Reineri NeuhusI IC.Exercitatio eloquentiae. Sive Suada Alcmariana novissima. Continens orationes 65. Cum fasciculo poëmatum

391쪽

ctis eo nih-- - -'q'yςx ςmus . tuorumque si a REX ROMULUS statim a primo lacte -&dngenio , primus

'u possessione privaverat. Ita expiata taleria

a Coalitione Romana abhorrere, sinstulari ci

que sinu natos pigno et ebara tenent. Ut medium eampi sici Aetigere capistis. In terram posito prae uerere L , blando clamore nepoterkndeb nt ad avos brachia papva suos δpoterat, comasas avum e tune denione

392쪽

nant socera genero, accipiunt qu manus. Laudatasque tenent natara , scutoque nepotem Fert avu/, hic scuta dulcior usus erat.

sic impetii societate feliciter cum Tatio Sabinorum rege initio, factum est , ut & fortuna populi Romani quam maxime incrementum fecerit. Regisque majestate tantis successibus egregie confirmata, ad ordinandam Rempublicam summis viribus est allaboratum. Hanc pop. Romani felicitatem qua , sine aliquo pene malorum incuri, utebatur, quid mirum, si magna invidiae bellorumque tempestas brevi exceperitς pulsi fugati que vetentes ; Caninensium capsum ac dιrutum est oppidum , Fe/εινιο Pονι spolia opima de rege Acrone

plum Statoris, in grati animi indicium, quod

state Romanos in acie Dii Superi fecissent, ill Orum meritis in sempiternam memoriam conlec ravit. Omnibusque studiis & laboribus id demum gloriose perfectum, ut legibus de disciplina novum hoc imperium quam optime administraretur. Leges enim sabilimensum sent Rcipublicae , xinculum scietat B humana, parumque in iis prasidii cum sit & virium , ad regiam dignitatem augendam , duodecim falces & iecures a lictoribus praelatae. Trecenti regii capitis custodes de Satellites electi, Centum virorum senatus constitutus, populus in tres classes divisus. Sed quia retii & decreti rerum humanarum lunt termini: Sic quoquet Romulus hic noster tantis rebus pace belloque confectis tandem mortalitatis legem implevit; di,

vidente Iulio Proculo, augustiore iam forma, si fas est credere, vivus in caelum est transatus. Quae Apotheosis, certe, digna est , ut. e factis polita suis

hanς nubia verbio describat a

393쪽

J C. a Eselocis antiqui Caprea dixere palurim, Forte iliis, semule, jura dat M. Sol fugit, γ νemovent subeuntia nubilas Et gravis a triti, decidit imbeo aquis.

b Regem bellis armisque asperrimum inclita relligione vir, NUMA POΜPILIUN, excepti :

. p'' - 'inii QR Qxem evexerunt. Singulari ad rasa iranos exemplo, qui neminem ad arua Reip: munia pro movere deberent, nisi virtu-

de cultus divinus est ingratus , quid inde, amabo.

oonpi, qui sacra, ceremonias, qui Pontilicum & Saliorum collegia ; qui duodecim anni menses , qui fastos dies desicripsit. Oui yonum m,' me let Ogines divinis honoribus onstanter fuissent famulati , paulatim dubias Narras incerti vices, milvinosque & aquilinos un-Sues odissent. Quae ut faria tectaque apud ferreuma Apotheosis Romuli Fas: Lr a b Numa Pom- ρους. c R Eetio stabilienda. cibet,

394쪽

Ex v Rci TAT I Ο ΜΥ γ & bellicosium populum haberentur, tacitos cum Dea Egeria congressus simulabat. Cuius monitu accepia se lacra instituere dicebar. Duat enim maximae res sunt hi: A: quae civitates a mplificant, bc regum gentiumque imperia ab humili initio ad excellentem opum potentiaeque magnitudinem deducunt, nempe, pιtεsa, i sacrornm Ostigio. vis enim armorum, pietate destituta, Gigantaea est oppugnandi caeli ferocia; Pietasque sine armis civitatem hostili iniuria obnoxiam facit. Armis olim ab humili principio Driaca in

Oxitnte dominationis orago inclaruit quam Ninus

Beli filiis militari virtute claram excellentemque reddidit. Armis Schotha m nomen , quod valde obscurum fuit, illustre de nobilissimum est fa-

έtum. Armis Amafines, Aetidia,Spartan i ad summae potentiae culmen se extulerunt. Et quis neget, eadem semila de arena nos a despectis initiis Baia vos, extra anni solisque vias jam dudum, favente supremo Numine, imperium pron ovisse 3 Accedente inprimis ad egregiam armorum tractationem, sub Nos viis γ' uriacis , divinae majestatis cultu & relligone in delibata. Quibus sacris sancte di immaculate semper habitis, quid mirum si non in multa saecula ad seram usque posteritatem Belgarum in perium felicissimis thecessibus

duret ac poennex Z Pergamus modo j-dare Iubet peis Ancilibu , nec latum unguem recedamus aptas ina majoIum virtute. Non dubium, quin usitata ac consueta nobis felicitate, & victoriis orbem terrarum iu summam nostri admirationem

concitabimus: RELLIGO enim & PIETAS, AR-ΜORUΜ viribus consociata, mirabiles & nobis

di posteria nostiis dabit successus.

395쪽

Habita a

am Pompilium, vere milit his ille pullus, L. Tulim sequitur Hostilitu. Cui, propter sini gularem animi virtutem , ultro Regnum est delatum. Egregio iterum ad posteritatem exemplo, cui hoc imprimis curae & cordi esse debet, ut tales viros, prae aliis , ad gubernacula Reip : admoveamns, quorum industria & virtutibus impe . xii dignitas ali issimas agere radices possit: ne injuriarum peste ac tempestate impulsa subito in Perniciem mam prolabatur. Illo igitur toto ani-- Ino viribusque annixus fuit, ut quanium Romani in immortalium Deorum cultu & religione profecissent, tantum quoque suis artibus & discipli na militari efficeret ad bene firmandam patriae suae salutem & felicitatem. Nam bellorum dist cili tempore, si armorum prasidio princeps bene optimeque sit instructus, immane quantum l agit in hos ite iugulum ensis districtus. Quam tunc rectius de finibus disputat armata potestas, & ad Lut una Paratur eΣercitus hae salutaria ad bo

396쪽

num Publicum praecepta non Bustra sapientissimus Rex didicerar a Romulo. Igitur mirum in modum exercita juventute, statim in Albanos , gravem GT diu principem populum belli totius molem convertit. Unde factum est ut memoranda illa inter trigeminos inratio: curiatios pugna omnium.ad huc aures summa admiratione pereellat. Nisi triste illud solum intervenisset, quod tantae victoriae autor, & triumphator, propter o ei sam ferro sororem. faede sub iugum missis fumiit. Cum hae animi sui mrtitudine singulari hoc inter laudes suas potissimum Rex Tullus Hostilius habuit, quod docta & dolosa simulatione. quando res poscebat, in hostem uteretur. Ubi jam inclinare socios ad hostem videret, tollit animos quasi ipse mandasset. Spes inde Romanis, metus hostibus. Poena verb, quam statuit in ruptorem faederis Metium Fulsetium , pro merito valde fuit laudabilis: Hunc inter duos curris re . liparum perniιibu equis TMβω distrahi jusit. Noverat enim ducis perfidiam exercitus praesentit Iimuin esse venenum. Non hoc Ioco, dicam de foederibus ab ipso rite institutis, dea in ore in patriam singulari, de indicendorum bellorum religione , a e constantia admirebili. Quibus vir-

litibus Rex ille ostendere voluit qua fide, qua

pietate etiam erga hostes uti debeamus. Hinc proximus gradus ada Ancum Martium

datur , qui Numae Pompilii nepos fuit. Pari quodue ingenio & virtute. Sacra enim publica ut a Numa instituta erant, proponi in publico iubet. noluitque regni sui maiestatem sine Numinum praesidio intutam relinquere. Cum sciret RemptLemper dubiam incertamque fluctuare, & multis incursibus malorum obiectam esse, si non Deorum immortalium tutela, ut illi loquebantur, illa

bene defensa esset. Igitur a Tullii Hostilii imori,

397쪽

3so REI NE Rr Nvvrivs I IC.bus, & vitae genere, quam potuit, long mime re cestit. Qui cultum Deorum plane objecerat, re- Iigionem ludibrio habuerat, templis, arisque,quibus imperii custodia subsist e re debet, vacatio- nem indixerat, augurum responsa irriserat. Qui nihil magis apud animum suum cogitabat, quam illud praecipuum , quod res Romana religione &aucta dc confirmata crcderetur. Post aras & Ω- cella hoc praecipue operam dedit, ut in ulum, totius mundi opes Romam eliceret. Ut pet commeatus maritimos, per Opportuna navigiis loca, per igrinas undiquaque merces ad v, hiret. Cujus

rei gratia & beneficio , Os iam, in ipso m. ris su minisque confinio, coloniam posuit. Quemadmodum hodie fieri quoque videmus apud opulentissimas di forentissimas civitates Europae universae, ut ex Omnibus terris novos habitatores,

propositis ad hoc praemiis, ad se pelliceant. Ioemlaic B ex , ut nominis sui memoriam quam maXime longam, iterque ad ip; os superos sibi facerer, plurima in publico opera extruxit. Mania urbis

muro amplexm es, inre,'eniem nγbi Tiberim ponte lublicio cιmmisit. Ut non immerito propter tam multas & praeclaras maximoru operum molitiones AEdocatorio nomen promeruerit, Omnibus numeris semper intendens, ut belli paci: q, re-hus nunqu in interiturum sibi apud posteros nomen compararet. Et quod amplius, .Albiam ipsam , quamvis parent m aemulam e anno diruit zcum prius omnes opes urbis ipsumque populum Romam transtulisset. Pi Orsus ut consanguinea

civitas non periisse, sed in suum corpus rediisse

videretur. a Tempus est H: A: ut post Regem Ancum Marcium , de Tarquinio Pνisco orationem exordiamur. Hic licet transmarinae originis , Regnum .

398쪽

randam ingenii industriam atque elegantiam ,. bonis artibus famam sibi pulcherrimam acquisivit. Adeo ut de illo diceretur, quia Corintho oriundus, quod G. .e cum ιngenium Italicis artibus mi

cui si ι, suo ex inplo Orbi terrarum ostendens, . quanto in honore iure habendi sint illi, qui sapientiae studia etiam cum ipso Regum prin cipumque solio coniungi debere, non siij ne justa ratione

. iudicarunt. Ut non immerito illi quoque vapulent, multumaue de illustri io nomine amittant, qui civitate sua philosophis interdicunt. Vt, veterum Tyrannorum more , literas Literatorumque nomen ad ipsos barbarorum fines relegandum esse statuant. Inter maximas ingenii tui

laudes , Tarquinι prisce, id ipsum sera reponet posteritas , quod tam praecia re tamque divine de sapientiae istudiis testimonium perhibueris. Cui

tanta inerat commendatio orationis, ut nemo ti-

bi dicendo potuerit resistere. Dignus qui hoc. solo argumento capiti coronam acceperis. Ut nec ipsa propterea generis gentisque tuae ignobilitas vel minimum obstare tibi debeat. mi singulari tua virtute, licet infestam tibi ad honorem viam videres , in summum populi Romani favorem te insinuasti. Fateor, initium principatus valde periculosum fuisse, cum in novo populo novo bomini omnia suspecta di insida viderentur, aliique ad Anci Marcii filios imperium traherent Imulti transmarini fauguinis originem vitio darent omnes iniquum esse rati, quod bene merentibus civibus sua praemia & honores cssent denegati. Neque intra istos limites regius iste ardor, amorque continere se potuit: ad sacram auguratus disiciplinam animum quoque contulit. Quod inprimis docet nobilis illa de Atoo Nao historia. Hic enim cum numerum centuriarum auge

399쪽

x NEvΗvs IJC. dirae mente conceperat, iste tempore quam plurimasalem redegerit. Deinde 3sa R E I N E R

civitates sub suam adortus Sabinos, quos magna leugignxosqui protruutus,mnitos illinficiebar ut ipsa arma tua coacti sintdiniicere,

tradere. Ut rerum suarum succissibus prospere uteretur, nec suorum animi relanguescerem lori

gissimas vias inuredibili ediem χρη- frequentibus armi. λ'

Sabinos, & quorum nomina hoe loco enumera

re magnae historiae esset pensium&ossici o'

bus fictoriis reruinque secundarum progressit clamatis evectus, ut primum inter omnes Reges magis cmιmret, curiose lime inveneνre

cedit,ni fallor, omen caeleste Sedebat Rex in cur

unera

400쪽

omen inde capturi aquilam oculis prosequuntur νquae supra carpentu m se librans tandem se lenii μdemittit, eapitique pilium aufert in altum eum praeda st attostens mox ιtam capiti reponit, Tum illa novitate rei attonita , quid hoe portenderet, suspenso secum animo cogitabat. T/ndemque sacrarum rerum perita Tanaquil, sublatis in calummanibus accipio, inquit, omen , Iupiter, prosisteroe peregrivationM ,effusaque in complexumTarquinii magno animo concipere spem maximam illum iubet. Non frustra se ex Heirulca disciplina augurandi scientiam hausisse ; ingrederetur modo Romam,non ut advena uspexigrini ,sed ut Romani nomιnis ha=es : quem absque dubio, tanti ingenii majestas opesque ultro expectarent. Quae,ve lut fato ipso vaticinante, Regi Tarquinio, ue ata di Vistis hi: Α : feliciter evenerunt. DIXI.

Hagiens.

FUerunt in Tarquinio Prisco . A. A. H. H.

egregiae excellentesque dotes animi. Quare ille ad Imperium Romanum est promotus. Sed a quomodo servius Tullius,e Serva natus, ad a Servilia Tulit-. illam