장음표시 사용
291쪽
ctum erat ; uel quod ,graues calamitates cum significamus, miserabiles etiam inimicis appellare consuevimus . sic apud Sophoclem Tecmissa de Aiace ,sua ipsius manu interfecto:
ώ-παρ' ἐχθροῖς αξιος θρηνων τυχει ν. apud eundem nuncius in tyranno: . , - θέαμα δ'ει- ει ταχα
Hominis non popularis: se ipsis intelligit: qui etsi nomine popularis non erat , summam tamen erga se populi poluntatem cognouisse dicit. Equidem audiebamus: sic libro I I I. definibus: Equidem, diligentius sepiusq, ista loquemur inter nos ad Atticum lib. I II. Ad huc equidem ualde mepaenitet. Toties: in omnibus d me recitatis uersebus. Impediretur: II debilitatur enim fletu uox. pro Caelio, et pro Milone . Poetae: qui quasi diuinantes illa pro me scripserunt. Aesopum : hirionem , Ciceronis familiarem: qui, ut Rracias in comoedijs,sici e primas in tragoediise ferebat. epistola ad Ma trium,fam. libro v II .reliquit filium ditissimum , O ne qui mum . Plinius. In Brutor Acci tragoedia , de qua libro a. de diuinatione , O
apud Varronem de tingua latina lib. IIII. memtio sit. Tullius: cum enim Brutum A. sopus nominare deberet , Tullium nominabis r quod ut Brutus , Tarquinio regeph o, c cicero, coniuratione
292쪽
:- iuratione oppressa,libertate civibus stabiliuerat. Reuocatum est: a populo .fc in epistola quai dum ad Atticum lib. 1 I. de Diphilo tragoedo: Millies coactus en dicere eadem. Idam e constitutum: libertatem. Criminabantur : propterea Clodius ex euersa Ciceronis domo tem plum Libertatis exaedificavit: quasi, eopulpo, qui 0rannidem in suo consulatu exercuisset, resitata libertas uideretur.'Munus: de gladiatoribust: quidem ,sedproprie de uenationibus usurpatur,r- ut indicat Lactantius libro v I. distinguuntur aut . tem 2 ludis munera: nec satis intelligenter fec te runt , qui illud in Verrem, Vllum munus aedilie tatis , de ludis dictum existimarunt , uaq; instruel- pta retulerunt.
r: MAXIΜvM uero populi R. iudicium unia , uerso consessu gladiatorio declaratumst est: erat enim munus Scipionis, dignum Ο &eo ipso,& illo Q. Metello, cui daba- tur. id autem spectaculi genus erat,quod si omni frequentia atque omni genere ho-r, minum celebratur, quo multitudo maxi-al me delectatur. in hunc consessum P.Sex-r tius trib. pl. cum ageret nihil aliud in eos magistratu, nisi meam causam, uenit, &s se populo dedit, non plausus cupiditate, 9 sed ut ipsi inimici nostri uoluntate muni- se uersi populi uiderent. uenit, ut scitis, ad
293쪽
Columnam Maeniam. tantus est ex omnibus spectaculis usque a Capitolio, tantus ex fori cancellis plausus excitatus,ut nunquam maior consensio , aut apertior pom Puli R.uniuersi fuisse ulla in caussa diceretur . ubi erant tum illi concionum modes Tato res, legum domini , ciuium expulsorest alius ne est aliquis improbis ciuibus Peculiaris populus, cui nos offensi inui-siq; fuerimus ψ equidem existimo, nullum tempus esse frequentioris populi,quam illud gladiatorium ; neque concionis ullius, neque uero ullorum comitiorum
haec igitur innumerabilis hominum multitudo, haec populi R. tanta significatio sine ulla u rietate uniuersi, cum illis ipsis diebus de me actum iri putaretur, quid declarauit, nisi optimorum ciuium salutem & dignitatem populo R. caram esse uniuerso
Metello: Pi Numidici lior cuius memoria P. Scipio, is , qui postea Pompeii Magni socer fuit, gladiatores dedit. erat enim , ut scripsit
Dio, ab eo' adoptatus: ideoq; O Metellum , O cipionem apphilari in epistolis Ciceronis , atque etiam in antiquis nu=mis, licet animaduertere . opinor autem o hanc Scipionem, O duos Lucubios fratres Seruilium Isauricum Metelli vij amita s
294쪽
rura forarum filios Lucullos, Seruilios, Scipio- nes uideo in duobus orationibus post reditum n nirnari. O Tlutarchus , L. Lucullum Metellic umidici sorore genitum Ube , plane narrat. Dabatur: non statim poli obitum: nam aliquot
ante annis cicerone conside Metellum Pium uitatu excessse, Dio libro xxxv D. declarat . sic Olo Gallium patri mortuo munus gladiatorium an
no post dedisse, apud Tedianum obsieruauimus .isi Columnam Maeniam: ἡ qua gladiatorum pu . Ina tu foro 'ectabatur . quod ex Pediano se , tis constat.' Ex fori cancellis: ergo inso ro gladiatores dabanthr. quod et Pedianus ait , a , ch Plutarchus in Gracchorum uita confirmat. lii ORAT I. O .ii Alr uero&ille tribunus pl. qui de me noni, patris, aui, proaui , maiorum deni oue: i su orum omnium , sed Graeculorum insti'
tuto concionem interrogare solebat, uellet ne me redire cum erat recla- matum semiuiuis mercenariorum uoci
bus , populum R. negarei dicebat: is, cum quotidie gladiatores spectaret, nun si quam est conspectus, cum ueniret: e me gebat subito , cum sub tabulas subre-o pserat, ut, ιν Mater te appello,
dicturus uideretur. itaque illa uti late-
295쪽
hrosa, qua spectatum ille ueniebat, Ainpia iam uocabatur, qui tamen quoquo tempore conspectus erat, non modo gladiatores , sed equi ipsi gladiatorum repentinis sibilis extimescebant. Videtisne igitur, quantum inter populum R.& concionem intersit ἰ dominos concionum omni odio populi notari; quibus
autem consistere in operarum concionibus non liceat, eos omni populi R. significatione decorari in Tu mihi etiam M. Atilium Regulum commemoraS, qui redire ipse Carthaginem sua uoluntate ad supplicium, quam sine iis captiuis, a quibus ad senatum missias erat, Romae maneare maluerit ψ & mihi negas optandum reditum fuisse per familias comparatas, &homines armatos uim scilicet ego desideraui: qui, dum uis fuit, nihil egi; &quem, si uis non fuisset, nulla res labefactare potuisset. hunc ego reditum repudiarem' qui ita florens fuit, ut uerear, noquis me studio gloriae putet idcirco exim se, ut ita redirem. quem enim unquam scinatus ciuem, nisi me, nationibus exterita commendauit cuius unquam propter salutem, nisi meam, senatus publice sociis populi R. gratias egit ἰ
296쪽
Ille tribunus pl. ex omnibus, qui Lentu Metello cos. tribuni pl. fuerunt, duos duntaxat in micos Ciceroni fuisse , 23 umerium Quinctium, O Sex. iactilium Serranum ,supra cognouimus. sed acrior aduersarius Atilius: qua etiam , ne Olendis Ian. res conficeretur , impedierit; idemq; post reditum Ciceronis, ut est libro I I o. s. ad Atticum Jenatusiconsulto, quod de restituenda Ciceronis domo in Marcellini consulis de gnati sententiam fiebat, intercesserit. quare hic eum potius intelligi, quam Numerium , existimo. Patris: non signidicat patrem Atiiij naturalem: nam is Gavius quidam fuit, homo ignobilis , ire domestica male paratus: cuius horreum Cicero dea sertum supra uocauit . significat igitur Atilium patrem adoptiuum : qui O ipse, O pater , maiores clari uiri fuerant, optimeq; de bonis ciuibus, deq; republica flensierant, quorum idissmilis
Gavianus Atilius, Ciceronem, bene de patria meritum , uehementer oppugnabat. Graeculorum: quise omnia scire profitentur . quorumno nasolet Cicero diminuere , ut indicet, non esse re uera tales, quales ipsisse esse praedicent. D-lebant enim ex Gorgiae Leontini uetere instituto multis astantibus interrogare, Num quis aliquid quaereret: O ad omnia quaesita re pondebant quorum inanem ostentationem O alibi Cicero deridet. eorum igitur consuetudinem Atilius uide
297쪽
COMMENTARIVS batur imitari, cum interrogaret in concione, Veia lent ne me redire. Cum ueniret : constectus cst, cum in forum ad stectandos λladiatores iveniret: sub eas enim tabula quae 'ectaculi cavsset temporariae compinguntur, occulte subrepebat; cum populi sibila metuci et . qui tamcn, W-pea quam consederat, d populo conspectus, ita exsibilabatur, ut repentino sonitu non modo la diatores ,sed ipsigladiatorum equi per turbarentur. Vt, mater te appello: ut Meranam,
Aurorae filio dimilis uideretur: cuius imago in tersecti insepultiper quietem matri apparensita fatur: Mater te appello, qua curam somno suopensam
eque te me miseret .siurge, si eli natum. sunt enim bi versus I si utinarum quae Montim lib. I. quemadmo in litar Memnonis Ambrade terra subito existit , O ad matrem ilia pronunciat: ic Atilius , cum sub tabulas subrepserat, emergebat sis bito, ut, quasi Memn0n, Mater te appello, dgturus uideretur. Latebro- psa: cclebres enim uias fugiebat, ut occulte vcni ret. Appia: nisi me comestura fallit; Atilia , rectius legetur, quam Appia: ut ab Atilii tribuni pl. homine uia illa, qua s Llatum ueniebat,d ridit selis ac facetis hominibus tilia dicerctur. Equi gladiatorum: ex equis stadiatorcs puma vasse , nisi me locus hic movisset, non putassem.
298쪽
cetera exempla, quod recminerim , de peditibus aquosolo puni.,Notari: Vatinium in comitjs, Clodium in ludis, Atiliu in munere gladiatorio. Decorari: Lentulum in concionibus O ludis, Domitium O ia frutarium in comitiis, Sextizm, in gladiatorio consensu. Tu mihi etiam: accustor Sextij M. Tullius ibinovantis obiecerat Ciceroni, quod per seruos O homines arma:os in patriam reuertisset: exemplumq; Reguli protulerat ζ qui redire Carthaginem ad suppliciitam, ut reipublica corn=lerct, quam mali re maluisset. nota hisoria es ex Tobbio, Gellio, i Cicerone libro II I. de vici s. Nihil egi :qvid enim facerem, cum uis O arma intentarentur discus e patria, ne hi contra vim uterer. Nulla reS: nam neque leges, neque milicia, ne que omnino res vlla eam mihi calamitatem inu
aisset, quam vis intulit. Sociis: qui et , patria pupum , comiter excepcrant , benigneq;
D E me uno patres conscripti decreuerunt, ut qui prouincias cum imperio obtinerent, qui quaestores legatiq; essent, salutere uitam ni eam custodirent . in mea una causa post Romam conditam factum est, ut liticris consularibus ex S. C. cuncta exl talia omnes, qui rena p. saluγm uellent, conuocarentur. quod nunquam senarius
299쪽
in uniuersae reip. periculo odecreuit, id in
unius mea salute conseruanda decerne dum putauit. quem curia magis requisi
uit/ quem forum luxit ζ quem aeque ipsa tribunalia deside rauerunt Z omnia disc eiasu meo deserta, horrida, muta, plena luctus & maeroris fuerunt, quis est Italiae locus , in quo non fixum sit in publicis monimentis studium salutis meae ; testimonium dignitatis ψ nam quid ego illa de me diuina S.C. commemorem in uel quod intemplo Iouis optimi maximi factum est, cum uir is, qui tripartitas orbis terra
rum oraS, atque regiones tribus triumphis adiunctas huic imperio notauit , descripto sententia dicta, mihi uni testimonium patriae conseruatae dedit: cuius sententiam ita frequentissimus senatus secutus est, ut unus dissentiret hostis, idq; ipsum tabulis publicis madaretur ad memoriam posteri temporis sempiternam; uel quod est postridie decretum in curia, Po puli ipsius R. & eorum, qui ex municipiis
conuenerant, admonitu; ne quis de c*lo seruaret; ne quis mora ullam afferret.
si quis aliter fecisset, eum plane eversorem reip. fore, idq; senatum grauissime laturum; & ut statim de eius facto referretur. qua grauitate sua cum frequens se-
300쪽
natus non nullorum scelus audaciamq; tardasset , tum illud addidit: nisi diebus quinque, quibus agi de me potuisset, esset actum, redirem in patriam dignitate
omni recuperata, decreuit eodem tempore senatus, ut iis, qui ex to ta It alia si lutis meae caussa conuenerant, agerentur gratiar; atque ut iidem ad res redeuntes,
ut uenirent, rogarentur. COM MENTARIUS.
Cum imperio: qui pro consulibus. et qui propra toribus erant. nam quaestores, O legati imperisi in prouinci s non habebant . ideo eos separatim Cicero nominat. Cuncta ex Italia: υπερβολι- . non enim Italia cunctas fragium ferebat. porro non nisi adferendum de Cicerone si fragiuconuocabantur. dixit igitur, cuncta ex Italia,rei exagerandae caussa , pro, cunctis ex municipiis. quod locus in ea po/ reditum in senatu declarat, his uerbis: Quid ἰ ut agerentur gratia iis, qui Emunicipiis uenissent ζ quid λ ut ijdem, ad res cum redissent, rogarentur ut pari studio conuenirent' Diuina S. C. quatuor de Cicerone restituendo S. C. esse acta, O hic, in ea post reditum in senatu planum sit: unum, ut ab omni Italia, qui remp. saluam uellent, ad Ciceronem rectituenduo defendendum Roma uenirent: alterum, quod utroque consule referente, in Capitolio , Iouis intemplo, de reuocando Cicerone factum es: tertiums