장음표시 사용
281쪽
ri hominis imminens condio nata est , . , Huic uitae tuae o & post, . Principia atque exitus Vitiosae uitae. sedebat exanimatus; & is, qui antea cantorii conuicio conciones celebrare suas solebat, cantorum ipsoru uocibus eiiciebatur. Et quoniam facta mentio est ludorum, ne illud quidem praetermittam, in magna uarietate sententiarum nunquam ullum fuisse locum, in quo aliquid a poeta dictum cadere in tempus nostrum uideretur , quod aut populum uniuersum fugeret, aut non exprimeret ipse actor.& quaeso hoc loco, iudices, ne qua me te uitate ductum ad insolitum genus dice
di labi putetis, si de poetis, de histrionibus, de ludis in iudicio loquar. non sum
tam ignarus, iudices caussarum, non tam insolens in dicendo, ut omni ex genere orationem aucuper,& omnes undique
flosculos carpam, atque delibem . scio quid grauitas uestra , quid haec aduocatio , quid illi conuentus, quid dignitas P. Sextii, quid periculi magnitudo, quid aetas , quid honos meus postulet. sed mihi sumpsi hoc loco doctrinam quanda iuueu tuti, qui essent optimates. in ea explicanda demonstrandum est, non esse populam reo omnes eos, qui putentur. id facilli
282쪽
me cosequar, si uniuersi populi iudicium
uerum&incorruptum , &si intimos se sus ciuitatis expressero.
Venisset: estnatu in theatrum. fuit enim ρηatoir P. Clodius , idq; non modo constulibus Lentulo OMetello, gesto iam tribunatu, uerum etiaEante cidam tribunatum gereret, atque adeo antequam plebeius feret. patet ex oratione pro domopua, in qua sunt haec: Quae maior calumnia est , quam venire imberbem adolscentulum , bene valentem , ac maritum; dicere, filium stenatorem populi I creant sibi uelle adoptare ἰ Diuturna seruitute et quam per biennium pertulerat, conssulibus Caesare O Bibulo, Tisone O Gabinio . Tum: eo die, quo ,senatusconsulto de mefacto , in theatrum i enit. Petenti iam: particula , iam, non, ante legitimum tempus aedilitatem petiisse Clodium, segnificati anno enim, qui tribu natum primus sequebatur, aedilitatem petere licebat: sed ei, etsi iam peteret aedilitatem , hiyrio nes tamen coram sedenti non pepercisse . Togata et comoedia, quae Romanum habet argumeritum, a togatis persionis acta. Simulans: potest esse togatae nomen. potest etiam ad cateruam re ferri, hoc sensu. non casu, sed consiusto, et sim latione caterua omnis histrionum , imminens in ore Clodi , uersus illos poetae ueteris pronunciauit , Huic uita tua ete. Concentione: Hyriones
283쪽
olim, cum fabulas agerent , numeroso cantu rectitasse, uel hic locus argumento esse potest. Co cio nata: uoce clarissimar qualis eorum solet esse , qui in populo cocionantur. Cantorum conuicio: etsi locus uocare mendo non uidetur: tamen , hoc opinor, Cicero significat. adhibere Clo, dius cantores ad suas conciones antea folebat, quo libentius populus audiret, eorum modulatis vocibus , quae contionantis uocem subsequebantur , de I enitus. tunc autem cantorum ipsorum uocibus quibus alios congregarat , ipse ei ciebatur. haec , nisi fallor , est horum uerborum sententia. uerum,
quid sibi uellit, dictio, conuicio, o quem hic t cum habeat, non dispicio. nisi se, conuicio, pro multis uocibus a Cicerone dictum uelis, quasi, coauocio. qua significatione accipitur O ab Vlpiano iurisconsulto . Celebrare: frequentare: cum ad eas frequens populus conueniret . sic per oppo sitionem dicimus , loco celebri , loco deserto. O
infra de gladiatoribus, Id, inquit , s ectaculi genus omnifrequentis,atque omni genere hominum celebratur. Sententiarum: in togata. Fugeret : quod populus uniuersius non intelligeret in meam fortunam conuenire. Acto r: is , qui pri mas in togata partes agebat: quem fuisse Aesopum, infra patet. is autem in agendis fabulis grauiter animo comouebatur: ut eius personae, quam agebat ingenium plane referre videretur. tradit Plutarchus s cum is Atreum repraesentaret, de
284쪽
Thesis supplicio deliberantem, ita esse rei argumento affectum, ut ministrum quendam , quia non satis mature aduenisset, sceptro percussum occiderit. Advocatio: ij, quisuam praesentiam ut Pediani uerbis utar commodant reo . Ille conuentus: populus , qui ad iudicium conuenearat: quia in oratione pro Milone coronam vocat: quod populi circa stantis frequentia , quor corona quadam , iudicum subsellia cingerentur.
Quid fuit illud , quod, recenti nuncio de il- Io S. C. quo d factum est in templo Virtutis , ad ludos scenamq; perlato, consessu
maximo, summus artifex, &mehercule semper partium in rep. tanquam in scena, optimatium , flens, & recenti laetitia,&mixto dolore, ac desiderio mei, egit aperte multograuioribus uerbis mea caussam, quam egomet de me agere potuissem ἐ summi enim poetae ingenium non solum arte sua, sed etiam dolore exprimebat . Quam enim certo animo , - quiremp. adiuuerit, Steterit cum Achiuis. uobiscum me stetisse dicebat, uestros omdines demonstrabat. reuocabatur ab uniuersis. - re dubia, Nec dubitarit uitam offerre, nec capiti pepercerit. haec quantis ab illo clamoribus agebantur e cum iam, omisso gestu, uerbis poetae, &stu-
285쪽
dio actoris, & expectationi nostrae pIauderetur.
Summum amicum summo in bello. nam illud ipse actor adiungebat amico animo i et fortassis homines propter aliquod desideri u approbabant: - summo ingenio praeditum tum illa quanto cum gemitu populi R . ab eodem paulo post in eade fabula sunt acta in O'pater.
Optimatium: optimarum , non dubito quin rectius sit: ut cum rep. O cum scena pariter congruat .s partes, inquit, optimas, ut in scena, sic in rep. tuetur . Summi poetae: qui fabulam, quae agebatur, composuerat. Sed etiam dolore: cum enim poetae uersus meum casum refereistes pronuntiaret, ad eorum sententiam non modo corporis motum , et uocem, et vultum, uerum etiam animu, intimosq; sensus accommodabat. summo enim cum dolore, multis cum lac misagebat. Steterit cum Achiuis: cum haec ab homine graeco dici facile conjciam, qui post multa in Actiuos collata beneficia uitam in exilio mi. fere ducat :fortasse, Telamonem hunc esse, Aiacis o Teucri patrem , non absurde putabimus: de quo haec cicero libro m. Tinculanarum. Huius ne uitae propositio O cogitatio aut T spem leuare poterit, aut Aeetam, aut Teliam nem pulpum patria, exulantem atque egentem e in quo
286쪽
in quo haec admiratio fiebat: deinde subiunxit troachaicos quadratos catalecticos. Hicine est Telamon ille, modo quem gloria ad cie-lum extulit, Quem ale tabant, cuius ob os Graii ora obvertebantsua nec dubito, quin ij duo uersus ex eadem fabula sint, ex qua hi , quos in oratione Cicero commemorat . etenim illud, Exulare sinitis, mis pelli, pulpum patimini. aptissime ad Telamonem referuntur. fabulam autem fuisse opinor inci3 Andromaciam. nam illa quae sequuntur so patera Haec omnia uidi inflammari; quae Cicero ex eadem fabula esse dicit; ex Accii Andromacha sumpta esse, plane costat in III. Tusculana . utrunque autem in eadem fabula, Telamonem O Andronacham , siuam miseriam deplorantem esse indutitum, primum hic licet comhcerer deinde ex ea, de qua memini Tusculana , posum suspicari. nam ex una parte Telamonem, ex altera Andromacha , fiam calamitatem misi re conquerentes , uidetur Accius collocasse: cum Cicero , tribus uersibus de Telamone recitatis, Pol mihi fortuna magis nunc defit , quam genus: Nanque regnumsuppetebat mihi: uiscias, quanto elloca, Quantis opibus,quibus de rebus lapsa fortuna occidat et
287쪽
dat: subiungat, Ex opibus summis , opis egens Hector tua ;Quid petam praesidi, aut exequar ῆ quo ue nunc auxilio , aut fuga , Freta sim ζ-er quaesiequuntur: qua sunt ex Andromachae ,
Hectoris uxoris, persona . Vestros ordineS. senatum, equites,plebem: quos a me ordines defensios esse demonstrabat. Reuocabatur: coge bat populus histriones , quae semel dicta placκerant , sepius eadem iterare . Clamoribus et non ad toris, sed populi. omisso gestu i non
iam populus gestu, fedplausiu significabat , quid de poeta sientiret, qui illa scripserat; quid de a Ioure, qui tantum studium, animis assectionem in agendo declarabat; quid de nobis , quorum rediatus expectabatur. Summo in bello: opinor, in priore bello Troiano; in quo ab Hercule o T lamone eversia Troia est. Adiungebat: desuo, non a poetascriptum . nam, Summo ingenio praditum, non ita conueniebat in hominem milit rem , de quo proxima superiora dicta fiunt; ut in Ciceronem , qui inter omnes ciues ingenii laude scientiaq; eminebat. O pater : Andromacis uerba apud Accium, suam fortunam euersa Troia deplorantis. et est ad patrem Eetionem, quem Thebis in Asia regnantem Achilles occiderat, miserabilis inuocatio. integer uersus est ,
O pater, ὸ patria, Priami domus:
288쪽
cuius et in m. libro Tusculanarum, et in III. de oratore mentio fit.
ME , me ille absentem, ut patrem, deplorandum putabat, quem R. Catulus, quem multi alii saepe in senatu patrem patriae, nominarant . quato cum fletu de illis nostris incendiis, ac ruinis ἰ cum patrem pulsum, patriam afflictam deploraret, do mum incensam eversamq; , sic egit, ut, demonstrata pristina fortuna, cum se conuertisset, Haec omnia uidi inflammari, fetum etiam inimicis, atque inuidis excitaret . pro dii immortales, quid illa, que-
admodum dixit idem ' quae mihi quidem
ita&acta,&scripta uidentur esse , ut uel a Catulo, streuixisset, praeclare posse dici uiderentur: cis enim libere reprehendere & accusare populi nonnunquam temeritatem solebat, aut errorem senatus O ingratifici Argivi, inanes Graii, immemores benefici. no erat illud quidem uerum: no enim ingrati, sed miseri, quibus reddere salutem, a quo acceperant, non liceret: nec unus in quenquam unquam gratior, quam in me uniuersi. sed tamen
illud scripsit disertissimus poeta pro me , egit fortissimus actor, non solumi opti
289쪽
muS, de me. cum omnes ordines demona straret, senatum , equites R. uniuersum
Populum R. accusaret, Exulare sinitis , sistis pelli, pulsum patimini: quae tum significatio fuerit omnium, quae declaratio uoluntatis ab uniuerso populo R . in caussa hominis popularis, equidem au' idiebamus t existimare facilius possunt , qui affuerunt. & quoniam huc me prouexit oratio, histrio casum meu toties collacrymauit,cum ita dolenter ageret causesam meam, ut uox eius illa praeclara lacrymis impediretur . neque poetae, quo rum ego sempςr ingenia dilexi, tempori meo defuerunt: eaq; populus R. non solum plausu, sed etiam gemitu suo coprobauit. utrum igitur haec Aesopum potius Pro me, aut Accium dicere oportuit , si Populus R.'. liber esset, an principes diuitatis in nominatim sum appellatus in Bruto Tullius: Qui libertatem ciuibus stabiliuerat: millies reuocatum est. parum ne uidebatur; populum R. iudicare id a me,& a senatu esse constitutum, quod perditi ciues sublatum per nos criminabantur ἐ
Patrem pulsum: cum diceret histrio, b pater, ὸ patria, o Priami domus, me, patrem patriae,
pulsum, patriam aflictam, domum incensam π
290쪽
euersam , cum lacomis significabat. Pristia sortuna: cuni enim actor illa pronunciasset, G pater, ὸ patria, Θ Priami domus ,
Septum altisono cardine templum, Vidi ego te, astante ope barbarica , Tectis caelatis, laqueatis, sum, ebore infructam magnifice,
subiunxit ea, quae idem poeta proxime scripsit:
quae in io. Tusculana notauimus: Haec omnia uidi inflammari , Triamo ui uitam evitari, Iouis aram sanguine turpari. de quibus ver bus primum Ontaxat hic Cicero ponit; cum tamen omnes his rio in sicena recitarit. primus enim ad repraesentanda aedium I uarum iuscendia pertinebat: duo reliqxi in fortunum illius non cadebant.Si reuixisset: perierat inter Ciceronis consulatum , O exilium. Pro me: tit in me multis post annis conuenirent , ut in elim tempus cadere possent. qMod ηοn poetae con suo ,sed casu ita factum est. Fortissimus: quia libere egerit , suumq; mei desiderium , nulla metu per territus , aperte devions rarit. De me: fen tiunt profecto nescio quid aures , quo iuuentur,
cum duo proxima κωλα iisdem audiunt f labis terminam ut hic: Scripsi: disertissimus poeta prome, egit sorti simus astor, non sitim optioeus, de