrsicorum .CSolimo est: sunt omnia corpora natu/ ralia in se mobilia localiter: sorme causam mobiles per accidena re vera: intelligentie dependentes
mobiles per accidens rudiuscule: quai cinis videmorbes
40쪽
orbes puturaru3 a prima mediate reuolii situr: NPnia uitelligentia penitus existit immobilis. Et pr, pterea dicenda est flammentu quiescere fim totum ter eandem distantiam et propinquitatem quam dabet ad centrum sempiterno tempore: ex modo autem quiescendi rei in loco accipitur modus essendi rei in loco: locus nim magis conceditur corpori/hus naturalibus propter quietem naturalem Φ Wpter morum: firmamentum ergo erit in loco P cerutrum: cum ratione eius fit fixa:imobilis et quiescestet itaPer accidens erit in loco:quia ratione terret se est in loco:et tale potest moueri sin totum pin ormam:non fim subiectum:est enim subiectui semper id quod est spera: et boc non exit a loco: lorma autem eius erit dispositio qua3 vabet circa c5ueru3 centri: etbec forma continue variatur de uno eduoxo rotunditatis ad aliud tundeque indigent motu propter persectionem acquirendam sum in loco perstaque egent motu propter perfectione conseradddet si moueantur per set sunt tame in loco per accidis non colligit ergo sequelabec: firmamentum est ii qmper accidens ergo mouetur per accides Mur sis: paries celi mutant locum et sm formam et fimmateriam:celum autem mutat locum sis formam non fim materiam . . preficorum.76. Contra: celsit quiescit rei materno subiectum:ergo potest mouei ri fim materiam et subiectum: cum priuatiue opposi ta babeant fieri circa idem. Solutior negatur consequentia: et dico sufficere aliquid eiusdem rati is cutelo moueri fim materiam: partes enim quantitaruue celi eiusdem rationis cum celo mouentur rimateriam: mutando situm. Celum ergo manet conti me in eodem loco ' materiam:et est in diuersis lo/cis sm formavet tot si celsi mouetur: et toto quies mouet aut p se: qesm p accides: pies celi et sm mammouentet m forma: totu celumouet m formi totum: minimem materiaudinc estviste due propo tiones conceduntur. Prima est:celum fim se totumouetur per se.Secundar celu rise totum quiescit per accidens:quia Fin subiectu et materiam. CAmplius:motus eternus terminum babet in potentia et non in actu:et ad illam mobile est in poterinaravprie tame n loquendo: nem celum est in potentia ad
Λί . monim: M ad terminum motus. C Contra. s. pessicorum. It.quod innatum est moueri innarum estivitescere: ergo cum celum moueatur: innatu est quiescere .QSolutio: celum quod mouetur motu
et o natu est quiescere ' rdne eius generali: at si aliquod moueatur motu mito: illud ut tale ens est natum quiescere. suit ista propositio concessar motus cir/ muris est persecum motu recto: quia linea circularis est persectior linea recta:cum sit linea recta finita imperfecta: similiter et infinita: linea aut . circularis persectissima existit. C Contra: linea rei' cra babet principium: medium et finem: similiter et motus rectus: linea circularis et motus circularis illa non babent actMergo. Item drameter celi non p6t additione suscipere. ergo est linea persecta.Mursus: i additio fieri potest:est tu ens persectu: eri et linea recta persecta poterit esse: nε obstate mes possit fieri additio. Item motui circulari fit additamentum: vicirculano circulationi:ergo.Tmplius: linea circulario e ipsecta niagnitudo:m no e corp':
lata aut magnitudinum patecta est corpus. 1iem motus incularis non dabet finem ergo est otiscis
ergo vilis: motu recto acquueti finis meo ergonis o est psectus. Postrem . probatio Aristo
rus rectus est Psectus. telis apparet circularis:m explectione lime circuliario cduincit excellentii motus circularis:ex cuinarsectione cεcludit corpus circulare esse perfectu,
Solutio est: motus circularis persectior est motu sci. Ao .
recto:m3 fiat fini persectius spatiu: circulius eni3 est periectior linea recia:boc landarito: nam circulusvbiet unus est et coniiuns:cui neque addi qui co potnem substrabi: manete ratioe inculi: recta linea noubim una est et colima:m3 extremitates babeat noadmulcri edtinuas:et ei pol addi sicl aui substrabinianete eade3 linee r6ner motus ergo circularis corpori consentit tanto elementis prestabiliori quilo plus ab illis corporibus distat. Et propterea dicendum est primo: linea recta persecta est in genere:n4smpliciter: illi p5t fieri adamo: buic no. tDorus re cras non est ita persectus sicut circularis: milianεp4t esse etem' circulans perpetis existit: stante eternitate insidi: et nobilius motuu localiu3 attendit pones subiectu et fine3:nd penes babere termi actu et potentia.CDico secudo: drametro modi ut est in tali materia n5 pol quicqui addi: ut est linea rocta pol fieri additio:at circulus ex Ppria rone cumli b3 τ non fit additionis susceptiu CDico tertior mo dicit placrus fim 'peci : quaten' n5 pol addiquus bomini qb ptineat ad ranci bolo: linee rectae vi recta est adiungi pot aliqd qb spectat ad ration itinee recte. CDico quarto: una reuolutio celestio
coplementu b3 sue speciei cu3 redierit ad principiu3a quo incepit:et ita nd fit additio ad eande3 circula tionem: sed qb sequis ad aliam pertinet circulat devrprie nimilli sit additio quod permanet. Coico
quinto: linea circularis est quide linea persecta: ma snitudo aut imperfectareeluti inducito e st argumeratio imperiecta et inductio persecta. CDico istor motus eternus ordinams est ad salute, rerum naturalium: a quo motu celi tanta pendet subcelestiu mutatio:sum em3 bec inferiora instrumera celi.r. de feneratione.ss. undend pdi natus vivere olbusnetis existentibus in prima aut secura domo: qbus ordo mensiu3 datur:quibus metibus moratur fetuo in uteror et sennui medici τ natura totius regitiva sequatur motu3 tune in diebuo creticis:cienti: Plirnie: Secte:iabores: fluxus et refluxus maris celus sequii iure vult'eni3 buius seculi subiecti sunt vulis scelestibus: auctore Ptolomeo centiloquo verabo nono: et primo meabeo*:mudus inferior supiori bus lationib' cδnnu' est:τt ois virtus inde guberanetur.CDico ultimocreatio Aristotelis G est circviuris:quia declaratur persectio motus circularis expersectione linee circularis absolute: ex persectione aut motus circularis incὁmuni probat poccorpiisque circulariter mouel:esse plactu: et ita n6 procedit ab eodem ad idem: sed ex comuni ad propriu3: concius Gomas. propositio. elum et corpora 1 1Uιιιι ' sublunaria iunt alterius et alteri' et g. in firationis vera est: boc iundamento: quia materia celin5 est transmutabilis de una forma in alia3 fornice cum talis materia supra nullam scinia3 inueniaturbabere causilitati: quapp in celo talis ordo reperiti intelligentia:materia: quantitas celi: materia autem