장음표시 사용
21쪽
accideraliter' ol sic inberes alis subiectu3 cmp se uiditur Mer corpora mora motu rerio nullia pMesse lubuctu monis circitu simplicis: cun4babcit diloa motus nilas: dabitur simu 3 qui mamotus circularis. I Dubitas si motus circularis est in celono violanterno preter iratur et o na
do se cesino est lis. illinctio deni que est ala Urienδestata tollit multas apparet Maevinus in rectis Hirerrois:cu. n.itelligetu et ni et ara et voliris sepenumero Npellei: motus ab ea origina et natiori et aialis et volutam' noniinari poti
laria necessimo ii est alicui corpori: aut igit cinpora quintorum quattuor: si quinto: babel intentur si alieo .lρ. Dat ouaut tranaraliternut non naturaliter seu I, accidentaliter et utra natura et viole iter: bec enim omnia ciem sunt Dipmpateticos:filio est acciden. tius χd lapis tu nilis:colinati et vi baberet duos . motas hios sursu Let deorsuvqr illi duo erae non natio scii accidoles et metito illi cui motus circulano inminaliter: superior auitatio licebat adi ιν incorisore simplici essent duo moenalas: stvero fit acoluralis igni:ergo prial mur et cu nisi mnalligans orietur moto deorsu : viii aut duo conuaria: superior aut ratio fuit ollensiua: --s.elementis inest accidetaliter ergo datur subiectu cui niliter' vaea : bee duo dis olimina inter ronem pute3 et predictam intelligit C5metator ex verbis Bristotelis
licet fini dissicilia:tandri ex olb' bis ronib' et ostentata et ducetibus ad impossibile pau3 babet τ mo/tus circularia no est naus: neae minius alicui quattuor elamento .cinde vi posita in Eom ista privpositio: motus circulans est simplex ad denotadum elemita nbmoueri circulariter nisi equoce: m mos elemenim: circularis copola' est ex recto et circuliri: Plures .n. et tincto; pus ascedes multis alus eo rumpamb' descendinae. Et fimo elementoppreter nim esset simplerroporteret cetu circulo ramo tu3 esse priu elemeims: Mut fi celia moueret motu recto preter nam:corpus niliter motu motu recto so/ret celo diriu: nd t. n.moesmplex ee malici =ternam: qn sit ibi j iiD:m fi mos simplex sit preter nisin aliquo subucio: est nilis corpori illi orio et id non poemotus simplex circia laris Ese mede inter rectunile et rectu uioletu: mbit em qb mouebit motu circulari simplici preter celu3: et tunc addo et si mo circularis simplex eet prius recto fimplici: eet quidemus prietate eri remi ad exiremu3: ista sunt q Cεων metator dicit esse grauia difficilia.
pria fundata est suo duas xp5nes: quaruum est: et minor: moto circularis est simplex; laba est et maioreois mot' simplet est cordis simplicis: et ex eis pinx dif* mo circularis necessario e corpis simplicis βter corpora mota motu recto: p primi demostratae3n3 intelligit Auer. demovaldo Tere αεmesi.8. qua iiii cocludebat motu circulare esse subiecit Ovplicis:et iid ut bic dicitim me circularis diat subiectu simplex pter corpora mora motu recto: si psum
motus na turales.Si vero preter nataro et accidentalitenet omne sic inberens babet aliquod subierimc preis inest:ergo dulci corpora mota motu recto quorunuum potesse subiectu monia cimium fimplicis naturalis dabitur subiectu quitatu moe circviunavste *llogismus pia tim e ostenta :parin ducena ad impossibuta pars ostesiua pol Mformari:oesubiecturii, tuis motus naturaliam esse distinctus a quonia subiecto moto motu alio. Celud subiectus motus circularis simplicia naturaliarergo cream ea distinoum a subiecto moto alio motu:-circulam maior patet ui Tom Comenn octaui:minor vero diuitur perimpossiburiet te demonstrario prisma predicta.
iste monis circularis necessario inritus aurai corporiraut alicui elemtio* quattuoriaut cotipon quinto: si alicui corporu3 quattuor:verbi Maiis et igni ut dicunt antiqinem acideialis igni:qiii si non eri accideraliss3 nilis:pnngeret ut biti duos mo tua cotrarios:scilicet motu ad inseri' et ad suo'c id durue*vnuptrarium:gra accidetalis evnum inquattuor: necessariod nilis corpori sinto. Sestiad ,-E: si motus circularia e naturalis igni e sibi accidita lis: qm si no est accidentalis sed naturalis:motus circularis ignis baberet duos motus contrariosrinoia , scilicet rectu sursu3 et deorsti3 r ro ergo bec sic rudium circularis necessario inest alicui corpori aut i sit corpori quamo:am alicui quattuor:n qnto bi item: si alteri quattuor: aut naliter ut acciditati tensi nauter:ergo eide subiecto fimplici inerunt duo mos na/les: si accidentaliter ergo cotingit m ptranat nati: ergo una duo erunt conariarin qua quidem deduciae
ad impossibile G dimi bec demostrano a pria Muccte ad impossibile:fi dices m moe circulana test alicui elemeto mitteris, differt si duas motu circulam elementis inesse accideialiteri peca .deducit ad ipssibile: prior vero ostreue arguinitabat τfielem
ira accideian τ dei subiectu cui p se test: id subi C5mentator bae demostratione esse ad minore phri mandam primi syllogium pota rem Comen nonio extrahit ex dilogismo ducete ad ipossibiletcuius stilogiciis ostrem minor Otrin coepe celesti inmimo circularis nitio: modus aut quo illa minor coticinate: ni fiesilla det o motus circularis no adiaceto: o inest alim elemetoru prauumi probatio aut bui pse moestimatio illi' minoris. Devistratio igit terres Comen. r firmat mutore prime demdstrandis:ide dicit Auer.* maior ecdis duoes
co ' simplex et oriviqb dictu pol dupliciter exponimno m4 τ fit cois: m fit pclusio uno *llogium et principisi alterius:itam i textu Cmtii octaui sium Principiu ad 'ludendu motu circulare bie subiectu inplore Mi esse cεclusio is scilicet: oe rudens a natura fimplici ri subiectus simploroia momo simiplex e buiusmoduogo: tunc ultra:s, momo circulatris e simplex: ergo babet iubiectu si lar:est igit fice5iMvel icdmentator intendit hanc: ois motus finiplis babet subiectum fimplex propriaeee maiore. t. coma ictibilem ita terminis inpliciter: 3 maiori syllogisnuposin in textu Commenu noni eque fuit m ne subiectu motus naturalis simplicis edistinctum
a *rolibet moto alio motu:illaciam proponeo summulae
22쪽
cran ad impossi lamantu Miluue partem motus G nilis alicui elemetit :m idem bifut duos mos nil a simplices*qui uestialsis 3:citis aure salsum ex ista maiori declarat:qr ois mos fimplex ri bibete subiectu fidi proprium.
cimilaris corpormus recisand empore rei deis
Pp bocnd est; prietas alicui mramio commucon γtrariatiaturalia. motus cimalaris no Eviolemus in elemento: nec ipse eriaturali Msicut sequebat ex sermone babito de motu simplici xportionato quaυmor corporibus:m ess talis motus vel e violentuo vel naturalis elemeto: et propter hoc positu Bristo/cMm ipse posuit τ mos quo mouetur corp' fi non est ei naturalis est extra Gm. inde posuit villud quod est extra naturam est in ultimo egressionis: qforest aliquis dicerem motus circularis est isticora Pori accidentalis: sicuti est igni et aeri:et corpus illo est ignis vel aer: ni istam strarietate quod est me dium n5 senuitur positioni ine in corpore moto modium n5 sequitur positioniis recto ut unu3babeat cotrariu3plusi unum: mssti posita in ultimo remotionis vel distanne et et pis. pter boc videtur τ motus circularis corporib' mons motu recio est medius inter motu naturalem etc4n anam:* lapis molendini babet duos me exitra natura3r ad sursu3:et circularem: est quasi medisse' inter duos motus.Sensus est:inducebatur duecdsequentie. Dria erat: motus circulam est accidem talis alicui elemento: ergo est contrarius suo motulnaturali: e non videtur valere: quia ignis in con eam mouetur circulariter accidentaliter: et tame ible motus non conariatur motuistis naturali. Secu' da eosequitia erat ista: motus circulam est cotrari' morai naturali ergo in ultimo egressionis:idest contrarietate extremi ad extremu3:quia fimo circula ris est c&rarius motui naturali elementi: etiam aduenatur motus rectus ergo duo moc uni 'inbutar: qb d3 intelligi in ultimo egressionis: aliter nubium torri incεueniens: viri .n. duo vina extrema
opponunt:et albedini multi colores orians: M in viii dotaxat opponitur maxima metare que.Lest miremi ad extremum .set fimis affirmam moru3ciracularem cduariari motui elemon naturali cὁtrarietate ni edy ad extremuset n5 in ultimo egressionis: pntia illa millius titisset momenti. triar et nos dicimus*ex isto sermo Iu ne apparet miste mot' corporibus motio motu recto non est nem naturalis: nem extra natur i.violentus:et boc quia n5 est simplornam si suisset extra naturam sequeret esset contrarium pluso unu3: quia motui recto naturali ali cuius elementi marentur et moerimilam et alter me remoret hoc est quod dicit r m illud quod est ira nim unicuiq3 eoru: est pirarim naturali: qua re cu3 postvt τ oes motus smplices istis corpori MManuor sunt piram: ta ista corpora simi puariat
oportet τ si aliquis istoru moniti simpliciu inveniae
in alio corpore cui n. inest naturaliter: ut fit o nam quia quido est naturale cotrario suo est couariu suo
motui nanirali.t. motus naniralis vilius elenam ea Guare momi naturali alterius:quia corporu3 conmrior' motus sum coniram: et qn verincauti brem moub' simpliciti' pertinentib'istis qui sunt siniplicestet un' uni scilicet consentit: non adierit ouinoorito negetur ei sim mam. 1.erit talis mos alicui molent'tsi aut contra nam oportebit mure plurae&rami et sest mnam: necessarisient corpori sim
plici inesse duos moinque est impos bile: mot' ME cucularis ignis:acristaque dicitur equoce: mea
circulatis. Costquenile igitur iste aperie colligum motus circula est accidentalia igni et est simplexe ergo violentus: ergo motui recto simpliciter sursum plures motus pirariantiergo moecircularis erit naus alicui elemento: ergounu corpus simplex b duos moreo nates simplices:ergo cumolus circularis simplex nὁposnteemedius uiter motu simplici ter sumam et simpli deorsum fi erit premus mens recto fimplici erit sibi cotrarius pirarietate extremi ad
extremu: motus.n.recrus et circularis n5puenuint . in una ratione con trarietanari deo ei de non potam μpirariari. Et Eauctione digni inrucrneadmodum, ae ignis et terra piratiant atrametate extremi ad extre/im ei, id mam:m ignis in uibus elementis ascidit. Terra trib' descedit. Ita aer et aqua opponunt oppostione i tremi ad exiremurm aer descendit in uno et ascen leu in duobriaqua ascddit in uno e descedit i duobra let elementa media elementis exiremis aduersabunt ptrarietate medu ad extremo. - α'
ais:Unde Ptolomeus asserit icctoiunt labere maria poli sunt perforati: vrquarii corpora sunt psorata: qb ἐ impolysidite:m impossibile e ν ah, moueas circulariter mnam nisi spera:et spera b3 centruet duos polos:αηι tru:qr in loco uno mouetur circulariter: polos:quia mouetur ρm vitam dispositione:et boc manifestum Em planete nim paries corporis rotundi:nec mouentiar mora locali per se, licet vari do locii: sicin ora esse qui aliquid opinantur.Sensus e. Existimit matbematici polos esse perlaratos fim imagination quia imaginantur cevi volui super acrem intelli N
meus n4 dixisset polos perforatos m veritatem:ri potat epici los et eccentricos no vere spemcoo:eragon poni issent epiculi eccentrici moueri motu circulari sinplici:cu no extitisset eoru motus circa cen/trum mundi:ergo variassem planete linim: - νcentro natat nimioris modo essenti mox non emtrne ergo destruatur celoe psectissima spericita sis ne uoluanir aliquod celu supra centrii non ipsus mun duet ne planete locu3 varient est necessarium stellas omnes et erraticas et fixas partes esse continuas et integratesciorum orbium: ita epiricli et eccent erunt vani cmmerici et imaginati solum: nequam existentes in rerum natura:sed debis.r.ceu tracta
ait. Et virtus buius loci ba tui per svllogismum ad impossibile cuius cai goricii composia est ex duobus syllo
rius: et propter boc potuit propositio nes: a propositione maiorique est in uno duorum sylingistriorum cat goricors pcludentiu imp ibile incius:dico aut etiam morus naturalis Ecdtrari mo
mi accidetis: E ista propositio in
nemi decimiut iste sillogismo sic comprili .
23쪽
empus metri motu recis nimiet motu cimilari ei
inna. rus circularis est accideiualia et vinum' crinemo:et omni motui accidentali contrari' ea nistus iraturalis a. motus accuuiualis et uiolaritus altimi Menutuo est contraruis motui naturaue usis mire cluditur ex c*circulario est contrarius natu bitum re moto.Erigatur in sorina sillogism'imosus circularis est violentiis elamrio: omnis nimius violemis elaniento est contrarius motui nam rali: sdem ergo motus circularis est contrari' misi naturali elementi:et est syllogismis in ierno prime figurriet maior propositio est secunda: prinia emnor: nuta regulas Averrois pruno priorum captu quisuo. Prosequitur HiierroisHquido mutam vingerit ei boc:ν corpus more 3 mois resto b, motu rectu accidental et accidentalis est contrari
nitu qui est in ipso sumimerso vnu iri piraris pilis G vmaum motis no nilis seu minino alicui' istarum corporia 3 est natis c5trario illius corporis: sti l omnius ergo sic ordinetoauodlibet elementum
culari se accidentalini Murergo est naturalis tenta re quidem n5 Niret de motu cuculari non simplicuuior ua nim rementorsi curularis no i violentornem naturalis: iura no est simplo: si ςrgo Et aliquismonis accidenialis et sit simplax ra violentusta fistaccidentalis n4 simplex: M violanius ἐ:nm iuraralis alicui cmporat motus iraq3circulana sim nulli ci pori est violem-: bucusq3 1 pomones etextus melanus iam declarare. Et enam motus t is contrarius emotui acciden . . omnialisto naturalisellemento e cestarius monii accidita Mli.Et regulae rimam: muniunno babeat conmuum nisi unum. i.si motus circularis suisset M lamalis inememorem constat semper alique motu rec contrariari: κ momi nanaro ellanion oppono tur duo motus cortinarii: O est ininvrpur regulat molliri dicentem unim no babere contrarimum vnim .Et ν motus circularis ἐώmplex. ιε debeat; mliquis morus esse violamus et commas mona vetur motu mio: motu motu recto es moim re turali ellementi:opus est mille rus Macculam immisi violentu ergo quodlibet estu' mutabri , lia sitiplex.
babea contrariundo potamo rectu sibi violannmiret lac syllogismus est in primo prime Tune sic: motus circulari. et motus rectus rum piram mmai nativali elaniem et sum duo ergo plura sinitum cεtrariareonclusis est impossibi remo altera premissariimon minor t ergo maior rno qina nurius rectus n5 sit contrarius motui recto ergo quia falsu3 est motu cimilarem esse contrariumomi iraturali es menti: si lassum sit motu circularem esse retraria motui naturali elementi t non erit moma circularia violantus elemito: ista ergo cat sorica: motus circularis erectus sum contrarii motui naturali elemen: que est maior vltum stilosisini composita est. .colligitur ex duobus sillogiumina. ex conclusionibus duo* inllogismoru: ex Dis.simo rus circularis est contrarius motui naturau elanienti. quodlibet elamenta babet motri rectum sibi violantu3. Prosequitur dicensi et en recordatus suerit proposinonis maioris: ruricola motus vinurus elemento et retramas moim naturali eiusdemrbila i istis emporibus ν moueans more circulari incidentaliter: ergo O mouebit eo est motu naturatue est corpus quintu. . motus circularis finipui: cuinnb infit ellementia: nem naturameq3 preser naturaetem motus simplex fit alicuius co oris inprucio: ergo motus circularis conueniet corpo alia a matrum ellementis m natura Ea videtur stilo silmus brpoteticus antecedis contradictorio tam consequens astram motus suisum e conrari' deorsum t scilicet fi ponimus ' istud empup fitimstaut econumh: fi fit terra: deinde istini sui intentione o E consequio antecedems ab manistrauit dicens:* cum laris G eisni neqIalicui moto,
tu recto: nem naturalis:nem contra naturam.
c ν Aristoteles dicit: motus ad shpenus e conra
riuo momi ad inurius: G contrarius motui circula assumpsit propositione Listanuisum nε babetuπmu3 nisi ossicinus c&radictoria est itu
ad quam ducit spilogilarus ad impossibila.t. merito manifeste lassitatis istius propositionis: plura suntvni contraria per syllogismu ad impossibile cochulimus motu circulari non effectuariu motui natura velamin indixit Aristotelis oetii canone malori est scripta hec prop5:um uni est citato. meibapes Mee. 7.Talis etiam propositio est logicalis' boceam dicebat Averrois primopbrsicop. 3s.logua usitatur in scientiis duob' modis: aut m m est instru/memsi distinguio uera a lallat e bre est modus pro/prius:aut fim * illa que lant declarata in ea accipiatur pro mariniis in destruendo aut etaru edo ab is ista cὁsideratio cit usitatur in artib' particulanes Emdoris:in arte aut estoria: Θιum est equo ambit' cu logicardioremodus meibap Me. ri e consequens unius stilogismucuius antecede est contradictori u salsi: e uis nostiora. est uem
positio que sit parotvllogisini ad impossibila bic positio que sit pars trilogi sint ad impossibila bu mmiis,posta mit illa propd ut tognoscerem 'reavmo b quo dixit ei est simpla ditet mnioe sensib habelament circularis n4 est simplera et cimians eicit de eis equi uoceraeusto estistit pom in Turdoniores circularis et motus rectus contrarierit mo
nil naturali alicuius ellementucolligit. n. c sequet μla: iid est verit ' motus circularis et motus rece conmmnsmotui naturali et lamenti tergo morus ad si perius i contrarius motui ad insmus: G contraro motui circulari. inde tacuit sua intent M.L positioni istavmotus cimitans colanmcorporis nanatura alteria quamor et lamentis: que xpositio eae sequens antecedentis O manifestatumidi vudelicet motus circularis simplex G inest elumentis nem naturaliter: nem contra naniras. opostidea in summa quibus Aristoteles Auerrois vrunt: e ordui edishonantur. Prima ἐ.cuiuslibet corporis simplicia unus e tantiari m natura motus.Semdar oras violentus contrarius e momi naturali.Tertur Tantu3 unus motus simplaxunt motui commmtur. Qiraria:a ius circularis e motus simpurae mis enim motus simplex aut rectus sursum t aul π deorsuvaut circulsaris: bec de Ebrito. o.
boc:motus circularis se accudentalis telaret celii babet morum rectum nam'
ratis: ergo celum ede Mauro quattuor limitiora
24쪽
que tenet:quia omnis monis simplo est aut mi' aut circularis. Dicit ergo Aristoteles: si quippiam
aliud corpus adsitra preter iraturam circulariter stramr:erit alius quispiam monia ipsus fim natis ram:ati desse non Mi. nam si fit is motus quo sursum itur: i is vel aer erit: si is quo deorsum tendit temeritves aquaret boceram Averrois ait in fine comenti rapuit dum si aliquis dirit*iste mot potestima inalis ath corpori preter ista querecterno uentur: necessario pnnm ut boc corpus babeat motum naturald preter motu quattuor corporu3r sed diu est impossibila: n6 est.n.mothece nius iussam ad supctius aut inin ius.
mota motu recto: et oio non erit naniralis com moto νm circulu: c enim possibile era poni in iocor
positionis minoris dicetisin prima demdstratione mute motus circularis est nilis corpora inirem piauqs dicere Φ est ei accideralis siuem unum et motorum siue aliud: aut naturalis it miti vi uelementorum quattuor. Sensus es potui sum negantes dari quintu corpus mplo naturaliter morum moturi laritasti mare primo motu cucular non esse alicuius corporis simplicio: ob boc textu comemiociam fuit deducta ista concluso:motus circularis est alicuius subiecti simplicis. aia potuissem asserere secundo illu motu esse naturalem elatiunto. Terno esse elemcto accideialevet rpterea textu comesiis. suit patefacta ccδclusiot mos circularis neq3 est natis elenario meque ei de mollius. Quarto due potuissent motu circu- ee accidental exesor et bacde ca suit inductus tenus comenti.Iovi ostendere Ur celum esse de numero quattuor elementorum si motus circularis sit ei accidetalis: dit ergo Bri stoteles tres demorandes coira meo isti mo
di oriquedd e auserui dubitatione i minori: i bacs.nim circularis c simplex: et iidi i maiora:i bac uncis moesimplex est alicui' corris simplicis: et m, bos liel erede mus buclocu:Hci libet illaru monil rasi u sit suisicies p se: Hexcludenduti calxque illo modop. Uri fit alia lectio talist queliri ulla; demtantii elui nosii sufficiis ad c&lumum, dari corp'unis moturinam motu circulari. Cisotra:ybas dic quintuc in 'eegps subiectiva subiem libri de celo, at esse: β Comentatore. .de ala 27 . nec subiectu: nec stes ei'subiectivas ed rbat artifex. Crindeo a posteriori stilog smo Wpotetico et ducem ad impossibile no incouenit arunce rbare et labiectu et vies subiecilius esse syllogismo aut caiiserico nec a priori nec a posteriori id fieri psit.
erigimus comenu. Q. I. l3. uno Lotus circularis est natura prior,
nsectior recso: custi implacitus spativiculi ciroilus linea recta psectior: igit motus circularis de herat coui ita priori G sint ea corpora quibus nati datur motus rectus: id auix corpus aluid erita quattuor elementis: ncq3monis circularis emcorpor unimo cucorminima inqueant pinnam elemenii dominatio: ergo das com 'mplex scirculamer amoves.Quare et quelam est Myra sub stamia celesti opersectior elenientis et corpori libus ex eis copositis.. 'Ora Troici prio Picit:nioecu crvis E prim
uariet operambinc est et moeceliquasi virioibus.
quo se et orationeo uiuentiu naliu3 pseruat. Est et monis circularis mesura morus rectucdilat aui me sura, placuore esse mesurato. CCorra: mensura et i , mensuratu debet ee eiusde ronis. io. mei presicci motus circularis et rectus no sunt eiusde3 rems. 7.pbrucop.ra. CSolutio:primu mensuratu me ei tcircularis est motus circularis:m3 totu prius memsuretur a parte sua G aliud fibi extrinsecum. ait:motus circularis es in eo est plat
inus: ergo motus circularis est psectissim' monis. CContra:gnatione:augniento et alteraue psectior acquirit termin' ad que es motu locali: ergo. - , luno est: iobilitas motuu aitendit si sunt eius gelneris penes terminos ad quos tendunt: s sint alu/rius generis penes labiectu et fine. motus. n. celi criteris est pstantior: n5 obstante q=vbi fit inisecitu, formis in quas desinunt alie mutat des.
Atemini ait: 3ppositio dicens v circulare est placuus in figura3 recto non fit
manifesta: incepit declarare ea dicedo:corpus circulare differt a retro qb est finitu: et impossibile e in eo additio: corpus aut rectam dimensionu3 est dimitorum: siue finitu: suen5.Sensus est: figura circulatris maxime est capacitatis e cotinentie: est simplicis sima et psectissima cui additio fieri ira potest: cu3 iddpunctus per totu3 circulum fit principiu et finis:corpus spericu persectu est palam ex parte cocaua et est dubiu in gibbositate.1conirataucia gibbositate celi: o. . crescit et cocavitas:ergo si est dubiu de uno: est etia . . dubiu de alio. Solutio emo cocauo no est dubiu:m se sensu perspicis gibbus vero n6.
Q irritici inquit: corpus rectum fini iu3 dimi M ' nutum est possibilis est in eo addi
uo inquantu corp'.pht. n.crescere in connens: et dicitur ut corpus: nὁ ut 6 corp': ut Alberi 'explanatem maxima dimensio qua; babet materia in potentia est dimensio ima.2.de anima.'7. corpus si est in finitu3 esset eua3 imperfectu. Contra: hest infimio G illi non potest fieri additio.Dico infinitu3 esse inter iat: minatu3: et quodvis interminatu ut ficesse termutatbile: cratide infinito dicitiar fieri additio: qua tenus terminari et compleri dicitur: circulus igitur
ubim unus est et connes: i nem addi qui ct Guneq3 subirari:manete circuli ratione: fecia linea n5 ubiq3vna est et cotimia:cu3 extremitares babeat ira adinvicE connuas et ei pEt addi qui cib aut substrahi
manente eadem linee ratione. Dcdmigit posteriorii 1U momi. s. rector nisi qr inuenit in
eo ex =cedente:et ideo motus iste est necessarino in Bedente et posteriori nil iter. Sensus est: misceli est elotum iit inferio*:etsi moerectus inest ele/mentis naliter. cestoter corpus celeste: quanto igis magis necessariim est ut motus celli inst illi na turaliter: ideo dicit Averrois: et boc G cdtingita. motus recius adest natura et cmeniis n5 per aliud: ius m in boca cdeme .i. a motu celui ccuco de necessitate cocludis pnaliter monis pcedes sit natis: Tibe. de celo et mih o. C
25쪽
e partes: m caret materia in potv.iniuram caduca stim et Fin totu3 et sim parte3. Elemtia ri tu se cuilibet parie simul generari vel corrumpi non pomani: nem vi sic gnabilia et corrii pii vilia exustunt.Data tamen qua uis parte elemeni uilla aliqnperibit: unde elementu fini se ioisi b3 ad aliud rportionem equalitatis:a a portione aut eoualitatis nono ' celebratacito. conira: igni in chcauo tu ne existentiri ibit retrarias: σςo no poterit ibi coriopi: nem et malio corrupetur: qi non pEt descendere naturare: necu violenter:cu nullu3 sit ibi uiolentans: neq3 miratura possit esse aliqbibi ignem deorsu3 violeni eripellens:qm oportet illud violentis vincere celu et igne ii resistut uioletari:et tuic ead8rde posset ybari terra3m centro existellii et ema esse: que side terra:
celo: nec a seipsa: nec ab aliquo alimito:cu nullu ele .l-- mmu3 attingat illam partem corrupi pol. Solutior est:corrupet ignis incocauo nona coirano formali sed a celo conneme:s est virtualiter coitariu igni: n5.n. fim qualibet sui parte celum est intensissimica loris conseruanuu: no p5t aut data pars ignis: pa seuerante motu celi euadere: quin aliqfi lapponaturparii celi calorem intensssimi remittenti:et copletur illius partis ignis defcctus pie ignis leuiore iocum ubi illa presuit labilire te.Item pars terre centralis post longissima tipora usque in supfici terre adduce- tur:terreminibus:multisq3 aliis adiuuitibus. Textus Comenti. I oismo insumpto aut est in natura: aut preter naturi. Et motus qui viii mobili violite couenit:alteri fim natura3cosentire natus est: quod licet intueri in bis motibus quibus sursu3 itur atq3 deorsu3:alter enim igni: alter terre nanare et preternatura est: quare cu3 molus circularis respectu ele
memo* sit preter natura: alsi cuippia3cdpeterem natura necesse est: ergo preter quattuor elemetaponendii3 est corpus sin: plex quod natura circulariter
tio qua declaratu sit motu3 circularo n5 esse accido talem elementis: nec naturale3 illis: bec est quinta: ii vero alia demonstrat de sit deductim motu circulat irem no esse accidentale3 elementis:abar motu cum larἐno esse nauarale3 elemeti su et demostratio erit sexta.Ibrima est in Textu Comenti.8.et. 9.Secudae Tertia in Terra Comenti. Io. Quarta in Totui Comenti. tr. Quinta in Textu Comenti. Ir.Sol vero talis existu. tabolus circulario elemctis couenit accidentaliter ergo est natis celo. cum .n .monao circularis nulli elementoru3 natura coueniat:si quo innar pacto eis coueiuret: id esset preter natura Mest propositio ni inor prime demon i ii strat olus super quam sustentatur in hoc loco.Sensus est: bec ratio non colligat: motus circularis est accidentalis elementis ergo est naturalis celoinis antecedenti bee propositio reddatur: mortus circularis est simplet:que sint minor demorat nonis lacie Tertu Commenti octaui: et apparet in quit ora q est demonstratio in consessionem ad
versara: non quia est demonstratio in se et et non est ita: qiii nd idunt i sim nisi tali mὁq si fuerit resens
ns psemirerissolute. n.psequena ista no valet: ni vius circularis E accidetalis elemens ergo naturaliseelo:qr motus celi sinplex est: elementorsi circula λris mixtus: nulli enim corpori motus circularis est
violentuste bac de ca dixit Aristoteles: et si alim
ait: si aliquis dixerit * omnis mei', aut est naturalis aut accidentalis: et
consessi suerimus: supple tum motus circularis sit violentus igni et aeri: tunc in quolibet modoru mo tuo erit motus naturalis et alius extra natura3. i.re peritur metus rectus ad mediu nalis et violio. Si militer mos rectus a medio: alius est natis :aleuiolentus. iter et moe circa mediu: alius e nausealius mollius: si motus circularis elamenta fit me lentus elemento.
ait: ii suimus moio pM motu . tus specie si fuerit accidentalis alicui corpori estnaturalis alii: tuis magisterno posuerit nisi reuersiam.Est chsiderandum m textus Aqu erponit Averrois sciacet: motus aut natura lia quibusdam corporibus erit accidentalis alicuiath corporitat tramatio latinoru recta est: et ei qui ath preter naturi:altera m natura. 1.oismot 'violetus uni est alteri nilis:est asit ista xposito vis vera apud omnes: omnis motus violentus m est na turalis alteri: at non omnis motus natis uni est viis lenius alim:verutamen in illos qui tenebant in quolibet modorsi motuum inucturi morum natura/lem et motu violentum: ista proposno erat vera: omnis motus naturalis uni est violanius alteri: et breest quod dicit Averrois:cu.n. possum suem moto motus naturalis ali ui corpori necessarium est viiii alio corre sit acciditatis .cin eodem modo motuum
idest loquendo de motu simplici:ita * olo moena turalis cum fit molituo alteri:cdtinget necessario placu a digniori v si motus circularis tuerit in aliquo corre ς sit naturalis in alio: et si n5 iatinget ut motusiect maccidens tantum non muraliter onrnino: quod est impossibilet naturaletnim est prius
sitionem.Lmolus qui est naturallis alicui est accidesalis alteri: noluit ipsi in conceldere fim esse motus circularis in corpor nnio motis recte fim accidens: qu intelliget ex accidente motus coirarius motui naturaei. retinget ut idem babeat plura contraria uno: ut dicit Aristotelemideo videmnino mcolam inducit istam demdstratione intuemii concessum est abaduersario Q in corporibuo mons recte est motus circularis accidentaliter.Sensus ἐν Duic na bene rennuebat hic rpositione ine emis est naturalis vim est molentus alteri:m motus cucularia naturalis celo non est vivitus igni: cutibilis reueniat: si enm motus circularis esset accidentali igni: intelli do p motu accidentalcm morum coimtra naturi: plura uni essent cooria.Ibropositio a tem subdit Euerrois dicens * motus accidentalia quibusdam corpo ibus necessariu est ut sit natis alii corpori credes vidi: est enim vir uera monitus moi
26쪽
m ignis in circuitu movetur acciden MBinliter aenidest violente et contra naniram: tuleo consessi propositione quam rennuit Avianira contuimquesitiam.
morum accidentali uniuersale medulo.1.oppositu est attulim4'ium nili. . vi, lentum: motus.n. 'ius nati non iuenit nisi in uno quattuor corporii simpliciu: oppositus ei mii in xenituran pluribus uno. . unus motus violetus mvno repent corpore: atmbint motus e5tra maviolemto: unus motus preter nam plurib toceditur comoribus: ignis enim et aer in orcuitu mouentur: timem positum hoc accidense se ni rutvn'visum est motu circulare esse naum telo. Dio positio aure dicens*motus accidoitalia uiuena turalis alteri: est vera: c iundamem nile maluiuasbecie est prius accidete: et non pol posteriusHGemiorue aliquod esse accidentali nuno essumst t.bect5sequetia: motus circulario est accidentalis .violesus i uergo est naturalis altericornroprum est: - rundamelo: quia olo motus violentusum est natis alteritatista:motus circularis est accidentalis.t.no essentialis et preter nim igni ergo est nilia alim torpori: re vera n bcollis t: qiii mineu, laris ignis non essentialis igni milli corpori e naturalis:in taliscosequena poterat Muci hoc pacis
n5 pM posterius esse sine prioriri alii esse odentaliter: et hil initiatris, Nesibano no eὀvincit: l .n6 possit alis esse acciditasta.violeniere numnessentiast.i .nist: t tamen alio esu accidentalitera. pter nam ret nimo ei tui aliter. i. natoali terinon enim omnis motus predi ruralis uni est alteri naturalis. fine maius, in non videm *circularea.mot cit aris simplex sit in aliquo accidentaliteri motus enim circularis simplex ita naturalito conuenit retio: oe nulli alteri consenittrnem arridentaliter. . molantermem accideitialitera meter naturam:mos nam elementorum circularis lanea simplexa suem Mustquam opter nε est verum qi omnis i rus naturalis uni fit accidentalis alii eo*- tonderat est verum: scilicet omnis motus accidentalis uni enaturalis altera: mfiintelligatur ex accidente oppo sto essentiali.1. ista propositio est vera: onitus moi' accidentalis idincontra salieri momi et violem res mi corpori estnaturalis alteri: sed ista est satur omnis motus accidentalis idest non essentialis uni est naturalis alumquia motus elementoriuno vilaris est elementis non esstiuialis et nulli corpo ἐnaturalis .Quare ultimata resolutibe loquendom ista c5sequentia ualet: motus circularis inaci: Α cidentalis elementio et est fimplex: ergo naturalis 3 orat ista n4 cosuturae momo circulario est at di lio elemetio ergo naniralis celo: nisi m illos quiputabant motum circularem elementorum esse sinplicem. Et obstria de sum iste propositiones imam rein declarantes. Prima est: omnis motus violentus uni est natur ilia alteri. Secunda:n5om inis morus naturalis est violentus alteri. Tentna:non omnis moras preternaturalis viii est natis lalteri.Quarta: omnis motus simplex aurnans siaut violentus. Quinta: omnia motas me ratio' est inurus.
cii in siteatur Averrois stlanti utiti mensa circularo simplici no posse esse acciden
talem alicui corporit quia motus simplex accidentalis vim est eidem uiolentus:causa. αquare me circularis ignis n4 est nanualis nec violam' est m rara simplex:stima Comento. D. ergo fi eti simplexi laret nilis vel violens':colligit ex bis easdemissime suurnuvno tantu3mois moueri posu: ad mentem Auemiis: formet ratio hoc modo. Motus saturia ob is ab oriente in decidente fi est ab intelligentia xpria: habetur intentaen D: vel erit preter nos saturnor uel nanaralis a natiua uniuersali: si dicat τ est purnalis:tiun fit simplex:ergo erit violentus: m omnia motu. simplex puter nilio alicui corpori ea violuit tua illi:et ratio est: m motus simplet existens malu
quo corpore no a natura propria illius conuenit necessario alicui corpori a natura propria illior ne svalet responsio dicentis banc eo sequentia3: motus circularis simplex est accideialis elemeUt ergo vis lentus: valere in elementis:nε tamen respectu pisneiaruum Averrois dixit in fine i menti. I4. Mamorus accidentalis uni est natis alterit si non interigatur ex accidente opposito essentior ergo ista postilo est vir vera: ois motus accidentalis smpn . um corpori est violent' eido et naturalis alteri.COfirmatur beceosequetia: motus ab oriente in occudentem en pianilio sanirno ergo est naniralis' vino mobili: non tenti nisi doc medio: m ille mo est smplex et uiolentus saturno: fi.nasset no violentus et no simpux cosequentia no teneret: ut patet instatia de motu element odi circulari. Si duas mest nata ralis a natura uniuersali: insero illium motu3 n3 era inuiclinatione mobilioret percolaquea Mec γnum: et butuo tanto iundamentu est: si aqua pro eurtando vacuo astendati. ille mos est a natura uniueri saliviolentusaque no potenseeeternus: . celi. 26.dicebat Averroisino est motus ignis circulario naturalis: quia nδ est a natura propria imaut a ad unum motu G cocurrat effective forma propria aliturus corporis: ille motus no est naballu r ergo distinato de motu naturali a natura propria eta nam ra uniuersali nd satisfacit per amicis. TSunt qui dicunt saturnumturaliter moueri ab oriente in occidentem mora totiusceli diurno:et motu proprio ab occidente in orientem: et asservi Deminudiate mouere toru3 aggregatu ex olbu s orbibus mora uno , . numero simplicissimo. Cisdira tergo prinis intellit
gentia em uniti m ei reale ordiae planetara: ilisiuili baggregatu erit vere unu vere Hala tali alae cum illud mi appropriat prima intelli ira fit primum mobile: ergo totum aggregatum exceliserit primu mobile: ergo istu illiad rem tu3 cm UM comissi: capi do cδnnuum pro eo tinus mores est virus numero sed qrnonulli his nostris rarioibus . . iuperati asseria erutraliandine intdueniana. ira: f tale aggregatu esset cotumsi isto modo: mali ivnqua3 incelis nasceres diuersto: quia equalis poreprecisecomplerent ora corpora celestia orationem ab oriente in occidet sicut in rotaromi partes qualiter precise circuri: dicetnε eque vela citer moueantiar: unde valet bures uena: ceto
tum aggregatu respectu prime itellisone est mi modo dicto ergo orbes planetarus t partes inter Eibe.de celo mudo. C a
27쪽
glo im eis in remotion in lino: quia rei tio dirarumnariam abitavicci in substitia est sicut remotio earum ui loci equapropter videmus * vili' e est terra: et nobilius est ignis et non titi elementa succedunt sibi in bot: sed ena in corpibus Gustibus: et stoteles dixit τ na tune est similis nae terre idest
r illian celo infima est. Terra est sex elementorii vitri ,
maintelligentia assistens Paduersariu ton aggrega ira: terra est natissime locata in medio firmamen: erato mouens illud motu uno numero intendit ut oes . go nobilissimum est elementum: locus naq3 mede .
eius partes equaliter circuit: quem adniodu3 et iret . . semper. debes nobiliora. Solutio est: agnoscit post grates bilius cὁunui: cum cetii ηδ moueatur nisi motu fimplici n6 babebut orbes planetaru3 motus proprios saluata cotinuitale. 3tri essent planete in
loco ravone totius aggregati: quia mouentiar mora totius aggregati: et esset aggregatum in loco ratio ne planctarii 3: quia planete movemur motibus qui bus non mouetur totum aggregatum. CItem prui enita saturni moues scom mobile id i medii:et ilibsacit: sed pruna itelligetia nuqua lacii vi ore orbes equaliter circvant motu diurno: ergo intendit quod id facit ergo otiosa est et vilis. Cflerum unaquem intelligentia est forma specifica ultimata ergo dat re plumaru3 ergo saturnus compositus ex intelligena propria et orbe proprio babet esse ultimatu3 a xpria intelligentiarergo nullius potesse pars integralis ergo cum corpora celestia snt animalia propius distincta intelligentus no poterut costituere utin3 aiat aggregatum et coiinuu ex omnibus illis. Quare cuaggre tu sit in loco per partes et no p centru3no poterit moueri uno motu numero: verum tacdifficultate diffuse tractaui. 8.pbrsico; .set. et binso infra quoq3 ad propositu magis loquemur. Eoi Chinenti. is .et. Ioaa oluo circularis est unus:ptines perpetuus ergo puenit alicui corpori fim naturi: no elementis ergo celo: ergo preter quattuor clemetaponedum est alius corpus simplex cuculariter nnatura motu: tanto quide elenitiis nobilius: quito illis vi reminentius: sublimius. conspicit.
Mitrerinici dicu primo: impossibile e ut iste 2 uu Uιν motus sit accidentalis corpori rotundo: declaratum est enim ς' iste motus est connu' et perpetuus et impossibile est motum continuum et perpetuu3 esse accidentalem:ratio est. Si quid 3 motu accidentali moueatur: potentia niori addit supra potentiam motoris: ergo nibit erit quod tali motu cierno i re moueri poterit: ergo fi moe cincularis sit perpetuus: quod movebitur illo motu ficis babebit*potentia moti non addet supra potentiam motoris: ergo talis motus erit nasis et ex pariemouentio et ex parie mori. ait:celum non videtur corruptibile nem
, consumptibile per sensum: bocaute est de propositionibus de quibus dicit Blbumas armnon inducunt ad prime certitudinis ordinem sed tamen nullus sensus contradicinnem ratio:idest pro hano bec n5 est efficax: licet concludat veritatem: et talis rano potest dici lassiciem: cu fit cdfirmata per sensu3: insta. r.rario.n. demostrativa cui attestatur sensus notatur suffcientia. inquit: si celum cretimus: mos m culario esseti accidentalis: idest violentus: me tenet stante predicta propositione τmotus circularis sit simplextet omnis moe simplex
fit aut naturalis aut violentus: et cum motus ignis naturalis sit ascendere superius: et in eodem corpo re M snt duo motus naturales et cum non babeant nisi unam eandem naturam: aqua quidem non potet se ruenire nisi unus moiri motus circularis erit violentus celo et igni si celum sit ignis. Io. alte 'eianan et terminia
mo e impcrlectio elemctorum is approximatori et distantiam aceto:et quia terra est centriuii et manime elogata a mo:pro tanto sex est elementoru3: coa ora vero talestia ordinani fm magnitudinem et Horitatem motus eoru rotanto quia luna parua eret in motu suo tarda sex est planetarii: et dicebat Armstoteleo primo mei beorum: que quidem isti am/rum velox quidem: longe autem: que autem tune deorsum quid uarta aure : et propterea dic Averrois tacesi. 8 tropinquisas in loco illis est similis xpinquitavis tiaruamuiccin que est propinaetas in scientia et in intellectu rationatuquanto enim magis intellectus primi moti est sortior tanto ma/gis desideriu3 erit persectius: et motus velocior: civgo uitelligentia superior est maioris intellectustengo maioris deside rergo maloris virtuti' moisue ergo motus propulis productus ab intestigetia is periori est velocior:ergo motus productus ab itelligentia tune erit tardissimus motus circularis simplex:ergo penes ordine vesocilaus motuu celestis; Dumano acutiore et intcsorem:minime persectiore.
Ues dato τ lux solis fit intEuor et Psectior luce saniram: iovis et mariis: sunt lamen alie orietates luce
sublimiores excellentiam trium superiorum plane
summa cusint approbate propos ih . nones iste. De quocim est verit 3 dicere τ est corpus nile veru est et assirmare ee morbile ρm locu per se. Inuenit motus fimplo et recoet cimularisis otii omin lacum cotemperandrum elemerui dominius reducunt ad motus fimplices. lnius corporis simplicis est ves moi'fimplota oruscirculano est psectior motu recto. ehimet clementa iunt alterius et alienus Gis: operemensi est ames ad ma sumnia descendamus retra imsas n6nullas inducere dissicultates ad excitandum ipsema vestra. In primis, cpropolino videt salietissa: omne corpus mutirale est per se mobile.Tu quia
firmamentum est in loco per accidens:qr per cem triam:ergo moueturper accidens.Eu3 quia partea celi acquirunt diuersos finis:minime diuersa loco ergo motus celi est fitualis: non localis:ergo non liquodvis nanirale corpus est mobile localiter pse.Tum accium esset in polentia ad quietem quia ad terminum monis qui est quies:est Ginmanis actus entis inpotentia 'τ inpotentia. 3. Psicorum.6. I Solutio est: sum omnia corpora natu a Gratia per se mobilia localiter: sorme causate mobiles per accidens re . vera: uitelligentie dependentes
mobiles per accidens rudiuscule:quas cirus videt 3 orbes
28쪽
ortus pututaru3 a prima mediate reuolusinire pirum intelligerina penitus existit immobilis. Et pro pterea dicenda est se mamentu quiescere fini totum Ripter eandem distantiam et propinquitatem quam dabet ad centrum sempiterno tempore: ex modo autem quiescendi rei in loco accipitur modus effindi rei in loco:locus nim magis conceditur corpori/hus naturalibus propter quietem naturalem Q Upter motum: firmamentum ergo erit in loco p cem mecum ratione eius sit si ita: imobilis et quiescestet ita per accidens erit in loco: quia ratione terre: 4 per se est in loco: et tale potest moueri fim totum smformam:non fim si abiectum: est enim subiectu3 semper id quod est spera: et boc non exit a loco: forma autem eius erit dispositio qua3vabet circa c5ueru3emm:etbec forma continue variatur de uno couoxo rotunditatis ad aliud tundeque indigent motu propter persectionem acquirendam sunt in loco per se:que egent motu propter persectionE conseruadi et si moueantur per set nant tame in loco per accides non colligit ergo sequelabec:firmamentum est illacopo accidens ergo mouetur per accidis .CMur suo: paries celi mutant locum et sim formam et mmateriam:celiam autem mutat locum fini sormam non m materiam .s .prificorum.76. Contra: celsit quiescit fim materia3 et subiectum: ergo potest moue. ri ρm materiam et subiectum: cum priuatiue oppossvl W- ta babeant fieri circa idem. Solutio: negatur consequentia :et dico lassicere aliquid eiusdem rati is taceto moueri fim materiam: panes enim quantitati ue celi eiusdem rationis cum celo mouentur ' materiam: mutando situm. Celum ergo manet conti riue in eodem loco 'materiam: et est in diuersis lo/
fitiones conceduntur. Prima est:celum fm te totu mouetur per se.Secunda:celu rise totum quiescit per accidens: quiam subiectu et materiam. CAm plius:motus eternus terminum babet in porona et non in acturet ad illam mobile est in potentia: Vprie tamen loquendo: nem celum est in potentia adu . motum:nem ad terminum motus. C Contra. s. pessicorum. It quod innatum est moueri innatam est quiescere: ergo cum celum moueatur: innatu est quiescere.CSolutio: celum quod mouetur motu
et o natu est quiescere Hrdne eius generali: at si aliquod moueatur motu futito:illud τι tale eno est
rem mi ista propositio concessa: motus cir/
culano est persectior motu recto:quia linea circularis est persectior linea recta:cum sit linea recta sinita imperiecta: similiter et infinita: linea aut circularis perlectissima existit. contra: linea rei cra babet principium:medium et finem: smiliter et motus rectus:linea circularis et motus circularis illa non babent ac ergo. Item drameter celi non pdt additioni suscipere: ero est linea periem. Mursus: bri additio fieri potest: est tu ens persectu: erigo et linea recta perfecta poterit esse:ub obstate mei possit fieri additio.Item motui circulari fit additamentum: vi circul tio circulationi:ergo.Umplius: linea circularis e ipsem magnitudo:m M E corp':
ista aut magnitudinum patecta est corpus. Item
motus circularis non rei finem ergo est otiolas
ergo vilis: motu recto acquiris finis meo ergo mo/tus rectus est psectus. Postremo:probatio Aristo telis apparet circularis: m explectione lime circvilaris cduincit excellentii motus circularis:ex cuius Psectione cωudit corpus circulare esse perscctu
CSolutio est: motus circularis persectior est mora c. εἰ Q.
recto: cu3 fiat fini persectius spatiu:circulus erit 3 est periectior linea recta: boc tandarito: nam circatus ubicumus est et coniiuno:cuinem addi qui co potnem substrabi: manete ratiM circuli:recta linea n6vbim praestet colinua:m3 extremitates beat noadmulcri cδtinuas:et ei pol addi qci aut substrabimanete eadrili nee rbiae: motus ergo circularis corpori consentit tanto elementis prestabiliori quato
plus ab illis corporibus distat. Et propterea dicendum est primo:linea recta persecta est in genere: nosimpliciter:illi pdi fieri additio: buic n6.cabotus re crus non est ira persectus sicut circularis:* illa nopdi esse et ' circulans perpem' existit:stante eternitate mussi: et nobilius motuu localiu3 attendit pones subiectu et fine3:nὁ penes babere termios actu et potentia.Coico secudo: ametro naudi ut est in tali materia n5 pM qincqud addi: ut est linea re/cta p5t fieri additio: at circulus ex Dpria rdiae circu
li ,3 τ non fit additionis suscepti .CDico tertior mo dicii psectus sm speci : quaten' n5 pol addiquussi bomini qb ptineat ad ranci bolo:linee recte ut recta est adiungi pol aliud qb spectat ad ration
linee recte. CDico quarto: una reuolutio celestiocdplementu b3 sue speciei cu3 redierit ad principiu3a quo incepit:et ira nd sit additio ad eandri circula' u ems id que sequit ad aliam pertinet circulato rorie nam illi sit additio quod permanet. Coico quinto:linea circularis est quide linea persecta: ma/gnitudo aut imperfectareeluti inductio est argumeratio imperfecia et inductio persecti. Coico in tormotus eternus ordinatus est ad salute rerum naturalium: a quo motu celi tanta pendet subcelestivi mutatio: sunt eni3 bre inseri ra instrum ita celi. a. de generatione. Π. unde n5 pol natus vivere olbus pu/nens existentibus in pruna aut secura domo: ebus ordo mensiu3 datur: quibus mesibus moratur sema in uteror et sentim medici ς natura totius regitiua sequatur motu3 tune in diebus aericis:cienti: Diu me: Secte:iabores: luxus et ressu o mariscelus sequuture vult' eni3 buius seculi subiccti sunt vultibus celestibus: auctore intolomeo centi loquu verabo nono: et primo meabeo*:mudus inserior supiori/bus lationi c5nnu' est: ut dis virtus inde guber netur. Loico ultimo: ratio Aristotelis n3 est circvitaris:quia declaratur persectio motus circularis expersectione linee circularis absolute: ex persectione asit motus circularis incεmuni probat doc corposque circulariter mouet: esse plactu: et ita no procedit ab eodem ad idem: sed ex comuni ad proprius concius omas.
niti risi ii propositio. Celum et corpora
ς Uι, Usublunaria sum alterius et alteri 'cla...., rationis vera est: boc iundamento:quia materia celin5 est transmutabilis de una forma in alio formircum talio materia supra nullam larma3 inueniaturbabere causalitati: quapp in celo talis ordo reperist intelligentia:materia: quantitas celi: teria autem
29쪽
m sit Mantuisti aliam trem talis muria scin pret emiampilare stibis: iupra qua habet causi
tare: ordo.n. in subreustib 'corporiblare astu: terra: dimensio intermitiata: in m specim: dimenta termitiata: ergo materia celi alimus est rationis a muria corporu sublunariu ergo et celum et corpora subcelestia .r ec igitur suiu aue circa quarti sui mam vobis explicanda propoluera 3: qua pateficiuest primipali intentione: ponendu3 eme aliqb corp'simplex preter quatnior elementa cui motas circ. laris tutura coceditur. t
seratur. CSententia aut Tems icdmenti. r7.stat in bM. Graue est qb corpus qb iratu est fem ad medium.Eme a medio. Grauissimum quod omnibus corporibus substat deorsum latis. Eeuissimu3 collocatur sup omnis corpora que sumam pergunt. ιterea quicquid narium aut deor sum sertur: aut lautitatem babeat aut grauitatem aut v n. rat non ad idἐ:necesse est ad alia n1q3grauia: et levia stant: m aer ad aqua 3' aqua ad terram. primo dicit. Corpora diuidurer
non sunt innate dici esse in altero contrariorum:verbi gratia lapis neque loquens dicitur:neq3 mutus:et puer neque sapiens neet insipiens. Sensus est: tu, stantie que non sunt nate evi sub altero contrario*r sic se babent m nunquaue insor mans illis contraros: nec simul nec successive: ita celum no est capax grauitatio et leuitatis. Sicut et puer nec sapie nec imisiens existit: nenim babet propositum: nem coι monem inlicet intellectium .r .pbrsicer M. s'. ab insanii oeni3 aufertur operatio uucllectus Πpter indispositionem sensuit ulteriorvvnon rite mini quos dabent persemininooret rion sum tu illis qui putant ad mentem Averroia anima intellectivancri esse in bomine nisi in elate discretionis: et becec et dicitis r. s.meibampsice.r7.bomo non ciuillionem bonus nem malus est:neae iustus nem vitiustus: sunt enim priuatiue oppositaque babet nera circa idem labie 3 ordine irregressibili et temme determinalo a natura: unde non dicunt edenuli etnd habent dentes: aut ceci qui carent visu: sed qui do cdtingit habere et no babema.qn sum idonei obfidum G tabem ait:concluditur in secunda ligula q cor
1 i , pus circulare nem est graue: neq3 lene.
inllogimus est in quarto secude talis. Quicquid babet gravitate aut levitat E mouel sursu3 aut deorshm. Celum n5 mouet sursu3 nec deorsu3: ergo noest graue neq3 leue: cun .i .ma stano sub inma iub/stantiali grauis plactibilia si forma leuis et constet mim ceu no est e tritaurabili de una forma in alia: ndem celum muc: nem lauri . .
me mitti uuluit: aqua gradio est in respecta
aeris:c leuis in respectu terre: ideo existens in centro mouetur ad concauitate aeris: et e auis magis G leuis: aer magis leuis i grauis. Hensus eurelementa media in oriis speris gratura existunt et leuia: quorum grauitas et leuitas timplicissime sum:quiadmodum et qualitates alterin M. Et sepe dicitur aer magis grauis-lcuis: qua tenus magis promouet ad motum deorsum o admotum sursum:bic dicitur magis leuis Q gractat mira descendit in uno elemento et ascendit in duo/hus: aqua magis grauisl leuis: cum Mendatis uno et descendat in duobus elementis. Γ Est atten. tione dignu3: elementa omnia babent loca determinata et superius et inferius ultra que n4 mouent naturaliteriunde inibilato per possibile celo ignia is transiret locu in quo nuc est: et posita terra perforata in drametrum transeuntem per centrum terre:ut pia descendes non descenderet nisi ustu ad cenum naturalitera Quia tamen aqua facilius suscipit imtu deorsum e sursum: expeditius B descenderet ad locum terre remota terra'ad locum aeris sublato aere dicitur.4. celi. 3'. aquam descidere ad locum terre sublata terraiciclinande grauitana et non ornec aetate vacui.
ii frauis et leuis nim que inara est ad mouendum ad medium vel a medio: scit 3 min. tum et sorma3 ex qua procedit hec operatio:et si boonomen grauitas et leuitas non dicant vulgariter nun de accidente.Sensus est:per sormam intelligit i p. sam esse substantiam:perbabitum naturalem incli nationem que est qualitas de secuda specie:et potuit idem nomen qualitan de seclida specie et substantie satissacere propter scilicet maximam eorum conuel. nientiam antic est q).7.pbrucorum. 2o. dicitur qua litates de secuda svecie non acquiri per citerationei quia sor me substantiales non acquiruntur per alici ratione: et propterea dicebat Averrois. celtarinec nomina graue et leue non demonstrare apud Bristo: telem nisi babitum e sormam: sed grauitas et leuitas si sint innae substantiales grauium et leuium erunt principia motuum iocalium principalia non instrinmentalia: si sint qualitates: pri vcipiabunt moeitustrumentaliter non principaliteri actiones auiam do instrii mento:sepe cause principali mandari stulent: -i placet eas aggregato ex causa principali et in sineto demandare: verum presenti lectionebvpotetice e conditionaliter locutus sum semii a ad alia. 4.celi ostendam grauitate et leuitate fornias esse graui siet leuiu minitiales.
Q a Priscet inquit: c descriptio est accepta 1 ui quiete in loco proprio: prima aure
ex motu: est gravissimum id quod grauitate precedit oia grauia:qUMbstat.Eeuissimu qb leuitate a recedit leuia ola: O stipseri: et noliter dr lenissi inusuplarriet nd supentinere: qr celu supeminei:n5 aut stipsc tete ad doctrina facili' dis inirer motu . pquiete: forme.n .n5 cdprebedunt m sensum sed ri
- . ni M., ait: manifestu est: quonia Nos . H Odescriptio conuertit super se:
sicui inatura descript5iM.t .vno destitutionuet dosiriptionu3 conditio est:*de quocum assimias de
stri pisi affrmatur e descriptio:et egira: si. n. mire
30쪽
nest illud quia asinistis Mn natur1 demit omne
scidis ad inferius naliter erit mutit fi fimplorri plis: a i re Gluti respcu. Q Qicu. s.Ebor o stoulem deis ipsisse me et uue per babitudine ad num3 csin caluitia procederet ad propositum
ostendedum: dicebat. n.Plato inmudorin se noeeiurium et deorsu3 ppeius rotuditat cui non est co mittendu:cu inueniat superius in mudo vivisae ἡ nior lim': similitaret inferius.Unde surius irimum doest cotaust celi: in serius est retru3:supius in plans.c iis gaialibus est illa ps qua Mirabit nummissi:aba
ad medulimruc fim naturam: quia mouetur celiam,mmaturam circulariter nec puler naturam: ne colo motus rectus natura conueniat. Item: tonus et
partio idem est iudicium nulla pars ceu feriura medio nec ad audium tergo celum non est grauenem
nanirali ur.Tum quia unius corporis simplicis est tantu unus motus naturalis-Tum qina esset aqua aut terra cur c uiolanter e quia tuncrecessus vi erit
tibi fini naturam: mueramininim3 Desu fi auerest cuippis preter nanualtereis coperit m nivi Tisii quia esset ignis Maeranem accessiis et recessas pes inere celo itastero meter naturitalina tune celo cotrariare scorpiison alterii umo drama
e primo: p alauit minorem re positionem ha scilicet Celaiirnonnixouetur sursum:nec deessumetum maiores etiam belclarataimc videlicet. Quicquid babet graumrens aut leuitatem mouetur iurium avi deorsum: cis mathancconsequentlanucorpus rotundiam mouet , a turninu recto naniraer estum elemni quat tuor: ius. n.corporis sinplicis iamin imo moe
ando summus alimn duoru3 monium contrarimus simplurum mali mro corpore turaliter contingit Oalter fit accideritilis ineo aquilon coni meret mi os motas esuini eodem corpore nanirarunt idest motus contrarius motui naruresim a corporio Eaccideralis seu vi lanius musteni3 mores rectus sursum fit naturalia igni: motorectus deorsu3 erit sibi accidona et violentis ore intentio Aristotelis existarpostiae noramsieius conuersa dices: cuin aliquo corpore postrerimus alterum duoruωπmorines accidentalem ciste est ut alter sit ei naturalis: idest motas contrari r tui atas dentali unius emporis est na lanilitet ccouersio magis occulta esto prinina. Mupro sua: monio rotrarius motui vitidentalium corpus est naturalis illi non est ita certa:scutura: motus contrarius motus naturali immo corpω est accidentalis illi: ratio em quia potest allas dicerer non est remonam ut in corpore ronindo striduo morusrecti insimul accidentaliter:scilicet moead superius et motus ad insertustet circularis fit ei
naturalis idest consequitia hec M ut uriret meo rectus sursum est accidentalia elo: ergo meo recodeomi est ei naturalist saporea quispiam lateri
GContra: sequela cnd cocindit: temetu molire scirculariter:ergo contrariat celo circulariter ω- tura moto:ergo nem ista probauce lu3 mouet mons recto:er costariat elemeti a mnim recte mons. CSolutio ἐ: motus circularis elenitis noe simplexi . ideo nec violemusrcelu aut si moueret motu rectorca celi nδ possit esse niti motus simplex: talis motus rectus eret violentus celo: et propterea dica bis insequentum valere:celm mouetur motu recto fimpuri ergo contrariatur elemctis: hoc fundamento: omnis motus fimplex non naturalis a nanaea propria alicui corpori est violetus illi: corpus cui inest mo truo violentus contrariatur ei cui talis motus adeam tuturam. Similiter lateor bane consequentianuelementum mouetur circulariter simpliciter ergo ratrariatur celatque tenet e ma fi elementu mouetur circulariter fimpliciter:ergo metus circularis e vim lentus elamento: ergo elemento contrariatur correm inest motus circularis En naturamoso cellica
deme cuna totius diffinitione: cust eadem diffra
natura totius et partistis eadem.Scsus est:id est iudiciu totius et partis in bomogeneis et inyis da
pol p scotulare ergo et parra:m fi minimu p se Munnd est inquatu ignis: sed ut stat sub debita quimate necit valet pars Ei loco per accidens ergo et totus infacudori uentricta graui x leui sunt isti duor notus: netesse est ut Mooueniant a parte scuta toto: esse.α motile per se iurion spars tegrali quest separata a toto: que paro a toto inuncta b3 rauo
le caderita celo diminueretis in isto longo temporet. fistelle caderent diminueremur in numero: undeque apparent stella suntlapores igni inprimo em meteorum tractat Aristoteles de diuersis igniu3 νguris in aereapparentibus ex vaporibus calidis et siccis geheratis eleuausa terra usque ad supremd aeris regi eieret talea impressiones sinite dinerunt mamnadinereolore, intra: motu: loc tempore:gium eiusdem speciei in ecialissime: iuraliter sacro si mira molente cdcurrat inveluti generatio seni est naturalismo obstantem excitue cause ipm violeter
- au:et post dicetur de causae letinis
leticiens fit ignificetum non est innis t et si si caludum: ia ignis est calidus formaliter: lum virtualiter tantumrealefacti cel Mindiu et bimis absque bre* fit calidu sorinaliter: telo quom calidii E calore tar et e vitam vegetabilicet isti : non dico intellectuallaninquia intellectuali. ea iubiectuo polia u