Reineri NeuhusI IC.Exercitatio eloquentiae. Sive Suada Alcmariana novissima. Continens orationes 65. Cum fasciculo poëmatum

311쪽

dici , mi L Ouma, quod divinissimum illud munus , quo Reges Prineipesque imperant, temere ac cales verum & vetus ut video dictum est tωmries bonos Principes in una annulo posse per

feribi. Quid ver' hoc ad te 3 i Ilorum vestigiis

inlinere debes, qui in illa dignitate eximia, exim S quoque virtutes per omnem suam vitam innituerunt. R x omnia mortalia infra se habet, supra se Deum et e M benignitati res enda esa: ama. Simul illud reputes, arduum cr obj

να tam o se magis in lubrico. Cogitandum sus, ne νιtus sacrorum ιnter ambigua cuui , per νιspera obliserensur. Deι3ue populo exemplum Diti ionibu , ae divino jura ιllum diva ciendo. Prin-eipis enim eis detesta, i profanos, qui Dei imaginem mortalibuι matreris in species hominum effingunt, νenerari ιPius hummum m retepnum neque mutabile, neque interaturum Niamen. Nihil, hoc loco, de Tyrannis, aut malis Regibus Priticip bunque Porro attexam, de quorum vii adc vitiis aliti sermo nobis in publico fuit: Tempus, est ut vela nune colligam, ac de portu cogitem. Ad te me conrero , mi collega qui privatam vitam, nescio, qua auctoritate & exemplis d. fenderis. Si vero alicui in privato vitam agere contingat, ec in ea inveniat, quod sibi solatium ac delectationem praestet, non eit, profecto, quod illam mrtunam, eiu in obscuro ac hunuli sit posita, in- Ita Regiam Majestatem collocem. Quemcumque

φ ςnim proprii sui larcs re penates jucundo satis animi

312쪽

maximum Principatum imaginantur , quid ni 1ummam vitae felicitatem merito illis attribuam 3 equidem vetus est verbum et Aut segens, aut fotuum nascι oportere. Nam hic Maieitatem ipsam

1n folio poni det. Ille hanc animo dc imagini suae mentis iubjieit. Uterque beati sunt, quibus ista vivendi ratio divinitus est data.

Rex est, qui pose ιι mera , Seneca. Et Giνι mala pectoris. deciem non amblitio impotens, Et nunquam flabilis νον Vulgi praecipitis movet. , . Non quicquid fidιt occidens, Aut unda Tagus aurea Claro devehit alvco, 2 con quicquid Libycis terit

Nec queratur mori.

Talis Diogenes olim Canicia , talis dolon anu , tales CuMi, Fabricii, de plurimi ab aureo illo aevo. ui aeque magnam in dolio siuo , aut exiguo rure paterno volupi cem perceperunt, quam maximi errarum Principes in us iveriae & Asiae & Afiicae pollessione λ qui suae modestiae humilisque fortunae ledem ac domicilium non ipso potentissimorum Regulia lolio dc lceptris unquam permutare desi-eeraiunt. Fugere tamen oblatos sibi honoro, qui,

313쪽

pes sit aut truncus, nulli ego in laudem lelecos adscripserim. Ita neque ambitione nimia. aec Per largitiones & corrupietas, summae istae dignitates socii invadendae. Sed, si ultro, si sponte ad te verierint ali gustae istae appellationes, cur non, ipso ria tiarae iure, & communi populorum suffragio , Iibe citer hasce mihi assumam φ homo autem. qui cita Ila gloriae cupiditate ducitur; quem aut larioliticiis Rim itat immortalitas, hic inerti otio sepultis , ipsique mortuis non immerito est annumerandus. Magna, fateor divitia sunt lege na

tura composita paupert.M. Et contra naturam est,

torquere corpuι suum, o Dciles odis munditia.. enim qise magnuι tam in servum potes eade G quam in equit m Romanum. Subsilire incalum ex angulo licet. Non si paupertas . non si luct- , nonsi ignominia, non si dolor impetum faciat , sapiens

pedem reseret. Sapiens ad omnem incursum Muni

su. est. Omnes illam in Philosopho felicitatem de- P raedicamus. Sed quid nocebit etiam manus istas. quae sapientibus sunt datae ad clavum dc guberna-'cula admittere meo judicio, bonae indolis rectique ingenii est judicium , humo se tollere, & viris principibus non tantum placuisse, sed una cum illis imperii fraena & habenas, in populo regendo capessere. Ipsia demum Μusarum liudia , quae co-Ιimus , ad ardua & sublimia quaeque nos vocant ac invitant Nec patiuntur in occulto & abdito aliquem latere, cui pro positum est , non penitus vi- , tam iugiotiam, instar brutorum, in squaliore ael tenebris traducere Qui vero in fordido tanqua in in latebris & cavernis abjecte habitant, illi nunquam virtutem factis extendere; nunquam talutarem Reip: operam navare possunt. Prater laudem nastiin avari. Semper Miltiadae trophaeo excitati d beinus; semper abi quo honesto negorio essetatemi, ut gloriam nostri nominis quam ma-

314쪽

266 Rrrvvnx NTVRus I IC. xime longam t fiiciamus. El. ut Sol in Aurora tonuior a Turgit de inclarescit,sic ex virtute ex meritis fama cum ipso aevo est augenda. Fax mentis honesilae Gloria. Si quid enim recte feceris incorrupt-m facti testem habeas Tac et fruarisque fama

ini ude una brevitati m vitae psye ritatis memo-xia conflatur: quaque efficit jut absentes adpm-, mortui νινam M. Cie. Nunquam excelsi angenii visa

humilia delectant. Sen. Agite, harisimi Commilitones, in ptima veli ra juventute cuili I hemistocle futurae sapientiae monu menta ollendite & Alexandrum imitemini, qui, ad huc aetate nondum provoeta & matura, totam iam sibi Macedoriam in spe hab bit. Cum nulla sit ta Ha animi humilitas, quae dulcedine gloriae non assidue tangatur. Multoque sit magnificentivi virtute acqui eνe Paννα Tegre' quam ex Rerum 'egibuι nasci Humile namque vulgus, plebejae istae animae, nihil horum generose capiunt , aut intelliguut , quae supra se, quae infra se turpi er i g norint. νutg- , inquam,

ancertum , cupidum voluptatum , γ ad deterio

promptum; istud seditiosum est, aegris semper sculis alienam felicitatem intuetur. Dixi H: Hr Α: A: de Regum & privatorum fortunis, dc una, quid cuique nostrum in hoc vi aedecursu propositum esse deceat. Honores de dignitatem nostii nominis, qua posset fieri solertia , semper intendere dcbemus. Et cum venusino Poeta exclamaro et Odi profanum νώ - . arceo.

PRECATIO.

315쪽

E v v n C I Y A T I D E L V E N T I R. 267 His Pisae duceηdae profitatem ; ut iustitiam,ut cis mentiam, constantiam, fortitudinem perdiscamuι , ab ilii m,desiam in se uon cultu corporis honestatem. in sermone . verbis humanitatem nobMMIularem comparimus. Ad ιθονum , rnquam , exemplum restigiosam pietatem , sidem Amorem in ιmmortalem reternum Deum is mur, qua unas era ista est anchora ad quam Chrisιam omnes, tanquam ad unum nostra Ialutis ae lum, omnia nostra studia dirige e debemM. Sempe que impia supersitioni siser Cy inimici bona conscιentia et peo ac umbone nos fortiter protegamu/. Ita et,utidusiris Bata orum popul- , cuju. pridem marestas post feli

DIXI.m tres antecedentes orationes fiunt habitae

Alcmaria, cio. in xxv m. Examine Autumnalι.

316쪽

AFFECTIBUS MALIS IN HOMINE

Habita a

& ingenia tacitus naecum exami o, video quam variis astinibus, quam diverto ani m mira impetu hi quenta unque illi habitum in- . clinent: Hinc vitiorum turpitudine, inde virutum, blando a more partes suas artesque his benti- β: agente rerum natura pro suo ductu de arbi- Irio, in singulis humani ingenii moribus ac seminibus apertum sui theatrum Adeo in diver-1os cupiditatum impetus inclinante hac vita no-srae voluntate , eodem saepe momento vix sibi constante Humani proponia levitate ac inconnaatia ut vcre dixerit Poeta :

ut cupim- ς αuid tam dextro pede concipis ut se Conatuή non pens eat, votique perari r ἰFelice, illi,qui vera in Opi: Ma : Deum relli ione sincerae pietatis propenti rebus divinis i peram n vant quotidie, & hoc animorum astro incitentur N aulpiciis , ut nihil aliud desiderent, quam Per veram virtutis callem recto seinp r iramite Incedere. Inses ces, terque quaterque I felices ico , q ai fatali viliorum scopulo ad-

, ' ihil si i proponunc, quam ad in- Ceacam Icuitatio aulam, ad iccicca dignia, ad vitae

317쪽

vi a motamque turpitudinem se immo cum sudio industriaque, pro h pultori advigilare. Quorum hominum miseriam potissimum oriundam puto ex ipia naturae ac indolis pravitate. quae vim maximam habet, in de pravandis humani ingenii consilis. Unde ad omne malum & deteriora. ab ipsis natalibus nostris, propendemus. Quoesia teneris. ut solet, pessima accedat educatio de societas improba , deseri a recti & honesti legione , ilhcet , periimus, actum est. Paulatim proserpente in intimas animorum medullas. per pravam conversalienem, pestifero hoc naturae veneno. blata quoque praeceptorum Institutio, de parum circum pecti mores, ad terella sta formanda ingenia, plurimum conducunt, ad improbam naturae voluntatem in plures propagandam Quibus malis quando se coniungit dc congluli nat ni mi a patentum indulgentia, di caecus amor in

Iibes ros suos, subtracta ludi magistris sancta sua manu & ferula suppliciorian quis urqu*n a tali fonte ae initio successu, expectet legitinios εImprobitas per se ipsam laedit & sine praeceptore

facile addiscitur. Ut non sit necelle oleum huic caminae, addere, cum non semper in potestate sit boni ae sapientis Ephori , ex omni ligno Mercurium facere, ita inclinante quorundam natura in pravum, ut trangi citius quam corrigi possit. 'Omnem operam perdente vel optimo in i pere suo artifice. Unde fit, quod filios saepe Heroum habeamus noxios , dc tot Arcadica rudere circum nos pecora audiamus: Quos crasso Baeotum sub aere natos iurares. Quicquid allaborat prudentia senilis . pietas divina , virtus innata atque insita , frustra est, nihil a bono exemplo trahitur:

Ingenii sequitur semina quisque sui. Quibus perpetuo claudi scholas Sc pymnasia aeternae essent seriae. Ita in pravum, ut diat, inclinan-

318쪽

perniciosa primam hanc aetatem seducere solet. Haec cum experiundo Praeceptor noster ac multa annorum consuetudine didicerit , & inprimis in illa cognoscenda ingeniorum virtute & pitiis apprime M ver latus , voluit, ut nos Duo, de hae affectuum varietate paucis , hoc loco, disserere-Quod sane hac at tale utile nobis erit cog

noscere, nec eruditis auribus alienum , aut iniu- eundum, sp ro argumentum Ego de prsimorum hominum indolo muteriam primm aggrediar. Collega meus meliore auspicio alteram sortitus partem, dicturus de optima hominum indole ac temperie: vos A: D: A: vaporatas attentasque, quaeso, mihi aures praebete.

valde dolendum est , quod ita infeliciter cum humanis ingeniis egerit natura, multos lia improba morum ae vitae consu tudine nasci voluerit, ut ad omnes ingenuas liberasque animi functiones prorsus sint inepti de male idonii. Ipsorum pravis affectibus nihil pene desiderantibus, quam a virtutum officiis & rectae rationis dictamine penitus aberrare. qui etsi videant meliora, tamen peiora eligunt ac sequuntur: post habita omni bona occasione in maius dc melius emergendi ὁ contempta etiam bonorum praeceptorum institutione, natalibus suis, quae saepe a Druso & ab ipsis sunt A milianis , in maximas tenebras de infamiam adductis. De quibus vere Poeta nostera Frangenda miseram funestat imagine gentem. Sine fraeno, ut equi indomiti in omnia mala qui se praecipitant. Ualeant scholae, inisi tutio praeceptor, musae omnes valete ; ipsa limina deorum, ara, sacella, aedes sacra,ac templa valete. quoru affectus omnia virtuti contraria desiderant; nullumque est

tanti secteris facinus, quod designare no audeant i

in nihil

319쪽

nihil lasanctum quod non violem Stam munitum elata sumve, quod non perfringant; iana a quum dcxectiam , quod non pervertati Quod sit parandas ditio, parati; si opprimenda iniuriis innocentia , expediit, optimis licet nati parentibus , Amaiorum illustri stemmate; a virtute tamen d boni nominis fama toti degenerant ; in ludos &aleam proni, fas nc LIque promiscue habentes: diem uerrendo , noctem vigilando insumentes, in Potationes , in scortationes, in dedecora , in Lop rcalia & orgia addicti is mi. O Morest o Tempora l oriundi sumus, caeleuibus , auspiciis, ut ad omnia honelia animos nostros intenderemus , ut Creatori nostro pro tantis beneficiis debitae gratitudinis victimam , in hac vita, persolveremus; sed nulla proh dolor i ratio opud tales rite recteque vivendi habetur. Et in omne malum ac nequitiam , ne icto , quo animi ductu dc auspicio insani praecipit eique feruntur. Horreo tremo

que totis arrubus , quando horum malorum elementa atque incunabula mecum perpendo. Non patitur miseriatum iam acerba cogitatio , ut pen

alachrymis de singubibus temperare me possim et nos parem cum ipsis in caejo Angelis felicitatis fortunam sortiti sumus ; nos ad viri utcm , ad humanitatem, ad obdien: iani, ad modestiam de caelo mandata accepimus; nos piorum vestigia expressa oculis nostris videmus i nos ad omnem honestatena facti; ad cultus religiosos instituit, bonis artibus imbuti, omnibus cum animi, tum corporis bonis instructi sumus ; frustra tamen omnis divinus est labor, di multi eo modo vivunt, quam si bella , & odium aeternum virtuti indixissent. Quam Hominis contumaciam dc improbi- talem cum videret ipse humani generis destructor diabolus, omnes illo aries porro intendit, ut suam

huic malo manum adjungeret, ut quanium in so

320쪽

RONTRI NEvΗvs I IC. esset; ad perniciem & pestem sempiternam exe, tandam ab inferis, omnia sua consilia instrueret. mi prava hac indole humana, oculis & fallaciis luis intentus, in hac fragili materiae regium artificem se prestitit, qui bonas leges, laias de caelo, in vitium & contemptum adduxit; qui infinitas pestes & iniquitates pro totidem virtutibus induxit, quocumque loco & tempore postis fates litibus inii erum hominem in totidem transennas coegit.

Longum esset omnes diaboli technas hue in medium producere , nos, qui non tanti THlΟ-LOGI hic sumus, ut ad tam alia Sc cxlestia ab hoc Pulvere nostro penetremus, nos nugis ad ipsa Exempla in utramque materiem data, quam ad eruditam hanc THEORIAM animos nostros intendimus S cum tanta eius mali sit messis, ut si de illo hoc loco essem dicturus, Ante diem clauso comp et vesper Obmpo. Certum est, H: A: ab hoc tramite inspirationis diabolicaena siti tot monstra di portenta vitiorum, Quo si accedant ut dixi Navat animorum inclinationes , & quodcumque pugnat cum sanctissima virtutum Majestate , non mirum, si haec tam misera nobis naufragia, in hoc rerum humanarum oceano , in dies contingant. Unde alias, amabo, evenirent, quod tot In credulos , tot Athe istas, Epichos , Pentres gμί - .qMe invenires 3 quod tot reos peνduePιοnis , Lael e. Majestatis tot Iudicats convictos , vadimoniae ferent si repetundarum, residuorum quoque reos quod alii in lairocinia, in hιmicidia, in furta ecrapinas eant 3 vide totum illum chorum male feriantium in otio suo & desidia boninos , biberios,

vant, Led ut bibant: vide in aperta Tirannide Do-puit os, Nerones , Sastas, Caligulas s tot Patriae