장음표시 사용
61쪽
caedra Maxent ITyranni in Diseo Perusino expressa.
iη DasCUs CHRISTIANUS pressas ferret imagines. Bibliothecarius pag. 2o Leonem DI. in Basilica Vaticana secisse ait sota argentea duo , scripta utroque Ombolo , unum quidem literis Graecis , oe a iud Latinis. Et rursus infra : scutum ex argento puri mo , In quo orthodoxae
sides Imbola Jer ibi fecit: quod pensat libras XXX.
II. Huc reserendi etiam orbiculi, de quibus apud ecclesiasticos scriptores fit mentio. Sed de his infra. IN Diso Albuno victoriam de Maxentio Τyranno ad pontem Milviii in Tiberi impositum ,
prodigioso ligno crucis Constantino Magno praenunciatam , unde libertas rei Christianae pependit, denotari autumo: quam Constantini de Maxentio victoriam majores nostri omnibus monumentis testatam esse voluerunt ό emblema disto vel clypeo sacrae mensae offerendo maxime congruum. Neque alias boni illi Christiani in domo Dei, eoque minus in veneranda sacri ministerii penu fictas seu veras profanarum rerum imagines spectari patiebantur . Certe in Disco Maxentium eripa in fluminis alveum mox ruiturum , vel potius antea demersum, aut straecipitatum quod aiunt excerpta Ualesiana dc equo lapsum, ex alveo evadere frustra conantem, videre mihi videor. Eques in ripa eminentiori, pedes in depressiori loco , caelati conspiciuntur. Is nimirum in Tiberis ripa, hic intra Tiberim, Iocumque altum atque imum, in caelatura ipsa graphice repraesentatur. Auctor Panegyrici de Constantino cap. XVII. cladem eo adveniente hosti illatam testatur. Locum adstribam : ad primum igitur ADSPECTUM
62쪽
majesatis tuae , primumque i etiam totius cui vin cap. viiris exercitus hostis territi , fugatique, angustiis Mulvia pontis exelusi, exceptis latrocinii illius primis auctoribus, qui, desperata venia, locum , quem pugnα sumserant, terire eorporibus: Ceteri omnes in sustum abiere praecipites, ut tandem aliquod e dis compendium fesis tuorum dexteris Geniret ,stuum impios Tiberis hausisset. Ibum etiam Iuum Maxentium ) cum equo er armis inrignibusfrustra
conatum per abrupta ripae ulterioris evadere , idem Tiberis correptum gurgue devoravit . Ita vero Laetantius cap. XLIV. de Mortibus persecutorum :
berim deturbatur. Stirps quoque fluviorum a cola pensiculate consideranda , quam , proxime
subjecto Τiberi indicando aptam , in Disco adequitis latus haud frustra surgentem adspicimus . Caedes illa Tyranni illigatur A. D. 3Ia. v. Kal. Novembres , ut viri di hi ad Lactantium adnotaverunt. In Kalendario aevi Constantiniani eadem dies his verbis signatur: evictio Dranni: quod primus olfecit Petrus Franciscus Chimetius in notis ad opusculum ii I. Vigilii Tapsensis pag. I 3o. Idem confirmat Henricus Noris Differt. II. cap. II. de Nummo Licinii, ubi aliorum errores castigat. Balvetius tamen ad Lactantium eodem cap. XLIV. diem illum V. Kalendas, non ad eum, quo Maxentius periit, sed ad posterum, quo corpus in Tiberi submersum, ab urinatoribus repertum est, referri arbitratur. Sed non video , cur dies ipse, quo Tyrannus extimctus & in fluvium praecipitatus , licet postero cadaver inventum, in Fastos referri prae hoc non debuerit. Maxentium
63쪽
Dliel Perusint in. triptio explicatur
i 6 Diseus CHRI ITIANUS insediti, quas hosti apudpontem Mulvium locaverat, in transgressu Tiberis interceptum tradit Victor
in Caesaribus. Paucis rem totam complexus est vatum Christianorum maximus in libro I. contra Symmachum V. η82. Testis Christulae ducis ADVENTANTIs ad Urbem Mulvius, exceptum Tiberina in stagna Drannum Praecipitans, quanam VICTRICI A viderit ARΜΑMajestate regi , quod Agnum dextera vindex Praetulerit, quali radiarint semmate pila. Hinc gentilitas victa & religionis Christianae tr phoea parta. In Arcu triumphali prope Amphitheatrum Flavium adhuc exstante dicitur haec victoria a Constantino Magno relata INSTINCTU DIVINITATIs . Scio, Iohannem Η arduinum a communi omnium sensu recedentem , Arcum illum ad Constantini de Licinio victoriam referre. Sed scio etiam , a V. C. nulla ratione id agi, 8c a nemine sanae mentis plerasque illius sententias probari': quod mitissime & publicae tantum utilitatis caussa monitum volo. Maxentius Dranni vocabulo in Arcu , ut in Kalendario, denotatur . Drannorum enim propria nomina in actis Ac operibus publicis non exprimebantur, & olim expressa , infamiae nota delebantur. Ideo auctor Panegyrici Constantino disti Illum appellat, proprii nominis homnore haudquaquam dignatus. Μ Edii aevi inscriptiones orbiculatim, sive alias quomodocunque in gyrum dispositae , inde primum legi coeptae, ubi erueis venerabile signum
64쪽
signum infixum est. Probi illi majores nostri ab est Via
hac redemtionis humanae tessera quaeque sua au-sbicabantur. Res nuper a me pertractata in Commentario de sancta Columba , Uirgine sacra Aqui-lejensi , quae Attilanis temporibus floruit. Quare orbiculata gabatae inscriptio , a cruce initio ducto , quae capiti equitis imminet, sic legenda est r
e DE. DONIS . DEI .ET. DOMNI. PETRI. UTERE. FELIX . CUM . GAUDIO
Nihil plane sanctius aut religiosius exprimi potest. Diseus Deo sacer est in honorem saneti Petri Apostoli, utique in Basilica Vaticana omnium principe munus oblatum , rei divinae ministris utendum. Christiani, modestissimum genus h minum , ob propriam tenuitatem se indignos putantes qui summo & praecelso Domino suo ipsi per se appropinquarent, ad deprecatores ei caros , qui, illorum vota ipsi exhibentes, benigne audirentur, ex veterrima disciplina confugere maluerunt . Praecipui deprecatores & amici Dei, Maria Virgo , principesque Apostoli Petrus & Paulus
semper habiti sunt. Formula DE . DONIS . DEI primaevae pietatis memorem sistit, peculiarem observationem exposcens . Majores nostri antique
honi, ex regulae Christianae praescripto, de rebus suis partem aliquam Deo in aedibus sacris hol caustum offerentes , eam verbis & sensibus pia modestia cumulatis ita offerre consueverunt, ut oblationem ipsam & munus, quod stersionem , & ertionem etiam di tum legimus , extenuantes ,
nihil de suo se offerre declararent, sed de his, quae alias Dei essent, quaeque eis coeli tum , qui C bus
65쪽
bus dabantur, deprecatione, Deus largitus suint. Res clarior fiet, si propius in veterum Christi norum sermonem digitum intenderimus . Bona haec temporalia , quae dicimus , ipsi speciatim dona Dei appellabant. Sic appellat Gregorius Magnus
in Regesto libro xi. alias ix. epist. XXX. alias XXV. ad Venantium Syracusanum . Sunt ejus Verba : quaecunque autem hujusmodi vitae praesentis )BONA Junt , cuyus DONA Junt , nis conditoris Sed libere nobis non debet DONUM DEI , quod per δε- lectationcm jui se rat ab amore Dei , ne data danti praeferamus, ct dum BONA percipimus etiam mali , unde erescere in ejus timore debuimus , Indea timore illius disjungamur. Bona ergo praesentis vitae, dona Dei sunt, quorum partem insi reddimus, dum oblationes, & munera in aedibus Deo sacris offerimus. Geminum porro Vaticanae purpurae lumen , Caesar Baronius A. D. 523. q. VIII.& Bona in rebus liturgicis libro II. cap. Um. q. V. aliquando inter oblationes & munera distinguen-dvin scite monuerunt. Ceterum phrasis ipsa, Dost num Dei, vere Apostolica est, qua beneficium quodcunque a Deo in nos collatum exprimitur apud Johannem Evangelistam cap. IV. Io. & Paurium ad Ephesios i I. 8. Quid candidius 8c Christianis convenientius ὶ Rei locuples testimo dum in gabata Albano exostulamur . Haec Deo quidem munus offertur , sed tanquam Petro Apostolo deprecatore , ipsi met offerenti a Deo pridem cum
ceteris ejus bonis concessa. DE . DONIS . DEI . ET
D ΟΜ NI . PETRI, verba suavissim sunt, & mira pietate cumulata, ac certe di na quae in omnium mentibus insculpantur . quandoquidem mores no
66쪽
stri, ab illis perquam diversi , disciplinam tam e Ap. ix' sanctam . jamdudum antiquaVerunt. SEd &quaedam alia admirandae hujus sermulae exempla, olim obvia & passim communia , at postmodum, frigescente pietate, vix nota, literatis lapidibus utinam cordibus i ) insita occurrunt . Lex commentarii postulat, ut ea recenseamus. Agmen ducat instriptio Basilicae sancti Pauli, altera inter collectas a Cornelio Margarino, quas Cardinalis Franciscus Barberinus senior, propriis virtutibus inclytus , & alienis amicus, typorum luce donavit. Raphael Fabretius eam cum suis pariter edidit pag. 728. num. 639. nihil tamen ad
emula de arieti D.i in Disto ex prelinia illusti tu .
melius Laeonus , Arearius O tBesauris Aposti- Deae Sedis praepositus quod ecclesiasticum munus occurrit apud Bibliothecari una in Agathone pag. 76. & in Constantino pag. 9a.J una cum Anna Iorore & Laeonissa DE . Do Nis. DEr in se collatis partem beato Paullo Apostolo obtulit in constructione, suis sumtibus facta , porticus ejus basilicae in via Ostiensi, ubi in superliminari primae januae ad hevam sternitur Iapis . Priusquam ex hac stor suu ad aliam procedo , Romam novam trajicio, quo me advocat Georgius Cedrenus. Is in Coinc C a pen-
67쪽
aci DIs Cus CHRIS PIANUS pendio Historiarum tomo I. pag. 386. ante num.
I 57. editionis regiae narrat , Iustinianum Augustum junctam mensam fieri jussisse , opus nulla imitatione aequandum , auro, argento , lignis etiam ,& omnis generis pretiolis lapidibus constans . Haec mensa, de qua Carolus Cangius ad Paulum Silentiarium pag. 567. in Orbem hanc habuit inscriptionem :Ηaee latine sic sonante
chrise, I Uinianui ct Neodora . Ea tu stropitius accipe , Fili Dei Verbum, qui nostri caussa carnemo um i, eruet assor fulsi et se nos in rem tui e conserva: O quam nobis commi in rempublicam,
eam ad tuam gloriam auge ac tuere , intercedente
sancta Deipara 9 semper Virgine Maria. Quem verba tam dulcia non tangunt, non homo, sed - 2 lapis
68쪽
lapis est. Romam verarem jam revertor , atque cTTTx aliam portuum, de qua dixi, jam sub eo. In celeberrima Diaconia sanctae Mariae in Cosmed in ;quam ejus Archipresbyter Iohannes Marius Crescim benius accurata historia descripsit , prostat
vetus marmor, longam inis arcuum porticus caelatam imaginem reserens , basilicae vestibulo olim adnexum , oblongum magis , quam latum , ut de exteriori aedium sacrarum nariMee jam erudite o servatum a Cangio in Constantinopoli Christiana lib. III. cap. xv II. Opus sacris donariis Hadrianus ponti sex, ejus auctor, adnumeravit : quod de
aquaeductu dici non posset. Ei subest epigraphe , barbari aevi characteribus efformata , &. initio nonnihil fracta , quam Historicus hariolo indigere arbitratur lib. III. cap. II. pag. MI & qq. Eam ex stricatam, & paucis literis a me suppletam hie subjicior
- Subscriptio Gregoria Motarii me monet, ut tot hujus Iapidis pondere elidam dubitationem viri perdocti Iohannis Garnerii, qui in notis ad librum Diurnum Romanorum Pontificum pag. O S. hinas literarum formulas propterea ad iaculum IX. aut etiam X. rejicit, quod sint a Notario sub scriptae. Nostra, quae est saeculium. Garnerium satis refellit. Hadrianus sua impensa in honorem Dei genetricis longam porticum exstruendam cu
69쪽
aa Discos CHRIsTI AN Usc Λ p. x ravit, Gregorio Apostolicae Sedis Notario id literis cons gnante. Rena tangit Bibliothecarius pag. i 67. testatus , Hadrianum I. Disconiam sannae Dei genetricis , semperque Virginis Mariae Seholae Graecae, vae appellatur Gymedis , dudum BREvEM in aedi riis exsentem , jub ruinis postam REsTAURA-vissE , porticu longa nimirum etiam adjecta . In
huiusimodi porticu . sve aedis sacrae propylaeo, in
porticus formam exstructo, ex ecclesiae disciplina catechumeni 3c in ordinem publicae poenitentium redacti consistebant. Vide Iohannem Morinum in Commentario de Poenitentia libro vi. cap. II. & III. eidemque junge Carolum Cangium , a me saepe laudatum , & saepius laudandum, in pererudito Commentario ad Pauli Silentiarii Descriptionem aedis sanetae Sophiae pag. IJ q.
Munera per Brm iam vi conis Des. re beata Maria, Ecclesiis oblata
EX Diaconia Cosmediniana nondum egredior,
quin insigne aliud, amplissimumque sacrae oblationis & muneris monumentum , ibi servatum, adduco ex eodem Archipresbytero lib. II. cap. VI. pag. 62. Est oblatio DE. DONA pro dedisti Beatae Mariae Uirginis Diaconiae iacta plurium landorum , in geminis marmoreis tabulisper duos principes viros inscripta. Hi sunt m thius dux, & Georgius germanus, qui posterior de more secuti VII. & v III. semetipsum titulo maxime splendido gloriosissimum dicit. Primae tabulae exordium huc adsero:
70쪽
Nomina iandorum mox subsequuntur, quae cum reliquis in utraque tabula exaratis Cresci iuben ius diligenter explanat. Iohannes Mabillonius , cujus doctrina in antiquitatibus sacris supra omnem Iaudem est , in Musto Italico tO. I. parte I. pag. IS. q. XVIII. prolata hujus tituli parte, animadvertit, donationes basilicis factas , ad valvas in lapidibus insculpi consuevisse. Nonnullas hujusmodi donationum marmoreas tabulas profert U. C. Franciscus Blanchinus in praefatione ad librum Pontificalem a num. q8. Hoc idem infra a me semel atque iterum confirmabitur. Sed quaedam in antecessum