장음표시 사용
271쪽
etiam sui, uicini, tribules, urbani, rustici repulerunt. O in oratione in ipsum. Palatinam: studiosam perditorum ciuium, ut hic apparet, maxime uero ex oratione pro domo sua: sic enim in eascriptum est: Amici uti tui , te uno amico tectio beati , qui se populo commiserant , ita repelle bantur , ut etiam Palatina tuam perderent. Non enim, in hac tribu censium esse Clodium , et si ,
Tuam , Cicero dicat , credibile uidetur. tribum veterem Claudiam , gentis Clauda propriam, mutauerit: concedam: tamen in aliqua potius runica tribu, quam in Palatina , quae urbana fuit, locum habui fiet. nam cum , inurbanis tribubus non nisi libertinos fuisse, aut homines a re dom sica pessime constitutos, planum exploratum; sit, qui potuerit in ea tritu censeri P. Clodius, qui neque libertinus erat, O , ut Plutarchus in Caesare testatur , iuitiis abundabat , equidem non intelligo. an ὰ censeribus ob flagitium ὸ rustica tribu in urbanam reiectum dicemus e simile ueri non est. non enim id Cicero tacuisset. Obiecisset omnino, ut alia multa , in aliqua oratione: cum illi saepe, collectis omnibus criminibus, acerbi me male dicat . quὀdsi census in Claudia non es: malim omnino in Arniensi, quam in Palatina: in qua O Claudium Neronem, qui cum Salin tore censuramgest , esse censum , Liuius lib.I x.
significat. Verum , qui translatus est 2 Claudia in Amisnsem Nero Z forte censem permissu , ex
272쪽
i. uetere Ap. Claudii censioris instituto: qui mat dii tione tribuum omnibus non modo ingenuis , -- tu rum libertinis quoque concessit,ut in qua qui itedii uellet tribu censeretur: quod in Diodoro Siculo, a legimus. puto etiam id ante Appium censorem νθ licuisse , ex lege Ouinta, de qua meminit Festus. , Illae pestes: homines nefarios multa, quae populum Romanum mercerent, ualdea; pertum is harent, opera, ac studio Palatinae triueus in concione et comit: s perexisse significat .Opibus: de iis quo populus bene existimet, que ciuitas diligit,cui fauetiis ualere opibus recte et latine dicitur. opes
i ii enim est id ,quo possumus :siue bona fama fidiae diuitiae, siue bellica copia ,sive quiduis aliud.
ῖ C o Μ i T r o R v Μ & concionum significartiones interdum uerae sunt, non nunquami. uitiatae, atque corruptae: theatrales gla- is diatoriiq; consessus dicuntur omnino sostere, leuitate non nullorum, emptos plausus & exiles & raros excitare: attamen facile est, cum id fit, quemadmodum, & au quibus fiat, & quid integra multitudo fa- . a Ciat, uidere. quid ego nunc dicam, quiis bus uiris, aut cui generi ciuium maximeo applaudatur ἰ neminem uestrum fallit. sit hoc sane leue: quod non ita est; quoniamia optimo cuique impertitur: sed si est leue,
273쪽
a rebus leuissimis, qui rumore, &, ut ipsi loquuntur, fauore populi tenetur, & d Citur , plausum immortalitatem, sibilum morte uideri necesse est. Ex te igitur Scaure potissimum quaero, qui ludos apparatissimos magnificentissimosq; fecisti, ecquis illorum popularium tuos ludos aspexerit ψ ecquis se theatro, populoq; R.co miserit ψ ipse ille maxime ludius , non solum spectator, sed actor, & acroama, qui omnia sororis embolia nouit, qui in cae- tu mulierum pro psaltria adducitur, nec tuos ludos aspexit in illo ardenti tribunatu suo, nec ullos alios, nisi e os, a quibus uix uiuus effugit. semel, inquam , se ludis , homo popularis, commisit omnino, cum in templo Virtutis honos habitus esset uirtuti, C. q; Marii, conseruatoris huius imperii, monum e tum municipi eius, direi p. defensori sedem ad salutem praebuisset. quo quidem tempore quid populus R. sentire se ostenderit, utroque in genere declaratum est, primo, cum, audito S.C. ore ipsi atque absenti senatui plausus est ab uniuersis datus: deinde, cule natoribus singulis, spectatum e senatu redeuntibus . cum uero ipse, qui ludos iaciebat, consul assedit; stantes, & manibus passis gratias agentes, & lacrymantes
274쪽
tes gaudio suam erga me beneuolemam ac misericordiam declararund.
Comitiorum , & concionum : ex comitiis, inquit , ct concionibus non ita cognoscitur populi sensus , ut ex ludorum, gladiatorumq; confessu.
nam etsi non nunqsam empti plausus in eo con
sessu excitantur, tamen bi, quo minus populi siensus appareat, non eniciunt. exiles enim junt, Orari ; O, d quibus dentur , quidq; integra mxLtitudo faciat , facile est uidere. quare ex ludas, et gladiatoribus, quid de Clodio populus Romanus sentiat, optime cognoscemus. Theatrales, gla diatoriiqi consessus: ex his uerbis , ludos iu theatro, gladiatores in foro datos esse, satis pa tet . distinguuntur enim gladiatorii confessus a theatralibus . infra quaque, cum de Scauri ludis loquitur , Quis , inquit ,st theatro c5misit ἰ Gladiatores autem in foro datos, tum in hac ipsa oratione infra manifestum est: tum Pedianus in commentario Diuinationis, ubi de Menea columna
meminit, idem tradit Quibus uiris: bonis, et publicam caussam sudiosie tuentibus applaudi maxime solebat: exempla sunt in epictolis, O orationibus no pauca. Sit hoc sane leue: plausum dari . sit plausius de mininus leuissimisq; rebus. Homini graui: itaque Cicero cum in qua
275쪽
quabilem se datum, pubiunxit proxime: sed hoc
ne curaris. ego, ineptus, qui scripserim. quasi, plausum curare, homini consulari turpe esset. Qui pendet: qualis est Clodius. quam enim rem maximi Gimat, ex ea ipsa re, hoc est expopuli plausu, argumento dudio, popularem non esse confirmat. Vt ipsi loquuntur: fauor, O urbanus, Ciceronis aetate noua fuisse, nec ante usitata , perit Quinctilianus libro vo I. cap. III. itaque Cicero, ut nouam dictionem uideatur agnoscere, quasi se excusans ait, Vt ipsi loquuntur , scilicet, qui a rebus leuissimis pendent , qui populigratiam quavis arte aucupam tur . sic in epistola ad Ap. Pulchrum, upurus notia dictione, Te, inquit, hominem, ut nunc loquuntur , urbanum. Fauor autem cur Ciceronis
aetate noua dictio uisa sit, mirari aliquis post,
cum ea Lucretium multis ante annis usium esse constet. scripsit enim libro v I . - obuia rursum suaefuerant , int placato conuersafauore. Plausum immortalitatem, sibilum mortem:
plausu populus amorem . sibilo odium indicabat. itaque cum M. Roscius Otho tribunus pl. legem tulibet, ut eqaites seiunctii plebe, in quatuo decim gradibus sedentes, ludos syectarent ; plebs irata, quod ignominiam quandam tulisse uideretur, ingredientem eum in theatrum sibilis excepit, cotra uero plausu equester ordo. Plutarchus. Scaure po tissimum: quipraetor es. hoc enim
276쪽
sura in eo loco , Qualis pater tuus M. Scaureprobatu est. Ludos fecisti: in aedilitate. PIμi o x v I. xv. Teianus, deo clys libro II. Ecquis istorum: cum enim se populares haberi velint, tamen populi sibila metuentes ad ludos ire non sunt ausi. Ipse ille: T. Clodius. Ludius: ludios fuisse credo, ut ex oratione de aruspicum responsis convcio, qui, dum agerentur iussi, in scena psallerent. ludium hic appellat credo P. Clodium, quod ludis mVnopere delectari Rutus esset: qui tamen Scauri ludos noluit aspicere, cum populi clamores, O sibila
metueret. Acroama: recitator. Sic enim op no, primum ex Cicerone in Verrem: Ne tanquam , inquit, festiuum acroama ἡ conuiuio fine corollario Frederet: deinde ex Macrobio: cuius ec sunt lib. I I. Salum. Delectatus inter cenam erat Augustus pueris D boniacis Tu -nη Flacci mangonis , atque eos frumento donauerat, cum in alia acroamata fuisset liberalis nummis. Atila, ut m oratione pro Archia, satis co- stat , acroama etiampro ipsa re, quae recitatur, Hurpari. Tribuit hic Cicero omnes partes CD
mm fabulam conueniunt: ludius, inquit,
,1pectator ,actor, recitator: nouit omnia sororis embolia: adducitur prol altria in coetum mulierum: tamen ludos tuos aspicere noluit. Sed quaeritur. agebat ne Clodius, aut recitabat fabuos in scena j Non hoc uere sentit Cicero ,sed io-
277쪽
catur in psaltriae uestem, quam Clodius induerat, ut uniuersam quasi fabulam perageret, hoc est, Tompeia C. Caesaris uxore potiretur. Sororis embolia: reconditas partes: cum sorore enim rem habuisse Clodius dicebatur. et, Embolia, dixit , ambigua significatione, ut et ingressum ad
tusq; ad sororem indicaret, sicuti embolium singrcssus argumentumq; scenicum 9 O in ludorum similitudine persisteret: quod mirum uideri posset, Clodium, qui sororis embolia nosset, intra resse ludicro spectaculo nolui*e. Pro psaltriae hovum uerborum siententiam historia patefacit .scribit enim Plutaribus tu uita Ciceronis, P. Clodiu altriae ueste indutum, ut Pompeia Caesaris uxori stuprum inferret, ingressum esse eo, ubi sacra Bonae deae mulieres faciebant. spectauit igitur Cis cero ad illud flagitium: nec argute minus , quam contumeliose, dixit: quasi mirum uideretur eu,
qui altriamsimulare solitus esset, ludis abstinuise, quibus fere psaltriae, pretio conductae,Jlerent interesse. eadem significatione dixit in ea de arulicum responsis. P. Clodius a coma, a m tra , a muliebribus soleis, purpureisq; fasiciolis,
d Irubio, d psaltrio , d flagitio, a stupro es fa
ctus repente popularis . nisi eum mulieres exornatum ita deprehendissent; nisi ex eo loco, quis eum adire fas non fuerat, ancillarum beneficio emissus esci: populari homine populus Romanus,
278쪽
respublista ciue tali careret. Ardenti tribunutu : fuit enim tanquam incendium reipublicis: quandoquidem ueteres leges, maiorumq; praecla ra instituta cosumpsit. Vix uiuus effugit : quo die de Ciceronis reditu in templo Virtutis senatusconsultum factum est, eo die ludi fuerunt. quὸ P. Clodius, dimisso senatu, cum uenisset; uix siepopulus Romanus tenuit; vix homines odium suum d corpore eius impuro , atque nefando represserunt. placet enim in re democtranda ipsius Ciceronis usurpare uerba . Honos habitus esset uirtuti: quod in eo templo, in quo Virtus libatur, desalute ciuis eius actum est, qui rempublicam a coniuratorum scelere sua uirtute ui dicarat . assuit igitur, O opem tulit uirtuti Virotus. Hic magna me dubitatio tenet , sic inquam, ut expedire me no possim rcur senatusconsultum de suo reditu in templo Virtutis esse μιIum hic Cicero dicat: quod etiam infra, et in oratione pro Plancio , de diuinatione libro 1. Valeriusqaoque Maximus confirmat: cum idem in hac ipsa oratione, O in ea post reditum in senatu, O in ea pro domo sua sanctam esse illud senatusconsultum non in Virtutis, sed in Iovis templo co- memoret. magna me in hoc loco torquet αποήια . nihil enim habeo, quod ipsie mihi uidear ad tollendam huiusmodi dubitationem probabiliter pose dicere . non enim adduci possum, ut Virtutis O
279쪽
quandoquidem, disiunctum fuisse, non obscure
Festus ostendit, cum ait Virtutis Honoris in
dem a C. Mario hummissiorem aliis esse factam, ne, si forte osceret aus icijs, augures eam demoliri cogerent. licet opinari, appendicem fuisse topli Iouis, reliquo templo, ali sq; item sacris ad
bus summissiorem: uerram nec in hac penitus opis nione animus acquiescit. Marii monumentum : quod extruxit de manubi' Cimbricis', Teutonicis. inscriptio fuit haec in eius arcu. De
manubiis Cimbricis Teutonicis aede Honori &Virtuti uictor ueste triumphali calcei S puniceis. Alterum fuit Honoris O Virtutis templum, quod M. Marcellus, qui consul quinquies fuit, non longe ab Appia uia fecit. Tedianus, alui. Municipi eius: Ciceroni: cui eadem, quae C. Mario , patria fuit Arpinum . Rei p. defensori r presertim in consulatur iungit autem suam laudem cum Mari' laude . nam illum Romani imperii confieruatorem ,se reipublicae defensiorem nominat. Sedem ad jalutem
praebuisset: cum excepit eos, qui de Ciceronis salute decreuerunt. Vtroque in generer amore erga senatum, odio in Clodium declarando.
ore: quis non uidet corruptam esse dictionem λCUuli, cum sententia quadraret: nec 2 scripto nismium recedit: si quis antiquam scribendi ratione teneat. Ipsit qua retulerat ad senatum. Faciebat : extra ordinem, pumptu suo. ludos enim
280쪽
omnes solennes, publica impensa , aediles curabant , praeter Apollinares , qui 2 praetore urbano fiebant. Consul: P. Lentulus: nam huic potius, quam Metello, gratias populum egisse, consentaneum est: quando is ad reducendum Ciceronem senatui dux O auctor fuerat . utrum autem de ludis anniuersariis, an ex consulis uoluntate factis intelligendumsit, non apparet .sed si annis uersar*: cur ab altero potius consule quam ab utroque dati in nisisi, uel forte, uel quod eius muneris cura ad eum consulem pertinebat, qui pri re loco creatus erat. Stantes: sedentes enim in theatri gradibus ludos Jectabant. Passis: aper iis, diductis: d pando.
At cum ille furibundus incitata illa sua ue cordi mente uenisset, uix se' populus R. tenuit 'vix homines odium suu a corpore eius impuro , atque insando represse runt; uoces quidem , & palmarum intenatus, & maledictorum clamorem Omnes profuderunt. sed quid ego populi R. anuinum uirtutemq; commemoro, liberta tem iam ex diuturna seruitute respicientis, in eo homine, cui tum petenti iam sedilitatem ne histriones quidem coram sedenti pepercerunt ἰ nam cum ageretur togata, simulans, ut opinor, caterua tota , clarissima concentione, in ore impu-