장음표시 사용
41쪽
in sit Mantulsis aliam i rem talis muria in re
1Genianimarestibistitia si pra qua habet cauta viare:ordo.ri. in subciuslib'corporib' rexistit:niateria: dimensio interminata: forma omilcar dimenis termitiata:ciso materia celi alimus est rationio a materia corporii sublunariu ergo et celum et corpora sub Hestia.Dec igitur sum que circa quarti su mam vobis explicanda proposuo a 3: a patefactu est principali interitione: ponem 3 esse aliqb corp'mplo preter quattuor et timi iacui motus rimularis natura cὁceditur. t
ctu3em iem Mauritiem leue qὐ-cii3 neq3a medionem ad mediu ei a tur. CSciliciana asit Totus rametiti. r7.stat in bM. Graue est que corpus qb natu3 ad medium.Eeue a medio. Grauinimum quod omnibiis corporibus substat deorsum latis.Eeuissimu3 colloc tur sup omnia corpora que surium pergunt. ei rem quicquid narium aut deorsum satur: aut leui reum babeat aut grauitatem autumnis: at non ad idἐ:necesse est ad alia nM3grauia: et levia nam: mare ad aqua3ret aqua ad terrain. i ,. primo dicit.Corpora diuidurer
non sunt innate dici esse in altero coiitrariorum: in
hi gratia lapis neq3 loquens dicitur:neq3 mulus: et puer nem sapiensnem insipiens. Sensus est: su, stanne que non iam nate es sub aucto contrario*rsc se babent at nun*ia informans illis contrarsi se nec simul nec succcsmae: e ita celum no est capax granitatio et leuitatis. Sicut et puer nec lapiens nec spiens Oistinnon enim babel propostam: neq3 coimunonem stilicet intellectivam .r .pbysiceru, s'. ab infanti Oeni3 aufertur operario inrcllectus Πpter indispositionem sensuu uaterior non Irmram quos NMnt perlaciislanopi non sum tu illioqui putant ad mentem Averroia anima inteluctivi non esse in bomine nisi in elate discretionis: et beceraula et incitur.s.melba sice.rp. bomo non ciuitlignem bonus nem nutus est: neu, iustus nem ui iustus:sunt enim priuatiue opposita cime babit natcito idem sissem ordine irre essibili et tempore determinato a naturat unde non dicunt edenuli et n6babent denteor aut ceci qui carent visu:sed qui
docolinin babere et no babent a.qn sunt idonei adbfidum M babent. ait:concluditur in secunda ligula q cor ML ὲ u pus circulare nem est graue: neque lede..pllogistitus est in quarto sectae talis. Quicquid babet graui id aut leuitat E mouet sursu 3 aut deorium. Glumn5 mouet sursu nec deorsu3: ergo noest graue neque leue:cum.n.mi stano sub initia inb/stantiali grauis placubilia si forma leuis et constet mmcclino esse uitaurabile deum invia in init Gent celum graue: nemicuri . .:. inquin aqua grauia est in respecta. i aeris: et leuis in respectu terre: ideo Oistens in centro mouetur ad concauitare aeris: et e auis magis G uuis: in magis leuis*graui Mensus curelementa media in orsis speria gratula existunt et leuia: quoruni grauitas et leuitas uiri plicissime sunt:quiadmodum et qualitates alteran M. Et sepe dicitur aer magis grauis G lcuior qua/tenus magis promouet ad motum deorsum Q admotum sursum:bic dicitur masio leuis Q grauior quia descendit in uno elemento et ascendit in duo bus: aqua magis grauis Q leuis: cum aradatin
uno et descendat in duobus elementis.C Est atten. '.
tione dignu3: elementa omnia babent loca determinata et superius et inferius vltra que G mouent naturaliteriτnde ani dilato per possibile celo ignis notransiret locu in quo nuc est: et posita terra persorata G drametrum transciantem per centrum terre:la pia descendEs non descendaei nisi ustu ad cent naturaliter. Quia tamen aqua sacilius suscipit imisi deorsum e sursum: o*edimisci descenderet ad locum terre remota terra Φ ad locum aeris sublato geret dicitur.4. celi. 3'. aquam descidere ad locum terre sublata terra o iclinatide grauitatis et non ex necessitate vacui.
inris inlii ix ait:intelligedd est ex descripude δι ι ιU, auia et leuis nam que inara est
ad mouendum ad medium vel a medior inlue Mintum et sormn ex qua procedit bec operatio:et si boonomen grauitas et leuitas non dicant vulgariternufi de accidente.Sensus est: per formam intelli in i p. sam esse substantiam: per babitum naturalem incli/nationem que est qualitas de secura specie: et potuit idem nomen qualitati de secada specie et substantio 'sanssacere propter scilicet maximam eorum conue . mentiam tunc est q).7.pbrsicorum.1o.dicitur quat 'litates de secuda specie non acquiri per citeranondi quia forme substantiales non acquiruntur per altet iratione: propterea dicebat Averrois. celiaraunomina graue et leue non demonstrare apud Aristo telem nisi babitum et larinam: sed grauitas et uuitas si sint serme substantiales grauium et levium erimi principia motuum localium principalia non in flmentalia: si sint malitates: principiabunt moe in strumentaliter non principaliteri actiones autem do instrumento:sepe cause principali mandari in lenumibi placet eas aggregato ex causa principaui instrumeto demandare: verum presenti lectionebvpotetice et conditionaliter locutus sum festinia ad alia.*.celi ostendam grauitate et leuitat E sormasere grauid et leuiu minitiales. 3,
1 ἡ γεα inqim: bra descripuo est accepta ui quiete in loco proprio: prima aute3
sicut inatu est descriptbi M.t .vno destinuionuet det scriptionu3 conditio est: qide quocum affirmas de
scriptu sumature descriptis:et ecpira:
42쪽
s.c tis gnalibus est illa ps qua Mirabit nummini: alia
. - . - tum non mouentra medior iucad medimin: nec sim naturam: quia mouetur cellanismmaturam circillaruere nec preter naturam: ne colo mouis rectus natura conuemat. Item: ton et
partis idem est iudiciatim nullapara ceu fertura me eis nec ad medium tergo celum non est graue neq3
naturaliter.Tum quia unius corporis simplicis est tantu unus motus naturalis. Tum quia ellet aqua aut terra .llaec violenter equia tunc recessus inerat
sibi fim naturant:dumuenim minim3 Desu fi alterest cuippia preter nim:alter eidem c operit m ni; Tum quia esset Wrao Maecin 3 accessiis et recesius pes inesse celo taliter c preter narurataim tune celo conariaret corpus alterillorum da arua
autem primo: p alauit minor in WV - positionem ira scilicet Celuni nonina uetur sursum mee deestimium maior esset iam belclarata anc videlicet. Quicquid liabet grauitarens mit leuitatem mouetur stirium avide me et in nurbancconsequentlamcorpuam dum mouet . a ruri turem natura er est unu3 elemento*qtiat moravit in ii.corporis simpliciolatam unus mo
Utando posuerimus ineru3 duoru3 motuum contranorus simplici mali et corpore ianiraliter coli tingu*alter filaccidentalis in eos et si non con seret duos motus esum eodem corpore ianirario idinmotus contrarius motui Maurativi uua corporio Eaccideralia seu viollentus naeueni3 motus iis sursum fit naturalisum: motorectus deorsu 3 erit tibi accidet alis et moelentus:et intentio Aristotelis ex ista rpositae noramnetuo conuersa dices: in in aliquo corpore postremitus alterum duoru cotrarioru3en e accidentalem me est ut alter in ei naturalis r idest motas centrarius molua accidentali unius corporis est natio viralluebeccouersio magis occulta esto primaa. ista tuo armonis comarius motui inidentali sus corpus est naturalis uli non est ita certariam ista: motus e trarius motus naturali unius corpiurio est accidentalis illi: et ratio est: quia potest aliqs dicere: non est remotum ut in corpore rotundo snt duo motas recis insimul accidentaliter:inlicet mo
ad iuperius et motus ad inseriuaret circularis fit ei naturalis: idest consequetia bee M ut Murer met' rectus sursum est accidentaliscelo: ergo met' reco ominest ei naturalis rosa potest quispiam lateri
mos illo mina esse celaticaeenulo a Mucir
ii alias duo* momum recto* eit in celo accidesint oporteret ut corpus in quo e naliter eti celo piram ut sed corpus rotudii no ri piramn:ergo celu no mouebit sursum: nem deorsiam: nec miism:n terna
circulariter:ergo contrarias celo circulariter ω- tura moto:erso nem ista probat: celu3 mouet motu recto: ergo retrariat elemetis ρm nam recte mons. .
CSolutio ἐ:motus circularis elemem no e smplexi s,l. . . ideo nec violennio:celu aut si moueres motu rectorcu celi n3 possit esse nifi motus simplex:talis motus rectus eret violentus cellaret propterea dico bic rasequentiam valere:celii 3 mouetur motu recto tumum ergo contrariatur elemens: boc fundamento:oannis motus simplex non naturalis a natura propria alicui corpora violetus illi: et corpus .cui inest tuo violentus contrariatur ei cui talis motis adeam naturam. Similiter lateor brae consequentiam elementum mouetur circulariter simpliciter ergo covarianir celorque teneti quia fi elementu movetur circulanter simpliciter: ergo metus circularis e vim lentus elamento:er o elemento contrariatur eorrcui inest motus circularis Fin Minamergo cellica trariabitur clemento. il U corporis fimiliu corporu eaι deme cuna totius diffinitione: cust eadem distinitione eadem est forma:et cum forma:actione proue niente: b illa forma.8.prisci ruri .is. .2.de natura totius et partis est eadem. iis est:ido est
indiciu istiua et partis in homogeneis in tris sig
pol p seexistere ergo et para: m fi minimu p se mulino est inquam ignis sed ut stat sub debita quintate
nec it 'met pars Ei loco per accidens ergo et totufi igit ambes: ruenitusa gravi et leui sunt isti duor notus: nraeae estutia moueniant a parte Mutatoto: esse.n. t vile perseratur tonsparsi tegrali quest separata a toto: e pars a toto sciuncta b3 ratio
m emi, ait. Stille cadites no lam celi: strile.n. ,-note sunt notransmutabiles in si stelle caderet a celo diminuerent in isto longo temporet. si stelle caderent diminuerentur in immero: undeque apparens stella sunt vapores ignituprimo enix meteorum tractat Aristoteles de diuersis igniu3 rus uno in aereapparentibus ex vaporibus calidis et siccis generaus eleuansa terra vis ad supremi aeris regionei et tales impressiones sinite disserunt magalitudine: coloresis armotu: loco a tempore:
sum eiusdemquciet sve lissimcinaturaliter Licuthmulta violente cocurranti velitii generatio seni est naturalistiis antea' excliue cause ipm violater
in: et post dicetur causa calefactis lalis: ita non sequituri ut oe cauticiens fit ignisa celum non est ignis tet si si OMdum: quia ignis est calidus tormabier: lum vir liter tantumrealefacit celu motu et liam te absque bum fit calidu formalit eruetu quom calidu E calore urcule vitam vegetabiliet misi viet non dico intelle
43쪽
murum 3 agrara natisret elamenta calido m
a forinaliter imumunt:et cum celum fit altera K trullaternio alterana Mnon erum in celoci iralitates
dixit hunc secudu3 sermonἐ opponMo et cotradicen dicentiae cclum dilatu siser totum: quod si in non esset caderet. i. Ne subcelestia corpora sustulent mu3 ne cadat:fi. n. sin ita: in tam longo ire recidissent eius partes: ro est: ci 'inferiora sum viriuno de lita lis. it triet ait:non est cesum mimuum3nε ini, ii, V datae suu neq3 deorsunt: mixtuali ton quodcunq3 mouetur m temperamentum Helinem dominaritis:non datur enim mixtu3 equalia ponderis:iupra. 7. cum n4 habeat celum incnia dignum.Que mouentiar mora recio et augmen Muransmis: sum persem locorcum in naturat liter terimnata:non terminantur est enim ima rennum non terminans: accidat Gq3 clementis teramine non terminari: cum clementa ut elementa sunt contineantur. bes planetariam per acciden sunt in loco per scio uni enix sperici est contine l ...ῖ -- - re cui terimnari ecbΠneri accidit: et ita planete sunt ' u u in loco per accidens dupliciter:uno modo per accul dens: a per centrumralio modo per accidens mi accidit eis ut sperici sunt: quontineantur.minim mobile est uno modo per accidens tantum in loco: lmone scilicetcentri. Totum uniuersum estu locin Per partes e militer cumulus exorbibus celestubus.Accidentia iunt vere in loco peraccidens. inia verius dicitur locari per aliud . per accidens. pbysicorum.43. .4ς.C Ulterius anumdueratendum: si una pars ceti separata: di nullaq3 esset atrior i quiuis id natura fieri nonpossin cu3 celu ab omni sectionis iniuria fit alienum ea neq3 iurisne q3 deorsum sciretur: cunilanem naturantem p ter naturam fieri possit: undurum est de toto colo. Dura igitur coiradictionem claudo imaginari parte3 erit a celo diuulsi Coresuta est iram bra
substitialis qua edmivit aliquod corp' Maue vel leue bri opposita larmavet est ei sibilis ad diuison subiectitet mobilis per accidens proprie:intelligentie celestes n6 babet oppositam sormi: non existat
diuisibiles: n5 mobiles ad mom3 labiectit ideo compora cilestia intelligentu aestituta nec eriit mauiar nec leuia: et movebunt tantu circulariterim si animam et n6 circularitor est c6stituta inesse per subiee n. r.capitulo de stibstatum obris.C Contrat olso bomonberit mauis nec leuis: cum constituatur ultimate pre intelliectu: cs fit gravis et moueatur non circulariter erit intellece manus constitutus
inest e r subiectu.CSolutio est: - bε et me emano circularis ab anima est copiat tua. Vel dico mad cui aliqua forma constituaturinesse per corpuo iussisti m incipiat infornureboc uel illud ps sese: sue incipiat e t siue nὁ:cors ergo humanii inuenis Fraue: mintellectus informat materiam formis diispositam ab ea causuis. Diminat materia stat labs auitate et leuitateque babet causabiatd supra alii quam formam labstantisci: et elim materia celi nubum habeat rausilitatem stipra formam non puniu
corpora rina alia a mo et bola pstituunt niti esses formas eductas de gremio mre. Ceturi ei solii previtellectuimb6 et sensu vivit et intellectu: et ourea ense quo ni uppositius: cdegnissima. t CSima Sena primi de ceso.
ri.ro.vs. ad.33. ostendit becisclusio. ii nem generabilem mcorruptibile: nem augmenta bilerneq3 diminuibile e:nem alaterabileme illi:neq3 motuit thus aliquod existit piram. Enia aut ten' Comenti. 2o.talis enmtiouuad generat ex cotra genti serati sirid corrumpiti suu corrupis pirarim: primo priuia Cilo nihil e pirarivim monii celi circulari nullus emot' pirari'd celsi neq3 generabile emem corruptibile et generatio n4M et corruptio in q, fiaptra o eri ito terminos veriai ptrarios.s.sburam qacquiris calteril que depdit. prio dinum mouis circulariter mu Ealia ana.cino equalisis rotim na mouens circulanire Eabstracta tet penit' imothilis: na que mouet recte e constituta inesse. v subiractum: vel requiris dis inoni ostituti in e eo subiectum:rpto inleslectum bumanu fi moueat cor hu
disserentia viter opinantes τ boc corpus e causastristumatu apriaci:etopi iesi5mee prima cam. Sensus er ponetes cetu e rima iam si civi cesu disigenerabile a sciet sunt isti castigan ab Aristotcleo. g.8lbysicorum ostendentembil mouerest: et τειρ , tur ut inmane separateatu putant cellam generabi leo se ringenerabile vero ab alio: quos reprobas Buemis.II .meibaorfice. I. . pbyficorum , M. ostendens generabile et corrupnbile ex se non popse ab alio reddi ingenerabile et incora Mile r non potest enim quidpiam ei re eternitatem quod tbelmateriam inpotentia rimis essemul rat presenti Commento solum dicit ramentator: si concederem isti celum esse generabile et a nullo agente et in nullo tempore: bene posset institui bec vox generabilemae delui principali fignificato significatim natum tempore et generabile ab aliquo agentems significandum m vocem et fim transumptionema. equivoce et transumptiue a. m secundum modum equi iocationis ipsu3celii laus est Aristotelinia motare cclum intingenerale t sue fit ex se et ut Arostotcles tenet:ine ab alio in Plato et Avicenna crediderunt i apud enim Peripateticos si debeatalis quideri generatum requiritur Orion esse generinprecedat esse generati tempore: n natu a tantu et
viii inim ait: intelligit pertransmutariendo
a m 1 ιν est transmutabile tribus modi per
alteralionemralterationem quam termitiat extri secesseneratio et corauptior quia alteratioque est illa minatio noninimpossitnus eclo.Sensus est: ara
44쪽
merib uenit: substatia rustitate:quilitate et vini is inmetit quintas: mutatio socinalis est past: sio: ac elarginarrem es t ismutatio in substitia;
aiubec propositio est ver auige/i UseneratM simplici et coposita: cum copositu fitcsitrarium ma ex quibus coponit:et cete o. inulas est nascitur quis generatio et interitiis is Melestiu corporu pp contrarietate repertam in larum et ita oe generatu generata contrario in genere cause materialis:qr in genere cause efficientis iunile a simili generas. tr. met bapbriice. 24. et si liter omne coraupium desinit in contrarium.Et cu Averrois dicit. itulerat inplantas:anurialia ex putridamateria moduci i mediate ex elementis: sanguinem pane: et membra ex sanguine ita intelliginir iste lociis: quando sorme mixtoru3 cdirarie formis inducendio non sunt maiustile: dicuntiar illa fieri ex ele/mentis: quando sunt notet dicitur fieri ex illis iniediateret quia generatio mineralium: planiaria et ani malium genitorum ex putrida materia est corruptio quor udam mixtoru nobis latentium: ideo ab Auer roi illa ex elementis nasci dicunt generatio vero sanguinis et mibroru3 nec non exanimaliu colluseni/toruI est corruptio mixtoriani quorudam nobis notorum:quapropter bec exillis inaediate produci dicis tur: si ergo illud ex est generatio esset simile genera is non posset generans agere in triatena merandumbal .n. agit m suum sinule sed in pririu:aclio eni est ratione prietatis passio cduenientie: primo de generatione. r. s .et licet ages naturale prius natura
eousipat: prius rami natura intendit producere tibi similaret cum ta3 similitudo Q dissimili nido fit ratio agendi et patiendi: simile no a i in isti letianile scilicet in qualitater gradu: raritate: densitate: actione directa non restem: et modo agendi: et ratio est: ia
fimo agetio est assimilare sibi passisti id absoluta assimis arde cessat acto: dico assimilare i quam Epossibile agens enim densu3 agit ut assimiles passiam mago dotagens raru3 ut assimilet in agendo. et in gradu et raritate.Alij tame duabus tm sunt plenis limitationibus in qualitate. s. et in graduubqiiso virtus nita citius n5 inresus producit. aitunotus conmaniorum corporum
fimplicium sum contra :idest sub Mimiamn contrariaru3 conmne sinit operationes emotus: quare motus omnis generati simplicis este rarius motui eius ex quo est generatu3: si aqua terra genereturi motus aque adversmir motu terre conmmetate medη adertrentum: similiter fiex igne gignatur:at si ex aereuum aer et aqua oppoinantur oppostione: tremi ad extremum: motus
eorum tanta quom oppositione opponuns motarer tem dixit Auerroriarmonis generali simplicis: quia statamnum ex elemenus generari et moueri nconteperamEm3 elemiti domitiatis: vel satis est mmmo mixti Duasu motui alicuius inmeti metio ad eius cisommo.
steriit et inquiuimpossibile esset bic generatio et corruptio si non esset cor , Pus non generabile vel tonurudite' oc est c5stissuri si ex opati5e nature. Sensus est: si n5 das generansnd generabile: nulla inuenitur generatio et co
ruptio: muri pecto eth in infiniis uignamimor vel peruenitur tando ad generari sitae bila: OincelMUnde observandu3 est: primu3 mductis leu H Iis caliter in genere est celum: primum mouens simpliciter est intelligentia: primu tame generas et aberas fimpliciter e primu moves motu qd resoluendu e ui primu localiter moves imobile:itelligcna ncq3nio ues cetu primu moves localiter: nequaqu4 primum generas et alterio vocari pot:et ci c:qr inerm intellii nam peculiare generationi d recipit meq3 alterae tume: 0 bu motu locale. 3. Drsico.ro. dicebat Buer. ndinuenit aliquid moueri ex semis in motu lorali: iceteris mutati di b'd motor extrinsecus. . mouens et
motu i motu locali u seiugulis loco et subiectora5 re perit aut generatu ex se: Ateratu ex χ:et auctu o serm in bis motibus semp motor e extrinsec' l.mollis et motu loco et stibiecto distinguunt:ab itelligeths dpenitus mirariabili mediante celo eterno alueret
aliter se babente pos nouu in corporiae sublunari
Sui. Em ac si eit no lactu ab illo: intelio. n.Aristote. pnu lacn5e est ostendere celsi esse ingenerabile: siue fit ex se:ut ipse sentit: siue ab alio: violato voluit. m tria materie est in poterub L tia et suem aliqua materia cuius potumia risiqui exibit ad actu ista potentia dociola et su ita. SensusE:celum unu eo intelligentia et or/be viritate per essentia caris materia in posma et formis contra s: si enim in celo esset materia in potentia nilis potentia materie esset stustra: q ina numimateria celi exit adactum in serioris sorine: neq3 materia insertor ad actu exu sorme superimis:est ergo differentia inter materia3 celi et mam subcelesti ut qrula priuationi forme substantialis n5 subicinir: bec semper. priuationi subiecta est: primo pbrsicor v. gr. quo fit Habsacus formis a materia inpotena ipsa laret una numero prauanue: ' sublatis foratis a ma/teria in actu ipsa i una numero simpliciter primo rapitulo des ubstantia orbis. Cu3 igitur sint due cause generationis et interitus: materia scilicet in potentia et contrarietas sormarum: licet sepe una tantum inplicetur: quia una commutatur alteram:et celum materia in potentia careat et contrarietate sormam per peruo durabit tempore.Fleq3 affirmari potest mare nam celi et borum inseriorum eiusdem esse rationis et materiam celibabere potentiam ad sorma3 enuo capescendam:at sufficere materiam horum insericurum eiusdem rationis cum illa reduci ad actum no uiunt quia luci in impediri aptis udo et polentia ad determinatam sormam: non tamen ad formam' iras materia celi baberet aptitudinem et polentiam
adstrinam: talem potentii frustrari et cmo tempore esset impossibile.
45쪽
pendet enum a deo in gentiemst effuttiis: nune productu est nouu3.ir. methaphsio. .cisor antecedetis est Hiienoui. r.capitulo: ni bitalia ombis velum inquit babet una,virtutem non tantiam mouentd sed agente e cdsieruantia: filis enim signiti catagens si ςmitatione necessaria sicut os Minoiuens: dependet Glum finaliter a deo res ne essecioim celu est finitu ergono poterii perpetuo durare: quia incorpore fumo non potest esse potent. tia infinita nec actior nec passiva. 8.pbrii cor v. 79. 3 CHmplius: materia celi e doru3 inferio* sinu eiusdem rationis. Tum quia: si esstnt alterius ranonior oportem id ma ess, pposta ex eo. quod e comune
viria, materie: etex eoqiuod iam diuersiarem intelmaterias. Et in genere cause materialis non pcriteantendu3 esset ad vitam prima causa, utilio sensermon in em quom tales matem. distingui se *tar quia actus est qui distinguit et imarat. merba fiae. δ' .non per respeco et dabitudine d larinas. Tum quia: nullu3 accidens est distersi'im in 'iuniua substanne: relatio auio est accides e materii est substantia Tummia: ilii dabitudo est postenor materia:cum sit tumula in materia: et fundatim est posterius iundante.Me. pet formas seiungerenuir ille materie et qui asorme sunt elimstce. et allelie a n lim : ra materieru.CIteru3 densitas e raritas cim quad. laus cottine et mo attribuutur:ergo celuerit,me, rabile et corruptibile. Dreterea si tau ia riti nita tis celi iam celo nihil diriat:cu nem iubilamie neq3 figuris et relationiae sit alis itu3:bee ita peribui:
tor qr maceli n5 est mnsmutabilis de una forma in aliam formam: loem supra nullam formam imaenia tur discre causalitatem:et rationes inductis ordina
unldinane pet modo resine. .celi primo agis proprie est qb transinutal potentiaue ad Taim et quod e
principiti unde motuo: et ita est causa distincta coira tria alia genera causaru: ineno ritu redinaris est cipropter qua aliquid est tale vel tale: hoc modo in et finis dicitur agens resvectu cuius est formae finio:est naq3 intellicentia agens orbo: sicut animia corpus: anima aut ri non agit proprie tuum corpus sed tantu dicitur agere ipsum in diomes necessa instet illas sibi largiri: faciis intelligetiaboc pario orbo in dispdnibus necessariis in inueniendo fine
propter que3 sumis .i .exi a3 propn finis est monas largitur sibi proprias disi filiones: et boeest illud agens quod dicit Do fgnificare fignificatione necessaria: nd penderit 3 celu adeo in genere cause efficientis: ni bilemini abiuratus est. salteri celu3 Muciu ee ab eremo a deo p fimplice emat
ua sit pruna ceu ad n corrupi priuatiua e re desectu
hausariam corniptionis: materie scilicet in potentiaret contrarietatis formaru: et est potentia tonus postiui maior hi potentia pariis: priuauua nequaquam Cclade consideranduereorpus nile ea ratioema corpus finiti existit vigoris: corpus constitutum ex materia in potentia et isma finiti est vi s e fi purationis:et merito inane et merito mae:est inniariasten in materia divisibilis et satigabilist et mare ria transmutabilis de una sorma in aliam innii: pus celeste vMelesterest finiti vigoris et infinitem
linoni auatione orbis et intelligentie ex προ com nitur cellimrimelligentiatum est fatis lis: non
estet orbio ei labiectus variabilis de una inma l aliam formam: que tamen fit causi quare intelligentiavit tus activi cili non potest esse infinita in duratio ne si fit in magnitudine: et infinita virtus in duratio ne passiva potest esse in magnitudincidissicile admodum est assignare. o tamen τ vimis activa si ea in magnitudine est latigabilis:etalis virius m irudine activa si est infinita in durat te re inmuti tigoris.3.rapinilla de substanna ostis: babet trim
imo activa. est fatis bilis ex bot in inmobilisper accidens et diuisibilis ad diuisione iubnatione3:quia termini illitas emanationis sunt put ames adinvic temo simi mcdpossibiles pro eo do temporis momento: bec est causa τ noemi producti citiustii 3 opus est ut antecedat esse producti tempore: quecuq3nam sunt incisossibilia pro eodem instanti durationio Mod prius natura inest: et etiam mus duratione Maearcnon esse rei sunt in
ossibilia pro eodem mmmietaniresse 'ophis
do enimvmisarii miretur per accidens:ipsi ereceptibilis seu terminanua per se alicuius transinutationis: omnis enim virtus que potest suscipere in qua3 passionemque non competit vi per se: potest per a m naturam propriam terminare mutationem reallam:et dico peria: propter potentiam passiua colitiemamque semper si inpii motum ab intellimna: sed boe sibi comi enit per se: propterea non Minratur: nec veraturista potentia monua per accides mota recipit motum qui ut sic non consentit fibi prest:ideo virtus activa in magnitudine opus est vi fit
gabilio. Ut virtus passiva reli potest esse i magnitudine non lamabilis: et infinite duranonis si viginris: b mordis iubiectus intelligine m no est sanobilis: quia st e trisinutabilis de una sorma in aliam
terius rationis:quia materia celi non est transmit bilio de una formam aliam sormam: cum supra milum inmam bibeat cautilitato aliquauerniateria sub hanarium corpora transmutabilis est de vita in in aliam inmam: cum babeat causalitatem supra rurmam substannalem: mim naturalem potentum
et inclinationem ad capescendas inmao:quam nos babet orbis intelli me subiectus: nun materie γ'T-aut materia est de mini ero muttuor causarum an
gum est: primum analogani est materiaceb. - est materiali lunarimret utram constimum decpredicarat nonem per se inni aliivnon esse est id perstina resuid ex quo fit aliquid: cum iri mea nam orbis itelligenue subirenasso aliis Cham, per intelligentia3:er quo fit aliquid cu3 inuti amium est ficium cliue constet crima sua materia:pria celi. m. et boc ἐφdicebate elator.' intiba riuuee. . c τto sceleste G denudatumi potitiai Gid bibetiosium eta: e.n. est dispositioni tmericillim non de nidaria potentias eda bibet risi masinintentius materie substemae perfort
46쪽
quia sorinacrii nos uileianir percet uni: et propterea formis materie secernuniri licet enim sorme sint ex insece et aliene a natura niaterieru3rciam non sint partes: propter tamen esse et persectiones quo a formis capiunt existentibus partibus composito rum quop et nuterie sum partes essentiales possunt node materie forinis disturguti Et si vos petatis: qualis est ista distinctio materieru3 po formastan o R. accidentia: an per intrinseca: vel quo modo.Dico malis distinctio est per modum quo unum correlatiuum ab alio seiungitur: ut patet a simili: quia bet peculiare correlativum. Distinguuntur eua iste, mime seipsis: et actus est qui distingui separat supposita quo* non potest esse distinctio in esu suppontali ni er aliquem actum. Et quemdmodumniaterie disinunt p formas ira et per babitudines ad formas quas respici ut:et talis distinctio est a prioru 3 sint babitudines et respectus ad forma priores sibi reus in quibus iundantur: iundans enini dura irat est prius iunctio: qn pdi esse sine iundato: pstat aut materias sine formis inueniri no posse: ergo ne 2 fine respectibus ad formas:verum forma celi est 3 liciter prior orbe celesti: sorma existis in mi ab tera parte corpox subcelestiu est prior in genere caesarmalis: qua ilde nia est prior in genere cae malis: en q3 ma ca forme et formata inae.2.pbysic . o.
Dico inii arro Maritas et deuias celestis
est:* subiectu3 stans sub uno prio possit stare sub altero: modo illa paroceli que est densor pars
orbis nequit fieri rara: et ps rara densior existere non. tuccirco raritas et desitas celestis n5 opponunt.
tito n5 durant. Vel substantv s aliquid postiue ad/uersatur ratione dispositionu: et ita evidentis a est ista rpositio:celu est ingenerabile et incorruptibile: cum n5 babeat mani in potentia pari sui: et inieb ligentiis nibit penitus aduersetis r.
i. - v augmentabile est neque diminui bile nem alterabile:quia ciam celo iubil sit cotrarium ipso nulla parnu resolutio fieri potest onmnis nam resolutio fit per contrarium.ηJon est etiam celum alterabile: si non est augmentabile: diminuit hila: nerabile: corruptibile: nani alteratio ut illas mutationes ordinatur:modo si finis alicui couenire natus n4 est:nem meritum in finem ocitui mi ei
C T dicite nutrimentum vi num idest coctum debet ee equali in s cie cum materia eius ex qua fit propinqua: verbi gratia:quia sanguis est materia animalio contingit ut si nutrimentu3 propinquum. Sensus est. Quia ex eisdem sumus et nummur. a. de anima. 28. languis est materia animaliu ergo et nutrimentu numinenti autem anteal sit decoctu3 est dissimile: et eum decocta est ultima digestione est simile: in quolim enim instanti ante fine est nutrimentu simile mm neo: no formas males: patitur autem nutrimetu3 passione ad quam seqtur corruptior alitii vero si 1 ad illa no seqtur interit' nutriti. CEst aduer, tendum q) Aristoteles in de lamno et vigilia voluitvmmu numinentii causanus somni ee Himii nutrimosique Esanguis. Contra: osa nutriunm eisdem δε-
ex quibus sunt: aialia sunt ex Orattuor bumoribustergo ultimum nutrimentu sunt quattuor bumores. Iid: ames est appetitus calidi et sicci :et sitis trigidi et humidi:ergo bis equaliter nutris animal. ergontili anguis qui e calidus et bumidus Niquu e nutrimetu aialis.Rursus Caro nutrit sim substantia. r.5 aia 47.et caro nd est sanguis:ergo ultimu nutrimetu rei no e sanguis. Sol unoe: sanguis licet sit viti unu/ thia' trimentu O ecd somni: n5 in e vltimum nutrimentumembro*:m digeris sanguis in extremitaties v νrum:et in quolibet membro ulteriori digestione ad boc ut sit cdueniens numinentu illius membra: dicitur tamen sanguis bic ab Averroi ultimu nutrimentu: quatenuo sibi pam deest ad bocvt couertatur in inantiam nutrin:cui aut paru deest nibit deesse videtur.2. p ficorum. 6.dicendum est: ergo τ l3 Mus sit calidus et bumidus: sunt tamen in ipso potetra omnia quattuor elementa. Uerum de bis ali' est pertractandi locus. ait: si nutriendum lad suerit preparatim corrupnoni: augmentabit propter nutrimentu adueniens: si aut fuerit preparatu corrupties diminuitur per ipsa elementa donec dissoluit in ina terram ex uapponis aut in mas. Sensus c. t liueo subceleste semper vel augetur vel diminuit. Cεtrat. c. ergo no dabinir elao cosistentie qua vivis nem croscit nem decrescit:contra ipsum Comentatorem. 8.pbrsico*.23.dicente:inter augmentu et diminutinest mediu3 et est illud ad qb peruenit augmentu: et ex quo incipit diminutio.Solutio e :quia iter augmen/ ἰol. tum calinis et decrementu datur quies media colligitur eras consistenue que durat per aliquod tenipus iquo persectissimu caloris pabulis inuenit: qua qdemente b5 perfectissime seni iudiscurrit: itelligit:nemo presenti comento colligi d3nd dari erat epsisset rem satis erat Averroi ostendere cclv nd ei augmeta bile et diminui bile: vel daretur eras ctastenue vrnrio poterat ergo celu augeri: neq3 diminuucu3 n erior bis intelligentie subiecius transmutabilis de una forma in aliam formi:oe. n.bomo neu alicui iqua tu e aderatio et transmutatio in substitia alterius ra
aumetu n6 recipit vansmutatione in qualitate: quapropter ista ci no recipit tras utatione.Scius e:n5mouel celu moni locali cosequete alterationem et aumone pus celi semp mouent in eode loco: ptes aucti mouent in locu maiore:et ii diminuutiar in locum minore: primo degenerande. rs.et xplerea n e verum celum set no recipit augmentatione n d recipit iniuratione: cu n5 augeat et moueat moni locali simplici: sed propter causam py qua n5 recipit augmetu: quoniam materia celi non est variabilis de una forma in aliam sormi: no recipit it transmutatione in qualitate:quapropter ista causa. .orbis subiectus intellige ne no recipit transmutatione:cu ii 5 st trasmutabido
de una forma in aliam sorma: :n5 e ergo verit m celli non moueatur motu localused ρsfirmandum Gius non moueri motu locali consequente alteration et
47쪽
uri ιν fine alteratione: in genus qb est ala
tum in eo cib est aianim:et dicebat in medicamento sitialitatio qualita tis qnei odii dicit est forme in ara et aiato ex paramines cuiuilibet nationis et religionis. Deo lusiceilum ipsum ais auerunt:ratio tute ea ut intortaliat in perpetuo locute qiuxa alatum.Sensus est:solum qualitates ques lataio ut aiatu3estiunt in prima instrat :vbi em3 qualitates de tertia specie padent pottestatem terminandi alteratione realem: qualitates
de prima terminit dii taxat alteratori spiritualet vii apud scdmentatore iste terminus qualitas analogic ce predicatur de prima specie et alvo: est enim quatis litas de numero eoru3 que multipliciter durantur:et ammandu est qualitates de prima specie esse potirelationes o qualitates: sunt enim lensationes res sate fim esse quod habent in sensibus: intellec ineo reo intellecte qualenus in intellectu recipiunt: sanitas est ipse qualitates prime pm esse certu Quod bibent ut operationibus couenietibus animalium deseruiuit lumὸ vero est ipsa lux vi in medio comperi rur: et concludo τ qualitates deprima specie sunt mme informantes subiecistarim inberenna: n aut
essem simpliciter absolute et relative tantum pm inciret diu est Sueuolo: quapropter noest ritelligedum per tramutatione in boc loco tras mutationeque fit sine tempore que intrarin capitulum relationis: celo enim non est impossibilis illu/mnatiorqua3 terminat lux i in esse intentioriale. ut quiadmodum qualitates prime sunt sine alterano ne: ita et genus quod dicitur potentia naturalio: et genus quod est in quantitate inquatum quantitateridest qualitates de secunda et quarta specie quali tis sunt sne alteratione:ergo merito qualitatu3 prvmani3 que Ois iunt active est lantu3 alteratio: et propterea concludit Euerrois:impossibile est in celo edouam est alteratio m esse.Lreale non est possibile vi sint in celo fimmutation et Fin esu.Lqualitates terminantes alterationE realem non sunt celo compossibilest potesta lectio esse talis: qualitate lite marum alteratio no est cotradicuo m suum in noest possibile ut sint in eo is mutation et fim m. l. alitates quarum alteratio iid realiter illas adicit: non est possibile ut inuictur et sint in celo vin esse realer quia r alteratione lux nd abicitur areale: nem eidem acquiritur:sed bene potest lux meo intitionale aufferri a celoret eidem ac pam. It ulla lectio solet eta talis: qualitates aut a quarum alteratio n5 est cδtradictio sm sum esse no est impossibile ut finia ineo sim mutatione et fim esse. qualita
, pii suppetau: ut dignitati rei dignitas loci respondeat. nihil quom ipsi 'celinivitatum comperis ex bis i meteruo tempore uictu posterius tradita sunt.τte liqui celii nominabant ei ra:quia sempiterno tempore currat et supremus locum teneat: bac temptitate a compluribus ponitiar:nda . semel tantu aut bio sed infiniuia redem ad noo redeunt opiniones comitesm inici uvigoras seu Anaxima os emcris note rpem mane usus E:m putauerit celii esse igne:et finis ide monomen accomodauit. in
L M, J augmentu nem diminutione ne ceci est ut nὁ recipiat v asmutatione neq3 alteratio nem.i. bec sequela colligil:omne no augmentabile en 6 alterabile:ergo omne alterabile e augmentabile. Contra: omnς augmentabile e alterabile et n4 cotur e . titur:qr Iblim alata augmentabilia sinit tali erabilia aut sunt alata et inanimata:erga prior inducta consequentiani bit concludit:etboc intendebat Averrois quado dicit: omne.n.augmentabile e alterabile cuconuertitur.Solutio e:optima e consequentia state eadem causa augmentationis et alterationis: OLest celum n5 augmentabile et no alterabile:m no babet materiam in polentia partem sui: auicqvid babebit materiam in potentia parte erit alterabile et augmo
tabile:ergo a sit eadem ta augmentationis nonis consequentia ista valebit: omne no augmita bile eno alterabile: ergo omne alterabile E auginem
tabile:etboc emic5mentator dicit:et E intelligaeo rei, additioni et diminutione xpter causam
qua diximus: scilicet* caret iubiccio necesse e vi re illam causam no recipiat transbiutationE n 3 altera . . tione3.Solutio aliae:capiendo augmentu latissime P iconuertitur cu alterabili:et tila coseauenna E validisma:et boc ἐ O Buerrois diciti nisi large intelli iutur additio et diminutio scilicet additio in quantitate et diminutio in ea: O e tribus modio:aut sin augmetum veru et dini utioni veniri boc tantu est in plistis et animalibuo. Unde in nutritione et augmetati de viventis nutrimentu distribuitur cunctio numn partibus:cuquelibet pars nutriti et aucti nutriatur et augeas Trimo degeneratione. 3. at in numnox ignis qui inter omnia corpora mammata maxime nutriri
apparet ino id conspicit o aliquod corpus igrediatur fingulas partesimis pol tinns: et quemo para nutrias gauseat sea ex materia propinquantalius
ignis qui continuat igni pexistenti: et psurgit ignis Q prius: et hoc eqd Averrois dici Caut fit alburanonem:vt accidit aeri et aque: m in insuli sinu Dum mimoris quantitatis:et hoc multum inuenitur uicorporibus consimilis nature: viaccidit initi toruscut quedam mixta sic augetis et diminuunt: et molisaugmentatio et diminutio vocat rarefactio et corvderis alio:i rarefactio motus de minor ad maiore eo tensionem: coli densatio de mal ad minordit scinnumero affirmat istas mutationeo prinere ad pudocamentum mimatis: inquantii ad interrogati de pruna substanturpistas mutationes vanaiasin mini de medicameto quintano Gut vero minusad qualitate: quatenus raritas et densitas consequum deterimi aras partium corpori' babitudines: quorenti enim quale est boti sui sucianus inremes ii
n 3 est impossibile vi sint ii celo et fuemutatione: ium celum eas recipiat de nouo: et sm eta: itaq1 celu eas denuo non recipem:estetim lumen aliquod de no
uo in ceio receptu: et est alimia pars Gli a Iole uel ab aliquo ali' astro illuminata: veru lecti dea
48쪽
pori dira consimilium partium compositis:vt in metallis:quando unum liquefacium tundinar alsiretinuenitur etiarn in elementis: et est ut super remi ad damnar aliqua alia exmnseca et conniuntur cum prima:quia ergo cesum non babet coli ari um et materi am subiectam priuanoni: et nulla barum augmenta nonum fiat sine contrarietate et subiecto enu in po/umia mon erit celum mutabile rei alique dictorum modorum:qaeue tenebat prelata consequentia per conuersione3 per contrapositione:que conuertio vocatur consequitia ecdirario. r. topicorum capite.22.
his rationibus erit celum tin acnuu no passius: iidsenescibile n5 fatigabile.
reprimas pro iides: aut pro pur diminuit Elnatam a natura. Sisus est: υta genera bominu excludit Ne Cmctator: et.2.m: in bysue. u. a naturali psra:et potissim si legisteas; bola sua separantur propter pessimam coiisdem
dinem in eis radicatam: quia suentur creationem et omne possibilitate a rebus austrum passiuays. et Gamuam: de quibus dicebat. 9.metirapbysice.7. Mi habent cerebru naturaliter dabilitatum ad bonum. Averrois.n. lumi e supernaturali penitus neglecto via tantunaturali procedenseMessit istas propositti meo:omni actioni subucii aliquid. Non acquirit substantia nisi per generatione: Non datur creatior mundus est eternus: Unus est it licitus in omni/huo minibus: Non est alius status Q presens:
Deus init de necessitate tuturet Deus ninrconcurrit ad effectus secudarum causam nisi secundio causis mediantibus: at 2 beologi lumine eleuati supra rurali dici propositionii puadictoria plane confitemur:et diceri anis superioribus primo priscopso. assentio huic propositioni:datur creatio noua: si ne formidine ad oppositum: auctoritate. Lucrosam cieromane ecclese. et talis assensus est fides: aromno et buic: non datur creatior assensu itrilectitati: et lumie nati:et ua be positio: G dat oeano est veranaruraliter et peripateticerest ulla sm fidor et tui ha pernaturale: quo quidem bomo colandi auctori ratibus euicte. uuiuit: Galienua dicit in suo libro, composuit: in eis que credit boc erat nome libri Gallem:*nultu certu bebat de mudo: mru in nouus aut antiquus.Sisus esse Galienus no satissem livnim nili: quo certe stim mundu esse eternu: nec supernaturali quo sterissimegprobamus nouitatem modi:quare oram quid alienus magnus in medicinarur phra vero cete ris. disciplims paruus:dicebat navi mors s. as. particula apbori in .
stiirsi α inquat:lego non differsita legibus
pecoruuenisisti iste leges dicum amgelos esse corporeos:verum qui acbristiani non ponunt angelos esse corporeos et si possint sibi assumere corpora:sorte loquitur Averroio de maremet vanis. Et debet sciri Deum esse in celo: et corpus in iocor et aquam in vase non este sm unum modum. vitio est: telligentie locantur per operationem in crio: non autem locanturrintelligentia enunipernaturam suam non est:nem in aliqua loci differenua.Corpus ea in loco vel per cenmim: ut cellam: vel quia circunscribita estitiente. Aqua est sti vase
Muicdtentu in edtinente.Et conderanda e cotentio inter ibeologos et phos:illi corpora esse in loce asserunt:quatenus loco circustribunt: angesos: m iunt ita bic:ς st alibi: u dictu putiali' sesu:abiura circuscripide et dissinit 5e: hi rdi essendi in loco solo arbitrant militate extrinseca et aliena a rone sub
tie: et ita distinctio de esse in loco circus cripture dim/miiue et putialiter n5 sansiicit peripateticis. ait: corpus inmerabile est ligali, mentuisti' corporis cuenterienno no corporeo: necessariu est ut fit corpus in abi/le s numn in sua subtam πέsmutas: nisi tantu3 in loco: .8. Miami 3.rs. dicebat. Vidit esse ens me dium inter eternu et generabile: e quoda3 modo esteternu:et alio modo generabile et nousi: et est corpus O mouetur circulariter: generabile quitu3 ad ubi: manens quatu3 ad iuvitati a3. Sensus est: fuit celis 3 eternu in mone cdpombiliu3: et subst valiter noua nouitate accidentali: vi posset esse opportunum medium et ligamentu3 pinserio*cum intelligethomestiae: ab elemo.n.hmplicuer inuariabili no Minouu qui ct in ere reab:qb iit nouum inpliciter cens actu prouenire.
eos nisi ad corpus et u necessario.f. rane cdmet causataedependens et independens: nectitariu et cotingens: simplex et copolitu3 coducunt iiii ad pri mu3 sensibile Mest criM:que sidem si permotu ei a num iuuabuntiad substitias abstracias nos perducent.atem c lumno babet corpus alterano prius ergo non est alterabile:nec serierabile:ois. n. geri ratio est per qualitates alteranuas: ne. pht intelli sentia transmutare materiam nisi mediante coo.7. mei badrifice.3t.c ubi it iligetia est primu mouis .mpli ciciter motu locali:celian est primu alteras simpliciter.r.capitulo de substantia orbis. Est et celium perpetuo motu per princη tum extrinsecu. t.no edu cium de potitia celi: cm quo statς intelligetia sitiatura cest dans esse formaliter ceso.
in me tirici ait: tali iussicientia qnnὁsuerumli ,suuo sustentata per aliquid est de motdis Ppinquis veritati ceriticu aut tuerit sussici etiaper demolirationes certas erit coplementu illorusimnonaei .ro demostrativa cui attestas dicit iussiciena et certissime fidei: et a pterea solet reprebMi Plato qui reducebat sensu3 in imaginatione:e nd ecomuersorinseri tandri banc cosequetia: si celii 3 haberet intrariu: sex essent corpora simplicia: et corpus rotis dum baberet retrariu:e ena motus circularis.
propositone pnn lectione declarata Ui ιιι - mopono istam cosequentiam:lumen
lune educitur de potentia malene stantis sub intelligentia:ergo celu3 est vera alterabile ratioe.Solutio . est: cu3 arbitretur Averrois qualitates Ois de teruas cie posse terminare alteratione reatri Dybysicavet si aliqua fit que non possit: illam dicit esse sonuintergo lumen non erit qualitas de terna specie: ergo lumen terminabit alierationem spiritualormani me realem:forme aut intentibales no educunt de poto 'na materie:cinnd oriant cum transinutande mastitie: nec exigant alteratione aliqua prema, contra: A
49쪽
inlata issi alumitur nisi realiter. . physicorum.Ir. ergo cu3 aer illumiret em illvinitatio alteratio mi Golutio est: pol quide3 inavim spiruiraliter ab urari no ut intiatu3: sed ut est nudiu3 sensitioniae
perficiendis accomodatuvaiatu3Haiarum et reali ur et spiritualiter alteratur:merito materie et an e: quare ess alterano spuetuialis vel erit ipfius virtu/us cognoscinue:vraucuius ordinati ad sensationerest obieruadum * generatio forme intentionalia inmbus seiviigitur a prodiret de larine i eertali: in primis oritur turma in esse initiionali absin xpria minum:mox et sine coirarietate: cum ui eodem puncto me reperiri possint albedo et nigredo in eue spirituali potetiit in aue intentione: producutur quom ne in tali esse sine impedimeso et distractione nia tene: et quiadmodn3 nascinar sorma in esse intentio nati absque materia ita transseris fornia3 de esse reali
adesse spirituale est agensimateriale: at natiuitas ibunaru3m ess e reali cu3M cu cfiditionib' materiercu3 9ietate et cu3 impedimito et distractoe eiusdevbine est* nunias pol ee tama similitudo inter patia et Mu: ata existit inter imagine et representatu Piliani:et yplaea forme quitum ad esse reale et mate male babem agens corporeu eas extrabens in matem in qui agit dispositides discouenitio formeex πabende: quas quide3 mora oportet ansferret in genere agrum corporaliu celum pro aggre to exoibus rimae et intelligetus est primur et est celu3ω est primu mobile motu ex se et alteris r non est ergo celu3 alterabile aliqua alteratae realused intendati:
et nim butus sitici, subiectu diitarat babeat natim potiana3 et inclinatione ad recipiadu3 sormas supra quas b causalitate: ce*materia stas subsorma spematis bumani nd est fialiter potis suscipere in/tellectu manu:et ita aer no dabebit piatri recipiadi lumenaliter:neque luna poterit dici potes naliter illia minari:cu orbis lunaris nulla babeat tausalitate supra lume datu3 sibi a sole. eedem opiniones infinitie d nos reuer
treuop capro.s. vult Aristoteles olema de mudo esse neutra ergo n4 erunt potenoreo rones ad uni partessi ad alia,Oecima quom particula alienix Pblemate.i3. lates msidu3ene causatu et princi patu, halio ἐ:duo primatus opiniones no corrupi inpl=:h bic vel ibitideo ex bac auctoritate laetieremitas potius ιγ novitas msidi. Dico scoo Aristorein primo topic loqui oeptariter: no reurit aut exul uerisi aliors3 positi manifestatio.2.de aia 6 nolemate vero allegato loqtur Aristoteles riamiquos: ut ipsemet Aristoteles in v. Textus Emiti. 23. Corpora
Iocales Dipliceo qnm i ueniens 'numeru corpo*fimpliciuaetita cocedi p5tmoe localeo simplicesia duos rectu et circulare:et tres: moe a cetro: ad re/truscirca centraret et 3 m numeru corporu simpliciu3:πςo si sint mi enm motraniplices: morumpn . surru3r motus surium m etd: moc simpla deorsum: motus deorsu3 m qd: et motus circuivis: n5 dabit motus circularis ab occidite in oriente corradistin re motui ab ortite in occidenti:aliter eim sex mos simplices: tuum recit:et duo circulares: via' ab oriete i occidit cir polis insidi: ali' ab occidete i ori et Elap polis Udi acuet n4 fieret tales moe circa id stupenit EM:rent admin'docto mos emula
to simplices ab oriete in occidete ri numera octo celor v. Solutio est:illi motus circulares:qr G diseserebant m spem: cu fiam circa ide centra penitus G posuersit in numeru:insta. 4. motus rem ad cetrum eidem non babet babitudine: inirco enum rantur quattuor: binc patet error manifestus docto riim mcdi existimantiu bicola corqora celestia i enumerata esse pro uno: quia aggregatu ex celiscit um animal et moueretur motu simplici uno diura ab oriente in occidentem.Tum m tale aggrega tu3 n6estvnii animal nec motu uno fimplici mo .
Eum:moe planetarsorius no esset pipsos bis
enumeratus inter moesimplices. 2 exius comenti. 4.vis aderre in t
fili ioceliinb cotrari iacetiissima babeat nistia: et fides psecta et M abutam existimandis: et tar est y lais amatori: si motui circulari alied aduerlaret:maxime esset motus reci':at rece n5 contra riat circulari ergo nibit prias motui circulari. nam3 motus tectus minui recto cotrariet :cu sint moercicti a terminis cor raros in terminos couarios:et munus simplex rei dictus sit esse contrarina: erocius circulari G cotrariabit contrarergoa simili si Grectus moeb3 conariun axime esset mo circulat rumhino est:moerems hue species oppositas:cir incularis nequaqua: costat aui cotrarietau cadere im
Mitrerm in dicit palo: cfuit necessimum: o . L, M o niti motus rectus differt a mora circulari fim .emuircularis aut a circulari na diostri fim spem: corariu differt a conario ergo illud
et, disseri m spo dignius est ui sit G illud μ
couenit m spe3.Silus est: motus recina et circuliris disierin m spem: quaten'no triplout centriameia modo:mmnbest cotrarietas inter locu mo circularis et recti:m illa loca G maxie distant: ptra risi.n.m locu est pharimu distis fim linea recta3:Gndradit retrarieras inter illos motus: mos aut cim
circa de centrii Cic&ra:min' eoumsit motus eularis emot' rectus G duo recti: ergo magia liuersantiar. t motus rectus et circulario sum spes sub eodem ςenere non maxime distantes ergo illia est aliquidiae univora. Amplius: mos circulares , orbium celestium ornantura diuersis intelligentis emi in orbibus existentibus alteriuae alterius in . tionis ergo non sunt eiusdri speciei. CSolutio est: Dico primo: ecussi minus coueniunt: minus etiare mantipatet dealbedine et sesteretque magis
repugnanumagis conueniunt: et ita stat duos matius rectos magis repugnare et magis conuenire.
Dico se undo: motiti circulari et recto potest fortassis esse aliquid cdmune univo 3: quia motus celi Ecorrupubilis ' ples G sin totureterno aut fimpreet ueterno nibit t edcεevmocu Cotra: ab accie dente simplicitereterno et corruptibili potesta bi unus conceptus ergo acciditi simpliciter eterno .cnbeterno ab dest c5e uni uocii.Itrimaςnitudo celi tripus: motus celi:Mauras iterimnata locant m pdicamelo ibi itatis: polentia absoluta mae in sei da specie qualitatis:etrastat hec accidem esse eterna: ergo. Sunt qui arbitrantur substantie eterne
50쪽
tialis cierita fit de se abstracta a qua amplius concopius abstrabi non potest:M accidenti eterno et non elerno potest aliquid cdmune esse univocst Contra quos est Auer. 2.capi nilo de substantia orbis ostendens accidentia analogia dici de accidentibus roperus in celo et subcelestib'corporibus analogia cause ad causatu que tollit omne univocatione.' te iste propositiones sum vere: Celum est animat: Domest animal ergo predrato correspondet unus comceptiis inadequatus homini et celo. Mursus istam positio est in primo modo. us est ens ergo illi pidicato respondet unus conceptus quopcipit deusta inadequate.oico ergo eierno et no eterno nibit pos
-- - se esse comune uni vocum propter scilicet diuersitat-l . . . to principi, materialis glorinalis: licet nam predicara sumantur a forma: viuumno tamen est a materia: quare cu in generibus accidentiu dutaxat ea ponantur que sui dantur in bis que locantur directe in genere substantie: ius generalissimu est corp' tansibile: aualitates de prima specie no erunt qualitatus predicamentales:dimensio interimnata no erit in genere qualitatio nisi reductive et principiatiue. v,otentia aute materie absoluta non existit proprie in secuda specie qualitatis:cu ibi vere finI potentie ad agere et operari. Potitia aut radicalis materie fit ad actu primu.Ampli' magnitudo: tempus :et mo ius matb mance cosiderata possunt locari in gene re vitiuoco: no in naturaliter costderata. Ueruquic quid sit: presenti c5mento motus rectus et circularis dicuntur differae specie:qr non respicist reatrii eo
de nid:circulares ore eiusde sunt speciei: m ladem ad centru babitudine penitus seruant. nit .corpora celestiacoseruit elemeta
et connent ipsa:et uniuersare sunt in eis quasi forma:et boc omnino scitur in inter ea et ea que sunt sub eis non est comarietas inno.Seius est:corpora celestia inter se non conarians:nec cum illis que sunt sub eis: conseritantiarenim et contine tur elementa aceto:corpus aut contines forma est et persectio extrinseca cdtenuia..ceu.3s.Et licet ce lum non sit subcelestibus conarium formaliter: erae destruet bec Istriora: res nim males pendet a celo et motu celi dr ad suu generari:corrupi:coseruari:operari: dicebat Aristoteles. r.de generaude. s. Textus comenti. rs. g.2εαu motus cularis differat a recto in gibbositate et concauitate et non a circulari: si non contrariatur rocior nem sibi alius motus circularis contrariabuturi et si motus circularis circulari contrariabitur: citium motus rectus aduersabitur ne autem unificiat plura contraria:motus rectus non potest cuculari aduersari:ideo dicebam supra commento. Io. si motus circularis simplex esset contrarius recta sim/plici: foret quidem contrarius contrarietate exue mi ad extremum: quia ipse non potest esse meditus inter motum simpliciter sursum et motum simpliciter deorsum.
i. p miti'rrini ci dicit: intelligit per contraria opia, spositio egibbosi cucocauo. cotra incorpore pleno placie rotudo e gibbositas et no cocauit a s:ergo gibbositas et prauitas no videns relatiue opponi. Solu) noe: i correptenoe aptitudialis pcamias .iartos Auerrois de corporibus orbiculatib'que duabus
terminatur superficiebus: unde corpora celestia V e -- .mprsissime orbicularia: improprie sperita nucupansr. l.
et M id celi quod est concauu iid potest fieri couexur a-Pet ecdira:c5uexMno potest redat concauu: ideo concauu et couexu3 nd possunt esse conti aria: sed fint re/lative opposita: non est enim de ratione relative op/positorum: gi subiectum stans sub uno possit inuoniri sub alio.
Amri air celestia essent com p
elenientis: corniperet nium dias stati3 rpter auςmentu corporu3celestiu3etii in magnitudine ad elemeta:qni si celu3 esset iisis de strueret oia tepore breui: et materia celi torma ignis informares: ergo celu esset generabile et mortale.
motibus qui sunt inter duo puncta arcus: et in nimi bus qui sunt inter illamet puncta corde: non est.m maxima distantia inter illa puncta fim ς inter illa est arcus: sed bene est maxima distantia ει q1 inter ista est corda :errai ergo qui credit morum faciu3 in arcu ab. A.i.M. esse contrariu motui in arcu ab ipso. H. ad.A .ficut est pirarietas ab. A .aSB.et ab ipso.Q. ad .A.in corda: et nascit error i quit Averroiorpter cdiunctionE linee recte cu3 circulari:* eade3 existut puncta terminantia corda gar 3. si essent contrarii motus qui sunt in arcu ρ N, i , , A.B.ex.A. in.G.et ex.M.t.A. uni motui infiniti motus couarienturim linea recta est tantum una inter illa puncta inter que possunt esse inib
arcu3.M.A. eadem ratione eco rius cuilibet qui fit per arcu3 qui p5t cir duci inter duo puncta. B. B.sed infiniti possimi describi arcus inter quelibet duo puncta ergo unu3 babebit infinita corraria.Et addit sanctus Ebomas: si pirarietas motuuu fiunt ter lineas curuas sit fim couarietate termino:qui ibet motus qui fit ex.B.in.A. per quicum linea*curuarii est contrarius motui u est ab.A.ln. B. et itano solu3 vim motui erunt infiniti motus m : sinimo
cuilibet infinitorum motuum ex vita parte incipien/nuni erunt infiniti mot' dim qui inopici ex pte eria. Sanctus Ebomas: quia videlista
cosequentiano valere motui semucirculari est alter mores semicircularis contrarius: ergo uni infinita contrariantur: Tum quia sequitur idem inchueniens ex coirarietate momu rectorum: queadmodu3. n.lnter duo puncta piit describi infinite linee curve:ita a centro ad circuisitia3 potant describi infinite linee recter ergo et uni motui recto infiniti motus recti aduersabunt: Eu3 m n5 inchue nit infinita numero im seium uni mari: summe.n.
caliditati i finite frigiditatis portiones opponunt: et motui recto sursu3 infiniti motus deorsu3: ergo cu3oio illi mot' arcuales sint ciusde speciei: cu3 omnes ille linee curve sint eiulari speciei: ratio Aristotelio soli13 puincet uni infinita numero Friari qb pstat n6 esse incduenies. CSoluit lance Ebomas dicidor 1. i. e ι a. infinitas lineas rectas a centro ad circus erentia edequales: in illisque esse eidirὁn cdtrarietatis: sunt aut linee curiae infinite inter duo pum inequales: n5 smittes. eide tanE cotrarietatis. Cotra: si et punctus elonganis a centro per pedal distariam: