장음표시 사용
401쪽
as Rx NER NEvΗvs I IC. illam maiestatem pervenerit, capere vix animo meo possum. Nisi , quod Tanaquilis assu ti artibus quae, ob eximiam indolem , liberaliter ipsum educa ve rat, post Tarquinii Prisci necem, ad
tam0β h0η0xς ., regnique dignitatem styr rus. In erant quoque issi rerum principio,
quasi fatidici quadam ignes & farr.n ar, qLaptae ludere fulmino huic honori videbamur Nam, Pue o dormienti eaput aνsssen; unt MMlαγνα in conspectu quem cum familiarium aliqui restinguere vellent, a Regina retinebantur. Maiusque eo hoc est prodigium, quod sedato iam tu- 'u, di pueros pomesomnio soluto, nox simul
biem Solet enim fatale quid eme , bonique omi-
si m p digua ignis, apud veteres,
rmina loquebatur : md ne tu Pnexhm hunc qui mtam humili cultu educamm, lAmen aliouando ζιlumenque futurum retni nos i νει io aglictis e ibat in sententiam scelerata Coi, jugis Maritus Tarquimus , eiusque in augurando scientiam jam ante in se ipso expertus, si alimque, data opera, ut, ob animi sui magnitudinem , qua inter aequales eX- cellibat, cum generosissimis Iuvenibus ex pari educaretur. a Sed, ferre hanc contumeliam aequis animis non potuerunt Anci Marcii filii, se Pater sopiblia , Patrioque regno expulsis , regnare
Et milia civitate, quam Romulus , De Proena tunc ante tam feliciter tenuerat. Cum regni honoris insignibus Servium, e Ierva natum , im p rium possidere. Fereo igitur hoc contumeliam arceres atRunt. Hortatur igitur qua potest fide de Servi m Tanaquil, ut visa circum capiat
Mamma nonianis claritatem ipsi Tindicia justa.
402쪽
st animo, quem corporis dignitas iam dudum ante, ac per naturam ipsam , ad imperatoriam Majestatem efformaverat. Quare nihiI intermittendum esse , quo minus occasionem tam optatam, tamque insperatam amitteret. Uteretur modo
Reginae consilio , & substi tu ius in locum Regis, quasi ad tempus, senatum cogeret. Animique inclinatione provectus e libello testaretur, ut honorem eum Patres Conscripti illi continuare vellent. Pergeret interea acerrimo studio, uti veteres amicos muneribus exseret, deinde novos acquireret S postremo quaecumque posset, largiundo parare , ne cunctaretur. Sed haud potest eodem pede, quando semel mala consili a processere, fortuna tenaciter subsistere. Movet injuria Anci fi lios, qui ubi aperto Marte proficere parum possent, ad do ctos dolos , & nobile strat agema se cona posuerunt. a Duo ex Pastoribus , inquit Livius , delecti frit mi ad Dcinu. . qui in vestibulo Regiκ, quam potuere tumultuosi ime, rixκ specie , in se
omnos apparitores Regros eonvellunt. Cum iam
clamor ad aures pervenisset, uterque ad Regem pergunt. Habitis ultro citroque verbis, alteri a Rege impositum silentium, alter elatam securim in caput Regis dejecit, relictoque in vulnere te- Io , ambo se foras ejiciunt. Quod egregium facinus , cum iam perpetratum esset, stati in tota civitate divulgatur, Regem e medio esse sublatum.
Concurritur undique magno excitato tumultu.
Quidam Marciis Anci filiis toto studio adiment; Quidam Regiam dominationem tolli, liberia tem restitui volebant. Adeo ut ad seditionem tota iam res fuerit perducta. Cum iam Regina scr-
fura seminam ausa sicinus , recepto in interio rem domum regio corpore , vi ere Ret m ad ρο pulum clamabat, hono esse animo , vulnus non alte adactum esse. Obtemperent modo quietis a Stratagema animis
403쪽
3s6 n x a N r a I NE 'κvs I IC.*υ 'ulus iam fidem virtutemque ex illustribus tot factis probassent. O malorum
Incredibilis, quae regnat in aula. Sic tandem
opes suas firmavit. Maximoque mox praesidio munitus, primus injussu populi, voluntate Pa-
- du a , ut γωνε adepim hoc videi etων. Bella illius & fortuna ipsius clarissime eluxit. Deletisque magnis hostium exercitibus, haud dubius Rex acivitatem Romanam reversus. Sed nimis in longum excurreret oratio mea, si caetera, quae a se vio Rege in regnum Romanum collata sunt LIoco commemorarem. Ille, praeter bella seris cum finitimis gesta, domi etiam Remp: multis Indecoravi iἱ populum in censum re- classes digessi Curiis atque Collegiis distribuit Unde Serviana Constittitiones nulli non
tamen, telam, quam exorsus sum, pergam per
exere , unum illud de b Servii Regis Filia Tullia, propter immanitatem facinoris tantis a dito
exemplum orba terrarum 'omana regia νello rie Haec cum intellexi mei Patrem inter ctum vehi-
erribili, ore minis di cruentis imperiis retecto
Medeas & Thyestas, supra Turannos omnes faci
404쪽
nus ipsis suriis, ae manibus infernalibus devovendum. Quod, cum animo pene deficiam io tanti
sceleris memoria ac recensione , maximi Poetae verbis in scena repraesentare malo, quam meis. e Filia carpento Patrias initura Meniates, Ibat per medras alta feroxque vim,
corp- ut aspexit, lacrimis auiisa prosis, Restitit, hunc tali corripit ista sono: Vadiae an exspectas precium pietatis amarum Duc , inquam , invitas ipsa perora rotas. Creta fides facta eH. Dictu. felleratus ab ι stamc- , γ κ terna res ea pressa nota 6 .d Satis de Servio Tullἰo. Nunc H. H. A. A. ad ultimum Regem Romanum Tarquinium superbum pertranseo. Qi regnum aviιμm quod a Servio tenebatur , rapere maluit , quam e pectμre. Em isque in eum percussorib- , scelere partam pst
testaιem non metias egri, quam acquisierat. V. re
ex more dc ingenio Tyrannorum , quibus grave di dificile est, legitimam imperii successioncm assumere: donec aut matura morte aliorum, aut libera populi electione ad fasces & scepcra vocentur. Nam non possunt aequis animis, oculitque illos intueri, quorum in locum aliquando succedent. De quibus verissimum , quod Politicus dixit et quorum mortem exspectamu ,eονum urtam odimur Non est festinandum, o Tyranne, ad profundendum innoeui viri Languinem;ad dura & a Dpera in subditos examina. An nescis quod invisar eria nemo tenuerit diu ' Quicunque enim tranquillum civitatis statum extollit , dc rumpit obsequia , mox populi furor ipsi incumbit, & saepenumero spe sua decidit, qui quassatis de atrii is Reip: viribus, nullius penates maeroris expertes esse sinit. Talis tu fuisti,Tarquini Rex, qui non modo in aliquod vilia, de Servilia capita diram dc cruentamc Lib. .. FU. d TarquiniM SuperbM. tuam
405쪽
3s8 Navn V s I. IC. tuam dominationem exercuisti; sed in ipsum senatum, in Regni Proceres, tu Principum virorum vitam fortunas caedibus & superbia es gras tus. Quae duo vitia omnium scelerii maxima quis animo unquam aequo peris. re posset 'quare nemini mortalium mirum videri id debet, quod te ipsum Diis hominibusque invisum feceris. Quod si
animi lenitatem, modestiamque exercuisses, nunquam in odium.& desipectum apud subditos tuos venisses. S tarent, stetissentque fortasse, in hunc diem ardua & alta ista Capitolia,quae nune propter Tyrannorum odia , & acerbitatem humo sunt adaequatata. Regumque illud imperium, quod ab humili tugurio & casa ad tantam potentiam se
erexerat, facile in multo majus robur excrevisset. Quod bene tunc noverat Poeta Claudianus : peragit tranquisia potestas, αuod violenta nequit:mandataque fortim urget Impera a quies. Modestia enim, prae caeteris omnibus, Principi est assumenda, quia docet ea homines sub initti,& ab arrogantia , qui scopulus est virtutum, quam longissime profugere. Pudore &iustitia omnis civilis societas conservatur. Et ut Tacitus ait: Princus invidiam in arrogantiam fugiat, ne aut facilitas isti authoritatem , aut fenerito modestiam imminuat.
Quare ipse Tiberius fingendis virtutibus subdo- Ius, nomen Patris patriae,a populo saepe ingestum repudiavit. Tibi vero, Tarquini Superbe, Patres Princepesque i perii, stulti, stolidi, blenni, &bardi habebantur. Solus ipse, pleno pectore, omnia capiebas. verba tua prolegibus haberi volebas, vocem pro oraculo. Ad haec caeco furore, summaque effervescebas crudelitate. Quare terribilis cunctis & invisius exstitilli. Constat orbi terra rnm quam impie, quam scelerate te gesseris, cum Per filium Sextum Tarquinium, decussis P Pa-
406쪽
papaverum capitibus Gabios sub potestatem tuam
redegeris. a Idie Tarquiniuι mandata lat/ntia nati Accipit, oe virga lilia summa metit. Nunciud ut rediit, decussaque lιlia dixit,' Fili vi , agnosco iussa Parentis, ait :Nee mora , Principibus caesis ex urbe Gabina, Traduntur Ducibis mania nuda fais. Quam improbe necem Hardonio sis machina istus, qui cum pro imperio palam interfici non possiet, oblato fallo crimine insontem oppresseris, adeo, ut, quid quid armis belloque praeclare
unquam a te gestum sit, nullam omnino claritatem aut gloriam mereatur. Etsi validiss4ma in Latio oppida invaseris, Ardeam, Oriculum, Suessam Pometiam, & de manubiis captarum urbium Diis manibus templa erexeris. Etsi permixtis Latinis, Sc Romanis, militum cohortes compleveris, firmandae potestatis, prohibendaeque rebelli O-nis artem inveneris: nulla propterea laude es dignus , o Tarquini. Vapulat imperii tui majestas, paulatimque cito gradu ad ruinam tuae dominato-tionis contendis. Quod vero in templi, quod Iovi dicaveras, inauguratione restitere Iuventus& Terminus, non immortalitatis tuae causa , sed populi Romani felicitate ac fortuna est factum. Quibus id auguria Numinum totque aves addicentes & secundae de caelo possieebantur. Magna fuit Deorum immortalium benignitas H. H. A. A. quam in principis populi nomen famamque propagandam ostenderunt. Sed cum eo tandem Regum Libido, scelerumqu e immanitas proce 1-ssser, ut nihil sacrum, nihil sanctum amplius haberent, nee ipsam Lucretiam, Bruti filiam, Collatini uxorem , illud inviola te pudicitiae exemplum nefario, ac immani stupro polluere desinerent, Omnium mox gentium populorumque ania Scelera Tarquinii Db. a. F p. in
407쪽
36o RONTO Nrvii us I Ic. mi in Regum hanc Tyrannidem exarserunt Nihilque adversum infestumque magis fuit, quam Vel solam nominis Regii memoriam atqui appellationem invitis iratisque auribus offerre. Date mihi veniam Η. H. A. A ut antequam de rostris hisce descendem, sceleraci Regis stuprum, quoLueretiam violavit, ex Fastis Ovidianis obiter hie in
fine atteXam. a Hostis ut hospes init penetralia Costatini, Comiteν excipitur, I inmine Junctu erat. α Mantum auimis erroνω mepi, parat inscia re
Infelix epula. hostibuis Ausuis. Functis erat dapibus , poscunι fua tempora se-
Nox erat, O tota lumina nulia domo. Surgit, . auratum ν&rna liberat ensem, Et venit in thala mos nupta pudica tuss. que tονum presiit, ferrum, Lucretia, mecum Natis ait Regis, Tarquiniusque voeor. Ida nihil, neque enim vocem viλω ue loquem
Aut aliquid toto pectore mentis habet. uid faciat i pugnet: νιncetur famina pug
Clamri at in dextra, qui vetat, ensis erat. Mugiaις positis urgentur pectora palmis : ne primum externa pectora tacta manu. Insat amans bosis , pyecibus , pretioque minisque i Nee prece, nec pretio, nee movet iste minis. Nil agis. eripiam, dixit , pys Oimine, vitam τFalsis adulteris testis adulto ero. Interimam famulum, eum quo depreno fereris, Succubuit fama victa melia metu. αuid Victor gaudest hac te victoria perdet et a Lib. 2. Fost. Heu
408쪽
Exxx Cret Areto E sLVENTIAE. 3srHeu quanto regnis nox stetit una tuis. Jamque erat orta dies, pasis βδει ista e piissis sm flet ad nati Materitura rogum. Grandaevumque Patrem fido cum Coniuge eas is cEvoeat, posita venit, uterque mora rmque vident habitum, qua luci μι causa requi
Cui paret exequias, quove fit icta modo. Ilia diu reticet, pudibundaque celat amictu ora, fluunt lacoma more perennis aquae. Hinc Patre, hinc Conjux lacomas stantur,
Indicet, γ' caeco flentque paventque metu. Ter eonata loqui, ter destitit, au que quarto sNon oculos ideo fustulit ista suos. uaeque potes, narrat, restAbant ultima, stexo,
Dan veniam facto Genitor, Coniuxque coacto, uam, dixit, veniam vos datis ipsis nego. Nee mora. calato fixit Ii a pectora fereo, Et eadii in Paιrios sanguinolenta pedes. Transiit igitur in aliam formam Res': Romana, Bruto Couatinoque ducibus: quisu ultionem sui moriens matrona manda erat. Nos , si Deo opt.
Max. visum hoc fuerit, ab hac septem Regum infantia , sub quibus Roma felicitatis suae incunabula habere incepit, ipsam imperii adoloscentiam viri-lomque atatem p togrediemur Nos interea H: HrA : A : id operam obni Xe demus, ut maximorum Regum, Principumque virorum edocti exemplis, egregias animi ipsorum virtutes, non vilia di errores in vita hac nostra imitemur. Non a Romulo discamus sceleribus Asyla aperire, per vim rapere in mattimonium virgines, fraterna caede manus commaculare , Sed a m a Pompilio, inclyta
409쪽
ut, absit tamen veterum superstitio , toti incultu divino, exlestibusque rebus pi r Omne tempus e cupati simus. Rem p : sanctitate , pietate, fide administremus. Arcana nos ra nisi pro aris & meis ad pro pullindam a nobis injuram,st renue ad manus capiamus. Praeclara ingenia , artesque bonas summa in veneratione habuit risius HoΠιlivi, ut proditorum perfidiat panas statuit.optimos quo Lque praemiis honoravit. Quae virtutes, audiat ipsa Iustitia, utinam J nobis Christianis semper in usu di oculis. Urbem Romam, ex sngulari in Patriam amore plurimis beneficiis affecit Anem MaνΩM. Per cuius mores dc vestigia, si Proceres nostri pi Econstanterque incedant. O quam beatam, quam fortunatam Remp: habebimus. Absint vero,absint erudeles isti Phalarides, .Albani, Tarquιnii. quo rum crudelitas & Tyrannis non nisi bonorumCivium eritorem & Sanguinem quotidie sitit aceructat. Quorum justissima est punitio, ut, Rep : in
meliorem fortunam restituta, illi summorum scelerum Machinatores, Reges iniquissimi, aeternis exiliis suppliciisque mactemur.
ri, o AEterne . Omnipotens, Misericors, in ealis Dem, fac, ut trisissimo hoc mundi seculo, a ui vina
tua manu Opem cir auxilia Imploremuo in contrahesiorum Iaec nova incendia , qua ab omni parteste- 'stem poniciem nobis minantur , tus ductu au
quando periodum ιmpingat. Sed istusere Batavsaeum nomen decusque in Omnium temporum perpetuu-
410쪽
communis omnium est Parens , Iub divini Numinibums a re umbonesemper securax beata, clara, atem
In laudem DOCTRINAEO SApIENTI Tollite de sacris Prudentum oraeula Rostris,
Et sileat medio Lingua Ditem foro: Paulatim essuriens migrabit in a ria Clio, A mittent que suum Templa Forumque decus. Et Chaos antiquum; rudis indigestaque moles , Involvet tenebris cuncta Mementa suis. Haud passi Patria Patres ea saecla reverti, Et fugere Ingenuas ex Helicone Deas :opponunt isti vilio, toto aggere, montem, Et solitas Lauros esse in honore iubent. Dii, Patri Indigetes, vos, o clarissima mundi Lumina, sic Clario rite litate Deo. Alieγiae Musa sequimur mandata Potentum , Est quibus, has artes non didicisse, pudorisCHOLA ALCMARIANA. Tres antecedentes Orationes sunt habita in pu-bIno Omnasi, Alcmariano CIO. Io