De vero usu & fero abusu medicamentorum chymicorum commentatio Laurentii Hofmani ... Cum indice rerum ad finem addito

31쪽

oeam Dominae multo felicius omnia cedunt, Si Famulae concinnam experiatur opem: Tam Medicus longe meliua tractaverit aegros, Si fuerit Chymicis clarus ab auxiliis. Est medica ars Domina: at domina haud ita prospera, ab arte Ni Spagyra famulas sentiat ipsa manus. Perge igitur blandum in Famulam defigere vultu H manne, ut Dominam demereare bonam. o damus Truxius D.

Dy bene,qui, ne quem fallat Agyrta, ca vet; Ceu civet Hosmanus, Medicaesos ille DPentae, hi vidi MnογM sed ne clade scopus. Helix o Lector, si cautam haec cautio faxit,

sera Peram coe ris ire apiam sto reduxzates HOEMANO dicere, gnates' stimι cupies Pultus ponere marmoreos.

Laurentius Ochim.

T Ac perplexa tenus tenuit sententia mentem, Et Medicis dudum factio bina fuit. Semper

32쪽

Semper ab Hippocnutis stetit altera partibus,artem Qui prior excoluit,quemque Galenus amat, Principiis nixus geminis, Arabesq; secuti Hinc minime latum transabiere pedem; Sectaq; cqntendunt nostratia sortiter illis, Ceu decet infractos, invigilasse libris. Aq; Theobrasti stetit altera cornibus, alti Ignea quem virtus prodidit ingenij. Quis dirimet veris tandem Z quis torte Palaemon Obveniet liti Z quis Rhadamanthus erit ρExserit m mannus vim nobilis indolis ausu

Heroo, aurδtus ceuq; repugnat Eques.

Hic opus est calamus dentataq; charta,Cyclopum Coelipetum validus dux Polyphemus adest. Ariete qui celsas Chymiae male.concutit artes Totius, egregium qui labefactat opus. Prosilit instructus certi discrimine teli, Arma quibus prohibet bellica, noster Eques. Quid tibi cu Chymia Θ male forte-an audit Zadesto,

Congredere, in pugna cominus ensis erit ἱEcce feri atq; cave,tacito ne tutus ab ictu dunt; Sis minus ; in Chymiam vulnera nulla ca- Sed veram Chymiam,rata quae sundamina, plana Quae methodum monstrat scitq; tenere mo- Non illa spuriam decoctricemq; monetae, dum; Aurea quae spondet vellera semper inops.

33쪽

Sic habet & captus valedicere cogitur hostis; Condolet ac damnum flet Melancea sinim. '

Dignus, &aeterni dignus honoris Eques. Dignus,ut ingenio calcaria subdat,&usus Atq; catachreses didat ubique seras, Ne sera tanta furat . ed humi prolli ata vel omne AEtatemjaceat puncta dolore caput. Ic me ipsim altitonam,Ho F MAN F, Di liter ipse Adjudret,utscripto hoc PANso PMI I infitilias

Nec mirum: figenuas noras feliciter artes,

Dam tibi Teutonidum terra magisnouiti Rubrisitu docuit te in celsa Antenbris urbe Hinc quog coniunxit tibi Galba simetanum ;Filii s Hermetis tunc ubi Iastia eras 'Impiger inde adiens diduses orbe Britanuos, Dumaticus fuera/ , insimul, Chymicus. Tandem iu Rauriacis, Baubino contribuente ,

Tergemina in stadiis Laurea parta tibi eiu lentinus Hartu Lipsienses. P. L. Corpora qui reste dissecuisse queas.

34쪽

stestternis ubi distutu eras: te patria terra Praediist cir C micum, praedicat er Medicum, Et tibi taetrueti debentur nomina docti,

sit quos ει ψομα Doctor ab arte clues. Iam non diocile est, C inicita dum dilutis atries, Tradere quae bonasini,quaei caPenda altis: Llfacis hoc scripto. stridui 'perum siet e lo, stireocripto huicce tuo Pansbphia insideat '

ἐυεργετη meo meritiss.lubens meritoq; adposui

M. Caspar Cholius.

36쪽

DE VERO USU, ET FERO

N E v i c i N A E superis oriunda , o-ninium sanioris judicii hominum caud culo artium est nobilissima, adeoque J Regina non immerito indigitanda. Ni-4whil quippe in terris unquam pro judicio sapientiae Christi Medicina prodij texcellentius. Haec sanesbia arti uni contra lata depugnat languenti blas Vitana prorogat, ac deploratos velut ex Plutonis faucibus ereptos vitae restituit. Cum enim post D hi verbum divinitus nobis traditum, nullum 1anitate praestantius reperiatur donum e neque enim divitiarum,neque corporis, neque ullius rei alterius,ulla citra sanitatem est utilitas, ut recte lentit Hippocrates: quis artem illam, tua ianitas integra conservatur, ac deperdita recuperiatur,regio titulo dignari nollet 3 Incula pata, me Hercle , sianitate nihil desiderabilius excogi tari poteth nec cum Croesi divitijs, nec cum auriferi Tagi Pactoli arenis conanautandauit:.cujus laudem Ariphron Poeta Sicyonius his versibus sestive decantavit:

Multas vero Meditrina habet administo Da una.

stratu eollatione impartu. Hipp.in lege C. e. Paracet de melle. Laiu M dieinse

Lib. 3. de laeta Mediciis

Hipp. de

elegantia

37쪽

minis Chymiae. sive descriptio. Antiqui

tUrnitas

Clumiae. Cultores

Chymiae

DE USU ET AB Usunnenses. Fit earnm fidelissima Chymia vel Chemia, tu Suidae placet & Codreno, vel quocuitque eam dignari velis nomine . Vocatur enim & Halchymia, &Archymia Coelio I laodigino: Magetria , Staseiria seu Spasi-ria Paracelsio. Defitritur eadem,quod sit Ars praeparandi medicamenta, ita naturam movendi vim habentia. Vt morbis cito tuto de jucunde prae alijs mederi possit. Si regiae hujus artis antiquitatem & digni catena spe dies, viguit illa inde ab omni aevo, & ut nonnulli existimant etiam tempore Iasonis. Sapientia ira enim in zznio ex limpidistin is Hermeticae & Hippocraticae Philo phiae fontibus hausta & proIata primitus: Regum deinde principumque studio exculta, in liberalium scicentiarum numerum relata insecratissimum tandem Medicinae complexum veni

Mysticam hancce Philosophorum medendi peritiam Colchidis Reges avito patrimonio sibi vendicarunt. Iuvietissimi quoque toto oriente famigeratissimi tum reges tum imperatores eandem studiose excoluere Fuerunt illi Attalus, Adrianus, Aurelius: fuerunt ' gypti reges prope singuli, Indi & Persae. Non ita pridem eandem penitiore contemplatione, manu alique tractatione dignam aestimarunt multi. Si quaeris, quinam illi fiterini,habeto eos paucis Habebis enim Neapoleos regem Robertum: habebis Esardum Regem magnae Britaniae: habe his Cosamum Medicen Magnum illum Hetruriae, Herculemq; Ferrariae Duces. Praesto insuper erunt Franciscus Rex Galliatu,Augustus Saxoniis Elector. Marchiones Bran deburmci magnis numero, Wurecubet,ci Duces, HaL

38쪽

MEDICAMENT. CHYMICO IG

in Orati

siae Landgravij,& qui non 8 Excoluere eam hi sed illo excolesntq; etiam nunc. Accedit quodGentibu Dij me dici fuerint Chymici. Utilitatem quid commemoremi cum illa ipsa soli. dae philo phiae Qiis, clavis sapientiae . medulla &maphysices ac pharma utrices,Messicinae radix & me-- Lia ad quam viri sapientes collimarunῆ, a sapientibus Piraeelcpassim appellite tuita Alchymia est polita Medi trinae colirmna. Hac enim Parae. inqui caret, is tela abet ad Neriana Medicum, siaut coquus paragri porcorum ad coquum principunia. Sine Chymia me-Hercle,Medicina exile nunc tem oris possidet majestatem. Hac etenim una Dianae lam

ade, Medicus plus cernit,quam vulgares ledici aperto 1ble. Et quemadmodu olim ex Amaltheae cornu qui quid expetebatur, largirer stippetebat; haud aliter ex Chymia infinita bona identidem quaerentibus cotidie se se osterunt. Hinc non immerito Spagirica ara no modo utilissima , quin potius necessaria habetur, ut sine qua ne vita quidem satis commode duci possi Si dica quod res est, tot stupenda nobis D Ei Opt: Max: OPera patefacit, tot pandit nac Hrae arcana, tot antehac ignotas medicamentorum praeparationes, herbaru deniq; , animantiu,mineralium dc omni u pene reru abditos,&in ipsis naturae sinu rec6ditos usus depromit,ut ingenias humanum ingrati sint,qui sepultam illam velint. Haec magnalia DEI in natura depraedicat ; haec vestigian Cj ias per universu gradietis monstra liqc divino beneficio per divina instrumentu & admirabilia opera, DEi imagine inter homines nat aliter admodu repraesen-ca tacitq;Medicu , Hom.Ih.

Theoph.

39쪽

Iniqua imperit iarum judicia de Chymica professi M

DE USU ET ABUSU Benε itaque Sciunt, qui laudibus ad coelum eamusque extollunt,& in illa,posterioribus, proli dolor, seculis, tenebris plusquam Cimmerijs obscurata plurimum illustranda maximos labores cxanclant: male autem qui eandem Cacodaemonis inventum & culinam daemonum esse deblaterant ,. eamque ad profundos manes usque amandant,ejusdemque indefessi,s cultores diabolos & horrenda naturae monstra indigitare noerubescunt: quae tamen portentotae contumesiae iamdudum a Gebro, Mesue, Isaaco Hollando& aliis confossae ac sepultae sun Turpe dictu,quod multiChymiam tanto coeperunt habere odio, ut ipsius solo audito nomine inhorrescat,& subinde vomere cogantur. Hos Mustius ceu haleees sale condiendos, & postea in fumo sussendendos esse

Videat quid egerit Censer Parisiensis, qui Querce

tanum impigrum Chymiae cultorem, praeceptorem Ο-lim meum, luce indignum-ranquam ingenii monstrum,Propter nω a quaeda & ipsius opinione inaudita opinionum portenta , in profluentem abij ciendi ni iudicat. Videat Riolanus quale piaculum commiserit, qui Chymiam Anatomiam vocat Democriticam, qui tam castam virginem meretrici similem esse scribit, qsae oblinenda sit suco,ut turpitu ipsius celetu . .

verum multi de Spatrica tam temere judicant. ut rustieus ille Aristidem non norum, quod nimis injustEhaberetur,damnare voluit. Alii tales lactucas asininis suis labris gustare nequeqnt, ideo verbis sesquipedalibus

40쪽

MEDICAMENT CHYMICOR. Ibus damnant,&canitia quada ira invidia alios e pabulo, quo ipsis fiui non licet,arcere sa sagian O. Alij Sophistarum more omnia qciae ipsis non prin

banciir , contemnunt: quibus tantum illud arridet, quod sit uili est: sicut it villis 1 ua clava & tintinnabula placent. . Midas olim inter Pana & Apollinem carmine cretantes,iniquus judex,asininas aures,dignam mercedem latae perperam sentcntiae reportavit: utinam o utinam hoc modo prodirent in publicum, qui tam atrociter in Claymiam debacchantur, & tanquam caecus de colore judicantes,eam tam praecipiti sententia reprobant. Veniam merebuntur, si tam praeceps iudicium non deum,sed ab usu artis Spagi ricae tulerint, qui tam praegrande indies capit incrementum, Ut maxime Verendum sit,ne olympicus iste thesaurus, in se dem totius generi vhumani Mgijs aliquando sit bmersatur undis. Operae itaque precium me tacturum confido , si de Urno usu& FERO AB usu medicamentorum Spagiricorum pauca di Xero. Puella quo irmosior , eo plures habet, qui ipsam ambiunt, procos & anaasios: ita Chymia castillima &elegantissima Medicinae ministra plures habet procos, quam ipsa dominaia. Quis enim histrio, miles, circillator Z quis tonsis seplasiarius, balneator 8 quis monachus, mechanicus, mercator non Medicus videri prurit, Chymiae procum

se jactat, eique si potest stuprum inserre satagit 3 sunt ij

nequa homines no abs miles procis Penelopes,qui curastissima dωmina potiri nequirent. ad impudicas di-A 3 verte

chymiei quinam i

Diui l